Goudsche Courant, zondag 22 oktober 1871

liet vfll wel is waar den nnam van lil stuk dragen doch nii mnnd zal die zoo noemen inulil de Weener muntcouTviitio van ISa7 i óó volkomen in werking hijl t dat ze fs niet voor s Vü Ur de bcnaiumg van heele en h dvc mark voor eheiu Duitschland voorgesohrcven wordt Dit voorstel besehaamt aldus zelfs de meest gematigde wensol cn Volgens dit wetsontwerp wordt voorloopig voor de Duitsche munteenheid nog bijna niets gedaan I De Natwnal i eU somt de volgende eischen 0 i waaraan een voorgenomen munteenheid toch in de eerste plaats belioort te beantwoorden Zij zeiit Wij spreken er niet v in of het goud alleen of de gouden en zilveren rauulen als wettelijken stmdaard naast elkander aangenomen moeten worden de vraag om treTiC enkc en of duootlor standaard laten wij in ht t midden Maar de nieuwe hervorming moet van hel geheele rijk een eenig muntgebied maken mag slechts déne eenheid aannemen ou moet voorbereiden dat binnen een bepaalden tijd welke noodig is voor de inwisseling de munten van bet nieuwe stelsel in omloop zijn en voor alle berekeningen gebruikt worden In 1857 toen Duitschland iiog uit talloozc staten bestond toen men den bond had van Oostenrijk Pruisen en dozijnen van kleinere staten was het een goed en bewonderenswaaldig denkbeeld dat in het 2 thaler sixx een Fereinsmiinte gevonden werd welke den Znid Duitsoheh gulden den Oostenrijksehen galden en den Noord Duitsehen thaler omvatte Beide soorten van gulden bleven bestaan doch de thaler won veld en werd als de halve wettelijke Vereinamüme populair Dit was toen een groot voordeel bij de bestaande anarchie in de muntstelsels maar de beide gulden de verschillende muntstelsels en munteenheden bleven onaangeroerd en daarmede de menigte geldsoorten die men nog in Duitschland vindt V at onder den toestand van hulpeloozj verbrokkeling als hulp uit den nood reeds bijzondere verdienste had mag niet onder den zegen van het vereenigde rijk als uitgangspunt gekozen worden Nog hopen wij dat de vertegenwoordigers van Zuid Duitschland in den bondsraad meer zullen aanbieden dau de rijkskanselarij voorloopig heeft willen vragen en zij het besluit zullen nemen om van een gulden van 20 tilliergroschen af te zien ten einde terstond met een ingrijpende hermuntiug to kunnen beginnen De sigarenmakers te Hanau en leerarbeiders U Offenbach die hun werk hadden gestaakt en hooger loon en minder werkuren vorderden hebben zich by gebrek aan eigen middelen en hulp van elders genoodzaakt gezien den arbeid te hervatten na slechts enkele onbeduidende inwilligingen van de zijde der fabrikanten verkregen te hebben In Mainz ia het nog niet ïoover gekomen Aldaar hebben de werk sden der centrale werkplaats en andere inrichtingen de Hessisehe Ludwigsbahn den arbeid gestaakt Ik directie heeft hun eene vermindering op 11 werkuisn en 16 pCt loousverhooging zij vorderen 25 pCt aangeboden en bovendien bijzondere voordeelen aan vlijtige en bruikbare werklieden toegezegd Dit aanbod is tehter van do hand gewezen Aan buitensporigheden van den kant drr lOfll werkstaker ontbrak het niet in eenige werKplaatseu hebben zij de deuren gebarricadeerd om hunnen makkeis die aan het werk wiiden blijven den toegang te beletten Ook werden pogingen gedaan om de explf itatie van den spoorweg te belemmeren doordien mep werklieden die bij de wissels eu de verUehtin der lijn en van het station dienst doen door bodre gingen van het werk zocht te houden Deze pogingen gelukten echter niet Bovendiei werd te gdjker tijd te Mainz door agenten van de socialis tische arbeiderspartij beproefd nog niulere werkstakingen uit te lokken vooral in de leer en meubelfabrieken de twee voornaamste takken van nijverheid aldaar Het gelukte inderdaad het prsoneel der werktuigenfabriek van den heer Scliultz en 500 werklieden in de leerfabrieken van de hei ren Mayor Miche en Dcnningcr over te halen i iettcgenstaando met de handhaving der politieverordening werd gedreigd waarbij is vooriiesfhreven dat icd T vreemdeling die geen middel van bestaan kan aanwijzen slechts 24 uren in de stad mag blijven Eergisteren hadden in den namiddag oproerige bewi giiigen plaats daar de strikers van de enücmde leerfabrieken diegenen die aan het welk gebleven waren evenzeer tot i erkstaking wilden dwingen De politie kwam tnssih n beide en nam eenige belhamels gevangen die echter door het olk wi der in vrijheid werden gesteld De politie agenten werden mishandeld en moester van hunne wapenen gebruik maken Zij waren genoodzaakt de hulp in te roepen van de militaire macht d 7e nam een aantal personen in lieehteni en hield den geheeleu avoiid de wiudit in de stmteii bij de fabrieken Kvenivel bleef de toestand nog dreigend Ook in Lockenheitu een stadje op een kwartier nfstauds van Frunkfori is eercisirren een werkstaking begonnen in de nilgebreide waggoiifaliriek van den heer UrdVrl welke voor slechts ciiiigi weken in hnndcu vaneen nnaniLi e vennuotseliap is overgegaan litgaaiule van de onlangs te Frankfort opgerichte liiiiiseh Oosuinrijksche bank S5II werklieden verlieten de fabriek wegens oneenighcdcii met den heer lleifert die ilirecliiur was gebleven OOSTEN RIJ K Nog geel beslissuig in de Oostenrijksoho zaken volgens de laatste b riehten kou het gc ieele ministerie aanblijven wellieht om een poging te wagen om het Czechische vergelijk officieel tot eou einde te brengen Ken der Weener eorrespondenten van de Augsè Allg Zeit schrijft over den toestand o B het volgende I zoiidef de verantwoordelijkheid op mij te nemen dat de zaken morgen evenzoo zullen staan kcin ik v ekcri i Xul ju er uê g l iui i lil het C zeelusclie vergelijk De tegenstand dien de Büheemsehe eischen niet alleen bij degroiiUwetpartij naar ook in conservatieve eu clericale kringen om s echts de Fulkn reund te noemen het orgaan van kardinaal Itnnscher gevonden hebben heeft aanleiding gegeven tot nieuw overleg voor het antwoord op liet Boheemsche adres werd afgezondeu De volgende voorstelling van den loop der zaken komt mij a s de waarscliijnlijkste voor toen de onderhandelingen met de Czeclien geëindigd waren schijnt men ook in de miiüsteriëele kringen overtuigd te zijn geweest dat de heeren llieger Clam o s wel wat overvraagden maar men vertrouwde er op dat de grondwetspartij in den Boheemsoheu landdag de eiseheu der Czecheu zou bestrijden wanneer de Duitsehe liberalen ook cl overstemd incchten worden dan verwachtte men toch een krachtig adres van de minderheid dat de regeeriiig aanleiiiiug kon geveu de Czexilien aan te sporen tot matiging liet verlaten van den Boheemschen landdag door de Duitsche afgevaardigden bracht die geheele berekening iu de war De regeering kou niet vermoeden dat de Czecheu het keizerlijk schrijven tot uitgangspunt zouden maken van hun haudeieu eu ook indien de regeering daarvan al kennis gedragen had dan ware er niets a iii te veranderen geweest want do erkenuing in beginsel van het Bohecln che staatsrecht was weder de conditio ine qua non van de V elien zooals de erkenning van de wetten van + S de e scli was van de Hongaren Door di at selieiiiiiig van de Duitschers te rraag is de positie van de regeering en van den keizer zeer moeilijk geworden want daar de Duitsche partij iu Bohemen ollioieel gezwegen heeft staat men alleen tegenover dag bladarlikelen tegen het adres van den Boheemschen landdag Ben ik wel oBderrielit dan worden op dit oognibiik pogingen aangewend om degrondwetspariij Iu bewegen leden naar den rijksraad te zendeu jeschiedt dit dan kan er nog veel veranderen eu do staatswagen weder in t spoor gebracht worden wel niet in dat van de grondwelsdogiuatisten maar ook niet in dat van het Uostennjk overheersoheude Boheemsche staatsrecht Een ander VVeeuer correspoudeut laat zich indenzelfden geest uit bet laatsie woord schrijft hg is nog niet gesproken en er is voor t minst vertraging gekomen in de inwilliging van de Czeohisobe eischen van Ie zijde vun deu graaf Von Beust wordt alles aangewend om te verhinderen dat Oostenrijk door het aaiiiieiiien van de Czechische eiacheu in onafzienbare gevaren wordt gestort Wij willeu ons niet te zeer vleien en nog minder er eeiiiggewicht aan hechten dat Vun Beust met den hem persoonlijk bevrienden krooiipriiis vau Saksen bij den keizer te diueeren gevraagd is maar het is al veel gewonnen dat de tV eehcn die eenige dngeu geleden meenden de toesteiunung van hun programma reeds iu den zak te heiibeu niet O spoedig als zij verwachtten in het be it vau de keizenijke toestemming ziju gekomen Wel heeft de keizer iii zijn sohrijveu vau September de erkenning van het Buhi emsehe staatsrecht toegezegd maar daarmee de Czeehen nog geen vrijbrief gegeven dat zij dit staatsrecht naar hun zin kouden uitleggen en daaraan de bevoegdheid ontleeneu om den Oosteiirijkschen staat omver te halen De Czechische eisenen hebben de algemeeue aandacht iu die mate tot zieh getrokken dat men geheel vergat zich te bekoniineren om tgeen er voorviel in de andere landdagen waar de kunstmaatig gevormde niet Duitsche nieerderlieid de Czecheu trachtte na te volgen Niet beter geschikt om het belachelijke aan te toonon van de houding van de niet Duitsche nationaliteiten dan de pronunoiamento s van de landdagen der andere kroonlauden waarvan elk zijn eigen staatsrecht zijn eigen hofkauselier zijn eigen koningskroniiig wil hebben De opgewondenheid te Weenen is van dien aard dat men vreest voor de bijeenkoiust van den nietDuit schitu rijksrnad het plan moet reeds geopperd zijn om den rijilsdag bijeen te roepen te Kremsiêr ten einde geen aanleiding te gevitn tot oiigetegelheden te V eenen Dit echter behoort tol de loopend j geruchten evenals het b Tielit dat het ontslag van den CisLeithnan selien minitier van finniie iëu een feit is als zijn opvolger wordt genoemd Eduard Warrens een man te huis in financiëele zaken en wien het niet ontbreekt aan bekwaamheden Leest men de verschillende correspondenties dan komt men in verblind met de telegrafische berichten tot het resultaat dat er waarsehijulyk een stagnatie gekomen is in het Czeeliischo vergelijk en men naar een middel zoekt om de eischeii dor Czecheu af te wijzen zoo zij zich niet aanmerkelijk laten afdingen Het beste middel daartoe is de behandeling van de Czechische zalsnn in di n Weener rijksrnad Punten van verschil onmogelijkheden ziju genoeg te vinden o a de Ëiianeitele eisehen van de O echen Toch schijnen ons de zaken te ver gekomen deCzeehcute overmoedig geworden de Duitschers te hartstochtelijk Verbitterd daii dat zonder botsing de zaken met de Czeehen tot een einde zouden komen BINNEN LAJSTD UOUUA 21 OCTOIIKH Naar wij vernemen is tot kapelmeester bij de dd schutterij alhier benoemd de heer Jacobs van Nooit alhier vertoond maar te Amsterdam en elders zes en dertig malen met uitmuntend succes opgevoerd Met vitmuntend succes voor de eer van het Nederlandsohc publiek hopen wy dat dit succes alleen ten deel viel aau de spelers niet aan het stuk Ferniinde werd uitinuntend opgevoerd Mevr ten Hagen speelde voortreifelijk als Clotilde vooral iu het tweede bedrijf iu de scène van het derde bedrijf tussehen haar en Fem inde mevr de Vries verdient o i de laatste de voorkeur doch vooral in hel vierde bedrijf kwam het talent van mevr de Vries voortreffelijk uit terwijl de heer en mevr Albregt in hun eigenaardig genre zieh weder zeer verdienstelijk maakten De heer Moor kon ons minder voldoen zijn spel kwam ons stijf voor Dit wat de speler betreft en nu het spel Zou het maar niet het beste zijn er niets van te zeggen Zeer dikwijls hopen wij bet genoegen te hebbeu het llotterdaiusche tooneel ii ezelseliap in dezen winter alhier te zien optreden maar met degelijker stukken dau deze ziekelijke schepping van Sardoa Het succes zal er des te grooter om zijn Het eerste concert van Euphoiiia eal aanstaanden Dinsdag in de sociëteit nOns Genoegen worden gegeven Het programma heeft goede nommers Ook voor hen die nog geen lid van dit muziekgezelschap zijn is dit eerste concert toegankelijk We verwachten dat er door velen gebruik van z a1 worden gemaakt Donderdag is bij de examens voor het lager onderwijs te s Gravenhage o a een acte uitgereikt aan den heer A J Verheul alhier voor gymnasliek en Vrijdag aan de dames H de Kostereu M Rijff mede alhier voor vrouwelijke handwerken van nut en smaak Zondag werd te Ueeuwijk de nieuwe kerk der Gereformeerde gemeente ingewijd in tegenwoordigheid van ecu groot aantal belanghebbenden Tot burgemeester van Bodegraven is benoemd jhr F van Citters thans burgemeester van Ehooi Donderdag werd met het nieuwe stoomgemaal van den Mijepolder onder Bodegraven voor de eerste maal proef gemalen Het gcschieilde met den gunstigsteu uitslag zoüdat men vertrouwen mag dat het doelmatig loopende wer in alle opzichten aan de verwachting zal voldoen Bij koninklijk besluit van 19 October 1871 n 13 is aan mr J Loudon op zijn verzoek met ingang van 31 October e k op de meest eervollen wijze ontslag verleend als commissaris des kt uiags in de provincie Zuid Holland met dankbetuiging voor zijne in die betrekking bewezen diensten De Hangsche sobnakveieeniging DiHCendo diseimu noodigt hier te lande gevestigde vereenigingea uit tot een correspondentie partij De cüinmissie uit het Nederlandsche Schooherbond belast met het onderzoek der middelen tot bevordering van het onderwijs van fabriekskinderen heeft de volgende circulaire verzonden Het MedeUandsch Schoohtrbond heeft in zijne algemcme vergade ing van 2 Juni jl den wensch uitgesproken dat in fabrieken en bij openbare werken geen kinderen mogen worden gebezigd dan in wier geregeld onderwijs tot de 12 of zoo mogelijk tot de l t jaren wordt voorzien Tot de vervulling van dien wenseh welke voorzeker door alle voorstanders van volksontwikkeling