Goudsche Courant, zondag 18 januari 1874

gen dan zwij ik niet dan wacht ik jiog het dei ai e i vun die partij Mij ie Ueeroii ik verlani niets liever dan eendmc it doch iet ten kaste van de politieke eer niet met opolfering vau bpgjnselen ik verlang eendracht onder de zonen van hetzelfde vndeilai d maar als onberaden godsdienstijver zich diiartusschen werpt dan zal ik hier in de voorste gelederen blijven om mijne zwakke stom daartegen te verheffen Den 17 Nov by de algemeene beraadslaging over de staatsbegrooting kwam de heer Wintgens in dezer voege op dezelfde zaak terug Uie strijd van voor 20 jaren is nu hervat gewordfsu in de laatste 2 of 3 jaren Dattwistvuur moest op nieuw worden aangeblazen en ontvlammen de hoofden schijnen warm te zijn j geworden door hetgeen elders in de wereld omging ons rustig Nederland mocht in dat opzicht met rustig blijven Wij zonden geen waardige zonen zijn geweest van de tweede helft der 19de eeuiv als wij elkander eerbiedigden in onZ3 godsdienstige meeuingen en overtuigingen als wjj kalm en eendrachtig zamenwerkten tot het algemeen belang Dat vuur moest aangewakkerd worden opdat de zonen van hetzelfde vaderland als leeuwen zouden staan tegenover elkander Daar ging in Aug 1871 een heraut laat ik liever zeggen een ongeluksbode door Nederland die het volgende aan de bevolking deed hooren De 7000 die voor Baal de knie niet bogen zijn er Gij weet wie Baal is dat is het hoofd der demonen de Satan Denk aan de laatste verkiezingen Welnu riep de heraut laat ae verzameld worden Zoo werd in den lande de alarmklok geluid dat was de oorlogsverklaring en daarop is de onde strijd waarvan ik sprak hervat feller en bitterder dan ooit Geen uitdrukkingen van atkeuring waren er sterk genoeg te vinden wat zeg ik afketiring men wist zijne minachting niet krachtig genoeg te formuleeren en de felste slagen werden altijd bewaard voor de meer behoudende richting Gij hebt geen beginselen gij hebt geen igen beginselen Gij ligt verzonken in ongeloof in revolutie Gij verloochent het volksgeloof en de olkshietorie Gij verkeert in een deerniswaardigen toestand De immoraliteit van uwe nchting het woord is gebruikt ligt voor de kond Wanneer ik hier gesproken had over de scholen en verklaard dat ik geen godsdientllooze scholen verlangde dan kwamen deze mijne woorden niet voor in de aanhaling waarin de tekst Mijner rede werd medegedeeld Dat geschiedde en en andermaal met een tusschenverloop van iwee jaren 1 Die richting is sterk op het terrein der drukfouten Wij nebben onlangs het woord laaghartig en hooghartig zien gebruiken al naar mate de drukker het mis had of het voor het oogenblik te pas kwam £ n men is ten slotte geëindigd met al ztjn kftat te concentreren in deze woorden tonder al mipie vijanden zrjt gij de ergste de gevaarUjkste Ik zal het teitueel mededeelen j fiet Rome was onze gevaarlijhte vijandin Niet de uUramontaansche maar de eonservatief liherale politiek die in kerk en school de Christelijk nor tionale rolksaspiratien gesmoord heeft Wat moet er een felheid een bitterheid een overmaat van gal in een raenschelijk gemoed verkeeren dat dergelijke uitdrukkingen voorzyn haat weet te vinden Datzelfde orgaan heeft naar aanleiding van mijne gezegden verklaard dat men zich niet bewust was dat men aan onchristelijke zoetsapfiigheid laboreerde O neen daarvan ben ik volkomen overtnigd zoetsappigheid niet kwaadSftppigheid is wat anders Als de Kerk ingrijpen wil op het gebied van den Staat en evenzeer en dat zeg ik hier met nadruk wanneer de Staat ingrijpen zou op het gebied van de Kerk waarvan wij in den tegejiwoordigen tijd maar al te zeer het voorbeeld beleven niet hier te lande maar elders wat is dan het gevolg van die overschrijding van grenzen 1 Het ongeluk en het verderf der maatschappij Ik neb dat reeds vroeger in deze Vergadering betoogd bij de behandeling èn van de wet op de kerkgenootschappen èn van die op het lager onderwijs Als die gipenzen van hetgeen is van wereldlijk en van geestiélijk gezag en gebied niet worden geëerbi igd dan eindigt men met het verderf en het onheil der natiën En na dit alles volgt ten slotte Wij moeten ons wachten voor iedere richting van kerkelijken aard die zich zou willen plaatsen op den troon op een hoog standpunt van politieke volkomenheid van waar zij alle anderen als tollenaars zou bejegenen en die onze aardsche onze dagolijksche wereldsohe belangen dooreen mengt met godsdienstige geziohtspupten waardoor niets dan verwarring kan ontstaan in de opvatting van die zaken en waardoor de rustige zamenleviiig in ons land in verschillende gezindheden verdeeld geheel onmogelijk zou worden gemaakt En vooral wachte men zich daarvoor dat men geestelijke personen inroepe om hunne krachten aan te wenden tot het bereiken van staatkundige doeleinden of oat zij de onwetende menigte naar den zin eener partij zouden bearbeiden üat is mijns inziens in hopge mate te veroordeelen dat ware in de toekomst het verval van Nederland Herdenkt allen het schoone woord van Christus imijn Bjjk is niet van deze aarde En hoe bestreed Christus het kwaad Door dergelijke pogingen door dergelijke opruijingen door derge ijke taal als ik u neb voorgelezen Neen hij bestreed het kwaad door zjjue lijdzaamheid door zijne sublieme zachtmoedigheid die zich noait verloochende Daarin herkent men zijne goddelijke natuur Slechts één of tweemaal heeft hij die zachtmoedigheid ter zijde gesteld en zijne goddelijke kracht doen gevoelen Het was toen hy in den tempel Goda de wisselaars en de kooplieden aantrof en hen verdreef uit het heiligdom Maar als in die dagen der oudheid zich in dien tempel bevonden hadden priesters die in plaats van hun heilig werk te verrichten zich beijverden om strijd te voeren op het gebied van nietig wereldsch belang om tweedracht te stoken zelis onder de kinderen die de Heer zonder onderscheid tot zich nep dan waag ik de misschien vermetele vraag wat zou de Heer dan hebben gedaan l oa aan die personen niet hetzelfde zya wedervaren als aan de wisselaars en de kooplieden en zonden die Vlaggen en die Standaarden die Bazuinen en die Trompetten en al dien verderen touueelmatigen toestel niet hetzelfde lot hebben getroffen als de wisselbanken en de vogelkooien bg den plechtigen intocht binnen Jeruzalem Op dat kwaad van den tegenwoordigen tyd heb ik bet mü tot een plicht gesteld hier te wjjzen Scheiding van Kerk en Staat doorgevoerd op den voet docw onze Grondwet te recht afgebakend kan de richtsnoer zijn om den godsdienstvrede in ons midden te bewaren Tusschen de maatschappij daarentegen en de godsdienst geen scheiding neen zooveel mogelijk toenadering en alle krachten daartoe qaugewend 1 Dat is het ware richtsnoer dat uien volgen moet en dan kan het aan het gansche volk van Nederland wel gaan Het is daarop in dat tweeërlei opzicht dat ieders oog behoort gevestigd te zijn Don komt er zoo ik meen een nieuwe dagergad ion wij ons dezer dagen hoorden aankondijjen Wy hebben heden den 17den November Het is een belangrijke dagteekening in de Nederlandsche geschiedenis Ik zou wenschen dat evten als 60 jaren geleden een dwangjuk werd afgeworpen wij ook van nu af een nationale algemeene beweging mochten zien ontstaan die ons verloste van een ander dwangjuk dat zij die den confessionelen vrede in Nederland zouden wenschen verstoord te zien ons zouden opleggen Tot zoover de heer Wintgens Wij voegen er niets bg APVERTENTIËN ♦ Getrouwd P C PINKSE li van Gouda M J H TEEKEN Bodegraven 13 Januari 1874 yflS RK v ®5n Tj3o ® ó 5@Ö v j y G t25o 2 fo 3B lp Ondertrouwd H Il G P H ZIMMEBMANN É E Ie Luitenant der Infanterie f m J VAN SONSBEEK M H Gouda 16 Jan 1874 Ié b Receptie 25 Januari ph Uil Algemeene kennisgeving JijD Hetlen overleed in den ouderdom van ruim 77 jaren onze geliefde moeder eo behuwdmoeder Vrouwe ANNA HBNDRIKA SALVERDA Wed van den Heer Mr J L A DB Gkavk den Haag Uit aller naam 12 Jan uari 1874 H L de GRA VE ♦ Voor de vele bewijzen van belangstelling en deelneming ondervonden bij het verlies van ons geliefd Dochtertje brengen wg onzen hnrteljjken dank W WEBNINK Gouda A M C WERNINK 17 Januarij 1874 van Bavishui met medewerking van de Afdeeling Damcs Zaiigvcrcciilsinff op MAANDAG 19 JANUARI 1874 de8 avonds te 7 uren precies in de Sociëteit ONS GENOEGEN NB Tekstboekjes van dub W ü N D ERr DOKTOR aan het Bureau verkrijgbaar k 10 Cents Lokaal NUT en VEUMAAK Oosthaven GOUDA CONCERT te geven door de Heer van Utrecid met medewerking van de H H ALLEX POHLE Violoncel RUIJGRÜK Piano GAILLARD Alt Op DONDERDAG 22 JANUARI a s AANVANG 7 Ure 1 Deel 1 Kwartet op 16 L VAN BteBTHOVE Voor Piano Viool Alt en Violoncel 2 Concerto voor Viool Spohb Gesaiigscéne 3 Novelletton Niels W Gadk Voor Piano Viool en Violoncel Pauze 2 Deel 4 Trio op 70 Mevoelssohn B Voor Piano Viool en Violoncel 5 a Andante Moi iqüE b Wulzer Schubkbt Voor Violoncel 6 Fanlaisie Léonabd Voor Viool ENTREE 0 99 per persoon Ontvangen SLOT SVÜUEMAKERSomTUBP HOUT of STEENKOLEN te doen ontbranden a 26 Ct het pak Ook voorhanden PETROLEUM KOOKSTELLKN met KETEL houten RA A MHORKEN BOTERWARMERS en verder alle soorten van ijzeren en blikken KEUKENGEREEDSCHAPPEN J J vAp BEMMEL Gouda Markt 57 Mr Smid De Klesvcrccnlglng Vaderland en Oranje te OUDEWATER blijft voor de a s Verkiezing van een Lid voor de TWEEDE KAMER der STATEN GENEBAAL op Dinsdag den 20sten Januari 1874 dringend aanbevelen Mr H C Verniers van der Loeff te s GRAVENHAGE als een warm voorstander der beginselen van waren vooruitgang vrijheid en orde Het Éesfuur dier Kiesvere eniging A C VAN AELST Voorz F JONKER IDENBUR6 Semlari Overeenstemmende met hetgeen het dagblad As Tijd zegi meenen wg onze stem te moeten uitbrengen op Dr A RÜIJPËR Eknioe B Cathouekb KIEZERS Eenige kiezers die bij eerste stemming hunne stem gaven aan den heer van GOLTSTEIN zullen thans bjj de herstemming hunne tem geven aan H H G TERHIERS VAN DER LOEFF Zij nemen de vrijheid hunne geachte medekiezers uit te noodigen dit ook te doen vooral óók omdat het roomsch kathoiieke dagblad de Tijd de verkiezing van Dominé KUYPËR aanbeveelt Het belang van het lieve Vaderland staat op het spel en daarom moet tegenover het gevaar dat van die zgde dreigt eenparig worden gestemd op VIr H C Verniers van der Loeff Vreest God eert den Koning Bg de herstemming voor EEN UD van de TWEEDE KAMER dwSTATENGENE BAAL op Dinsdag 20 Janaari e k wordt als Candidaat aanbevolen d fieer Dr A RUYPER Nu vooral is deze keuze gewichtig Twee beginselen staan tegenover elkander De liberalen zjjn voorstenders der volkssonvereiniteit der almacht van den Staat Wij gelooven dat er ordeningen Gods zjjn waaraan ook de Staat is onderworpen dat er vrijheden zijn van persoon en huisgezin waaraan da Staat niet mag raken Wg wenschen g n Staatskerk maar vrijheid voor ieder om God naar zgn geweten te dienen en Scheiding van Kerk en Staat die ieder hun eigen gebied hebben wjj wenschen geen secte scholen maar vrijheid van onderwijs zonder monopolie der Staatsschool Die het met ons eens is die vrgheid lief heeft die God vreest en den Koning eei stemme met ons voor dezen Candidaat Gouda 10 Januari 1874 C HOOGENBOOM Secr Fabriek van Binnen en Buiten Jalouziën In den kortst mogeljjken tijd worden nieuwe BINNEN en BÜITEN JALOUSIÉN geleverd vermaakt gerepareerd en geverfd De Binnen Jalousiën van af 2 50 per □ Ned El Buiten Jalousiën met Kappen en Loopers naar evenredigheid en steeds voorhanden genaaide Jslousieiadders of banden a 25 Cent per meter O van der LAAR Jr Magazijn van Behangers Artikelen ete Gouda Januarg 1874 Koete Tiendeweo D N 4 Anti Schoolwet Verbond BiJ de Herstemming voor ebn Lid van de Tweede Kameb der Staten Genebaal in net Hoofdkiesdistrict GOUDA op Dingsdao 20 Jancabi a s wordt hg vernieuwing dringend Bsnhevolen Dr A RÜYPER te Amsterdam Al wie met ons slechts van de positief Christelijke beginselen Heil verwacht voor Land en Volk kieze den man dien we noodig hebben den wakkeren en onverinoeiden strijder der ChristeiykHistorische richting Dr A KüYPEK te AM rLKi Ai den edelen bekwamen en krachtvollen Redenaar die door zjjne talenten door de helderheid en scherpheid an zijn blik in staat is de eischen van onzen tijd en de behoeften van ons volk ook in de Vertegenwoordiging duidelijk en klaar ter sprake te biongeii Het bestuur ueb Afdeeling Oouda 14 Januari 1874 Sociëteit Ons Genoegden Zaal KUNSTMIN te OOUDA ar SLECHTS een w CONCERT Julius Langenbach te geven door het Orchest van de Weener Tentoonstelling Strauss Langenbach Bestaande uit 70 Arllsten Bcrocmdc Solisten Op DINGSDAG 20 JANUARI 1874 PRIJZEN dbr PLAATSEN HEBREN LEDEN met hun gezin Eerste Rang 1 per persoon NIETLEDEN Eerste Bang 149 Tweede Rang 1 Bureau geopend ten 7 uur Aanvang 8 noi Kaarten zgn van af heden te bekomen en te bespreken aan het Lokaal Uitnoodiging ter detliieoiiog ud de op nieuw aiDTaDgende trckkingeo der door de regering tid het hertogdom Bninawjk Eaoeburg goedgekeurde eo gewaarborgde groote Geldverloting D hoogite pr i in bet gekkkigite geval bedrugt 150000 Thaler of 262500 Pc Hoofdjjnjzci 34 a Thaler 2000 Thaler 100000 t 50000 42 a 1500 25000 206 a 1000 20000 8a 500 15000 413 a 400 12000 23 a 300 2 a 10000 548 a 200 6 a 8000 900 a 100 2 a 6000 75 a 80 a 50001 25 a 70 f22 a 4000 50 a 60 a 3000 10 i 50 1 a 25001 26900 47 etc etc Meer dan de belfl der loten worden door xeeverlotiDgen met pryMO oitgetrokkeD in bet gebeel 41000 f rj j z ei t elke kractitcus bet plan binnen eeaige maanden door bet lot moetii tijn aangewcKn Tegen inzending tan bet bedrag verxendt de ondergeteekendc onginete LOTEN voor de eerste ferlotiDg vclke ofÜcieel tastgesteld reedi op den 22 en 23 Januari a s plaats ïindt tegen te Een geheel origineel lot Thl 4 of fl 7 half 2 3 50 vierde 1 1 75 onder verzekering der prompste bediening AUen die ni hunne orders Hillcn opdragen maak ik in bun belang daarop opnierkzaAin dat men mij bij toezending Tan post u cls de bfslelliiig extra per brief mededeelt en men daarin duidelijk de naam en woonplaats opgefe Coupons Hanknoteu eu l oatzegels orden ia brtaliiig aangenomen ledir deelnemer ontvangt van niij de van het officiële apcQ voorxicne originele tut n welke met met ver bodrne proiiiesstn die sleclita op persoonlijk verlrouneo btruslen gelijk te stellen zijn Het orjfinclu trekkiugsplau alsmede de HoUandsche vertaling daarvan wordt bij iedere bestelling gratis bij gevoffid eu Horden de getrokken prijzen benevens eene ambtcigke trekkiügshjst aau de belaiighebbendtin nauw Ltung toegezQiideB Door het vertrouwen dat neb deze loten sooraa hebben vtrworven mag ik ook belangrijke orders verwachten elke dan ook zelfs bg de kleinste bestellingen tot in de afgtlegeiisle gewesten nauvtkeung en onder gcbeimhooding zuHcQ nordcn uitgevoerd In kleine tnsbchenpozen vielen verscheidene der eerste Hoofdprijzen lu m ne door hu gclnk begnnstigde collecte Men gelieve zich dus ten spoedigste en regtstreeki te nenden tot ADOLPfl HAAS Staatsef f ectenta andelaar in HAMBURG il0 Voor het my tot dusverre geithonken verlrouweii eg ik mijne netuJc düi liicfntr mijnen bislen dnjik