Goudsche Courant, woensdag 28 januari 1874

Ho i l wij dat nn rees niet bevaarheid moge worden I Gisteren avond waren ij grlokkig nog eens in de gelegenheid een Kued sink goed te zien opvoeren Jane Ë rre was de naam van hejt gegeven toonfpspil en nl as het voor velfn een oude bekende Mc i g yuUru bitreord hebben het nognaala te kunnen lïti liw rol erj eer verdienetel k vervuld Jane l rt sp ttk 2twi ï i ij preken moest met de iioodige kaluiit in fitrïit d t ti iitt afscleid van haar weldoen ster was nit tekeitd Mevr Cioiz Sflteps vokteed eveneens goed en het muge waar zjjn dat de e actrice iets onaangenaams in haar stiui beeft in de rol die zij iu dit stuk vervulde die van Mevr Reed kon dit minder kwaad Mevr Albregt speelde baar kleine rol zooals gCHvonlijk d i uitsiekend en mej it a stelde rrg verdienstelijk Mevr Clerens voor cene dbcfater die hac moeder ken volle waardig t as De heerrn rolleo waren iu dit stuk slecht vertegenwootdigd De heer va Ollefen was de eeuige die een rol van beteekenis had Deze acteur beeft nevens vele goede eigensobappen iets eenitoouiga in lyu slem eu i i de siotscèue waarin de o ergaugen wti een weinig te plutseling waren sprAk hy in zijne liefdesverklaring aan Jniie te deciameereud Over t algemeen Verdient zyn spel grooten lof De onmisbare heer van Nieawland was natourlijk ook weer present verrierd als gewoonlijk met kleurt bandschoenen en even vervelend aU altijd De algemeene indruk van Jaue Ëyre bij het publiek was zeker gunstig De taal echter die gesproken werd was dikwerf geen Hollahdscb Zoo werd o a aan Lord Rctthtster na zijn val van zijn paard gerraigd nog al tot onse groote verwondering door Mevr Albrefit is u iels overgekomen Knkele dergelyke uitdrukkingen pleiten niet voor eene goede vertaling Het nastokje was eeÜe ons welkone gelegenheid om de bh Albregt en van Zujlen in hunue humoristische talenten te kunnen bewotuieren Moge de stampvolle zaal tot bewys dienen dat veïe onzer stadgenooteo er nog iets voor over hebben om iets goeds te zien en dit het gevolg hebben dat er spoedig wefr een goede tooaeelvoorstelliug iu onze gemeente gegeven wordt De minister van koloniën in verband met de bg hem inkomende aanvragen om inlichtingen aangaande krijgslieden van de expeditie tegen Atchin ook nadat bun sneuvelen overlgden of hunne verwonding is publiek gemaakt brengt ter kennis vao het algemeen dat alle te dien aanzien bij bet departement van koloniën ontvangen brr chten en byzonderheden door middel van de Nedtrlandaehe Slaati Coumit worden opeiibaar gemaakt de namen der gesneuvelden of overledenen evenwel eerst na voorafgaande mededeeliudirn aan hunne naaste betrekkingen voor zoover deze hier te lande kunnen worden opgespoord en dut mitsdien aanvragen om meerdere byionderheden tonder eenige vrncht worden ingediend Vpurts uordt opgemerkt dat h t Indiveh beatunr evenals bg ile eerste expeditie plaats vond bereids laags telsjsraftsclien weg is uitgenoodigd om van alle bij de expeditie ge iieuvehlen overle fenen en gewon den zo spoedig mogelijk opgave te doen per mail Na ontiaiigst iullrn ouk die opga eu zonder verwijl ter kennis van het algemeen wo rden gebracht Stttalt Courani De miiiis er van Inancicn beeft bij resolutie van 34 Vf jl ter kehnis gebrscht van de ambtenaren der inen uitgaande rechten en accijnsen dalvgedurende 1S74 bij dea ijk en herijk der malen en gewichten het goedkeuriogsmerk zal zijn de letter 6 in gewonen drukvorm schuins gesteld Bij resülutie van dezelfde dagteekenihg heeft deleUUe minister goedgevonden bron en mineraalwater vp flcsscben en kruiken vatbaar te lerkiaren voor opalag in fictief entrepot Men deelt mede dat aan de maatschappij tot exploitatie van Staalsspoorwegcn ook de exploitatie van dé lijn Arnhem Nijmegen is toegpstiau Vad De gemeenteraad van Berg Arabücht heeft het tractement van den laten hulponderwijzer der lagere school met ƒ 75 verhoogd ea op 600 vastgesteld De stand van de longziekte onder het rundvee is in Holland en utrecht vroeger brandpunten dier ziekte zeer gunstig in de overige Provinciën komt zg niet of telden neer voor behalve in Kriuland waar zg in de laatste weken eene belaugr fke uitbreidiug heeft bekomen Drze staat vao zaken was voorzien De ontdekking dat UolUnd en Utrecht telkens beamet werden door Friescb vee t ranraan op het oogenblik van het vervoer of op de markt uoggeeneteekeiien der zie le te bespeuren waren heeft geleid tot de vattstelling van het Koninkigk besluit van 3 0 tuber 1873 Slaattilad u 135 waarbij ifüdet anderen uitvoer an rundvee uit Aangewezen b smetle kringen verboden is Het gevolg van dit verbod doet 7ioh thans reeds gevoelen in sterke vermindering van het nnntol ziektegevallen in Holland en Utreo it die hoofdzakelgk iu de kringen voorkomen wa irop borenver meld bestuit is toegepait en in belangrijke toename der ziektegevallen in de stallen in Friesland ook d iur voornamelijk in de betmet verklaarde kringen maar toch ook herhaaldelijk daarbuiten Tot ongerustheid behoeft deze toestand geene aanleiding te geven Met volharding zullen de maatregelen die elders met zoo gunstigeu uitslag aaugeweml zijn ook in Friesland bij voortduring worden toegepast Toch blijft FriesUnd een gevaarlgk brandpunt vau besmetting voor de overige Provinciën indien de veehouders Friesoh vee aankoopen Konden Eij geilurende een halfjaar wellicht korter of langer naar gelang van den loop dien de ziekte daar verder nemen zal lich onthouden van het aankoopen von Friescb vee dan zonden z j niet alleen voor sich zelven het gevaar van belangrijke verliezen door de longziekte afwenden maar ook medewerken tol de veiligheid van den Nederlaudschen veestapel Al geschiedt de aaakoop buiten de kringen waaruit de uitvoer verbodui is geeft dit toch geene zekerheid dat het aangekochte vee niet reeds de kiemen der ziekte bij zich draagt Herhaaldelijk toch komen buiten die kriugrn geiallen voor onder vee dat waarsohijnIgk in de weide beamet is geworden Volstrekte onthouding van aankoop au Friescb vee zoo dit eeuig iiis mogelijk ia behuoit dus aan alle eebouders buiten Friesland mei den mLedteii aandrang te worden aaiigeniden Het buvi iiseaandc is de iiibouil van een circulaire van den minister au binnenlandsche zaken en de commissaris des kunings heelt de voorn tme grondeigenaren nitgenoudijcd mei woord en iln id den daarin gegeven raad ingang te doen vinden Omtrent het prooes Hourbon dat den 6n Febr e k voor het huf vnn appèl te Parijs zal bepleit worden meldt Haarlem NieuKsblad nog dat vuur eenige weken een belangrijk kapitaal werd aangeboden aan deu heer Ao iuértk de Bourbon als hij zich persoonlgk aan dese zaak wilde onttrekken doch dat die officier iu Nederiaudsche dienst dat aanbod van de band gewezen beeft Als een ongeboord voorbeeld van buitengewoon vroege ontwikkeling iu deze maand Januari mag veimeld worden dat jl Dunderdiig aan de hoogere burgericbaol te Zierikzee een nest met jonge spreeuwen ia uitgekomen In den vroegen ochtend bad men een geweldig geschreeuw en beweging gehoord onder eene vincht spreeuwen op het dak van een der schoolgebouwen It ts later werd op de binnenplaats naast den muur van dat gebouw een pas uitgekomen vogeltje gevonden mi t nog een deel der schaal van t ei er aan hangende eu bovendien nog eene ledige schaal van een ander spreeuweuci Het verbazende getjilp der oude ipreeuwea in dun vroegen morgen was zeker de oitiilg der groute blijdvcbap waarmede deze ongekende gebeurteuis werd verkuudigd en begroet ofwel lii t krijgsgcsclneeuw vun een nijdig gevecht wiiarvan de utdergevalleiie nieuueling het slachtoffer werd Het weekblad de Nfderlandtche Induttrieel deelt bij geruchte mede dnt tot de oprichting zou zijn besloten vau een af onderlgk departement vim wiiterstaat en openbare werken aan het ho ifil H aarvan zot komeu te staan mr Hubrecht secretaris geiieraul bg het ministerie van binnenl z iken of jhr KUrck aelviseur voor den aanleg der Staatsspoornegen en chef der afdeeling spoorwegen bij het depnrteineiit vau binnenl zaken Voorts zou bi t depnrti inent vaiif marine met dat van kolpiiicii sami ngusuiolten worden Het zachte weer heeft reeds de kieviten iu de nar gebracht Naar meu uit Uuide schrijft zijn er in i wiil iiid door den landbouwer Jan Haange aldaar rteds vier aii die gasten gezien die zied gebiel gedroegen almf te er Wilde tlijven Men schrgfl nit IJselmoflde aan de N R Cl Onder de gemeenten waar het schoolverzuim uiterst gering is mag voorreker de gemeente IJselmonde geteld worden IJselmonde toih eene ge meente van ruim 23U0 zielen heeft 376 schoolgnaiide kinderen Van dezen gaan er iii de koui van het dorp 308 school tenvgl de andere S8 kimlireii dia aan de grens der gemeente wonen in liaburige ge meenten schoolgaan Als een na ler bewijs vau de toenemende belangetelling iilhier i het onderwijs I Un dienen dat in de jaren 1354 57 het gemiddeld a utal schoolgaande kinderen KiU bedroeg ouder welke verscheidene uit de buurt Bolnes gemeente Ridderkerk waar toenmaals nog geen sohoot was en dat tegenwoordig bguii Jtlle kindaren op bnn 6de jaar achool komen Max Ueiohmaim de onnavolgbare paradist over wiens vrtdicusten de iiutm ook ouder ons de loftrompet heeft gestoken antwuurdUe het volgeude op eene uitnoodigiug om zich te Almelo te doen bouren Motto MooientaiD folgt eine Invitation der Andern Uud iuh muss von Einem zum Andero waudern Est ist ein Hebei Gottis Gesoliick Jo dumer der Mensch je grosser das Olück Ihr werthes Telegram MIr gestern zuknm Wegen Mangel un ZoH Aniworte ich eist heul Das Ihr Ottert mich freut Uutecligt keineui streit Zu kammen bin ich bereit Wenn aich die Gelegeubait Passend dazu beut Das kano in Moiiat Februar geschelien Gi dahin hotte ich sie persóulich zu seben Bij de opening van de Vrijdagavond gehouden ver gadering van de vereeniging Ier beoefeuiiig van de crijgsweteiiscliap heeft de voorzitter de luit generaal Kuoop buide gebracht aan de voor Atehin gesneuvelde leden kapitein Lafurs en kapitein Sapp Hrt bestuur bee t gemeend als blyk vau belangatelling ea vereering voortaan de namen vnn de leden pp deze wijze verloren te moeten plaatsen achter de gawoue Igst van de leden i Niet alleen in de wereiddeelen buiten Eorop lig gen nog bgna onbekende eu onbezochte gedeelten Dr Paul Schroder gezant van het Duitsche rgk te Const iiitinopel beeft in Maart en April van het vorig jaar het eiland Cyprus bezocht eu lieett daarover in zijn schrijven aan dr Kiepert de volgend iutercssdiile bijzonderheden mede Toen hij in du uog door geru Europeaan besochte nourilwestelgke bergstreek Tellyria doordrong vand hg bewooera di met de overige bevolking van het eiland schier In geen verkeer stonden en een eigen dialect spraken met vele oud r iriekache wovrde voov nieuw Grieken ouverstaantbuar Ouk ip hifi levfiifwijze hadden zij een eenvoudigheid die wel opmerkelyk mocht heeten voor bewouers van een reed zoo vroeg beschaafd eiland Zij woonden in openingen in den grond of in de rotse i gemaakt sliepen op de bloot aarde tafels eu bedden waren totaal onbekend Da kleediiig was voor beide geslachten een grof linnen lak st btaande an het vuil hun voedsel was bijna uitsluitend grof tarwebrood wgn anders bet voornaamste product van bet eiland eu zelfs de zou onoutüeerlijke koffie ontbrakrn geheel De schuwheid ouk van de mannen tegenover den rreemdeling wel een bewijs van bet geheel vreemde van zulke bezoeken was uitt hinderlijk voor het verkeer torn de reiziger beproijfd ia de dennebosschen welke da gehcele noordwestelgke helling van het gebergte van l eiland bedekken dooï te dringen moest hg terugkeertn omdat hg in deze bijna geheel onbewoonde streek geen onderkomen kon vinden De Arnh Cl verbaalt het volgende Zeker handelaar nit Rotterdam die vele relnlii n met Spanje heeft en voor zgne taken jaarlijks naaf dat land reist die dan ouk het Spaoiiach prefect spreekt t werd afgeraden die reis te doenj doch hg meende als Nederlinder geen gevaar t dachten van de Oarliaten en ging In Spanje gekomen raadde men hem geen plaats te nemen op de diligeifce maar gebruik te maken van postpaarden Zoo deed hij en eerst ging alles goed Doch eindelgk ziet men de rood mutsen der Carlisten rn de postiljon gevraagd zijnde of men zou terügkeeren antwoordde dat dit de dood zon ijn Mert rijdt das den Carlisten tegemoet en dadelijk begoiiueii da beeren den wagen o plunderen en de personen dis er in zaten gevankelijk weg te voeren naar het hoofdkwartier men hield ze voor spionnen en daartegen hielp geen praten In het hoofdkwartier gearriveerd zouden de gewaande spionnen ondervraagd orden Nu trad een Carlist voor die in goed Hollandscb tot on en reiziger sprak Ge zegt Botterdammet te zgn Ja Welnu zeg me dan eens wie is burgemeester vnn Uullerdam welk water loopt er voorbij de stad welke is de voornaamste straat enz Toen al die vragen naar eisch waren beantwoord sprak onze Qarlisi Nu is het goed Gg zult al uwe bagage terug hebben en zijt mgn gast Deze liaudelaur en zgne reisgenooten hadden het thans zeer goed en ze werden van post tut post onder escorte verder gebnioht tot te op onbetwist grondgebied Voorb oedmiddelea tegen Cholera Gaarne nejaen wg eene vertaling op an het vol eude ortikul uitde Èeeut ScienU ue vau 30 ug 1878 welke aflevering ons door bevriende hand toegelonden is Het opatel is van de hand van Dr H BUnc chirurgijnm ijoor bij bet Brilsche leger iNlEIDI iO Ik itaLnü volgeade aaateekeiiingen alleen uit te gaan van stellig bewezen leiten en alle theorieën en hypothesen te vermijden Ik wenseb niet eene gezondheidsleer met betrekking tot de oliolen te baseer n op denkbeeUlige grondslageu Op dergelijke grouden steunende zou mijn werk volstrekt geen practiaeh nut hebben integendeel het zou de beatamle ouickerkeid sleebts doen toenamen en mijn nutlelooze arbeid zon geen der voordeelen afwerpen die een beknopte schets van hetgeen wij van cholera weieii naar ik hoop aan allen kan oplereren Hun die gedurende jaren bebbeu geleefd in de streken i waa de eholera iubeemsch is dia telkens weder die vreeselijke ziekte in bair onderscheiden geduantewiiSRlingen hebben nagegaan en van plaats tot plaats baren ziekmakeuden en doodeuden loop hebben gevolgd bun valt van zelf de taak te beurt om die kwaal onder al baar vormen te bestadeeren ten einde langzamerhand de feiten met audere feiten te verbinden en zoo eiudclijk geheel den sluier weg te rukken die de oorzaken van de cbolefa verborgen hield De geueoshaereii van het Indische legrr zgn voor die mepstem niet doof gebleven en met rechtmatigan trots kan ik bier de namen noemeu van de doctoren Murray MaciiniBara Macpberson en CutcliSe aan wier werken wij bet te dankeo hebben dat wij iets stellig eu zekers weteo omtrent de ooraukeii en de leer der voorbelioedmiddslen tegen cholera De zeer belangrgke werken oter dit onderwerp van Ëngrlscbe Fransche en Amerikaansclie schrijvers zgn mij niet oubekend nixar de quaeatie die mg hier bezig houdt is in de laatste jaren in ludié beter bestudeerd en vooral aan de werken mijuer collega s uit die streken heb ik de feiten ontleend waarop alleen eene ernstige gezondheidsleer ksii worden gebouwd eu welke vermeerderd aiet de resultaten mgnrr eigen ondervinding bet onderwerp dezer aanteekeuingeu nitmakeu Vak DE OOSUKEN EN DE VEX8FBZIDINe DEK CUOLEUA I e GboletB ia niet iets waar men geen vat op heefi iets geheimzinnigs dat zich in de lucht verheft DU op sommige punten der aarde meedoogenloos neer te vaU n geleid en bestuurd door de onzeker band der winden I a it ons op den voorgrond stellen dat de ouderslelde invloed van sommige toestanden van d o dampkring zooals de aanwezigheid van eeu aieer of minder aauzieolgke hoeveelheid electriciteil of ozon op hel outstaan van de cholera bij den meuscb eenebiuote htputbese is Geen der voorwaarden van bodem of overbevolking dia loo gunalig zijn voor hel outstaan er ziekten zal cholera doen ontslaan of die op nieuW te voorschijn roepen in landen waar tij niet inbeemsch is Dez feilen ign met veel bekwaamheid ontwikkeld door Dr Macnamara zijn boek is stellig zeer belangrgk voor degenen wrik de quaestie grondig willen betohauwcii Geen li t ia in strgd met deze verklaringen welke het rewltaat zgn vau ernstige studie der cholera van bare eerste verscbgning af tot op onze dagen Ziei Ireatiu m cholera atittlic London 18ü9 Ware bet andere hoe zonden we dan de loon e en geïsoleerde werking deze ziekte begrypen die een der bi Ungrijk karaktertrekken van de cholera is Die locaiu werking moet in verband worden gebracht i met iets specifieks iets bepaalds dat niet gevonden wordt iu den algemeenen toestand van den diHnpkring lmet andere woorden in d epidemische iorloeden De cholen wordt overgebracht van den eenen mensob op den anderen Het besmettelijke beginsel zetelt in de uilnerpseleu van den door de cholera aangetasten zieke De o erbrengiog van de ziekte beeft b jva allijd plaats door middelvan drinkwater bg uitzondering wanneer vele oboleralgders vereenigd ign en in eeuige zeldzame omstandigheden waarover Uter de eholera kau worden overgebracht door de luclit welke de verdroogde bestanddeeleo of de uitwasemingen der uitwerpsalen van choleraIgders bevat Ik kan bier niet den loop der cholera beschrgven in de talr ke ejidemiëu die in het Oosten hebben elieerschi noch de e volgün wanneer zg eens Europa ebben bereikt maar de volgende regels zgn op alle toepasselijk Elke cbolera epidemie die buiten Oost Indië beersobt kan tot haar uitgangspunt nagegaan warden tot Hiudostan namelijk wanneer meu slechts de reeks van mensclielgke we eii volgt waaronder de cholera Wt geheeischt die zg direct hebben uvcrgcbruoht of indirect door middel van linnengoed kleederen of andere aitikelen met cholerische uitwerpselen besmet Wanneer de cholera eenmaal Europa heeft bereikt verspreidt zg zich daar in vele niteenloopende richtingen altijd den mensob volgende in zijn gangen nooit sneller reizende dan bg en nooit in een nieuwe plaats versobijiiende tenzij middellijk of onmiddellijk door deu mensob daar gebracht De cbolera epidemie die thans zich over geheel Europa verspreidt brgon inindië gedurende de jaren 1868 en 67 Ik zal mij kortelgk met deze epidemie bezighouden waat zij raakt ons persoonlgk Haaroorsprang en haar nadering zijn vooral gevolgd door twee uitstekende geneesheeren vau bet Indische leger de hh Mitrray en Outclilfe en hun werken toOnen duidelijk twee belaugrijke Ceiten mn de overbreaging en de verspreiding dèr cholera door den menscb Volgens Dr Macnamara was er t Allahabad eu te Benares cholera in Maart 1867 en was ig nog niet geheel uitgewoed op bet grondgebied van Bhurtpore gedurende bet Icoude jaargetijde gevallen waren daar voorgekomen in de maaudeii Februari en Maart De vorst van Bhurtpore begaf zich tnet groot gevolg naar Hurdwar een plaa s die in grooten reuk van heiligheid sta it en als we aanneoKu dat eholera eene besmettelijke ziekte is zal bet ons niet verwonderen dat ze epidemisch begon voor te komen onder de menigte pelgrims die in April 1867 Ucb te Hordwir vereenigden De geschiedenis van dezen aanval der ebolera zullen wg in eenige bijzonderbeden nagaan De stad Hnrdwar ligt aan den oever van den Ganges in een engte van bet Sewalick gebergte ongeveer op dertien mijlen van de plaat raar de rivier de Himalaya verlaat De plaats ligt ongeveer 1000 voet boven de oppervlakte der ze De heuvels waarop de stad gebouwd is zijn van tertiaire formatie en sameugesteld uit massiete lagen zandsteen bier on daar bedekt met k eiaarde of grof kiazelzand De cholera was te Hurdwor gedurende de negen jaren die 1867 voorafgingen niet bekend gewe st De legerplaata te Hnrdwar wordt gevormd door een smalle strook lands 9 mglen lang en S breed waar de rivier middeudoor stroomt Volgens Dr CulcIiSe werden ongeveer 2 vierkante mijlen ingenomen door het kamp dal omstreeks drie millioen pelgrims bevatte Alle gezondheidsmaatregelen welke zulk eene talrijke menigte vereischen waren genomen en met de meeste zorgvuldigheid uitgevoerd Den In April begonnen d pelgnias in groote scharen in bet kamp aan te koamn en legerden xicb op de plekken die bun werden aangewezen Den Sn April was de jaarmarkt die deel natmaakt van den pelgrimstocht begonnen en een onmetelijke atroom van menschen strekte zich lot aan de vlakten itit en zette in steeds aangroeiend getil zgn weg voort naar de bergvlakte van HurdWar tot aan bet voor het heilige bad gunstige uur dat door de Hindoesobe priesters bepaald was op li April des middags te 12 uur Id den nacht van II op 12 April doorweekte een tropische regen dez grdote menigte waarvan de meesten tonder dak watan De stortregen duurde den gebeelen nacht en den geheelen volgenden dag en hoe volmaakt ook de gezondheidsmaatregelen waren die men voor bet kamp genomen bad deze zondvloed moest drekslqtten fit de latrinen en van de oppervlakte van den grond mist ieh voeren en die vermengen met de wateren Van den Ganges Dr Cutclifi e bescbrgft als volgt de gebeurtenissen van 12 April De plaats dis de pe grims gekozen bodden voor bet heilige bad besloeg een ruimte van 650 voet lengte op 30 breedte van den Ganges afgescheiden door staketsels In die nauwe pgp verdrongen zich de van alle zijden nit bet kamptoeger stroomde pelgrims in dichte massa s en van het aanbreken van den dag af tot aan zonsondergang was de badplaats opgepropt met een menigt nenschen Al dien tijd door was het b dwater troebel en amerig deels door de ascli der dooden welke de bloedverwanten medebrengen om in het water van bun godheid te worden geworpen deels door het wasschen van de kleederen en de lichamen der badenden Als de pelgrims zich op die heiliga pUatsen baden dompelen zg icb driemaal geheel in bet water sums meer maar nooit minder en zij drinken van het heilige water terwgl zg hunne gebeden opzeggen Het waterdrinken wordt nooit nagelaten en wanneer verscheiden leden derzelfde familie samen baden geeft elk aan de anderen nit zgne band te drinken Tegen den avond werden aofat cboleralijders ontvangen in een der hospitalen van Hnrdwar Den 15nApril had zich die groulc menigte weder verspreid enbet kamp werd weder de eenzame piek die bet gewoonlijk is Dr John Murray heeft een la er zorgvuldig rapport opgemaakt omtrent de gebcurlcuissen die na bel vertrek der pelgrims nit Hnrdwar plaats hadden Volgeus d berichten die hij inwon waren opl5 prii alle pelginivvertrokken De pelgrims togen in een gunstig jaargetijde door een gezond land waar leiensmiddelcn overvloedig waren en waar inantri feeli u op groote schaal genomen waren om hun reis geiukkeIgk te maken De reizende mas i vulde de wegen gelgk een groote rivier die laugziiam afvloeit en te Meerot waar Dr Murray zich toen bevood zag hij onophoudelijk een week lang de pelgrims in dichte massa doortrdikeo Die pelgrims brachten overal de cholera meile de wegen waren bezaaid met cboleralijders de brandstapels bedekten de omliggende velden en vele lijken werden in de kanalen of rivieren gearorpen of eenvoudig op den weg achtergelaten De ziekte werd medegedeeld aan de steden en dorpeot waar zij doortrokken eu de pelgrims die ziekte eu dood met ticb voerden verspreidden baar op buu doorreize van Hurdwar tot da greoz u van Hin doetaa Den 13n April waren er cholera gevallen op alk cerate haltplaatsen op de wegeu van Hurdwar uitgaande Tot mgn leedwezen kan ik bier niet de tabellen en kaarten geven welke Dr Murray bij zgn oudertoek vuegt deze toouen op de duidelijkste wijze aan dat de cholera verspreid ia over het geheele land door middel van deze pelgrims die ze met zich braobtea De wegen volgende die de pelgrims insloegen om naar buu steden en dorpan terug te keeren constateerde Dr Marray dat xij ze badden ingevoerd in bet Znid westeii tot Oude in bet zuiden tot Allygbur iu bet noorden tot Simla en in het Noord westen tot Fesbawur en tot Kaboel De obalei openbaarde zich te Peshawur den 12n Mei en de chef van bet hospitaal aldaar verklaard dat er zich iedert jaren geen geval van cholera op die plaats had voorgedaan maar dat ze zich vertoond eenige dagen na aankomst der pelgrims van Hurdwar den 2 In Mei beerschte er cholera epidemisch in d stad bereikte bet militaire station en deed er in enkele dagen 92 menschen omkomen Tan Peshawur ging de ziekte naar Kasbmire en Afghanistan In dat land barstte zij met groote hevigheid uit in de maand Juli 1867 en hield eerst in September op Tegen het einde van 1867 bereikte zij Perzië waar zij heerschte tot in den herfst vau 1868 Tan daar sloCg zij naar Oost Busland over en op dit oogenblik beerscht tij in Bualond Duitschbnd Italië Zweden en Amerika Zij zet langzaam haren tocht voort en in de en herfst o in de volgende leute zal zij in Frankrijk en Eng land hare offers komen vragen Ik geloof niet dat het mogelgk is een beter voorbeeld te geven van de verspreiding der cholera door den meiiseb Wat dot punt betreft Dr Macnamara na de feiten te hebben onderzocht raa de verspreiding der eholera door middel van drinkwater zooals die van Dr Snow bekend onder den naam vanhetgeial van Broad streel en die van de doctoren Richardson eu Farr zegt Als wg nu deze quaestie bestadeeren looals tg zich in Iniïie beeft voorgedaan hebben wij een me k waardig voorbeeld in de Verschijning der eholera ta Hurdwar i 1867 Eerst wetel wg dat een onm telgke menigte pelgrims lich op een gegeven plaats vereenigden waarvan enkele kwamen nit ploatseB waar cholera aanwezig waa maar de ziekte ontwik kelde zich eerst onder hen na den regen die overvloedig viel in den uaobt van IL op 12 April den nacbt vóór het heilige bad De sohaar 3 millioen pelgrims regende gedurende 12 uur doornat eu in dien toestand met de kleederen aan wierpen zij zich van s morgens vroeg af in de voor bet bad gestemd plaats Allen dronken van dat water hetwelk oavermgdelijk besmet moest zijn met alle oiganisbbe stoffen di nit hunne sedert 1 i uur met water ven digde kleederen dropen Binnen 14 aren openbaarde zich de cholera aan alle zijden onder deze ongelukkigen en vervolgein verspreidden zij te door het geheele land De cbolera epidemie die in Amerika gedurende het ja4r 1866 beerschte toont evenzeer de verspreiding der ziekte aan door middel van drinkwater Uit officieele bescheiden van het departement van oorlog te Wasbiugton vernemen wij dat de cholera onder de troepen verscheen in Juli zich verbreidde naar NieuwOrleaus en de stations langs de Mississipi De volgende extracten tgn uit bet offioieele rapport der chirurggas Partin en Harstulf De troepen in de kazernen waren geheel vrg Het 116e regiment bij het hospitaal van Sedguick gekaoipeeid en daaruit voorzien van regenwater was zonder cholera Zeer onlangs werd bet regiment naar de stad in garnizoen verlegd Gedurende een of twes dagen was er gedeeltelijk gebrek aan regenwater eu gedisteleerd water eeuige manschappen dranken rivierwater dadelgk openbaarde zich twee gevallen van cholera jedisteleerd water werd op nieuw aan de manschappen verstrekt en wij hadden verder geen geval vun cholera in het regiment Het 9e regcment cavalerie Vereeuigde Stalen en het 39e infanterie ktegfu gedisteleerd water maar Onze Ititers weten dat Ëngcliinil tot dus ver f rij is geliirvin dank tij de afgezonderde Hg ing en du lotdoenda nia itirgL Ien vnu voorzorg die meu geuuuicu heeft Frankf k I n ons laad ï n sedert bereikt