Goudsche Courant, vrijdag 19 april 1872

Vrijdag t m SPECIALITY DES NOUVEAUTÉS de D SAMSOM Gouda De ondergeteekende heeft de eer zjjnen geachfon Begunetigsre te berigten dst alle NOUVEAUTÉS al en verdere ARTIKELEN in elegante en ruime keuze zyn ontvangen uj h Zich minzaamst aanbevelend WA Dw DiensJO 1307 13Ö9 1329 1344 1845 J SM ISÖS 1376 1378 1380 1403 1405 1406 1407 187 N 1194 GOUDSeHE COURANT Aiienws en AdverleDtiebiad voor Gouda eo Omstreken ia7i 1410 1433 1493 1535 1604 1651 1728 1766 1818 185tJ 1898 1963 2008 2041 2094 2 m 225 2287 2351 2885 2418 2492 2540 2598 26 5 2703 2748 2796 2844 890Q 2 29 2971 3044 3081 8107 8156 3210 3248 3309 3345 3402 3439 3491 3525 3587 3624 3637 3726 3773 3810 3854 3922 4011 4046 Maar iu het bijzonder moet ik mijn harte i j 11 j lijken dnnk toebrengen aan den WelKdelen Heer ZwummtnUufi g en de verklaring van den Luit INGENLUIFF die tot onzer aller verba Heer J J van SON Med doctor alhier wawzins in het midden van den vuurgloed met Wijkt dat het tot stuiting van den voortvoorbeeldelooze volharding met een spuitslang gang der aanwezige pokziekte dnngend noodig in de hand de om zich heen grijpende vlam t J T T t men heelt getrotseerd om ook mjjne woning JAOOB van VEEN waterniolenaar wo te bowarenfjie dan ook met Gods hulp zoo ende alhier iii gebruik geweest bö zjjne op De ondcrgoteïkende voelt zich gedrongen zijn hartelijken dank toe te brengen aan al de B 3tuurders van de Brandweer en auii al de Spuitgasten al imeüe aan de Militaiien voor Jiuune kraclitJadi e hulp en voortreffelijk beleid betoond by den brand iu den nacht van Vrijdug op Zaterdag jl Allen hebben met vereende pogingen de handen in éérgeslajjen om het verwoestend vuur te stuiten waa Mj vooral hebben nitgemnnt die Onderofficieren JANSSEN en HKGEMANN die zich bij het grootste gevaar niet lieten afschrikken gelukkig gespaard is gebleven T VAN HOFWEGEN Jaagpad 15 April 1872 Vrijwiiiige Openbare Vcrk oping van bkn Buts EN TMGROND even boiten doch zeer nabg het dorp HaMtreekl B a 216 groot 6 vierkante roeden 60 vierkante ellen Te aanvaarden dadelijk Op DINGSDAG 23 APRIL 1872 dei morgens ten elf uur in Dk Veiendschap bg G MULDER aldaar Ten overstaan van den Notaris J G BROUWER NIJHOFP te HaMtre ht Aan de GOUDSCHE MACHINALE GARENSPINÈIJ51UJ worden gevraagd eenige Jongens Aanbieding in persoon aan t kantoor tusicfaen 10 en 12 are s voormiddags Oeon BLUF maar WAARHEID 103 Attetten van S H dat het uitkomen hunner Baard in 4 6 of 8 weken volkomen is gelukt door Pro MIN DON S BALSEM Een flacon a 2 is voldoende Geheim ingepakt en de bestellingsbrief ontvangt men terug ClinOMOPOEHEn om het Haar Baard en Wenkbrauwen prachtig te verwen in Blond Bruin of Zwart ƒ 2 de doos voldoende voor 1 a 2 jaar Deze artikelen zjjn onderzocht door hh Geneeskundigen en goedgekeurd Franco aanvraag by den eenigen THEÜPHILE vnn Nederland te AmêterUatn St Nicülaii8iitra t 403 Er bestaan GEEN DEPOTS om het namaken te voorkomen NB Alle soorten van HAARWERKEN worden gtwUkoop geverfd Bö vonnis van de Arrondisseibents Regtbank te Rotterdam dato 10 April jongstleden is het accoord dooj W van BIJMENAM koopman te Gouda aan zflne Sohuldeischérs aangeboden en door deze aangenomen GEHOMOLOOEERD en verbindend verklaard overeettkomttig de bepalingen der wet De Curators Gouda Mr H J KRANENBURG 15 April 1872 E GRITTEB8 DOUBLET BUBGEMEESTBB en WETHOUDERS van 11 dezer aan pokken overleden dochter JANNIG JE VAN VEEN worden onteigend en vernietigd als een veeren bed met dito pélawen twee kussens een wollen en een katoenen deken alsmede een linnen laken en eenig stroo Gezien ari 69 der welvBa28AngiutiMl851 Staatsblad n 125 Besluiten 1 Je voorschreven tprwerpen onmiddel yk iu beslag te n men en te pnteigenen ten einde door verbranding r besproegiog met petroleum te worden vernietigd 2 de waarde dier voorwerpen bg minnelnke schikking te bepalen opeen som van 62 75 En zal dit besluit op de gebruikelijke wjjze ter openbare kennis worden gebragt en geplaatst I worden in de Goudsche Courant terwjjl afschrift zal worden gezonden aan Heeren Gedeputeerde Staten dezer Provincie Üusammtrdam den 13 April 1872 DM RIDDER Borgemeester J HOOGENDOOBN Dz Wethouder Bij de TREKKING der LOTEBU gehouden ten behoeve eener NIEUWE KERK in de Par rochie van O L V Bühclvaart te Gouda zyn op de navolgende nummers pryzen gevallen 47 55 62 68 79 111 130 181 143 185 195 196 204 249 253 254 255 289 294 295 304 349 351 366 367 397ï 399 402 403 441 442 443 446 606 510 519 521 540 545 550i 553 523 565 639 702 763 813 871 901 941 1002 1037 1069 1117 1158 1209 1271 Nummer 20 34 40 42 87 8c Iü5 107 109 118 149 151 153 163 166 214 222 223 229 230 270 273 277 281 286 305 314 317 344 345 369 377 380 394 396 410 416 42T 431 439 453 461 466 480 501 529 534 538 589 571 582 583 584 566 612 617 688 643 644 668 670 676 678 690 693 709 766 717 724 725 733 742 755 757 769 781 782 784 790 793 795 820 827 834 844 849 856 868 870 872 875 877 878 881 892 893 897 903 949 906 908 924 925 927 933 939 962 964 968 978 M4 990 995 1004 1007 1022 1028 1029 1032 1035 1041 1042 1044 1054 1055 1065 1067 1087 1089 1106 1107 1108 1111 1114 1118 1119 1129 1138 1142 1148 1151 1100 1161 1169 1172 1189 1195 1207 1219 1223 1242 1248 1254 1255 1269 1276 1278 1279 1284 1287 1300 1304 1419 142L 14Z2 1426 1428 1429 1431 1434 1440 1447 1455 1459 14Ö6 1492 1 500 1502 1508 1520 1623 1526 1531 1563 1572 1579 1680 1581 1583 1586 1609 1614 1624 1033 1035 1638 1640 1659 1668 1692 17W 1709 1715 1726 1745 1746 1747 1752 1763 1754 1758 1770 1775 1782 1784 1785 1794 1790 1818 1819 1820 1822 1830 1834 1849 1862 1866 1871 1880 1889 1892 1893 1906 1980 1931 1936 1948 1952 1956 1964 1966 1982 1984 1089 2000 2002 2014 2028 2028 2032 2033 2036 2038 2043 45 2047 2056 2059 2076 2077 2095 2106 2114 2119 2132 2138 2150 2174 2181 2192 2235 223 5 2241 2254 2259 2261 2267 2269 2272 2278 228 2289 2295 2300 2303 2306 2342 2343 2S52 2 3 2 360 2363 2378 2879 2 384 2387 2394 2395 2402 2408 2412 2416 2421 2423 2424 2437 2440 2407 2475 2610 2511 2519 2521 2522 2532 2537 2546 2548 2562 2570 2576 2590 2596 2611 2614 2621 2624 2628 2652 2658 2666 2676 2677 2681 2689 2690 2696 2708 2712 2721 2722 2723 2724 2740 2751 2757 2759 2762 2764 2771 2779 2797 2816 2817 2819 1829 2831 2839 2848 2851 2867 2869 2883 2888 2892 2903 2907 2911 2914 2919 2922 292t 2936 2938 2943 2948 2960 2952 2966 2975 2998 3002 3003 8008 3032 3042 3046 3054 3055 3058 3065 3066 3078 3082 3086 8086 8097 8098 8102 8104 3112 811 5 3135 3137 3143 3162 8163 3157 3162 3165 3181 3193 3195 3207 3211 3227 3232 3234 3235 32 39 3247 3250 3262 3266 3270 3281 3293 8307 3312 3314 3318 3327 3335 3539 3342 3357 3367 3380 3389 3392 3 395 3 398 3413 34U 3420 3421 3426 3427 2430 3445 3447 3459 3460 3464 3468 3476 3493 3496 3511 3517 3519 3522 2523 3661 a566 3605 3611 3660 3664 3714 8717 3757 3763 3800 3805 3839 3840 3876 3803 3965 3981 4023 4033 3571 3573 3618 3622 3675 30S4 3720 3728 3767 3771 3807 3814 3845 3847 3901 3920 3982 3984 4040 4042 3527 8531 3592 3600 3638 3642 3695 3696 3730 3748 3774 3778 3820 3822 3858 3862 3937 3946 4017 4019 4085 4002 4135 4147 4196 4197 4229 4230 4294 4307 4 J83 4385 4419 4421 4456 4457 4502 4512 4577 4579 4611 4618 4647 46C0 4728 4729 4806 4807 4834 4835 4878 4879 4934 4935 4088 4996 4047 4100 4150 4199 4236 4327 4393 4426 14466 I 4635 459L 4619 4574 4737 4813 4838 4885 4943 5000 4057 4101 4106 4202 4245 4336 4405 4430 4468 4540 4593 4620 4679 4761 4814 4843 4896 4958 4070 4074 4117 4131 4187 4190 4216 4218 4269 4276 4355 4378 4412 4418 4451 4453 4493 4496 4570 4571 460S 4009 4641 4642 4705 4721 4783 4785 4822 4829 4875 4877 4930 4031 4972 4979 4062 4105 4181 4212 4267 4341 4409 4443 4483 4547 35 36 3601 3652 3707 3750 3789 3830 3868 3963 4022 4069 4104 4176 4210 4254 4339 4407 4433 4477 4645 Gimii Orak ria A HfukMO 4598 4599 4630 4634 4681 4097 4771 4777 4816 4819 4862 4870 4908 4918 4060 4963 S N orwegen op Java overffenoTnen vit Nederland en Java Veertien daoffiehe k der MaaUchappij lot Nut van dm Javaan Dat vrye handekbeweging en oede aan de eiacben van tyd en plaats voldoende middelen ran commnnicatie en vervoer onder alle hemelI linken machtige factoren zyn voor de ontwik keling en den bloei van land en volk zal wel geen betoog behoeven L évidence se montre OB ne la démontre pas Het tegenovergestelde is evenzeer evident irpar vrge hsndeulwweging en goede en voldoende vervoermidaelen ontbreken blijven oeisle en oeconomiscbe toestan4en nagenoeg stationair Het kan niet anders niet straSeloos Iaat d uatuar zich geweld aandoen £ n het leven der natuur der zedetjjke ab der sto£rel4Jke il niet aangelegd op isolement maar op gemeenschap op vereeni ng op assimilatie Waar kracht gezocht wordt ia isolement daar is de taestani abnormaal ongezond ziekelgk In de miskenning of nw tie dezer eenvoudige algemeen geldige waarbeden ligt de grond van den achterlijken toestand waann het door de natuur zoo ryk gezegende Java nog lieden ten da e verkeert Jaren n eeuwenlang bleef door Jan Kontpani s bekrompen zel ucht de transatlantische gemeenwhap met het wondurschuoue en ryke eilafid binnen de engst mogelykegrenzen beperkt terwgl met bedekking tot bet biunenlandsch verkeer en vertier geen ander geen hooger belang gold dan Jan hx m panie s eigenbelang In de plaats van den zelfzuchtigen koopman trad de niet minder zelfzuchtige Staat die wel verre van met Jan s misrekeningen zijn voordeel te doen met diens insolventen boedel ook diens insolventen geest scheen te hebben aanvaard Kwalijk begrepen staatsbelang kon niet goed maken of herstellen wat door kwaljjk begrepen handelsbelang was bedorven of vcrznimd Zoolang de enge geest van Jan Kompanie de geest van banale zelfzucht niet was uitgedreven kon van wezenlyk staatsof nationaal belang geen sprake zyn veel minder van harmonie tnascben dat be ang en t waarachtig belang van den Javaan En die geest werd uitgedreven mawr met dien geest ook het lichaam d t er door was beziem Men weet de dingen die daar geschied zyn in den jare 1811 Sir Thomas Stamford Raffles de wakkere Brit toonde de roeping en den plicht van den kolonialen staat te gevoelen en te verstaan Hy brak met den geest die te lang had voorgezeten in t beheer der veroverde Kolonie tot schade en schande van Nederland tot schade helaas ook van de Kolonie zelve die in haar bodem en haar bevolking beide zulke onschatbare elementen ter ontwikkeling bezit Maar het Britsch bestnur zou slechts een tnsschenbestnur zyn Nauwelyks had Nederland zyn nationale onafhankelijkheid en zelfstandigheid heroverd of het trad ook als koloniale staat weer op Geleerd en gelouterd door zyne politieke vernedering en herleving en voorgelicht door het voorbeeld vAn den Brit scheen de herboren staat inderdaad ook wedergeboren te zjjn niet in mystieken maar in volkomen gezonden zin Ach dat de begoocheling zoo kort moest duren Ware C J Elout maar in Indië gebleven de man met den helderen mimen blik met het edele warme hart met den krachtigen vasten wil en de even krachtige en vaste hand Nu niet hy de edele maar von der Capellen de adellyke niet Eluut de heldere eu zelfstan dige maar van iec Capdlen de dooroudgasten geleide ei verleide als landvoogd achterbleef ging het goede dat aanvankeljjk door het heldere inzicht en het wyze en vaste beleid van een Baffles en een Elout gewonnen was spoe a weêr verlpren De goede wil en de groote mten van een dd Box de Ghisignies Elout s geestverwant waren niet bjj machte op te roeien tegen den stroom van koninklyke bedenkingen en besehonwingea die opwelde ed alras opbruiste oit den loop der omstaucKgheden duidelyk gezegd uit deh j delijken nood van het raciederland en uit de geforceerde koninklijke rentegaranlatt aan de aatideelbonders der Handelmaatschlfipy Da Bus trad af Johannes van den BoSch trad op m zie weAr tcheen Jan Kompanie als een phoenix uit zyn Mche verrezen Neen t was geen Mhjjn t werkelijkheid eilitcie Wel was het w r de Jan Kojnpanie van ouds maar nu in generials unifonn met generaals allures en generaals pretensies Dezelfde persoon of liever dezelwe geest hetzelfde régime maa onder andei namen en andere vormen overeenkomstig de eischen des tijdsen zoo als het heette d B aiouden adats Ik behoef wel niet te ontwikkelen at het cultaorstelsel is en wak het tot heden heeft gewrocht Gelukkig dst het morgenrood van den dog zijner uitvaart is aangebroken Koffie met suiker begint Goditank meer en meer als taatsdrauk zyn crediet by volk en Tolksvertegenwoordigiag te VerHecea En zooals een volk is zob zjjn regeering Wel heeft Jan Kompanie een verbazend taai leven maar sedert ruim een 20tal jaren is hy toch erg aan t sukkelen Wel gaf hij nog gedurig teeken van opgewekt leven soms sdieeu hij zelfs voor een tyd wéér geheel de oude maar op den duur wil het toch niet meer met hem Er is zooveel zoo heel veel gebeurd dat s mans gezondheid ondermijnd zijn kracht verlamd heeft Daarby is hy geweldig zenuwen schnkachtig geworden Geen wonder door verlies op verlies door schok op schok werd zijn zenuwgestel op al te harde proef gesteld Men denke slechts aan de ingetrokken gouvernements tabaks thee peper kaneel en in digocultuur aan het afgeschafte passen het ingekrompen consignatiestelsel aan de cultnui procenten en rottingstraffen zaliger gedachtenis Men stelle zich de zieleangsteii voor die de wording en de wefking van de comptabiliteitswet den man reeds moeten gekost hebben die vroeger zoo vermakelyk met cyfers wist te goochelen en wiens heilige boeken voor het profaan gemeen gesloten bleven tot op dien noodlottigen 23 April 1864 den geboortedag der jaarlyksche rekening en verantwoording bUar meer nog dan door al het genoemde werd de oude Jan Kompanie geschokt tot in het merg zjjner koopmansbeenderen door de agran che wet en de suikenvet meent ge Neen dan kent ge Jan Kompanie niet In doorgaans wel onderrichte kringen werd in der tyd verzekerd dat de ooljjke oude zich bjj de geboorte dier beide wetten in de knenkelige handen wreef en daarbij een wonderlijk gelnid liet hoeren dat zich het best als gegrinnik laat quaiificeeren Is het dan de concept tariefwet zonder differentie wier verschyning Jan Kompanie zoo allerOTweldigst heeft aangegrepen mit zal ik u daarvan zeggen In den goeden ouden tjjd den bloeitijd van Jan s zaken wist men van geen tanefwet De oudJavanen en Maleiers waren freetraders en Jan was ook freetrader wel te verstaan voor zich en de zyuen alleen Sinds Jan in het O I insulair gebied i ts te kommandeeren had was de toegang tot dat gebied met angstvallige toia voor ied ren vreemden indringer g lote Dif ferentieele rechten i Jan kende en erende geen andere rechten dan de zijne alle and e werden eenvoudig genegeerd alle zonder di8èrentie In latere daji en ja toen wy door het Bngelsch tusschenbestuur voorgegaan en door den tttimelgeest destyds aanri egrepen en voortgestuwd ook den vreetadeïing vergunden vruchten te plukken uit onzen O ïndischen tuin mits hy den grond niet omwroette of met onkruid bezaaide toen werden er tarieven gemaakt voor den in uit eu doorvoer in Ned Indie En eenmaal voor een fait accompli geplaatst heeft Jan Kompanie na zyn herryzenis er wel vooi gezorgd dat we zoolang mogelijk en zooveel raogelyk teerden en specu leerden op tarieven met differentie met veel veel differentie Ja jaren lang heeft hij zoowel bevriende magendlüeden als den armen Javaan die in de eerste plaats dupe was van Jan s protectiouistischen geest door zyne bnitensponge hooge differentieele rechten gesard en getart Wel bloedt hem dan ook het hart by de gedachte dat de vruchten van zooveel teedere zorg znllrai worden prys g even op grond van de holle theoriën eener quasi Wetenschap die onder den aanmatigenden titel van staathaishoudkuude er op schijnt aangelegd om de huishouding van den staat totaal in de war te sturen Is het ook niet ongehoord niet hemeltergend dat de belangen van den nyveren Twentenaar zullen worden opgeofferd aan die van d n luien eu vadsigen Javaan die natuurlyk zijn katoentjes bjj den Engelschmau zalkoopen in lien deze ze hem beter eu goedkooper leveren dan de Twentonaar Met dat al is er iets dat meer nog dan de evenbedoelde concept tariefwet zouder dii erentie knaagt aan Jan Kompanie s rust en leven iets dat Jan s verbleekte lev enszon met koortsig snellen loop ter kimme zal doen dalen Vraagt gij nog wat het is dat vreeseljjk dat knagend dat Jan moordend iets Maar weet ge dan niet hoe de vurige Sttlaiiiander reeds sinds eenige jaren op Java blaast en giert raast en tiert Hoort gij dan niet het gesnor en geknars het gesteun en gedreun van locomotief eu waggons Weet gjj dan niet hoe de oude Jan Kompanie gebogen gaat onder de lyn Samarang Vür t nlanden en onder de Ijjn Batavia Buitenzorg Hoe hij zich wringen en verwringen moet in al de bocUten en krommingen dier lynen door bergen en dalen over hoüe ravijnen en bruisende bergstroomen Welnu die beide lynen zjjn nog maar een begin van de naraelooze ellende die het radicalisme brengen zal over Nederland en Java want lees en verbleek gelgk Jan Kompanie s levenszon verbleekte op den 6 dag der jongstverloopen Slachtmaand de tegenwoordige Minister van Koloniën wil van Staatswege eeu net van spoorwegen over geheel Javo laten aanleggen Ziedaar den hoofdinhoad eener koninklijke boodsehap aan t adres van de 2 kamer der Staten Generaal op dien guren 6 Novemberdag die kon t anders Jan s levenszon zag verbleken O volk van Nederland o volk van Insulinde waar moet het met u heen Een net van spporwegen over geheel Java Groningen Maart 72 W J v Goukom