Goudsche Courant, vrijdag 11 juli 1873

f neur Generaal bevattende de overwegingen die geleid hebben tut de uitzetting van Mr Wiuckel toegezonden Buiteuzorg 2 Mei 1873 De Gouverneur Generaal overwegende dat in de tegenwoordige tydsomstandigbeden welke hier niet nader behoeveu te worden uiteengezet ieder weldenkende en wel in de eerste plaats elk Nederlander hel voorbeeld behoort te geven van eerbied voor de Kegeering en deze behoort te steunen in hare moeielijke taak dat zyn degeuen die dat gezag aantasten en trachten te ondermynen in gewone tijden reeds schadelijk te achten zij dit meer dan ooit thans zijn nu aan het behoud der openbare rUft en orde de grootste waarde moet worden gehecht dat nu onder die omstandigheden de jedacteur der SamarangKhe Courant mr Winckel op 15 April 1873 den Gouverneur Generaal heeft geschetst als een ver I tegenwoordiger van l art de pUire als een man wiens optreden als jouverueur Geueroal een teeken is van verval op 21 Aprd 1873 deu Gou erneur Gener lal heeft afgeschilderd als moedeloos als den man die al het initiatief nam der Hauwhcid ais den laatsten regeerder van Indië als den man onder Kien het liyk verviel tot een staat van ontbinding den man die onzen troonsafstand op Sumatra reeds grteekend heeft als een bestuurder van wien verder niets is te hopen hem noemende een beminnelijk manneke eu voorts met heeft geschroomd Jaarbg te vermelden dat iu Samarangs misaighit reeds gebeden wordt voor den Sultan van Atchin eu Samarangs burgery aan te sporen niet tot den Gouverneur Generaal zich te enden maar tot deu Komng nieu zeker de houding van zijn would bcv vertegennoordiger met verontwaardiging vervult op 23 op 25 April l 73 onze suprematie op Sumatra na hi t gebeurde met Atcbin eene illusie beeft genoemd da rhij voej cnde dat Atchiu nooit door Nederland vcruvcrd zal worden den Gouverneur Generaal heeft aangeduid als een vervanger over wiens genus aan energie m liin ailcui wordi gekbiagd hem vergeleken met e n procurauehouder die de zaken der firma niet net voldoende energie behandelt dat al deze artikelen ih ii liepaddin toeleg verraden om het gr ag der lugniing ileii etrbied hi ar veisehuldigd hel vertrouiieii dat zg behoort lu te boezemen te ondermijnen en om door eene poging tot terzijdestelling van s Konings verlegenwoordiger de geiesligde orde van aki i te vtrsloieii dat van iemand die het gizag en do vi ardigheid der Indische regcering op zoo drieste en onbeschaamde wijze bij voortduring a inrandt en met milde band zaden van beroering strooit ich niets anders iaat verwachten dan dat hij zal voortgaan niet liet gezag in het aangezicht te slaan eu duaitloor de ingezcteneu op te ruien dat het staatsbelang gebiedend vordert dat onmiddellijk aan die voor de openbare rusl en orde gevaarlgk te achten teugelloosheid paal eu perk worde gesteld Nog gelet op art 45 van het reglement op het beleid der Kegeering van N l eu opart 192 alinea tuurwetenschap leeron hizirD om eau tal van verschijnselen in de natuur en in bet dagelijkscbe leven te verklaren en om uit die verschijnselen de eenvoudigste natuurwetten te kunne afleiden Is dus uit een pwiagogiscb oogpunt de vijljarige cursus een stellig vereisohte niet minder achten we het uit eèn zedelijk en maatschappelijk o4 uiit weuscbelijk dat de jonge dochter althans tót haar 17 of 18 jaar zich met roltiger verstandaoefshing bezig boude om veel ijdelheid en wuftheid in die ontwikkelingsjaren te voorkomen en aia deu grond te leggen tot een duurzamer en hechter levensgeluk dan de lectuur van romans de zorg voor bet toilet en de zoogenaamde fraaie handwerken veiaefaaffen knnieo Maar nog andere stemmen doen zich wellicht booren die bewereu dat een driejarige cursus welken het meisje eerst met 14 a 15 jarigen leeftijd aanvangt na bet m u l o geaoten te hebben niet ttecbts voldoende neen verkieselgker te achten ware Kea hoofdargument voor die meening is dit dat de meeste kinderen op den gemiddelden leeftijd van 12 jaren nog geen vatbaarheid hebben voor midd onderwijs ludien dit zoo ware de grief zou iu de eerste plaats het onderwijzend personeel treffen dat geen geschiktheid betoonde om tol de vaibaaiheid vau dien leeftijd af te dalen en door eia verstandige zaBenwerkiug de harmonische ontwikkeling dier jeug digen voor schade te behoeden In de wel zelve die ook de beginselen der talen enz binuen deu kring van het middelb onderwys omsluit vindt men waarlijk geen steun voor dit gevoelen Maar bovendien eu dit is ook voor deu Ooudscben gemeenteraad waarschgnlyk een afdoend bezwaar na de laatste diacussien over een school voor m n l o voor jongens men komt voor zulk een drie jarigen cursus in de noodzakelijkheid om voor Nederlandseh Hoogdnitsch en Ëngelsch geschiedenis en aardrijkakonde het rekenen halverwege van onilerwijzeres of leeraar te veranderen het is dan voor hen die aan de middelb school onderwijs geven bezwarend om voort te bouwen op dikwgls zeer gebrekkige gronden met herhaling ja zelfs met uitroeiing van onjuiste begrippen gaat een geruime tijd verloren Over een py jarigen cursus is een doelmatige verdeeling der leerstof mogelijk maar niet over een r ri garigen die ligt door overlading met die zegenrijke gevolgen ziu bebbeu welke men meende er van te mogen verwacbteu Om nu een verandering van onderwijzeres voor de eenige vreemde taal het l iansch waarvan reeds eenige kennis voor de toeliling op lie midd school nowlig schijnt te voorkomen zou het oterweging verdienen of met aan de te benoemen leerares voor dat vak tot tiak kon gesteld worden om ook de allereerste beginselen iler Praiische til il aan de bestaande openbare lagere school voor meisjes te ctn iu de overige Vttl keii tueh van het gewoon la er oiideru ys voorziet de pasgenoemde sehool Zindat tuin vuur de behoorlijke nansluittiig aan de midd sc oul geen verdere stappen zat behoeven te doen irordt ttnolgd Koloniën OOST INDIË BATAVIA 24 Mei an het algeraoeu overzicht van de Indiér is h t volgende ontleend Zr Ms stoomtohepen Djambi en Sumatra liggen thans hier ter reede De eerste bracht kolonel Koop man aan ij vernemen betreffende de blokkade dat o a eene brik onder Engelscho vlag die bij onderzoek bleek geschut tusscben peper te hebben geborgen voor de hoofdplaats van Atchin bestemd naar Pinang opgebracht De Commissie van enquête over de Atchineesclieexpeditie is nldns ssmengesteld Mr der Kinderen president generaal Veispgck kolonel Kroesen wnnrneincnd lid van de Algemeene Uekenkamer kuloiiel Hoedt opzettelijk van Soerahaija opjcroepe kolonel Maarschalk de inspecteur over het loods e en de Laat de Kanter en de majoor Schroder lid van lut Militair Hooggcrechtbhor Als seere aris fun ect de Ie luitenant der infanterie v in llain U it Pmnng wordt gemeld Ken schoener vnn de Westkust rapporteert dat een llollnndsche stoomboot mit vier prauwen ouder Atohmeesohe vlag op sleeptouw ge a seerd is Helbericht vereischt bevestiging I e iinoer vau rystnaar de havens is verboden en ons Gunveriiemeiitweigert passen voor het transport van opium naarAichin af te geven Den Hollanders eehter is ges aan vee pluimgedierte en uit te voeicn kooplieden v n Pmaug vinden dat eemgsnns onbillyk Uit Batavia crd het volgend uittreksel uit het regialii der Lesluileu van Z Exc den Gouver fan bet reglement op de rechterlijke organisatie en het beleid der justitie in N I Is goedgevonden eu verstaan Ëerstelyk kraehtcus art 15 van bet reglement op het beleid der Kegeering vau N I aan Mr Christiaaii Philip Karel U inckel geboren te s iravenhage advocaat en procureur te marnng iu het belang der openbare rubt en orde hit veildgf in N l te ontzeggen met bepaling dat hem tot 16 Mei aansta iiidc tijd wordt gclittcn tot het stellen van orde op zgiie Zaken ten tweede enz ten derde af te zetten als advocaat en procureur bij deu Kaad van Justitie te Samaraiig kir C P K Winckel Locoimlie Laatste Berichti n London Ü itii in Je zitting viui het Ui crhuis litt ft lic Itctr lïic lmnl voorgesle d dat hct ouvemcmeut oudciIiHitdeIui ri3u Züu opciieu met dü huitenlandsclïo ino tiidliutcii om ile uiterimtionale wetten te verbeloivu on e u pLiiuiuiciit stclsel aii dibritftge tueDe luing van een lid van gedep staten aan dp orde gesteld op heden Bij monde van den rapporleai den beer Buys werden de algemeene verslagen der afdeelingen uitgebtacht over de begrootingsontwerpen voor het proviDciaal bestuur dienstjaar 1874 Het verslag zal worden gedrukt rondgedeeld en door gedep staten beantwoord Door den baer P L Braste wwd namens de oommissie verslag uitgebracht over de voorstellen tot eene reorganisatie van den waterstaat üe commissie adviseert mei betrekking tot dete zaak s konings machtiging aan te vragen om hare werkzaamheden voort te zetten en om de in richting veorleopig voor 1 jaar te bestendigen Voorts zijn in bebantleling genomen a De rekening en verantwoording van gedep staten wegens de enkel provinciale en huishondelijlce inkomsten en uitgaven over 1871 Met algemeene stemmen goedgekeurd 6 Het voorstel van gedep staten tot het verleenen van een subsidie ad ƒ 2300 ten behoeve van den aanleg van een weg langs de westzijde der buitenhaven van Dirksland De commissie in wier hanilen dit voorstel was gesteld adviseerde 1 ora een subsidie van ƒ 3Ü0Ü te verleenen waarmede gedep staten zich kunnen vereenigen 2 om aan de commissie voor de uitwatering eene jaarlijkscbe som van 200 toe te kennen tot onderhoud van den weg waarmede gedep staten niet instemmen Het eerste gedeelte van bet voorstel werd met 64 tegen 1 slem aan genomen en bet twetde deel venvorpen met iü tegen 25 steameo c Het voorstel van gedep staten om eeiie som van 1000 beschikbaar te stellen Ier bevordering der besohrijjving en regeling van oude gemeente en watersobapsarchieven Dit voorstel werd met algemeene temmen goedgekeurd d Het voorstel van gedep staten eu de conelusieder commissie ad hoc nopens de adressen van deraden der geneeoteu Naaldwijk de Lier Pijnacker daarbij geldeigken steun verzoekende voor den aanleg ▼ an een buurtspoorweg in bet Westland De afwij cende conclusie werd met algemeene stemmen aangeuomen Het vervoer langs den Nederl Eijn spoorweg heeft gedorende de maand Juni 1873 opgebracht aan reizigers ƒ 199 012 aan goederen ƒ 37 8 i5 aan direct verkeer vna reizigers en goedeten 210 ü58 te zamen 447 6 55 Sedert 1 Mei 1873 was de opbrengst van reizigers en goederen 871 460 Bij kon besluit van 16 Juni jl is nopens de troepenvereeniging welke dit jaar op de legerplaats bg Milltgen plaats zal hebben het volgende bepaald In de maanden Augustus en September worden tut ket houden van wapenoefenmgen in de legerplaats bij Milligen vereenigd de eerste divisie alsmede de reservebrigade infanterie vvaarbij zullen worden gevoegd bet 3e en 4e escidron van het ie reg hu zaren eene batterij rijdende artillerie eene cumpiignie artillerie transporttretu en een detaeheinent liuspit iaiaoldalen Aan het kamp wordt voorts deelgcnomeii door den kolonel kommandant van het reg hu aren waarvan de veld esca lrons het kamp betrekkeu met den regimentaadjudant bij en den standaard van het corps alsmede door den luit koloiiel van liet reg veldartiUerie en den majoor van het reg rijden ie artillerie voorts iloor bet muziekcorps van bet reg grenadiers en jagers Boven en behalve de hierby vermelde troepen kunnen op de legerplaats kampeeren een door den luinibtcr van oorlog aau te wijzen detachement cavalerie uitalaitend voor de militaire politie in en nabij de legerplaats zoomede tot het in gereedheid brengen van het kamp de noodige officieren en onderofficieren eu mindere militairen voorts de door den minister van oorlog aan te wijzen offioieren in speciale betrekkin gen officieren van het personeel der militaire administratie oHieieren van gezondheid en do apotheker welke de dienst bij de ambulance in het kamp zullen waarnemen en die welke bij de detachementen tot het in gereedheid brengen van het kamp zullen dienst doen Aan de predikanten en r k geestelijken die tot het waarnemen der godsdienstoefeuiagen op de legerplaats worden bestemd wordt voor elke dienst doorhen waargenomen tot bestydmg van alle kosten eenesoa van 50 toegekend Voor het geval dat tijdens het verblijf op de legerplaats ten behoeve van kranke militairen geestelijke hulp wordt ingeroepen zal de V9r oeding deswege aan de predikanten en r k geestel ken iu billijkheid toe te kennen door den minister van oorlog worden bepaald Ter uitvoering van dit besluit heeft de minister van oorlog o a goedgevonden te bepalen hel kamp bij Milligen wordt betrokken op 12 Augustus a s en opgebroken op lU September daaraanvolgende alle j kamperende troepen staan onder het opperbevel van den gencraal mnjoor van der Sohrieck kommindant der Ie divisie infanterie de battaillons voor bet kamp bestemd zullen op de mogelijk grootste sterkte worden gebracht door daarbij te detacheeren de miliciens der lichtingen van 1869 eu 1870 ingedeeld bij de depots der kumperande regemeuteu Het detachement besteiml uitsluitend voor den dienst der policie in an nabij de legerplaats wordt ter sterkte van 1 wachtmeesters 2 korporaals en 13 huzaren verstrekt door het 8e reg huzaren Het eerste peloton der 1ste compagnie van het bataillon mineurs en sappers zal als aangcrtezeu voor de late divisie infantene aan het kamp deelnemen Verder heeft de minister bestemd tot chef van den staf der kampeercnde troepen den luitenant kolonel Roloff van den geiieralen staf chef van den stut der Iste divisie infanterie tot adjunct chef van den etnf den kapitein van Helden mede aan den genornlen sinf tot chef van den staf der Iste brigade infanterie den kapitein Ihr Laman Trip tot chef van den staf der reserve brigade inf iiiterie den kapitein llardenberg allen van den generalen staf Wij vernemen d tt gisteren in een vergarlering der centrale Cüminissie voor het Thorbecke niüiiument besiutcn is de vervaardiging van liei inrininnent opte drniren aan onzen zoo gunstig bekenden landgenoot Ferdinand Leenhof thans te Parijs woonnohtig De heer Leenhof had hij de Couiuiisssie een model iiige lieiid dat in alle opzichten de goedkeuring wegdroeg rad De fnh Ct ontleent aan een particulieren biief uit Sniuatia het volgende r Het is nu gebleken dat de generaal Kohier niet is gesneuveld by de bestorming der Missigit ouk niet onder of met de hand aan het Vaandel gelijk door sommigen poëtisch werd voorgesteld maar bij gelegenheid nadat de Missigit reeds in ons bezit was en de vijand er uitgejaagd dat hij eene verkenning aan den open kant van het achterdeel van het gebouw deed Toen schijnt een schot met een poemaras op hem door den vijand gemunt te zijn die djor den linkerarm heen het hart wondde en onmiddellijk den dood vcroorz inkte Hij heeft alleen gezegd o God ik ben gewond waarop 7ijn adjudant Marinkelle naar zijn arm ziende nog zeide Stel u gerust generaal het is slechts een schampschot maar meteen viel hij dood neder Uitgelokt door het fraaie weder stroomden Dinsdag duizenden bij duizenden na ir Delft om getuigen ie zijn van de maskerade door hh studenten te huuden ter viering van het 25 jnrig bestaan van het Delftsche studentencorps Die maskeiade had gelijk men weet tot onderwerp de intocht van Knrel v in Egmond hertog van Gelre grave van Zutfen en te Arnhem 8 Juli 1492 Éene onafzienbare ineiischenmnssa bewoog zich lanijs grachten en straten Ten 5 ure stelde de stoet zich in de orde bij het programma bepaald in beweging en ten half negen ure liad hij den ciiulp tal het feestlerein bereikt al ui ir eeiiigeii tijd rupt werd gehouden Van daar hogaf zicti de st jet leii 10 ure toen eene algemeene illuminatie was ontstoken weder op weg De optocht gaf algemeen de meeste voldoening en het bleek dat geen kosten waren gespaard om de costumes wapenrustingen enz bij zooveel mogelijk historische getrouwheid prachtvol te doen uitkomen Natuurlijk was dit ill het bijjoiider bet geval met hertog Karel en de hem verge iellende edelen Was de dag voor de heercn deelnemers aan den optocht vermoeiend zij mocliten het genoegen smaken het geheel raet den meest gewenechten uitslag bekroond te zien Aan het statiun van den spoorweg heersehte natuurlijk den geheelen dag ecue omzettende drukte inadr dank zg den genomen maatregelen liep alles in vrij goede orde af Door het schrikken van het paard is een rijtuig achteruit in het water geloopcn De daarin ilienile vier personen zijn gelukkig gered Het Inndhuishondkundig con zres dat te Delft wordt geliourleii is Maandag geopend en heeft verder zijne wcrk aanihedcn loorlgezet Zierikzee is aangewezen als de plaats alwaar de volgende bijeenkomst zal plaats hebben Naar men verneemt meldt de Ilaarl Ct is dr A VV IJronsveld vooriiemeiis in liet midden van leze maand m de groote z tal van rien Doelen voor oen liefriadig doel eene Irving te houden over het beleg van Hnarlim door de Spanj iardeii Zoonis incn weet heeft Uipperda m genoemde zaal zijne beketjile rede tot de burgerij uitgesproken en is het dezer dagen juist 300 jaren geleden d 1 de stad zich heeft moeten overgeven Het koor der gerc oruieerile weesmeisjes onder leiding van d n herr llaii al bij die gelegenheid eenige zang tnkkeii uitvoeren De stn imboot Prins van Oranje heeft een zier merkwaardig voorwerp meedegebracht nl een schoon exemplaar van den Koran dat door den heer J H K IJssel de Schepper kapitein der infanterie getonden is in den Mimigit Van Groot Aijiii bg het lijk van een gesneuvelden priester Dit niet slechts om zijn oorsprong maar ook om de aaoteekeningen op de eerste bladen belangrijke handschrift it door den beer IJisel de Scbqqper uit het blvoiue zeestrand te Atjin den 27sten April aangeboden aan den hooglecraar de Goeje en door dezen aan de Leidscbe verzamiling van bandschriften geschonken Mlddclbai e School voor Meines Oe Memorie van toelichting behosrende bij het in ons vorig Nr medegedeelde voorstel van den heer A A G van Iteraon aan den Gemeenteraad X § 1 Inleiding De belangrijke kwestie van de opvoeding der vrouw heeft In verband met Je Wet op hit M O v n 1363 eerst sedert ruim vijfjaren de aandacht retrokken en reeds zijn een zevental middelbare scholen lil Nederland van gemeentewege opgericht en in werking getreden Haarlem Arnhem Uoitenlam Uordrecht Amsterdam Groningen Deventer J Meer algemeene belangstelling viel aan de kwestie ten deel vooral sedert het verschijnen van een stuk ge selireven door den Inspecteur Dr Steyn Parvé iii Icn jaargang 1870 van de ieoaoan t MMeliaar ont crKijs toor meinjea Zonder dan voorstander te zijn van de emaneipatii der vrouw ran het denkbeeld om aan de vrouw allerlei mannelijke bedieningen en betrekkingen op Ie dragen mag meu zooals uit het daar geschrevene blijkt wenschen dat hare opvoeding degelijker worde dan tot dus verre het geval wns dat men haar die algemeene ontwikkeling die veelzijdige kennis verschalfe die haar steeds tot voordeel zal zijn in welke betrekking zij ook moge werkzaam wezen iu welke omstandigheden zij zich ook moge geplaatst zien Zoo toch zal men te weeg brengen dat lij niet meer in kennis zooveel bij den man zal achter staan als thans bij vete vrouwen uit den beschaafden stand het geval is en bij den grootcii vooruitgang van het onderwijs voor het mannelijk geslacht over eenige jaren in veel sterker mate nog het geval zal wezeu indien men het onderwijs voor meisjes ook met eenigszius in dien vooruitgang laat deelco Het kennis it machi geldt voor de vrouw evenzeer als voor den man al moge die macht zich dan ook op andere wijze uiten en doen gevoelen Nog zijn er wel velen in Aen lande wellicht ook bini en deze gemeente die geen middelbaar onilerwijs v lur meisjes willen maar 7ijn er onder deze ook ilnde zaak met kennen en er misschien nooit over heblieu nagedacht Hoevelcn zijn tegenstanders hetzij uit overdreven vrees voor de emnneipttie die er eigen ij niets niedu te maken haeft het ij omdat zij inzien dat zij op en door middel van de verstandelijk meer ontwikkelde vrouw niet langer dien invloed uilen kunnen uitoefenen waarvan zij tot dus verre gehrntk en zelf misliruik matkteii oai het een of ander dm I te bereiken En vragen wij nn hoe was het tut lm len met de vorming der vrouwelijke jeugd binnen onze gemeente gesteld dan is er voorzeker reden tut hijzonrlere ingenomenheid roet hetgeen jaren lang werd tot stand gebracht door de openbare sehool van lu v 1 o voor meisjes getuige o a bet welsliu en van zoo menige leerling die het examen voor hnlpondcrwijzeres of in de vreemde talen met lof allcgde Maar toch geen der zake kundige zal willen onikennen dat het onderwijs aldaar wel eens schade leed door lie aanwezigheid van een 10 ii IStal kostleerlingen dat de veelvuldige afwisseling van het hulppersoneel meermalen nadeel tofbraeht aan den gcregelilen gang vnn zaken dat de tnirykc klassen vooral de langste dikwijls behoefte hadden aan meer voortdurende leiding onder bekwamer handen In elk geval mag die sidiool niet gerekend worden in allen de Ie te voldoen aan de toenemende eischen van dezen tijd ini achten we hare reorganisatie en uitbreiding tut eene middelbare school met vijfjarige cursus eene werenlgke behoefte Ook schijnt het tegenwoordige tijdstip daartoe bij uitnemendheid gunstig en wel om twee redenen 1 Mejufvr Harderaan heeft zich zooals bekend is genoopt ge ien om hare kostschool tegen het einde van de eii enisus op te helfen omdat zij behoefte heeft aan een kalmer huiselijk leven Zodoende komt een be waar tegen het welslagen eener middelbare scliuol met welker bestuur het voorzeker wensohelijk zou zijn haar belast te zien wegens persoonlyke geschiktheid en vecijarige verdiensten als van zelf te vervallen De beoogde verandering van betrekking kan voor Mej Hardeman niet anders din aanncmelijlÉ zijn 2 Op de rijksbe rooting voor 1373 is men weet het eene som uitgetrokken ter sodsidicering kfan midd meisjesscholen daarmede is doar onze volksvertegenwoordiging bet begiusel althans gehuldigd Wanneer nu de gemeente Ootids ouder de eerste behoort die met overlegging van een goed doordacht plan van oprichting zich tot de boóge regeuring wenden dan mag het meer dau waarschijnlijk heeten dat eene rijkssubsidie van 2 a 3000 gl vost opze midd school te verkrijgen tou zijn Ëene spoedige behandeling der zaak die d aram nog geen overhaaste behoeft te wezen zonden we derhalve dringend aanraden Immers uit § 3 tal het blijken dat ons voorstel een belangryke jaarlyksche uitgave Van de gemeentekas vordert Zoodat de steun van rijkiwcge niet dau zeer gewenscht mag heeten i 2 OmraDg en inricbting van bet Onderwijs De eerste vraag die zich hier voordoet betreft zeker dit punt oT de school eene met drie of met eii jarigen quisus behoort te wezen In overeetistemming £ lket den Inspecteur Stejn Parvé zijn onze gedachten daarover Ak volgende De beantwoordiug der vooropgestelde vraag zal wel hoofdz kelgk afhangen van den aard en drn omcan van het te geven onderwijs Wanneer men bij de opleiding der vrouw alle eenzydigheid wenscht te weren en haar deu weg te openen voor die veelzijdige ontwikkeling welke zij behoeft als huismoeder bij de opvoeding barer kinderen als ecbtgenoote opdat zij bij haren man niet in kennis zooveel ten achter sta als thans veelal het geval ia als beschaafde vrouw in den maatschappelgkeu omgang als ongehuwde eindelijk die in welke richting dan ook zich een bestaan moet zoeken dan moet juist in de harmonische zamenwerking der verschillende vakken in ous voorstel aangegeven bet vormend element voor de opvoeding en beschaving der vrouw worden gezocht Daarin toch ligt de noodige waarborg dat noch de realistische noch de idealiilische of aestheliscbe richting te veel op den voorgrond zal treden Taal en letterkunde dus gesohieueuis en natuurwetenschap maken ongetwijfeld de boofdelenenten uit voor de verslandelijke ontwikkeling der mei ijes En welke de bitrekkelijke naarde dier vakken en van de m de tweede plaits daaiaaii toegevoegde is met welk duel tot weikrn omvang in welken geest elk vak oin de inidd sehuul voor meisjes behOort te worden onderwezen da irunitrent kunnen wc niet beter doen dan iu het algemeen te verwijzen naar hetgeen Dr Meui Parvó in meergemeld stak zoo helder heeft Ulteeilgivet Uueveel tijd 18 er nu noodig om dit onderwijs op een degelijke wijze te geven Men verlangt inden ic el lint het iuei jc op 17 a 18 jarigeu leeftijd de eciu ul verlate Nemen wij aan dat de meisj op ungCTcer 1 2 j irigen leeftijd lot de middelbare school urd n toegel iten dau hebben zij minstens vijf jaren tut hare bischikkmg Kn zeker kan m ten vijfjarigen cursus de vuUe omvang v m het bedoel e onderwijs zeer goed worden afgehandelil zonder vrees Vüur te veel opeenhnoping van leerstof liitnsscbrn komt alliclil bij dezen of geiien ile vraag op üf een r rr jarige cursus als die der hier gevestigde rijkschool met voldoende is te achten We moeten ons sterk daartegen kanten Al moge voor beiderlei iuriclitingen het uitgangspunt wat leeftyd en ontwikkeling betreft nagenoeg hetzelfde zijn men bedenke el dat beiderlei cmd doel hemelsbreed verschilt Immers zoo men m ig aannemen dat onze rgksschool zich ten doel stelt om op den grondslag van een deugdelijk lager onderwijs en eenige amrankclijkc kennis der Fransehc taal b j onze jougeni in dien zin voort te bouwen d t zeeën wat breeiler algemeene ontwikkeling verkrijgen die hen in staat stelt om óf bet ruimer studieveld eener school met vijfjarigen cursus met vrucht te betreden óf grondige proSjt te trekken van de klassieke vorming op onze Latijnsche school dun vroeger 6t zich heizij in den neringdoenden stand hetzij in den kleinhandel het ij op eenig udministratief kantoor beter op hunne plaats te gevoelen altijd zal dat onderwijs het karakter van aanyankelgke vorming blijven dragen waarop nog een verdere theoretische of practische opleiding behoort te volgen Met de midd school voor meisjes is dit echter geheel andefs Daar wordt eindondermj beoogd waarvan de resultaten moeten blgken óf in bet huiselijk en gozollig leven door meerdere degelijkheid en levensernst óf in het afleggen van goede examens voor den rang van hulponderwijzeres enz Hoe zal nu iu den lijd van een driejarigen cursus door het meisje voldoende kennis van drie vreemde talen en hare letterkunde worden opgedaan zoodat zij relve met innnk do kennismaking voortzet en aankweekt met de voornaamste voortbrengselen der lelterkuiide hoe kan zij een grondige studie hebben gemaakt van de geschiedenis waarbij vooral ook op do ge ehiodcnis der beschaving is achtgegeven Hoe zou ze in zoo korten tijd de voor haar noodige hoofd waarheden der na