Goudsche Courant, zondag 27 augustus 1871

1871 Zondag 27 Augustus N 1094 GOUDSCHE COURANT en Adverlentieblad voor Oouda en Omstreken Kennisgeving De BURGEMEESTER van Gouda brengt ter algemeene kennis dat door de IJssel Havenaluis tot nadere aankondiging bij geen hoogtrea waterstand Ib Amsterdamsch pesl wordt geschut Gouda den 26 Augustus 1871 De üurgemeester voornoemd REMY Weth P B O O I nsr El De BüRGEMEESTEll van Gouda brengt ter kennis dat er gelegenheid is ora nanst Maandag den 28 Augustus gr itis te doen vncuineren in het gebouw Arti Lboi des vüurmiddags tussclien 9 n 10 ure Gouda den 26 Augustas 1871 De Burgemeester Toornoemd REMY Weth 1 Br ziEBF A Coicrisrs Overgenomen uit de AW Indmtrieel Du behandeling der onlangs door de beide kamers lier statengencrani aangenomen wet tot heBing van enen accijns op de bieren en zijnen heeft o a ooif wedff de zeep auoijns kwebtu aan de orde gebracht In de beide kamers heeft do minister van financiéu min of meer te veritaan gegeven dat zoo er tot afschalfing van ecnigen ajcijns kon worden ovcrfjcgaim die van de zeep ee der eersten zoude zijn Wij wenschten den minister zoo mogelijk in die y j roeening te versterken Het 18 bier niet een zaak die in eeuig verband staat met de politiek maar het is zuiver een za ik vau algemeen belang en van e hoogste biltijkhi id tevens Werkelijk toch zijn de wetten van i Mei 1332 en U Dec 1S44 St n 1 en 6 5 niet meer uitvoorbiiar of zoo ij worden uitgevoerd kun liet niet missen of de adinini str itie ligt er de hiind mede hetgeen een oor aak muet worden van bevoorrechting hier en ben uleeling daar ol zij hondt zich aan den lettiT en dan is het beilrijf van zeepfabriekaiit cene marteling van vier en twintig uren per etiu ial Herhaaldelijk heeft dan ook de ertmniijintj van en voor Nederlandse w Jndiia rieelen de noodzakelijkheid betoogd Ier vervalleii ierklariiig v m deze wet Uit een volkslinishoudknndii ou rpunt beschouwd is een zeep neoijns immeri volstrekt niet te verdedigen van het standpunt der nijverheid verdient voorzeker deze aecijiumt niet minder dan de patentwet de qualific itic van monstera hiig In lS i2 b V hebben üebr Dobbelman zeepzieders en zeepmakers te Nijmegen aan den toeiimaligen minister van finiiiicicn een adres ingediend indertijd van alle zijden zoo bij de regeermg als bij de it iten generaal undcrsteund en ook in dit blad vermeld waarin zij op af loende gronden aantoonden dat de wet io l onbillijk i belemmerend en 3 niet te handhaven liitiissehen zij bestaat nog onderg ng geen herziening en op de loopeiule slaatsbe grooting komt de zeep accijns voor als geraamd op 1 3Ö0 UÜ0 hij bracht in de eerste zes maanden 1871 671 925 S t op riegen ƒ iSll in do eerste zes maanden 1S7II Dat cijfer nu het is op de vingers na te rekenen taat in geen verhouding tot de zeep die gefabriceerd en verbruikt wordt hier te lande De reden hiervan is voor geen znakkundige een geheim De voornnaniste zeepverbruikers vervaardigen thans met zeer weinig mueite en loc stel hun zeep zelven Recdi in 1862 schreveii dezelfde 11 H Hobbelniiin l Door dei vooruitgang der chemie en de ontwikkc ling der industrie verkrijgt men groote hueveellieclen vetstolien voornnnielijk htt bij produet oleineiiide slciirineof palniitiuu f nbrieken Deze stotfiii l i ntteil de e eii irh ip i ll koilil iillecn dour iiin ha nische bewerking vermenging met loog zeep te vormen zoodat op gemakkelijke en spoedige wijze ngroote en kleine hoeveelheden zeep kunnen verkre gen worden waarvan dan ook de grootste consu menten laken en wolfabriekanten bleekers enz een gretig gebruik maken De enorme hoeveelheden oleine door hen gebezigd en jaarlijks luizende en duizende ponden bedragende zijn sprekende bewij zen En toch is het zeker dat dour het gebruik van elke 100 ponden oleïiie minstens 25 belasting aan het rijk onttrokken wordt Dat bij dezen stand van zaken de zeepindustrie hier te lande over het algemeen kwijnt het getal zeepzicderijen veriuindert do opbrengst der belasting in plriats van to klimmen bijna slationnair blijft zal voorzeker geen bevreemding baren En toen was er nog sprake van een jaarlijkschc opbrengst vau drie millioen gulden Met groot genoegen alzoo hebben wij het besluit der jongste algemeene vergadering van de Vlaatschappij van iN ijverhetd vcrnome om met nieuwen aandraiij de opheffing dezer aecijntwet te verzoekei Wij kennen in alle bijzonderheden de motieven niet die de vergadering tot dit besluit hebben bewogen maar zij moeten onzes oordeels ui weder hierop nederkomen liet verlangen naar de intrekking eener zoo fisouk wet die zeer kennelijk slechts ééne bepaalde wijze van zeepvervaardiging voor oogea bad is ten huldigen dage in den volsten zin reehtiuatig De wet bepaalt niet minder dan een twintigtal overtredingen die zij trail met geldboeten van 10 tot 10 000 en met gevaogenzetting vau een maand tot een jaar I e dag ja lfs het uur waarop het vnur onder den ketel wohU aangelegd moet mn de administratie daags te voren schriftelijk worden opgegeven Op een bepaald unr moet de vaf iig v in lietziedsel aunv en en in een bepaalden tijd zijn afgeloopeu Voor elke afwijking boete Met 200 boete wordt de zeepmaker gestraft zoodra bij de vating en afweging biijkt dat het ziedsel iets boven de 5 pCt meer of nunder heeft uitgeleverd dan vóór de kokiiig Ha aangegeven Voeg daarbij dat een groot gedeelte van het bedrij kapitaal eener zeepziedenj iinproductief n oet blijven als voorschot van accijns j dat dit voorsohot eerst ecu ge maanden later in de kus terugkeert en r t elden men deiike aan bankroeten geheel of gedeeltelijk dreigt verloren te gaan en dat om afschrijving voor verzending n iar biiitens ands Ie kunnei verkrijgen de hoeveelheid minstens vijfhonderd poni moet bedragen fhetgeen voor de tegenwoordige lichte en fijnste toiUtzeepen een om zoo te zeggen ongerijmd cijfer mag heeteii dan vragen wij zou zulk een bekrompene en verouderde wet die de positie van zeepfabriekaiit onhoudbaar maakt tot in 187 1 het leven hebben kunnen rekken als Nederland een minister bezat wiens hoofdtaak zou zijn te waken voor de belangen der Nationale Nijverheid In weerwil van de vorderingen der wetenschap en hare toepassing op eik gebied van kunstvlijt zien wij de zeepindustrie in ons vaderland nog altijd op dezelfde hoogte Terwijl in andere landen de zeepfabriekage niet zuchtende onder den druk eener nooijuswet zich vrij en enbelemmerd kan bewegen zich voortdurend aanzienlijk uitbreidt en de methoden van werken gelijken tred houden met de vorderingen der wetenschap zoekt men in Nederland te vergeefs naar eenige verbetering De zeepzieder hier te liinde moet oene reeks vnn lastige formaliteiten doorworstelen wil l j nan de hanil der wetenschap eene andere methode van beleiding beproeven alware het maar om gebruik te maken van dat steeds ainigroeiend getal nieuwe vetsoorten door den handel uit on c overzeesohe bezittingen of liever uit alle oorden der werehl tot ons gebracht en mocht hij al den moed hebben die moeielijkiieden der formaliteiten het hoofd te bieden ook dan nog zou hij terug gehouden worden door de overtuiging dat hij de naren Die ambtenaren ze vergezellen den febriekaut als zijne schaduw houden zijne proefnemingen scherp in het oog bespieden alles tot iu de kleinste bijzonderheden zijn heden in deze morgen in eene andere zeepziederij op surveillance en vertrouwd als ie zijn met den uitslag van zijn werken en zijn streven maken zij dien uit praatzucht of uit gewin bekend aan de conoiirrenten Zoo wordt publiek domein wat privaat eigendom behoorde te blijven Waarom zou de industrieel niet evenveel recht hebben op de bescherming der producten van zijn geest als de schrijver de dichter de schilder en de beeldhouwer Zijn uu den fabriekant de handen gebonden door de gestrengheid der wet door reglementen en besluiten door geldboeten en gevangenisstraf ziet b zioh gedwongen vnn eiken st ip tot verbetering af te zien Maar de wetensoliap die zioh om goenp ac nswet bekommert heeft den weg aangawezen en de middelen geleverd voor eene eenvoudige en gemakkelijke zeepbcreiding eene methode waarvan men nooh bij het ontworpeu van de wet in 1832 noch bij hare wijziging in 18 14 eeuig vermoeden had De kniist soda in Engeland op reusachtige schaal bereid voor bijna bespottelijk lagen prijs verkrygbaar die reeds op zich zelf tot groot nadeel van den fisons als waschmiddel wordt gebruikt is bet cene het oliezuur der stearlnefabriekeii het anilere bestanddeel voor de aaiistiuinde zeep Deze twee artikelen stellen tegenwoordig iedereen in staat de zeep zelf te maken met eenegemakkelykheid die verbaast Geen oinhiml van loogkuipeu en zeepketels zooals men die in eene zeepziederij behoeft wordt gevorderd eeu pot of een pan met een stuk hottt als rocrstok en de zeepziederij is gereed ledere klecrbleeker kunt de hoeveelheid en de sterkte der oplossing hetzij van bijtende hetzij van koolzure soda of potascii en de daarbij behoorende kwantiteit olicznur die hij slechts onder elkander heeft te roeren om cene goude zeep te hebben In somtnigc steden zooals Rotterdam Schiedam ja zelfs in bet vorstelijk s Graveahage de bakermat der aocijnswet treft inen winkels aan alwaar men deloog en bet oliezuur afzonderlijk in de juiste evenredigheid in kruiken aflevert Met t ec zulke kruiken gewapend gaat de geïmproviseerde zeepzieder de ontduiker der belasting opgeruimd en veilig voorbjj de fabriek van den üllioieelen zeepzieder alwaar de fiscus een ambtenaar aai den uitgang heeft ilocn post vatten om te waken dat ile echte zeepzieder geene onbelaste zeep uitslaat kortom dat hij niet smokkelt De gevolgen liggen veor de hand I Het debiet van de ziep houdt geen gelijken tred met het loeneroen der bevolking De zeepziulerijcn kHijnun do panden verminderen gaandeweg in waarde De zeepzieder gekne d in de banden der wet roet hare lastige tijdrooveiide en gevaarlijke formaliteiten met eeu fabrickaat dat belast i kan niet opwerken tegen dat tal van paniouliere zeepzieders die noch door de belasting getroll en noch door de wet belemmerd worden Dat de fiscus om zich van de riohtige betaling der Luastiug te verzekeren den zeepzieder gebiedend voorsc irijft wanneer hij mai en hoe hij o i werken hem belet elke methode van productie hoe voordeelig ook te volgen wanneer zij niet past in het kader der wet een wet die hem heeft vastgeklonken op zijn standpunt van vóiJr eertig jaren als een waarschuwend voorbeeld van gedwongen stilstand en roaribtcloosheid inderdaad het doet ons onwillekeurig denken oan de tijden toen men den men ter dood veroordeelde die met indigo verwde of den schoorsteen omverhaalde waarin steenkolen werden gestookt Dat de zeepfabriekuge wal don accijns aangaat in dezelfde omstandi ihedeu zou verkeeren als elke andere aan accijns onderworpen industrie is een dwaling want l rwijl de bereiding van zont bier a ijn suiker en gedistilleerd een grooteii omslag eisoht ven gereedsohappen en werktn gen dio niet in verhou ding kunnen staan met hoBveolhnlen die men berei len wil voor huiselijk gebruik en ook niet vallen onder het bereik van de mas sa oenuun als ze aan het wakend oog vau diii fiseiiH zoudiin kunnen ont snappen liiieidm aiii eiiileii met een rauteneel vim sleehts wiiniwii ttliv l hiiii eigen fep il4