Goudsche Courant, woensdag 20 januari 1875

in de mode waren in 1789 hadden zij betrekking op de geschiedenis vau Frederik den groote Later ontaardden zij in mode plaatjes Van 1808 tot 1814 werd de Almanach dt Qolha door Napoleon ouder streng toezicht gesteld Den 20 oct 18Ü7 had hy aan zyn minister van binnenl zaken geschreven Monsienr de Champagny de laatste JlviaiMch de Golha is zeer slecht saamgesteld Vooreerst verjieldt zij den Comte de Lille en al de Duitsche vorsten alsof er niets iu de inrichting van Daitachland veranderd was Ds namen van het huis van Frankrijk worden In ongepaite termen vermeld Laat den minister van Gotha bij u komen en breng liem aau bet verstand dat dit alles in den volgi den almanak veranderd moet worden zij moet vóór dat zij a edrukt wordt door n worden nsgezien De keizer die niet ran groolen hnize waa vond het onpleizierig dat de namen der andere souvereinen vooraf gegaan werden door een tangen geslachtslijst deze moest derhalve wegblijven en alleen de geboorte het hawelijk en het overlyden van vorstelijke personen mochten vermeld worden Na den slag ran Jena verdwenen de buizen van Oranje van HessenKassel van Brnnswyk o a uit den Almanak De Almanak van 1810 is versierd met de portreten der koningen die Napoleon had ingesteld Eenige jaren later was er zulk eeo verwarring in de sonvereine huizen dat de heer Perthes den Almanak niet minder dan driemaal moett omwerken Een eompleete eol ectie Van de Almanack ie Gotha is niet bekend Ue volledigste is die van den tegenwoordigeu uitgever den heer Perthei GERIPPEREERT Overgenomen uit dt Coöftraiie Als onre lezers niets meer dan dezen titel zien zullen ze zeker niet raden wat ons hoofdartikel heden zal bevatten ja ik weet zeker dat velen niet reus too dadelijk Zullen weten wat de titel beteekent Waarde lezers ik heb dat woord gevonden op een rekeiiiugetje oftewel Afota ikaarop vermeld stond dat de beer N N deóet was als N voor aan uk gelnert triiaiedtr euz Behalve andere zeldzame zaken aserkte ik op dat ar op dat lystje ook gesproken werd ran een ietfoi Ko over dat Tekeningetje over die nota krijgen wij on een hoofdartikel Over die Nota nu juist niet maar toch wel naar aanleiding van de nooie woorden die ik er op las Ik herinner ayneu lezers eeist dat we Ugenw iordig 187Ó sehrijren dat de Wet op het lager Ooderwgs van t jaar 1857 dagtcekent dit is nu 13 jaar geleden en dat ingevolge Art 194 der Grondwet overal voldoend lager onderwijs wordt gqieven Indien we nu bedenken dst de schryver der bedoelde nota nog nauwelyks dertig jaar is dan geloof ik dal er reden is die nota een waarschuwend en afschrikkend voorbeeld te noemen Ik zwijg van de afschuwelijke hanepooten dis voor letters moeten dienst doen de hand die ruweu ol zwaren arbeid verricht kan zich niet zoo gemakkelijk bewegen en zoo vlug de pen baateeren als de man dis gewoon is een groot deel van zyn leven sohryvende door te breuKsn Maar wat geen verootschuldiging verdient dat lyn de fouten waardoor de woorden onverstaanbaar worden Noem dat geen TitteriJ maar boor mij bedaard aan ik zal niets zeggen of ik zal t voldoende loelicfaten en aan t einde zalt gij mij gelijk geven Maar voor ons mensehen is al die geleerdheid fOiet noodig ala wy onzen naam maar kunnen sckrij Ven en de krsot lezen en zoowat dan bebben a y vgenoeg Anders komt by ons zoo niet voor Die geleerdheid komt ons toch niet Ie pas als wy ons ambacht maar verstaan dan kunnen wij ons best redden De rest laten we voor de heeren over Ja wel dat heb ik meer gehoord dat is zoowat bet gewone praatje waarmede men er zich afhelpt Mag ik u die zoo spreekt eens eeo paar noten te kraken geven 1 Aangenomen dat ik a straks bewys dat een werkman wel noodig heeft goed en degelgk onderwezen te zyn in schoolweteuichappen bewysmij dan dat ik ongelyk heb 2 Wys my eens aan welk nadeel het den werkmo zou aanbrengen als hy wist wat ik wil dat uzal weten N Sf di Maar nu nog eene bepaling Zoolangg diet M noten met gekraakt heb luister ik naar geen enttS praaije zooals Maar we bebben die geleerdheid met noodig zeg ik I en Maar u kent de werklui niet Gij kunt lezen anders laait gy dit Blad niet en ik stel mij voor n van mijne zgde te bewijzen dat gy t wel noo ligt liebt En wat kennen van werklieden aangaat bet is hanSt twintig jaar dat ik er voor t eerst kennis mee maakte en in dat tydaverloop heb ik ze meer of minder nauwkeurig leeren kennen in de werkplaats en in de fabriek in de mr feiior in en reoral in het tweede nnmmer Freiachiiti toonde tij dat hare voordracht aU operaungere U pHAJd groote verwachtingen van haar mag doeu koeateren Gelijk alle groote talenten kon Mej Kiehl natuarl k met alle nummers juist geven 700 als het progrumma opgaf £ ven vóór het eindigen moest Schumann het veld ruimen voor Brahms Ue mdero rtisteii hadden bepaald wel voor b nne rekening om naast zjü n zangeres goed figuur te maken Zg hebben echter getoond voor hunne zaken berekend te zijn en niewaod zal voorzeker de heer Coenen de lof willen onthouden dat h z nen naam als een der erste violisten vaa ons land t zjjn aiei jnet eere zou hebben opgehouden Dejeugdige cellist dien wy hier voor de eerste maal igen optreden doet voorzeker groote verwachtingen van zich koesteren Bg eene yverige studie zal hg ïeker en meester p zijn inatriHnent wrden eu indien hij dan ook meer gloed aan zijne voordraebt brasieling nn de toon van zijn instrumeftt al weten te geven houden wij het er bepaald voor dat hij eeno eervolle plaats in de gelederen ujner kiuatbroeders xaI innemen In den aanhef spraJieo wij van kvn tvrieHden da t dit getal in Gouda niet groot is is nu helder ala de dag gebleken Het ie niet te hopen dat hetpnblièk gemeend heeft dat de entree te hoog was of dateene tHollandsche zangerea niet de moeite waard wae om er heen te gaan In beide gevallen bad het glad ongelyk en hopen wij dat er bij een volgende optreding eeiier kunstenares grooter opkomst van het publiek zal zyn Onze beroemde zeeschilder Van Heemskerk van Beeet i door Z M vereerd met hel ofSoierakruis der orde Tsn den Gouden Leeuw van Nassau Door den gemeenteraad van Kralingea i tot hulppnderwgzer aan de nieuwgcbonwde en weldra te openen iohool aan de Noord benoemd de heer P Kalkman waarnemend halponderwijzer aan de tweede openbare sohool te Cappelle a d IJsel De minister van oorlog maakt bekend dat bij kon besluit van 14 dezer onder anderen is bepaald dat aan lederen recruut die zioh voor niet minder dan les jaren voor den militairen dienst in West Indie verbindt tot weileropzeggeus toe een handgeld kan worden uitbetaald ten bedrage van driehonderd gulden tie blokkade van Crk is opgeheven ze had van Ü4 December tot 10 Januari geduurd Er kwamen op eens 180 nieuwsbladen en 200 brieven Men had r nist in weelde geleefd brood was er zoo goed als niet te krggen Toen de voorraad gist verbruikt was beproefde men met bier potaseh aluiu euz wit brood te bakken Voor de rechtbank te Leiden werd üaterdag het getuigenverhoor voortgezet in de zaak van het spoorwegongeluk van Warmond De geheele zitting was 4iaaroan gewijd benevens aan het hooren van enkele deskindigeu De beschuldigde machinist Uoesiuk ondervraagd rgiide erkende het roode onveiligheids signaal bij Warmond te hebben gezien maar ook nijdig het sein tot remmen te bebben gegeven Dat de botsing plaats had was volgens zijn getuigenis een gevolg daarvan dat er of niet geremd is in ityds of dat de remmen niet zuiver hebbeo gewerkt Ghteren werd het belangrijke trafgediag voontgeiet in zake dit spoorwegongeluk Het openbaar ministerie sprak bg monde van mr Sgleveld een requisitoir uit luidende veroordeeling T a den beschuldigden machinist O Q J Boesink ttot oellulaire gevangenisstraf van 10 maanden en de kosten van het geding De rede van den suftsUtuntoflioier van justitie welke meer dan een uur duurde strekte ten betooge dat het onderzoek had bewezen dat de beklaagde msehiniat bad hij volgens zga reglementen en instruotien gehandeld voor het statinn Warmond den door hem bestuurden trein had moeten til doen staan dat de qualificatie van volgtrein ikoewel bij bet getuigenverhoor was gebleken dat de trrdediger mr Haas daaraan die van buitengewoneu wenschte toe ie kennen op trein 35 waartegen de botsing heeft plaats gehad volkomen van toepassing as én mitsdien alle bepalingen op den loop van volgtreiuen der Hollandsche spoorweg maatschappg met dit geval in betrekking slaan en dat alle signalen zooals die zijn voorgeschreven ter verzekering n een richtig verkeer op den weg tusschen Leiden en Warmond en aan dit station in acht genomen waren Ten slotte wees mr Bijloveld op de omstandigheid dat de beklaagde bekend slond als van een oppassend braaf gedrag op het voortdurend gevaar waaraan een Biogelijk verzuim iemand in dergelijke betrekking bluut stelt en den noodiottigen zamenluop van omstandigheden De uitïocrige verdediging van mr Haas was verdeeld in 3 hoofdpunten 1 er was geen vast kruispunt voor den extra trein en geen enkel ambtsbericht had Sea bellAgde fm Bezen taitcnge snen trtün onder dergelijke buitengewone omstandigheid in kennis gesteld bet voorgeschreven afstandsignaai ontbrak waar zooals te Leiden een tijdelijk wisselspoor lag geenerlei kenn iegsviiig wu d p beklaagde gedaan n de signalen waren nvolledig gegeven De verdediger betoogde ook ia het breeds dat op dosen trein dé qnaUflcatie van volgtrein niet ran toepassing kon tqa Na breede repliek en dupliek eindigde de zittingten 4 s ure en werd de i it9praak bepaald op a i Maandag ten 1 atu ISen groote menigte woontl de ziUiag bij Staten Generaal Eebste Kamer Zitting van 16 Jan In deze zitting is bij het hoofdstuk Koloniën disosssie gevoerd Ver het nuigenomen ontslag van den Qonveraour Generaal Loudon De Minister beeft verklaard dat reeds den Uden Febr ISli onder den vorigen Minister de GouverneurGeneraal ontslag had gevraagd dat toen niet werd verleend Bg de optrediog van hot nieuwe kabinet werdt op den voorgrond gesteld dat de QonverneurGeueraal op zqo post moest worden gehandhaafd Intttsechen is den 23aten Ang opnienw door bcm ontslag gevraagd welk verzoek den Minister den 27sten ontving Het was gegrond op hetgeen door den Minister rretget als lid der Eerste Kamer gesproken was waarin de Gouverneur Generaal gebrek aan vertrouweb onderstelde Moeht de Minister z ne woorden in de zitting van 16 Juni jl gesproken niet intrekken dan drong hij aan op ontslag De Minister leest de woorden door hem op 18 jan en 16 Juni gesproken voor ten betooge dal daarin geen wantrouwen was uitgedrukt maar alléén dat zgn vertrouwen door zekere maatregelen wellicht bg gebrek aan voldoende inlichtingen niet versterkt was Vertrouwelyk heeft hij den Gonverneur Geaereal het dringend belaug om aan te hlgven betoogd doch de heer Loudon bleef blijkens zga missive van 16 October volharden tenzij ds Minister eene publieke verklaring gaf van ign vertrouwen hetgeen de Minister niet noodig oordeelde daar h bg de Oostindieche begrooting bewijzen gegeven had van zijn stenn Eiodelyk kwaoi het oavaorwaardelijk ontslag naar aanleiding van e Ministers telegram van i November tot stuking der reis van den algemeenen secretsria Hierdoor meende de QoovernenrGeneraal was inbreuk gemaakt op zijn zelfstandigen werkkring zoodnt h j volgens eer en plicht zich genoopt achtte af te treden Torn heeft ds Minister ondanks zijne persoonlyke gevoelens geen vryheid gevonden den Koniég te adviseeren het ontslag niet aan te nemen De heeren Pineoffe Joost van Vollenhoven Cremers en Eysinga he oben over deze zaak een en andermaal bet woord gevoerd De beide eersten vooral toonden aan dat het prestige van bet gezag van het Indisch bestuar moest benadeeld worden door publieke mededeeling dat de reis van den algemeenen secretaris was gestiakt lerwyl eenige dagen vóur die mededeeling de Minist er verklaard had dat er geen inmenging van Indisch bestuur by do conversie plaats had en dat de Minister volkomen tertrouwen stelde in den Gouverneur Generaal De Minister heeft bij replieken getraeht zijne handeling te recbtvaardigeo Vrees voor inbreuk op het prestiiie van het gezag behoefde niet te bestaan en aan de zaak der conversie zelve wilde de Minister baren natuurlijken loop laten Ten slotte is hoofdstuk IX Kolomen met algemeene stemmen aangenomen en ook hoofdstuk X onvoorziene uitgaven De Kamer is daarna op reeès gescheiden In bet Mgeaeetu J clielieUad vindt men de volgends bekendmaking Den 8 Jan jl des namiddags moest te s ravenhage ia de school der Maatschappy tot Nut van t Algeoecn sehoolbtii en da 13 jarige f W B B verpleegde in het LouisiA gestiebt aldaar Mij is uit de school weggeloopen en nog niet teruggekeerd weshalve de lioofdeommissaris van poluie opsporing opzendiiig ea bericht verzoekt Naar wij vernemen heeft de minister van binaenlandsche zaken naar aanleiding van de bekende verordening aitgevaardigd door den gemeenteraad vanBoermond waarbij den onderwijzers dier gemeente verboden werd aan uitgevers van couranten artikelen te leveren beslist dat zoodanig verbod niet overeen te brengen is met art 8 der grondwet en het gemeentebestuur aitgenoodigd de instructie in dien zin te wijzigen Nkutoe Bijdr De uitnoodiging door Curatoren Beetor en Senaat der Leidsche boogesehool aan vreemde universiteiten gericht ora zich bij het derde eeuwfeest onzer academie op den Ssten Februari e k tedoen veripgrnwootdigen ie van alle kanten beantwoord op eeno wiJ7e die betuigt van de hooge achting ede onze hoogeschool buitenslands geniet en van di lielannstelling die haar eeuwfeest io de geleerde v ereid verwekt Niet minder dan 33 buitenlandsohe univer siteiten lebben aan de iinoodiging gehoor gegevea en beloofd één of twee afgevaardigden te zullen zendea De boofdeommissie ter behartiging van de belaageb der Nederlandsebe iatèHdersttij de Inlai BtioBale tentoonstelling van voortbrengseten v n kunst i ÜTerbeid ea van de producten van den tandkouw ea der mynen in 1876 te Philadelphia te honi heeft de aandacht der knnst iaars n rareB eu rIaadboawen van Nederland u van zyue Overzeesehe bezitingen op deze tentoonstelling gevestigd met aansporing oa door eene algemeene deelneming de eer tan het vaderland Wat kunst nyverheid en landbouw betreft ook ia amerika waardiglijk te handhaven Dahoofdeommisaie zal zoodra zij van de Amerikaausehe eenw feesteommisie de noodige inliehtingen heeft verkregen die ter kennia van de belanghebbenden brengen Zg verzoekt intusscben allen die aan deze tentoon stelHng wmsehen deel te nenea vói H Ftbrnari 1676 daarvan aan da hoofdoomninie koinia te geven opdat hun later de lijsten ter invalling der noodige plaatsruiote enz kanaea wMea taegezonden Alle brieven betrekking hebbende op leze tentoonstelling moeten gezond a werdefn aaa het adras van den voorzitter der N d boofdeommiaaia te Htarieia dr E H van Baambaner Alvorens over te gaan tot de betaoening van eetdirecteur van den Fransehen Schouwburg hebben Burg en Weth van s Gravenhage den f emaenier iai voorgesteld ook voor dit toooee aar een geldelgksubsidie toe te staan van 8000 De eisch am behalve het Opera gszelsehap e B Tolledije eomedieen Taudevilletroep ts btbbfen zal tei moedelyk vervallen De bevolking der gemeente Amsterdam bestond op £ 1 December 1874 uit 133 300 mannen 16 3 63tvrouwen ïotaal 286 932 personen JSl Hi Yoor de arrondissements reohtbank te Amsterslh stonden twee vrouwen terecht wegens onbevoegde mtoefening der geneeskunst De eene Uield zi eh bezig met het trekken van tanden en had den lu November ea werkmeiqe voor 75 eent een tand uitgetrokken na welke eene gevaarlgke bloeding ontstaaa was die 13 dagen geduurd had een pog e zalf voor 2 verkocht voor een kind dat aan herseiiziekte leed en daaraan overleden was Tegen de eerste werd een geldboela van y 75 eu tegen de andere beklaagde een rnn ÏOV door het openbaar ministerie geëisoht Op eene dezer dagen gehouden algemeene veTgo dering der verschillende reunic ommisearissBn is at eene eommissle van 20 leden benoemd tot regeling eener algemeene reunie van ouil studenten der X eidsehe hot geschool ten einde i 800 jarig bestaan der boogeachoal feestelijk te vieren Die feestviering zal plaats bebbea io de maand Juni Het beknopte verslag dar exploitatie van bet ga nteeutebadbuis te Scheveniiigen over 1874 bepaalt zich tot de hennneriiig aan enkele byzonderbedea en mededeeling van cyfers De voornaamste gegevens volgen hier liet aantal badeu is asacienlyk geweest er zijn genomen buitenbaden Juni 1218 lull 14879 Augustus 18028 September U OJit October 427 te zamen 145SI Binnenbaden ea Douches Juni 311 Juni 1456 Augustas 1Ï08 September 9U7 October M Te zamen 462 Ia runde sommen wordt voorts een vergelyking gegevea van de kosten rau het jaar 1871 met die van 1873 Aan verschillende benoddigdbedeo ia aitgevea 12000 meer maar eveneens diezelfde som meerootr vangen Daarentegen hebbeo verschillende andere ia ken eene mindere uitgave vereischt van 8950 Maar hebben ook minder gpgebraoht Table il httte 9 200 Diners 700 ïhéMre 100 te zamen 10 000 Waarr door zegt de commissie hetgeen meu gewsau ia winst te noemen 1 060 minder be raagt De itf slag van bet seizoen is das winder gunstig dan me bad verwacht de druk op de inkomsten en versehil Jende aanzienlyke uitgaven waardoor de rekeoiny if bezwaard waren hiervan ooizaalf Zaterdagnamiddag te S uren kwagien twee in het manafactureumagazyn de ïonnebrsker ia M Damstraat IC Amsterdam vroegen n i een en andaiezaken en hielden eer zy ziohtot iets bepaaldeu de winkelier een halfuar aan de praal n kochten voor 6 die zy wilden betalen maar de eeue van twee vroeg nog na een ander rtikel en terwyl hjjdat ging opzoeken sluipte onze Uamey es het maga zyn uit De heer de Groot liep de straat op omzyn geachte clientele op te zoeken doch zocht te v rgeels Mul Cl Eenige dagen geleden stierf te Londen Olovann Battista Faleieri de voormalige getrouwe dienaar van lord Byron die door zijn meester en ook door andere dichters meermalen in hunne verzen werd herdacht zooals door Koger in diens Bologna door Shelley en door Byron zelf in Dou Juan Battista wai ran btroeKcelt V iRtidns A gondelier ia wetd In 1616 8hnr yi n tn zijn dienst gëndUen latter werd hij iena kaisier en secretaris zooals zyn meester hem noemde hoewel hij geen letter kon schrijven wat hij echter op tateren leeftyd leerde Byrdn stierf met de hnnden van Battista in de cyne en deze volgde bet tijk Van tip Beester naar Londen alwaar hy door Izaak Diaraëli in dienst werd genomen en later in dien Hn den t egenwoordigeo premier kwam welke hem vaCTolgens etiie plaats als bode aan het ministerie van kmié v r iiafte In de laitste jaren tfcn zijn leren as hü ziekelijk doch genoot een pensioen van 140 nopd nerling dat hem zeer te stade kwam hy overleed in Sen onderdon vau 87 Jareli Sy 8e toakiMie an de T rzoekseoriften nit den Doitaobe SyMag is een aitrét ingekomen van grondCtgèatrrn in Saksen Altenburg over de trekvogels Naar aauIiWng daarvan zaj de comii si bet voorstel doan B Ifcet Italü ea andere zuidelijke landen traetaten te sluiten strekkende tot bescherming der iMfVog ls Het ia naoelyk gebleken dat er elk jaar loarcie ogels Van die soort op faon reis naar Afrika fn tera worden gevangen dat bei amtal dier native dieren in Duitala nd voortdurend afneemt tot groote sJ lMd trior deii landbouw omdat dientengevolge de sehadelyke inseoten steeds toenemen lu Dnitschlaod worden zware geldboete bedreigd tegen bel vangen van eao eakelen uaehtegaal teiwyl zij by dulleude wordlen braden en op epevzeld zuodra zij da renaen dver z n Beeds sejert langen tgd bebkcn de laodbonwers iu Duitsehland erop aangedrongeo 4at ket geheele geslacht der trekvogels onder internationale hoede warden gesteld ItonfieAl n elf jaar geleden lag het eerste nommer an den Mmanack i Qolka hel licht In de eerste Jaiau wu het een dun boekje van 20 blz bevattende 4eo kaleiidar 4e en van aankomst en vertrek der po I Qolfa In muhitafel ati eenige sieriyk ge rwtlrdo VimiSin m ide di elyksehe winst en varRu bg het kaartspel op te tcekeuen Toen ter tgd araa hM Knnaeh de taai vaa alle Duilsohe hoven en daaroai kad da heer van Bothberg de eerste uitgerer van den almanak bem ook in bet Fransch laten drakkali De eerste groote verandering werd io 1783 in den Jllmanak leniaakt op aansporing van den heer KlapfKl die den erfprios van Saksen Gotha te Parys als S iveniear toegevoegd was Het titelblad van dit r koadigde eeua craeerdering aan met feraekilde aMakkaahiiga eu uaUige bijzonderheden beauaods inaan artikel over de genealogie der regeereada faailien een ehronologi ehe lyst der Duitsohe keizers aanteekeniugen over astronomie en tafels die de jaren Hpftjilll arelka pwaooau op allerlei leefkyd nog kana udML te leven met eenige gezoodheidaregelen en 4pi9aewetenswaardi e leu O a wordt daarin gezegd dat een menseh die alechis 100 pond weegt 4 pond hersenen beeft terwyl e ruud onverschillig of hij 250 of 900 pond 4Mgt I pond hersenen heeft Verder Wordt de Imidsltlear d r vera billende aenachen rassen besefarefan oamige zyn purperrood andere schitterend gaal tarwyl de bewoners vau ket eiland Mindero staarMi vtn n f dnim laag hebben en de vrouwen no Formosa baarden vaneen half voet dragen Ook leZan wy er in dat iemand die wenkbrauwen heeft in NikÜar alt eeo monater bebouwd wordt en dat ik MaitjSolie oor de schoonste trouwen gelden zy die taar tadge beenen en een kort lichaaa hebben en wifr kuid aet bloemen getatoeëerd is In Siam trardea tolgéns den almanak peervormige gezichten le oogsn bolle wangen groots monden dikke lippen zwarte tanden ea lange ooren als zoovele tchoonbeden besekoawd W km aAikel over de groote nitvindiogeo der drie katsta eaawen achrgft de redacteur aan de Fran afaeibda uitvinding toe van hoeden zijden kousen ailiifitt nttiforaea kaartspelen en kletsen als de laatau opmerfcelyke uitvinding noemt bij dat MonMur Ijnnaens eerste geneesheer vanden koning van wedea een kunstmatig voedsel voor oesters aitgeTÖaden keeft waardoor de parels grooter worden Van nu af aan werd de almanak ieder jaar gewqtigd eo verbeterd De statistieke opgaven eu artikeli over gesohiedenis en astronomie werden af C isteld door verhandelingen over de oögentaal vdrm dtfr laarzen in den ouden tijd over snaitei s laardan en pmiken Grarures kwamen in alle jaargangen voor In een stelt het vignet van de maand Februari Neptnnus voor al zijne sluizen openzettende Bwt dit bijschrift O que Neptsne en oe mois est vilein Ma s Oupidoo s en moqne et va sou train Vgloanus vertegenwoordigt September met deze itrhofen Vifent Valcain les arts et l expérienoe C de lènr B in nait la Prudence I Van 1774 illustreerden twaalf jaren lang de platen de romans taoaeslstuliktn en gedichten idie het meest I steenbakkerijen en in bet veen op den akker en acSter de koeien in hnis en op straat iu veier nigingen eh daar buiten Wie zijn oogen en ooren gebruikt kan in twintig jaar tyds heel wat te lieu en te hooren krijgen Wat zie ik nu in be moois dat de schrijver der nota opteekeot en dat mij ergert hindert ontevreden maakt ongerust maakt P Ik zal t u zeggen De schryver der nota is mij ten dcele onbekend maar voor zoover ik zyn werk en zgn aunier van doen ken vind ik dat hg vrij uaawkeurig beoordeeld kan worden naar hetgeeu ik uit die weinige woorden kan opmaken De man is onreracbitlig en slordig kg maait ar maar Kat van Deed hg dit niet dan bad bij dat vreemde intotd gertpareerd of in t geheel niet gebmikt en er ftmaakt of gelapt voor geschreven of wal hg had de moeite gedaan dat woord eens ergens goed gespeld te zien krijgen al bad hij t maar eens aan iemand gevraagd die t wist De man denkt niet na hij zijn Kerk Deed bij dat dan had hij niet gesobrereu voor aan me feleverf 9oefkzaktder Dat bij uw schrijft in plaats van mag nieaaod bea kwalijk nemen maar als bij nadicht had by begrepen dal hy niet de teerkiaamheden kan Iteere maar wel bet Kerk dat by daarentegen de Kerk aamheden heeft verricht De ma geeft geen acht op mtl iij tiet Deed kQ dat dan had bij toch wel op een van de vele kaarten voor de ramen van winkeliers het woord thee gezien eo idus ook zóo geschreien Misschien had hij met wat nadenken ook wel pot in plaats van pod geschreven maar dat is van minder belang Wat voor werk aoet ik nn rerwaoktea van iemand die 1 er maar wat van aaakt en 2 niet nadenkt bij zijn werk én hoeveel vooruitgang zal er zijn by eèn uatt dia 3 geen acht geeft op hetgeen hij ziet Als ik n vraag of het bezoeken van eene tentoonstelling van fabrieks en handwerksnijverheid ook nuttig is voor den ambachtsman dan zegt gij allen zeker Ja Maar wat kan zoo n tentoonstelling belpen aan iemand die zegt wal kan t mij soheten ik zal aQu werk toch vel kwijt worden al is t niet zoo by zonder goed Wat zal de tentoonstelling voor nut hebben voéc iemand die toch niet met overleg aan t werk gaat en niet opmerkt waarin het werk der inzender het zyne overtreft Maar we kunnen toch wel timmeren en metselen al kunnen we niet lezen of scbrgven Zeker een snyboonmolen anydt de boonen ook bijna 200 goed als uw vrouw en die molen kan oêt niet lezen of schrijven maar die molen snijdt nïr vinger even gemakkelijk als een boon snijdt door ook al zyn er geen boonen in en angdt na zea jaar de boonen nog net als bet eerste jaar ffiissehisB wat slechter omdat hy begint te slyten aaar h ttr zejcer niet Die geleerdheid waarvan gy apreekt bestaat alleen in uwe gedachten Als nwe jongens tot hun twintigste jaar de gewone lagere school en desnoods de burgeravondschool er bij bezochten dan zon ik als ik wat te zeggen bad aan de onderwijzers hun ouitlag geven als nw jongens geleerd waren Geleerdheid bekoort daar met tbuls die kan er niet koBen en die aag er niet koaen en als ze er binnen gesaokkeld worJt dan zallen nw jongens van bea die dat doet zeker niett leered dus ook zeker geen geleerdheid van hem opdoen Hel groote kwaad is echter dat gij dat leeren als doel beschonwt en niet als middel Gy deukt dat de jongens naar ssliool gaan oa te leeren wat ze voor de uitoefening van h n nat noodig hebben Daarom gaat gij de lijst der vakken na en zei dat hoeft niet daar hebben wij niets aan dat kunnenwe missen Van alle vakken die op de lagere school onderwezen worden hebt gij geivoonlijk alleen noodig in toepassing te brengen leien tchrijven en refene en van dit laatste maar een bitter klein beetje Maar boe zult gy lezen als gij niet hebt geleerd het gelezene te verslaan wat zult gy kunnen scbrjj ala gij niet geleerd hebt uwe gedachten te rega lea hoe zult gy rekenen als gg niet hebt leeren Jft die versohillentie vakken worden alleen onder Wien om de leerlingen te doen nadenken te ontwikkelen een belder inzicht te doen krggen in verschillende zaken Al vergeten ze een beetje veel Van het geleerde dat is zoo erg niet de oefening die het leeren gaf die is hoofdzaak Zoo komt het dat een jongen meer leert van een eenvoudig man met een gezond oordeel en een helderen blik een wezlinlyk menach dan van een waanwgs boekenmanncye die zijn hoold tot een rommeli lder van oubruikban dingen gemaakt heeft