Goudsche Courant, woensdag 22 oktober 1873

gr hilrt ro9r ijn ntsttckappelijkeD tixatandi Zoo dit p mt totstjindkomt zid Frankrijk van eene omwenteling in de aodere vollen totdat bet land in den afgrond stort llij herinnert a m de onmacht der moDarcbale partijen de reohten welke liut republikeiiisoh gouvernemcn hacft verworven op betvertrouwen van bet land dé vr e l j e gebeurtenissèo waartoe de omverwerping der republiek bet sein zcuigeven Uij besluit dat ell res rafie au de IdouaroUe alachts eou K Q eeii oogenblik van rust tusscben twee stormen en dat de republiek alleen een veilige haven biedt Het verhoor van Sazaine is thans gevorderd tot hetgeen in zjjn e gehcele hoading het bedeukeügkale is de onderhdudeUngeo ul taet deo rqand en sijn dubbelzinnig gedrag ten aauzien van het voorloopig bewind Gelijk wel te vervrachten was heeft Bazaine tbaua veel moeite om bekporj ke ophelderingen te geves hetgeen hem dqu ook uiet sclujut te gelukken Kieune geuchtsponten echter worden voor zooveel wq kumieu n ga in og niet geopend Trouwens oen zal eerst eeoigermatc belangrijke keu k oeu vfraenen wanneer de getuigen Stoffel en Maguan iu het verhoor Komen X rwyl de Daitsche Ijeizer rplgens de Dnitsche blailen te Weenen met zijn kanselier Bitmarck bezig i deo vrede te bev tigw zetten de versohilleude parlijorgapen hun polemiek over de correspondentie tuasehen paus en keizer 2 e ons vorig nummer voort De liberalen zyu er hoogelyk mede ingenomen Alg eeo vindt men de uitdrukkingen des £ 1 Vaders onhandig en beleedigeud het antwoord des keizers waardig en krachtig Be olericale bladen weten niet wat zy er vaa zeggen zullen Ia goedonderrichté kringen te Eerlijn wordt het a s waarschijnlijk beschouwd dat prins Bismarck binnenkort na het aftreden van deu generaal von £ oon wjeder het mtpister presidentsobap zal aanvaarden en w4i cp Eoodanige wyze dat hy op de gewichtige Ti agat kkea met name in de betrekkingen tot bet Uuitsche rgk een bealiMenden invloed zal uitoefenen iSen deel d f nkeo tou overgenomen worden door den te benoemen vi e president en ils zoodanig woidt nog steed d minister ran financiën von nphaasen genoemd Graaf Eulenbuig zou in zgne t an aordige betrekkiilg blyven e beslissing moet ophandfn lyu al moge dan ook de deCsitieve regeling iets later volgen Ds Jconiug van Sakeen die zyn gouden bruiloft al achter den rug heeft wordt zwakker Men vreest toor zijn leven Zijn zoon heeft den landdag voor hem met een troonrede geopand Verschillende wetsontwetpeu jronUn akngelü odigdt aU tot verbetering Tan de jaarw dd9i er ambtenaren en van de pensioeneg hervonóinï van do directe belastingen en If irga4isati8 van 4e rekenkamer j uit de Fransche Qorjögtkoaten zal aan de districten een vaat fonds Vfoidëa verstrekt ten einde te voorzien in de kosten rm lelfbestuur ingevolge de nieuwe wet over de Turbotiding tot het ryk wordt gezegd dat deze betwistend op wederzqdsok v rtrovwon steeds van den b ten aard is en dat betreffende de grenzen ran 4f beroegdlieid van het njk en van de aizanderlyki taten by de kiMnw eeu voorstel zal worden ingeuieud D rate nwltaten der directe rykarsadverkietingea üt Cisleithaaosfh Ooatenryk zynbekend Indegemeea p ten platten lande hebben de verkiezingen ia de afgelooptn week plaatsgehad Be uitslag was niet gunstig voor de eonstitntioneele party de linerale oandidaten Mcdeo meestal door de ultramonlaoen geslagen £ n tqo i legt de New Jteie Pruu dat het resultaat niet Wgnnstig ivas voor hare party Men bad zich van deze TsrkiqzMigen itooit illusiéu gemaakt en wist dat de TCrUcbting nog niet zpover was doorgedrongen dat het ullramontanisme op hst platteland bét onderspit zou 4alven Bat niettemin hier en daar een constitutioneel vertegenwoordiger gekozen werd noemt het blad reeds WB onverwacht voordeel Het is er echter van over d dat het grondl t en vooral de steden kanen van koopba ds en nnirersiteiten de schaal met geweld naar ae zyde der eonstitntioneele party zullen doen overslaan Kaiiar Wilhelm en vont Bismarck worden te Weenen overal Bet do meeste geestdrift ontvangen Be herinnering aan 1S66 schijnt geheel uitgewischt Be president van het Deeusohe Folkething las in U zitting van Zaterdag een open hhef des Konings voor daarin gezegd wordt dat de verwerping van het bedgei van financiën bij tweede lezing bet voor de regeering onnogWijk aaakt met bet Folkething saaen te werken Be vergadering wordt ontbonden Zaterdag zijn te Bome de koninklyke besluiten a ckondigd waarbij de onteigening van eenige klposi f ten algemeenen nutte wordt bevolen Aon den kardinaal Patrizti is officieel kennis gegeven dat bet geUeraalBhuis der Jezufcten van morgen ii niet meer als de verblijfplaats dier orde moet beaohonwd worden De Coorrier vian Geneve deelt het interdict mede 3oor den afgeietten bisschop Mermillod tegen de drie nieuwe pastoors te G ntve uitgevaardigd Be Spoijqsche ndmirast Lobo Ije in lust h id om Cnrtlm euï nan dè zeezijrf i te blokkeeren beeft onverwaubl de reede vetlotea en is naar Gabriltar gestevend n iar men zegt om kolen ti te nemen Hij is om dit moedjvillig pliihtverzuiui tiin zyn bevel ontheven eil zaT welliclit voor den krijgsraad ged iagil worden Be minister van marine heelt bet bevel op zich nomen over heljeskadcr voor Cartbagciia met Inbegrip von het gepontserd fregat Snragossa Edn telegram uit Peterabur van den 16n meldt dal volgeps berichten van 4 Oct uit Turkestim bet grondgebied gelegen op den rechteroever van de AmouUaria beueveua de delta liggende tusschen het meer Aral en den westelgken orm der Amon Baria by het ituasisehe rgk is ingelijfd Be kolonel der artillerie Suivanow is tot militair bevelhebber van dit gebied benoemd en tevens met bet gezag van een civiel gouverneur bekleed BINNENLAND Göülli 21 OCTOBKK Boor de vereeuigiug van leeraren ann inrichtingen van middelbahr onderwijs werd iu 1872 het pinn gevormd tot het houden van een wedstrijd en tentüonstelliu van teekeniugeo vervaardigd door leerlingen van burger dag en avondscholen en daarmede overeenkomende inrichtingen welke voornamelijk voor den ambiichtstand bestemd zgn Bour een subsidie van de regeering in staat gesteld aan dit plan uitvoering te geven heeft de vereenigiiig eene commissie nitgendodigd bestaande uit de heeren dr B J Steyn Parvc inspecteur van het middelbaar onderwijs voorzitter B de Poorter directeur der rijks aoademie van beeldende kttnsten te Amsterdam D üugel booglceranr aan de polytechnische school te Delft C Otttslioorn en I Gosschaik architecten te Arasterdam en J W Weevers léeraar aan de hoogere burgerschool en bnrgeravondschool te Zaandam secretaris welke heeren het hun aangeboden mandaat aanvaardden Het Toomee eli is de tentoonstelling te bonden in den zomer van 1874 tegelijk met de jasriijksche algemeene vergadering van bovengenoemde vereeniging Zij zal plaats hebben te Botterdam waar bel gemeentebestuur het gebruik van de nienwe lokalen der academie van beeldende kunst en technische Wetenschappen heeft toegestaan Be winter cursu 1873 74 kan tlians gebraikt worden om alles voor dea wedstrijd en de tentoonstelling voor te bereiden De commissie heeft datirom thans reeds het programnu roor dien wedstrgd bekend gemaakt De commissie ateft zich met den wedstrijd een tweeledig doel voor In de eerste plaats wenscht zij de directeuren of leeraren in de gelegenheid te stellen haar te doen kennis nemen von du veraohillende methodes welke by het onderwgs zoo in hand als in rechtlijnig leekenen gevolgd worden In de tweede plaats wil zg gelegenheid gevnn om de uitkomsten van het onderwjjs aan verschillende scholen onderling te vergeleken hetgeen tet best zal kunnen geschieden door teekenihgen op ve sbhtUende trappen van vorderingen gedurende ded cÉriua 1873 74 aan verschillende schalen naar een uitvoerig door haar vastgesteld programma te vervaardigen Met het oog op het tweeledig d oel is het programma ingeribht Het is hav voornemen voor beide onderit eJ n getuigschriften ide ib kenfien aan de scholen die zich zoodaiiige onderscheiding waardig zullen toonen Later zal zjj in overweging nemen hoeverre en op welke grondsbigen aan de meest nitslekende leerlingen gctuigsehriften of andere belouningcn zulfcn worden toegekend De Commissie wenscht voor den Isten Jantiari 1874 aan bet adres von den secretaris te Zaandam te vernemen voor welke letters en nummers van het programma zal worden deelgenomen Na dat tijdstip tal geen toelating tot de onderdeelen A tot £ van het programma meer mogelijk z n Het programma bevat da verschillende bepalingen voor de volgende onderdeelen van den wedstrijd A Methode gevolgd bij het onderwas in het handteckenen B Methode gevolgd bij het onderwijs in het rechtlijnig teekenen C Uitkomsten van het onderwys in handteekenen gedurende den cursus 1873 1874 a Teekenen naar voorbeeld i Teekenen uaarde natuur D Uitkomsten van bet onderwijs in bet rechtlijnig bouwkundig en werktuigkundig teekencn gedurende den cursus 1873 74 a Elementair lijnteekenen en projcctieleer b Bouwkundig tcckenen c Weiktnigkundig teekenen E Boetseeren F Voorwerpen tot opluistering der tentoonstelling Maar men verneemt was de commissie in zake leerplicht gisteren te Utrecht Vergaderd Zij koos den beer Nnhu ys van Zeist tot baren president cii deo heer Pekelharing tot haren 6ecret iris Na breede discussie eter de noodzakelijkheid en uitvoerbaarheid aii Hkcht koos zij eciia commissie van twee leden IHBircn Romeiju en Pekelharing om vollediger gegeven e verzaraelA van hetgeen bet buitenland dienaangaande leert In Februari hoopt do commissie weder bijeen te komen Aanfeaaode bet plun om door kinderen een geschenk aan Z M den koning te doen aanbieden bij het zilveren feest van zijne iuhuldlginis vernemen wymet zekerheid dat zich te Amsterdam een centraal comité van uitvoering heeft gevormd hetwelk binnen kort openlijk zal handelen Jïirf Het U D verneemt dat ook bij de Weerbaat bcidsvereenigiugen het denkbeeld bestaat om aag Z M den Koning besckermbeer van het Weerbaar heidsbond bij gelegenheid van t feeit vaa HB 26jarige regeering een bewys van hulde aan te bieden Men meldt uit Middelburg Men verneemt dat binnen weinige dagen eene oproeping al plaats hebben uitgaande van een dertigtal loorname ingezetenen van Zeeland om Z M den koning bij gelegenheid der 25jorigi gcdacbtciiisriering zyner Iruonsliestijging eeu Zeeunsca geschenk aan te bieden waaraan ieder zoowel de min als meergegoede zal kunnen deelnemen In deu jongsten tyd is het vroeger geopperd plan weder ter sprake gekomen om het eilauil Ijchukluud met bet vasteland te vereenigen waardoor vau zelf bet belangrgke Kimpcrciland wenl ingesloten Niet minder dtiu 10 OOU bunders pulken grond zou ona land doarby winnen Na voltooiing der verbindingsdijken zou de plas in 8 maanden kunnen worden drooggemalen Zwolle zou hierdoor bevrijd zijn van hoog water De nog te bouwen keersluis ten behoeve van deu nieuwen waterweg van Zwolle naar zee zou daardoor doelloos worden Be vourtdureiido kostbare verbeteringen aan het Zwarte Water eu het Zwulsche Biep zouden grooteiideels ophouden en wanueer bet plan tot uitvoering kwam zou met de zooveel besproken droogmaking der Zuider xe begonnen worden Men meldt uit Frederiksoord BezelfJe onbekende weldoener der maatschappij van wetdodiglioid die haar door tuischeiikomst van jhr mr J K V Quarles van Ufford te s Qravenhage m l884 25UltÜ schonk om te strekken in mindering der bouwkosten van 6 boerderijen en van 18U7 tot 1871 succcssivelyk ƒ 20000 geschonken beeft begiftigde iluor dezelfde hand deze inrichting un Koloniën OOST INDIË BATAVIA 10 September Aan het Algemeen Overzicht van de Indiër ontleenen wij het volgende Be expeditie trekt nog wel steeds de aandacht maar men hoort zeer weinig van de zaak De kolonel do Neva is tot chef van den staf benoemd Verder zou do generaal van Swieien nogal eculge wijziging in de beraamde plannen omtrent een en ander verlangen De Begcering dringt evenwel op een geheimhouding aan die tot niets dient terwgl de binilen in het Moederland tal van mededeeliiigcn bi vattcn Men hecht tegenwoordig nogtaiis hier in sommige opzichten aan het oud Indisch geheim zeer geheim De enquSte is eindelijk afgcloopen en men zegt dat de stukken openbaar gemaakt zullen worden Wy moeten dat zien om te gelooven Het ontslag van den heer NieuWenhuijzen ala vicepresident van den Haad van ludic is hier deste drukker besproken omdat het bericht samentrofmet het treurig overlijden van de ecbtgeuoote des heeren N Men ziet in de aftreding van dezen hooggeploatsten ambtenaar een nieuw gevolg van de Atchineesche expeditie daar de hoer N zou ontkei nendat de G G recht heeft gehad om bij de dagorder aan de teruggekeerde ctpcditionaire troepen te verkondigen dat ook hij als vroegere Begeerings commissaris tot de terugroeping aanleiding heeft gegeven Vandaar eene zeer gespannen verhouding tusselien de twee voornaamste Begeerings personen In elk geval zou de heer N nogtaus in de laatsie dagen vo ór zgu ontslag naar Buropa hebben willen gaan indien hijhet voorrecht had mogen genieten zijne echtgenootete behouden Maradia KapiJ vroeger Vorst van Balangnipa Is onlangs van Makknssar naar zijn verbanningïoord Paljitan overgebracht terwyl de verbannen regent van Bali Goeati Bjilantik eergisteren van Soerabaya bier ter reede is aangekomen en terstond naar Padang is overgescheept Men hoort voor het oogenblik niets van Banjoewangi of Bali Naar wij vernemen heeft het centraal comité van het Boode Kmis zich dezer dsgea gewend tol den kolonelcommandant van het wachtschip ter reedè van Batavia waar een 20tal krijgsgevangen Atdiineezen van bet prijsgemaakte aohip Marimr sHope ijch aan boord bevinden met verzoek te willen m$dedealen of bet Comité iets voor deze lieden kon doen Be kolonel oomiminrdani heeft daarop geantwoord dat de krggsgeraugeneo op gelgken voet als de manwhap aan boord gevoed worden maar de matroos gage geniet dat dus tabak eu zulke versoaperiagen weikóm zouden zijri maar dat een paA IdteilereB het meest noodig waa Het Commité heefl dientengevolge deo kolopelcommandnnt te kennen gegeven dat het verstrekken van kleeding uiet lag in de richting van de vereeniging maar dat wat verder bet verzachten van het lot der krijsgevangenen betreft de kolonel comm ndant verzocht werd over ƒ BO te beschikken waaraan deze gaarne gevolg g f Mier Soerabaija 1 Sept Heden ochtend ten knort voor zeven ure ve liet de wegens iluipino ril lol den strop veroordeelde fuselier Heiuiger hel provoosthuis om zgn straf te ondergaan nadat een verzoek aan den Gouv Generaal om door den kogel te mogen sterven van de band was gewezen Onder militair esoorte en welwillend bygrstaau door den eerw beer ds van Leeuwen zette de treurige stoet zich in beweging Ter strafploats de kleine Passehbaan aangekomen alwaar bel garnizoen in het vierkant bel terreiu bad bezet werd deu schuldige het doodvonnis nogmaiils voorgelezen en hij volgens de gebruikelijke Lrmuliteiten vervallen vcrkhiard van deu militairen stand wa irna de beul zijn slacbtoifer van de betreffende autontoilen overnam Be moorileuaar die ipt dat oogenblik een niet van onbeschaamdheid vrjg te pleiten koelbloedigheid bod aan den d ig gelegd verloochende de menschelijke natuur niet toen hg mggeliugsnaar deniioadhittigen ladder werd peloid Wat rerder volgde behoeft geeu vermcidiiigi de zwakste verbeeldingikracht kan het lich voorste len Wy willen ilechti aanstippen dat het opkiioupings prooea van tamelgk langen duur ia gewcett en men den ongelukkige het scheiden uit het leven wel wat had kunnen verkorten Men wil weten dat de slaipmaordenaar volgrna r ju eigen bekenteni in Ëurojtn ryn broeder ooi het leven bracht en tijdeus hg bg het Garilialdisch legioen dienst had genomen een miyoor verrardelijk de andere wereld in ond Ken talrijke meui te roeett inlanders was hg de tcreclit telling tcgiiiwaordig en dal deze indruk maakte bewees het iu zwijm vallen vnn eeu Kuropeaanschsoldaat en van t ee burgers Europeanen hetwelkgeen vcrwouderiug boait Soer Cl Laatste Berichten arljïTït Óct De Tempt drölt een brief mede van den beer Leon Say aan den beer Schrrer visepresident van het linker ceutruB Be beer Say tobrijfk o a dat hg van vier collega s heeft ontvangen eeoe verklaring van volUdige adhesie aan het programma vastgesteld in de la itiile bijeenkomst Vsrder ichrgft hij I Zij zyn met ons overtuigd van de ooodzakelgkhcid van de conservatieve republiek te handhaven en te organisecren Het linkft oentrum zal eeustemmlg zgn eu eene meerderheid in onzen tin sch gnt met twijfelachtig Alle hiermede strijdige geruchten zij I gewaagd of wellicht slechts monoeavrcs Tan onze tegenstanders Madrid I9 Oct Het eskader der opstandelingen is gisteren voor Valencia aangekomen Daarna cgn zes Fr iniehe en Ëngelscbe oorlogschepen binnengeloopen wier kommandanten hebben verklaard dat zg indien bet eskader der opstandelingen vijandelykbeden wilde beginnen dit in de eerste vier dagen niet zouden toelaten Be autoriteit ta Valencia beeft krachtige maatregelen genomen Volgens de Gacela heeft generaal Loma giateren op nieuw Li iaraga aangetast eu hem uit zyue sterke positie verdreven Bome 20 Oct Be Junta belast met de ll uldatie der kerkelijke goederen heeft zes kloosters in bezit genomen Weon n 20 Oct De iyiener ZeUung deelt de benoeming mede van prins kard Auersperg tot president en van de graven Wrona en Trantmannsdorf tot vice presideiiten van het Ileeicniiuis I N G E Z Ö N D t N Art 194 der Grondwet Is er ooit getiyist en geredekavcld over eenig gedeelte oi cr wetgeving dan is het Hul over dit ar tikel De een wil er uitlezen dat neutraal onderwys moet verdwyneu om er aekteschoolen voor in plaats te stellen den ander dat men er een soort staatgodsdienstsohool van moet maken deze wil het artikel eenvoudig overboord werpen en weer een ander wil bet behandelen als een klompje was en het kneeden en fatsoeneereo zooals bet voor zijn doel bet beste past Daar allen zich die vrijheid toeeigenen zoo vermeenen wij ook eenig recht tehebben niet omdat art te vervormen of te verdniaitn m bet eens te aiioliseeren en ook onze meening er over te kennen te even £ n wat zegt nu dat artikel Het openbaar onderwys is een voorwerp van aanhoudende zorg der regeering De inrichting van bet openbaar onderwijs wgrdt met eerbiediging van ieders gods dienstige begrippen door de wet geregeld Er wordt oven t ia het llijk van overheidswege voldoend openbaar lager onderwijs gegeven Het geven vao onderwys is Vry behoudens het toezicht lier overheid en bovendien voor zoover hit middelbaar of lager onderwijs betreft behoudens het onderzoek naaf de bekwaamh id en zedelijkheid des onderwgzers hel een en ander door de wet te rege leii Be koning doet van den staat der hoogere middelbare en lagere scbolen jaarlijks een uitvoerig verslag aan de Statea GenerBol geren De eerste alinea die de zorg der school en wat wij bier bedoelen voornamelijk der lagere aehool opdraagt aan den rtaat wordt onzes inziens al zeer slecht in toepassing gebracht Het is waar wij hebben een wet op bet lager onderwijs wy hebbeo Inspecteurs en Schoolopzieners van Kijkswege en mogelijk als er bier of daar aen nieuw school gebouwd moet worden dat men eenige subsidie verstrekt moor verder ook niets Als wij d arbij het hooger onderwys vergelijken dali wordt de lagere school al zeer stiefmoederlijk bedeeld bg de eene bijna alles van het Kijk bij den ander bijna niet Het is wnar het Rijk heeft groot belang dat er knappe menseben gevormd wurden maar wij vermeenen dat het ook groot belang heeft ja uAb het grootste belang beeft dat verlieliting eu btscbaving de geheele Natie doordringen en wat het belang van het volk aaooelangt dan is de Hooge obool slechts voor enkelen terwyl het belang van het Lager onderwys het kind vau den Troon zoowel als het kind lan den dagluener raakt Alinea 2 Deze alinea gelooven wy dat juist toegepast wordt Wil men toch goed eu betrcLkelyk goedkoop onderwys geven dan moet men massa s vereenigen zyn er in den lande die yveren voor dugoiatisch onderwgs dan begeereu zij enkel het leeaweiiaaiideel zij alles en andoren niets strijden zg uit liefde voorban godulienat dnii hebtien wij voor bun godsdienst al zeer weiaig eer bied Daor is geen godsdieiist of zij sclirijtt voor wat gij zelf gedaan wilt zijn doet dat ook amlcreii en om antiereu die ouk go isiliouslliefde bezitten daarin ten ernstigste te kreuken is lage verkrachting van de rechten van derden Of zgu er anderen die het lager onderwys uiteen willen rukken en sektescbilcn maken die hebben dan bet genoegen twee vliegen iu een klap te slaan men kan toch niet vorderen dat de ouderwijzeca b j al hetgeen ly Weten moeten nog een ouraua in cle Theologie byvonen en dus al hetgeen ons heilig is uitecngerukt en het goede onilerwye vertragen en aan onmogelgke dogmas en ideen endorgesehikt gemaakt worden Alinea t £ r wordt o tral IU het Bgk van overheidawege voldoend openbaar lager onderwijs gegeven is eenvoudig een fictie mogelijk zal men mij tegenspreken en zeggea hier of daar gaat het toch noch al Wij antwoorden daarop een wet is voor het geheele Rgk en op leer vele plaatsen laat het veel te wenschen over zoo aiet op kyua allen omdat de gemeentebesturen juist de minste vabible lichamen zijn om die wet goed tot te passen vooreerst het Rgk wil goed en genoegzaam personeel voor onderwgs en de gemeenten willen zoo min mogelgk uitgeven de wet zegt zoo veel personeel moet er zgn eu de gemeenten antwoorden at traktemeaten uit te loeven daar men dikwerf naawelyks eeu opperman voor kan krygen van daar dat de wet fictie is en schoolopzieners enz de handen gebonden zijn ten andere doordat de gemeenten hier als hoofd van het lager onderwys optreden is er ook geen eenheid en de onderwijzer tocli die zijn carrière in een kleine gemeente begint eu door gver en studie zich een weg tot hooger wil banen beeft zeer veel kans daar niet in te slagen wil bij toch daartoe geraken dan moet hij bij iedere poging daa e Tergelgkende examens gaan aBeggen dat is een ktttalie van tgd daar hij met vrgwillig over beschikken kan eu een kwestie van geld dat hij van ayu traktement niet heeft En wie zal hel hem i a ten kwjde duiden dat zijn ijver vertlauwd en hy van deugdelijk onderwyzer een breekebeen wordt Be gevolgen laten zich dan ook reeds gevoelen kwantiteit aan personeel gebrek kualitoit ditj en zoo men zoo niet eenige jareu voortsukkelt zal het lager onderwgs ttan gehalte onder nul geraken Alinea 4 Geeft het onderwijs builen de algemeen school vry under het nooclige toezicht V4U de staat Wij zou deu van die byzondere scbolen aardige lafereelen knnnen ophangen hier toch is de schoolopziener geheel machteloos Een ambachtsman kan men by voorbeeld taak geven doch deze te bepalen wat zg op zekeren leeftijd moeten kennen is ondoenlyk dus of die kind ren nu werkelijk bezig gehouden worden met hetgeen hun dienstig is is onmogelijk te contrSleeren men mag denken dat de zaak niet goed marcheert maar dat is dao ook al daar zeggen niets helpt Hoe ongunstig ik over bijzonder scholen deuk vind ik het toch juist dat de wet hen toelaat die gcmoedsbezwaren hebben tegen de opeubars school kunnen daardoor in bet onderwijs hnnnor kinderen voorzien mits dat zij zelf de kosten betalen bet zoude toch niet aangaan geld van staatswege daarvoor ten koste te leggen en dus een groot deel van het volk dat tegen zoodbnig dogma s is juist de kosten te laten betalen dat zouden wij hoogst oneerlijk vinden Zij die zonder zoodanig onderwijs voor zijne kinderen niet kan leven moet dan ook toonen er wat voor over te hebben en het niet een ander op den hals schuiven De laatste alinea bepaalt dat er jaarlijks verslag van het onderwijs san de Staten ïeneraal zal wpiden gedaan Wij willen gelooven dat die bepaling zyn nut kan hebben toch willen wy constateeren dat niettegenstaande de jaarIgksche verslagen bet onderwijs vermindert en duizenden zijn die van onderwijs verstoken zijn Hebben wij hierboven de wet op onze wijze geannhseerd zoo komen we tot de overtuiging dat wil amen degelijk lager onderwijs hebben wil men deGrondwet tot haar recht laten komen de staat weldegelgk verplicht is dat onderwgs geheel aan zichte trekken en wil men de duizenden die van alle onderwijs veratoken zijn en een kanker in de maatschappy worden dat onderwijs deelachtig doen worden de staat bet kosteloos moet verleenen Wat erdoor het Scboolverbond Maatschappij tot Nut van t GotfdQ jK ct 1873 Burgerlijke Stand Gebobinj 17 Oct ConielU ouifcr G dt Jong en G Goor Kaatje ouders M de Grugl en A Lftngerak 18 Jacobus ouders J Amesz eu B Fokkers Fbilippioa WilUraini oudeis V Uaaircr en t P Maree Ktc I CoMieliB oadera 9 van der Vegt 1 J A Bonaeur Jan