Goudsche Courant, vrijdag 18 februari 1876

Wij zijn verzacht tf melden dat tn Vt JBeitAurder frerkUrichiing tot werittg der Me ojm Nkbr jóoi tusschenkomst vanden CommissarisTan 4 oMtwis antvangeu de som van 2 50 wegens intrekking cener aanklacht Mens 4wlee U8 ng 9 gemeenteraad van Amsierdam keefk gbteren met at Xfgm 13 temmen besloten kanide inéreeuiging ItSct ifeitrlamiui IWmé van 1 iSept N 1876 tot 187 en dus voor drie jaren het bespelen van den stadsschouwburg te gunnen tegen ecu jaarlqkscke vergoldiu van ysOOO VSBOADfimo Ts MSEXiOBlOSBNTEBA AD Wijflag den 18 Fiibruari 187é fles namiddags ten 1 ure w wriu zal warden bekandeld Een voorstel tot vaststelling van ket tweede aanvullirigs kohier der pluatselqke directe belasting over krtjiHfiiifjalw 18Ï5 Een voorstel tot goedkeuring der rekenipg en veraittwoordiug van liet door d Kamer vani Hóopkandel en Fiibriekeu gevoerd geldefyk beheer £ r 1875 HeiVetïoek van den heer J A Uontqn teOudewater totihet keni iu cebruil linsnTu eevstnk g di op ket Veerstul lauTS de rivier de Ijssel om daarop eene Waahtkamer au Baigphatsi roor goaderen te botaWcn Een adres van J A H van de Pavoordt hondeade bezwaren tegen zqnen aanslag in de ipbm lqke directe belasting over ket jaar 1876 Een venuek vau de Hulponderwijzera Zqlstrs es Kromkout otn ontolag imt aie fautrekkiDg te benoemen Een leuaar in de Wiskunde en d HodUrne talen aan de Latqusoke sokooi Zaterdag werd te Derenter ket toonedspd toi opgevoerd De sehrqvers de kk Bnoondt en Uargad it werden herhaalde malen ien tooneeU geroepen doek kunne bescheldeukeid derd ken met venekquen Professor Burgersdqk som de tolk gsweesf iiznm t Dieventer publiek en een cadeau zou kroovarhan djgd iqu maar de auteurs kouden niet besluiten voor t voetlicht te treden om de Dpeni e jttiefaiim B I outvuugen voor hun tooneelspel dat oveml zooiartjin den smaak vao ket ontwik lgel f publficksekqat te Tallen Het bc tiiur Aer jpóorwegihaatsekappq telden Woehlen ke Woenkdag iiiu z n bureau te t lUge aauliesteed de levering van ïëSU tonurn spiHirstavVn met Asdrerbindingen rn iradEboaten ten behoeve vau goia ina ii mpeorrmgrSr rm SamMtMUuimtoutllleest van buiteiduudiclie fidkrikanten dat de eenige weg on h t Kanaal oed bevaarbaar te makeD otti i he in klndeAjVan fntengelsche maatschappg te brengen Ismail Facha ji og toen reeds zoover dat hy verklaarde dat hij het kanaal gaarne in Ëvgelsche handen zou zien eu mocht zich zulk een niaMschippij vormen kij alles zou doen om de overdnoht gemakkelyk te maken WaarsAiÜBlijk Kullen er zijn die Enguhuid meeian te Uiogan Vero eelen omdat het niet toen reads heeft gegrepen wat het nu verwierf Toen Jabht ook de heer Daniel Lange Engelsch directeur der Kanaalmaatschappij er 100 over doeh De Ijesseps wilde destyds er niet vau hooren ofschoon kü teigd was een voorstel om het kiiuaal aan de mogendhfilen te VcrkoOpeu in overweging te ueinen Het Eugelsche Qouverneinent bleef sühyub ur doof voor al die aanbiedingen Het luisterde eerst toen twee of drie jaar gleden De Lesscps en zijn medeeigenaar d jj waterweg dreigdeu fe sluiten vour Brit J taunies kRndel Van toen af heeft IJugeUiid zeker aan den aankoop der luiideeleu gedacht eu thans nu de Oostersohe kwestie op t tapgt veneheen en het verwikketingen vreesde die het zouder Egypte tot steunpniit te hebben gevii irlijk konden worden zou Bfittannic niet slecht t k in4 il maar misschien wel meer willen koopeu dat het vasten voet kan geven op deu weg naar Indie eu ter besokeniiing zyner belangen iu de Middellaiidsche 2ee noodig is i = rr iT5ïsi j DUITSÜULANO Uit de thans openbaar gemaakte fracticlijst van het Pruisische Huis d afgevaardigden blijkt dat het op de volgende vfyze is saaiogisteUl de naiiouaal libcrale fradtie telt 171 leden het ccuirtra 88 die van de JNtrtq van voorui ng 6 tot de nieuw causervatieve partij behooren 23 leden tot dr Foolsche 18 tot de couservlitif partij 8 tot het liberale centrum 3 en tot de zoigenaamdv nilden worden 15 leden eTekeud Er ziju 5 zetels onbezet Het totale abtal der afgevaardi eu is gekhimmen tot 482 De vetsehitleAde loogenannide grbepeu w lk zich in den bttejiem ian het Huis der Afgevaardigden hebben gevormd zijn sedert eenige dagen weder bqeengekomen n tebben karc ta ik weder opgevat Bq het voortgciet onderzoek ilef verschillende begrootiiigen is mt r en meer in het liekt gi tredcn dut hettmdi get thans beter Is saaragcsteld dun in vorige jaren De groep voor de finaueicn heeft nog skchts twee zittingen gehouden Beeds in hanr eerste zitting heeft r ij bet lleSUllt syhonV n nm lig iti u niiuiotttr v ri linana eu uiui Ie dnkgcn op dt openbu irinaking di r f 1 j r vungeii meest vnn buiteiduud clie fi4 rikaiiteh D iar memorie belrelfeude het b her der gcl l ii im het verschillende insoliryVingcn vuorwttaruélijk waieuiu provinciaal dottatieliouds Hiertoe heeft de Minister de vergunning oiiT rwijld virleeiid De groep welke ïich ten tloel stelt de krgroOting van het iniuisierie van ecnidienst te olnli rzDekeu is reed verder met kuren arbeid gevorderd d in de vroc ger geuoeikde Dagelijks houden hare leden twee zittingen Men heeft zich tot heden derwyze met de ingediende begrooting vereenigd dat nog geen enkele pttst is doorgehaald Wel heeft men e n aantal vragen gesteld die regelmatig aan deu minister van eeredieust gekomen kon geen btugate iuschrqvcr wonkiu medegedeeld Volgeus ene correspondentie uit V Hage aan de Ariiktiiuelu Omrmit zou men san ket épart nH nt Vau Fiuaueién beeig ijn met ket maken van rrn nirnwe mnuiwet waarb krt gond in pbi itB vau heltilver als standaard wonlt aangenomen Hel tihrrr zou skebts pasitknt worden en de lijksditaldcr worden iiigew JS g g d Voorts zonden geidstnkfceu v m qf guldeu werden toegraoiideu ten eind diens iiilicliliiigen daarop w ge l igen gelqk men zich lierinnert stemd te èrhingeu Deze betreffen hoofdzakelijk den toestand Twefede Kamer der Staten dentr uil het maken van het aiiderwqs Uit de antwoorden daarop door i i i i v f V v l ia den betrokken minister verkregen blijkt ten duidelykste dat in den jongst verloopen tqd zeer veel tot verbetering en uitbreiding is geschied Z 0 kefeft mi n o a daaruit geleerd dat gedurende de laatst verloopen 4 jaren 27 nieuwe srmiuarien z u geopend I dooreengenomen 6 per jaar De verinerrilering vnn ket attatal seminaristen die j uirlgks deze instellingen van onderwijs kouden verlaten is daardoor gtkloinmen tot een i80 ial Alvorens het gevorderde aantal voorhanden is tal een geniiin t dsverloop gevorderd worden De bedoelde groep heeft ook inlidhiingen gi vnuigd betreffende het gebruik d or de Regeeriiig gemankt van de 3 millioen mark bestemd tot verbetering der bezoldiging van onderwfiz rs bij het lager sohoulMezen en de resultaten daardour Verkregen De Minister heeft verklaard dat een Voldoend antwoord d iarop eerst iu het najaar gegeven kan worden dewijl eerst tegen dien tqd de noodige gei evens ontvangt U zijn strekkende tot ket opmakeit vaneen juist rapport Door ket onderzoek lier liegrooting op die wqze worden de bernadslngicgeii iu bet Huis veel gemakkelijker gemaakt en tevens bekort Van gouden vyfgntdenstukkrn af V r onze koloniin zau ket zilvergeld voorioopig blqven zoödat de munteenheid tusadhen het inoeileriuud en ié kuluuiëu zal wordcw verbroken I Cledurende de maand Januari I S 6 kqn tnsaekea Nederlniidsche telegraaf kantoren overgebMckt 1I 08 koantektgrainnieu op U 071 telegraniinen tnsidifa die kantoren iu ket grkeel gewisseld bIkx IO S Ien koiideril I Naar buileiiUndsohé kantoren België Pmlfftik I Spiiije l urtugal verzonden de Nederlaudsoke telegriiafkantoren 37 kaarttelegrainineu waarondeMêt Under dé 10 366 biiin kaarttelegmmmcni door kantoren van de Rqkstek raaf inet i lkander gewisseW aren 1Ï4 dngbladtydingen 547 kaudeldè over effec teu 426 t over handel en scheepvaart en 5140 over onderwerpt u vnn verschillenden aard I ugsainerhand geweimeu de afzenders van kotrttelograminea tlbh er aèn zelf de plaats van afzending iu het telegram t r TCrinclden en voegen z zich ahwo naar de UHyke rigeb olgens eiken ie a iHn4 rbetaalt voor hetgeen te zunen behoeve woiSt bVer gebïacAt St Ci I Dooi het bestuur vaa de spaarbank te aotttfdam is een uitvoerige missive gezonden aan den min na fiuaucicu in antwoord op diens vraag of genoemd bestuut bereid is mee tevwerkeu tot uitvoering ket kon besluit dd 28 Deo 187 6 en tot welke BINNENLAND GOUDA 17 Februari 1876 Een telegram uit Atckiu van 13 Felyuari km Idt dat tkans met de opernticn tegen de XXVIMoekiin is begonnen waartoe men inet drie colonnes is oppost en bulpkantoren zij in betrekking wensoken t gerukt De gezondheidstoestand is ongunstig en de staan Het bestuur stelt zich besckikbau om gekUn obolera toegenomen in uStvaugst te nemen in den geest ran ket besluit en wel iu nlle plaatsen binnen ket nondisMuMBt Hierin sehuilt een gevaar dat z u toppunt onder Mfimate uatiahdfe vergadering heeft bereikt Dit a bwtaat Mef in het begunstigen van hen die ons niet U minnen Dit gevaar 13 desAi te veroorlovm Frankrijk aan Suropa voor te stellen als het la itst toeiluchtsoord van de clericale haenèhannj als de laatste wykplaats voor den geest van het Vaticaan Dit gevaar i te véroorloven ihi itiie ro8mrqke FrAaohe tMie die de vr heid van edaAte in urWp geve tigd he ft e een lse eu 19 een 18e eeuw heeft beleefd die voor alle andere naties de prikkels tot vooruitgang en ontwikkeling heeft gegeven dat deie vrqe gelukkige en trotsohe natie het v ietlttnd van Taltair Hn het baiteidaud lüu wofdèn voorgesteld als het laatste Ssyl van den jfeest van achteruitgang en theocratie Wy moeten Ine ongeionde droombeelden verdrijven en bevrgd an de vrees voor loodanige begrippen die de een ank eekt en de ander verbreidt met het doel Prauk ï flk lrt vtnHidèftn en të verlagen móet dé toekOmsnge vertegenwoordiging die gij zelf den 20eu Fe sWuitri ttflt Weien zich voor het oo fler wereld st Hen en zeggen Hier ben ik Ik ben nog altijd f t FrafiWijk van hu vrije ondetzoék en dér vrqej adite Üïé ï HS C aBe==r = ENaELAND De heer Cfcve bevindt zich nbg te Catro óp verdoek van Loid Derby en b j de diseussieu over t Saet kanaal zid hij dus niet tegenwoordig zijn Alleen le stukke overgekgd die tot yn benoeming beUen de dépèekes tassehen hem en de ËnI gcisehe Kegtertng na zijn vertrek gewisseld bleven oe geheim tot hij zieh weer iu Engeland bevindt e Bit de overgcl fde stukken blijkt dat deBritsche Begeeriug viAitrekt niet uit eigen beweging tot de beuoemiag vb Aeu heer Cave is overgegaan De gyptiscke Segecring richtte tot Engeland de vraag ut twee mannen wilde zenden die volkomen t p le Qgte waren van het flnaneieele stelsel dat iu Srittiaaiè gevolgd wordt Het bleek dat de Khedive 4e gebM e miM ilijkiieden waarin hij zieh betond voor t grootste luet tsf schreef aan slecht boekhouden l 4Nt miaek na ontvisg Lord Derby den 30n Oct 4 s mertien dageu voordat de Eugelsche Kegeerittg r enige kennis van kreeg dat de Khedive lijnaan t ee en Saez kaiuuil verkonpeu wilde De Khedive zoo bicik weldra weniehte twee per nen v n wie de en de ntvaiigsten de ander de iitgnven zou aibiliLiiMrerren en die op de hoogte V V n 1 l i hi5 b n der staathuirfiondkundc die til deu laatste tijd gdcrrd hebben hue üe inkonlsteu iran den Stnnt kuiiuin worden uitgrbreul De Begeeriug had daarop geantwoord dat de goede 6eat nd van s tands lin incieu met alleen afhangt Van de sntwikkeUug d r bronnen van welvaart Maar Mn eeM jviste iMpërking der uitgaven DiDiT erjuist fticU bepMflde omsohrtjviug van de raaobt en het vrerk der te zenden personen gevraagd werd meende het VtBlsferie dat niets beters gedaan kón worden dan Mn itaan te Maden die in alle opzichte met bet aaMtëel beheer van den ngelsohen Staat bekettd Was iSooWèrd Cave geroepen die afreisde onder de iMd k üitgednikte voorwaarde dat hij met tijn 1leMi de Egypttilohe BegeeriBg dienen mocht doch élWd er voor zrfrgen moest dat Engeland doorzqn AiStn niet de verdenking op kich laadde als Wilde 4 t en odgeoorloofdo pressie op bet Mijllaud nit Ondertusschen waren de aandeelen Suez Kanaalmaatsohappij gekocht en had Engeland een reden te meer zich op de hoogte te stellen van Kgyptes gel detqkeit nood Derby drukte dan ook by Ckves ver iKk de verwachting uit dat de Khedive hem met 1r Ikomen vertrouwen en openhartigheid behandelen a soodai hQ een overzicht van de ünaaeiëele zaken M dat land aan het Ëugelsch Ministerie zou kun en geven Dit overzicht de rapporten van Cave worden niet 4 b ar gemalakt v r zqn terugkomst en ky zal Mg eenige dageu te Cairo vertoeven zeker omdat fB tegenwoordigheid daar nog gevorderd wordt 1 y l hd hoe on clinldig er dan ook ingeloopen kwam juist ter rechter tyd Het wensoht Slapte aan zidi te vriplichtcn van tich afhankelgk te maken Doch het staat niet alle ti Frankrqk hadct evenzeer naar de gunst van den armen Khe live en de beide Ëuropeesche buren strijden om zijn vmnda h p De Khrdive is als alle menschen die in nood ntten zeer vriendschappelijk jegens zyn hdMTi eu het is de vraag dus maar of Engelschen of Tnnsoben hem op de been zullen houden Ihras is er weer sprake van een groote financiSele operatie die onder Franschen invloed zal tot land komen O A zoA er een Nationale Bank worden opgericht waarvan de heer Pastre president wu wjn Oadertnsscken is opnieuw gebleken dat de verkoop der aandeelen van den Khedive aan Engeland reeds ia 1870 van Egyptische zijde in overweging werd gcgeren De Onderkoning had tot Statton gezegd B tte oor MiMr t w li j la B gten aputbtaken n Het maii uqi va i ge in efs s teU k tMter tb i 100 en ket mtain um van saldo van rek pjug Rhilve de wnte op ƒ 600 Vsd keil tiet het e ter in dp door den minister i g n MM outregel niet ket appredêcrt de gofde héioAiag maar vrwist A kl kkiBg en wd op 4e volgende gronden Io D wdervjiu4ing is p nUatfen waar nog geen gelegenheid totsparen r i die gelegenkeid te openen im ar dat ket om de za k ingang te doen vinden poodjg is ck te teoekeren van de medewerking van eenige wdge n itn die als commissie de zaak in kun kring aan herelai bq de burgerklasse Bij staatspostspaarban jken als die over ket gekede rqk worden ingevoerd Ott dit minder itoodig zqu de zekeikeid die ket publiek türeckt daarin ziet en ket éclat aan zulk pia maatregel verkWeo QUden meer dun opwegen fUsw ket nadeel van kot gemis van zulk een com Dtaie van iibereUiig 2o Het sparen is vooral voor de mingegoeden een opofleting en celfoverwinning alles wat het sparen BMMilqk Of kostbaar maakt verhindert de uitbreiding Mft can Toorwcuilsel aan ben die anders zonden ntftm om dit hiet te doan Vrqdora van porto zon in de eeisle plaats noodig ziju Men sckrqft ons al volgt De dooi schijnt het ernstig te meeneu en daarmede neemt waarsokqnlqk de winter afscheid Er werd algemeen zeer naar verUngd Vooral de sokeepfoart heeft veel moeten tobben vaak waren de ilckippers van kuis en konden niet de terugreis do u of kq waren onderweg en weqleu door ket qs ingesloten Van ket laatst van November tot keden waren slechts de Uatste 14 dagen van December zonder verst In ket laatst van Januari t iras bel geen kwaad w er met heldereu zoun qn De boenu lieten toen dan ook eenig jong vee iu de weide om naar verkiezing wat gras te plukken of rood te kvppdep terwql de l nbeid om den stal te betrekken geopend bleef Die vreugd was echter van korten duur De weilaniten zqn niet dor cntkier en u nog nvt vat oud giaa bgzet zq sien er beter uit dan in menige maand Haart Men prijs wel een zaokte winters als o de Pyrus Japonica zqn rozeroode bloesems begint te vertoonen in Januari en Ben weet boe weinig geneugte jan dikwijls ket vooijsar aanbiedt Maar thans komt Oalautktts nivalis ket vasthi oudzotje met zijne awdlaode tussahen het groen venohulen bloempjea te voorsckqn Dat is een trouwe en zelden teleurstellende eersteling Eerlang zal de Helleborus ket nieskruid wel volfén Ook voor de kassen en broeierqen was de laagdnrige winter ongunstig Hoewel de sonne ekqn in Januari veel goed deül bleven de kweekers toch met bloeiende planten veel achter bq anders Xm den wsnack naar menig fraaien bloemmikerkondaarom took wel voldaan worden Zoodra de grondna maar eenigszius geschikt is om te worden bearbeid zullen er vele Juiuden de spade reppen of deploeg op den akker ile voren suqden terwql de Uttdman niet lang met het bemesten der weilanden zalnitblqven De vruoklboomen beloven intnsschen een goed aantal bloeaemknoppen L Ct Van den Ouden keer 8mita is de volgende dankbetuiging ontvangen Op uqu tafel liggen bont door elkoir als de bloemen op ket veld de konderden briefjes welke de milde giften bevatten nq voor een ongelukkigen ooderwqier toegi zanden AÜ ik ze samenvoeg tot era grooten ruiker dan welt een dankbaar gevoel in mqn kart op jegens allen die daartoe hnnne bedragen krbben ingezonden Unmt eu klein allen hebben daartoe medegeweritt zij hebben bloemen gestrooid roet kwistige kand op een levenspad dat mets dan doornen scheen U zulten opleveren Zq die met overvloed gezegend zijn tq die zrlven in betrekkelqke armoede leven zqn even rqk geweest aan middadigkeid en als Jk de bloemen door hen hier jiedfirgelegd te zameii bi idt met een lintje waarop r reven stw t Kr s een huisgezin dat diep ellenisas gered weet ik dat die bloemen onverwelkbaar kqn omdat ze besproeid zullen worden door tranen van vreugde en dankbaarkeid Ik weet dat hare geuren niet vervliegen omdat ze van ket veld der algemeene menscklievendkeid opstqgen waar limk alle staatsburgers in Nederbtud vereenigen n kartelqk dank ik allen die bewezen hebl n dit 00 goed te begrqpen en mq in een poging ondersteund hebben weÜe met zulk een aekitterend gevolg Mrd bekroond è Oft 16 Februari 1876 Shiti De Ddftsohe Studentensociëteit zoo wel bekend door haar ligging aan de spoorweglqn en steeds het oog tot zich trekkende door haar zonderlinge eu lang niet baaie bouworde is Dinsdag geheel verbrand T lgani de imim un Aataiiarpen is uit nader ondepoek gebleken di t bet buskruit in eeij stownbpot ttit die jit i 4e W de d Star Line onder de steenkool gevonden bestond iu een pak van ongeveer 4 kilo gewikkeM in een zijden foulard en van eenj eint v opc H st wf rd door den stoker gevonden die ket den machinist in k x n stelde door vifïe ket den ptti n werd overgebracht De l adfrlani ia reeds in zee toen het pak twee dagen na hsar vertrek gevonden Jicerd De Bed Star Une Msatsi appij is Ijians bezig met te onderzoeken of het kruit en de lont ook van een mqn herkomstig en bq vergissing ouder de steenkool geraakt zqn Men meldt uit Friesland Op t initiatief der Sneeker qscinb frito zullen bestuurders van Usvereenigingen in dit gewest eerstdaags te Leeuwarden eene vergadering houden ten einde te beraadslagen over maatregelen tegen de winstverdeding bq kardrijderijen waardoor deze haardgenaardi dd dezen winter hebben verloren Agar de ook bq ons zoo gevierde treorapebpedster licbt te Parqs ernstig ziek In t ITil i Btff woidt de wensokdijkkeid uitgedrukt van eene kerziening der wet van 6 Juni 1875 De ondervinding tock leerde dat er bijna altqd kier of daar gevallen an kondsdolheid gevonden worden alsmede dat de ziekte niet ontstaat door de muilkorven Nu niet dan zeer zeldzaam de ziekte der bonden epidemisch heeradit zd er als de wet zóó blqft t u minste altqd óóa slachtoffer van deze verschrikkelqke ziektegevallen zqn eer men er tegen Wakeu kan eu zal de preventieve vooraorgs maatregel steeds te laat komen Wel zqn de muilko en niet aangenaam voor honden en meesters doch de algeroeene Veiligheid en gezondheid hebben beter en hooger eischet De houdenliefhebbers moeten zich dit dus maar getroosten Is het dodelqk waar dat een dolle hond zqn kluister wel weet te verbreken en zich van zijn muilkorf wed te outdoen dan zal dat eenvoudig ilwwqzen dat ket model bij ons in gebruik niet deugt en men naar een beter zal moeten omzien Men sckrqft uit ZitoUc De uitvoer van vee uit het noorden was de vorige week zoo enorm groot ibit in de gunstig bekende veestallen te Zwolle al het vee niet kon geborgen worden eu men alzoo verplicht was sommige wagons des nachts geladen te tsiiwi iwsii ICeu acteur van t theater Favart te Parqs zong met onvaste stem een ko et dat md de woorden aanving Ik kom Uit het wquhuisl vervolgde een der toeeobouwers Geraden antwoordde de acteur en zqne openkartigkdd verwierf hein luide toejuichiugen De 4 W r sohoawburg te Debrecdn b id de opvoering aangekondigd van de Reit eu de I H areld l e olifant kwam een dag of wat van te voren aan en de eigenaar fan dat beest liet den kolossus tegen ef treegeld iien Velen kwamen kqken de nieuwsgierigheid werd bevredigd en met de Reit em de ff eretd bemoiide zich geen mensoh meer Naar de NaordtraUiUer verneemt is D N G van Veen die dezer dagen door het Gerechtshof te s Huge wegens den effecten diefstal te Bottcrdaui tot IS jaren tuohthuisstraf werd veroordeeld dezelfde persoon die den SOsten Aug 1863 in hechtenis genomen werd als verdacht de doder te zqn van den mooidaanshigop Z D U isgr Zwqssen in eu aockt van 14 op 16 Juli van ketidfde jaar gepleegd en yan den diefstal waarvan de moord vergezeld ging tqdens kq als Iqfkuecht bq Z D H in dienst was Bq gebrek aan volledig bewijs is de bekhiagde destijds viqgesproken IMQEZON D E N Bq ket lezen van hd laatste raadsverslag moet ket even als mq bq velen bevreemding kebUsn verwekt dat B eu W voorstellen om groud af te slaan voor een waditkamer of pirichuis wat het ook word n zal Um dienste van de Oudewaterschc boot Terwql in Rotterdam hemd en aarde bewogen wordt om de vrqe beacbikkiiig te houden over de los en kdingsplaatseu aan de rivier en zelfs nrootssen op touw worden gezet om dat recht te hatiuh iven nil men kier over de prachtigste los en ludiiigsplaais van de stad beschikken als of het bouwgrond wus Waar moet bqv gelost of geladen worden waiiudr door hoog water de sluisdeuren niet gepjwud kunnen wonleu Het lust mq niet verder een woord over de zank te sohrqven want het idee is zoo horriliel dat het buiten alle twijfel is of het voorsttl in deu ran l komende valt met uuauiine stemmen Md een akd woord wcnschte ik er dechtt ét oandaeht oji te vestigen Indien gij Mijnheer de Bedaoteur bovenstaande zegden een plaatsing in ITw blad waardig keurt bduig ik V daarvoor mijn hartelqken dank i mner He de geUgcnkeid tot oetmtluting va kaïtdel en nijveritid itor fteë geld terkooptn wil Hebben de Gonwenaars met bet oog op den ax Havelaar het jrecbt hulde te bewijsseD aan de Gebr deHoutnran Eenige weken gleden zond ik aan mijn vriend hd stuk van den heecSchelteina over rdc gebroeders de Houtman voorkomende in de GonSicke Crt vngezeld van een schrijven waarin ik mijn vriend verzocht in het weekblad zijner gemeente de aandacht te vestigen op genoemd stuk en ket aan te bevelen Eenige dagen geledeu ontving ik van kem dit sckrqveo Leg deu pas uitgekomen Max Havelaar naast hd stuk van den heer Scheltema Sla dat boek dat door het herzien van den auteur veel aan duidelijkheid gewouuen heeft open Lees met aandacht Kramer s Woordentolk in uw hand de kaart van Indie aan uw zijde vergeet vooral uid de aditer den tekst gevoegde aanteekeningen te lezen Ik vestig uwe aandacht vooral op no 18 dier aanteekeningen waarin geschreven staat Ouder de Javaansohe grooten is de spreuk in omloop Valsch als een Christen F n deze qnalificatie klinkt zoo ongegrond niet ais men de slenters nagaat waarmee £ Hollanders van Houtman af tot heden toe zich hebben weten staande te houden Ën als gq dat alles gdeeen en overdacht hebt dan vraag ik u of de Gouweuaara het recht hebben de mannen te verbeeilqken die den weg openden tot zooveel kneveUrq Want in dien Maz Ua daar mod men het ndsts vertrouwen stellen omdat niemand de gewiditige feiten daarin voorkomende ooit weersproken heefi integendeel wq zien voorspellingen daarin bevestigd men denke aan den oorlog van Atdpi wq zien de feiten daarin door anderen erkend Moeten wq Nederlandi rs niet bl ozen als de vreemdeling ons wqst op dal boek d it in versdiddena talen is overgezet Ik vraag daarom noginanls H bben de Gouwe naars i iet tyi nder Ue Ni ileriauilers m elgtmtm md het oog op deu Mal ILivelaar het recht léestea te vieren als die welke pUats sullen hebben bq het doarstellen van een monnineut ter eere der gebroe ders de Houtman Is dat niet tegelqker tüd hulde brengen aan bet stelsel van onderdmkking door onze regeering in Indië reeds zooUug in toepsaetqggebracht Ik heb daarop mijn vriend dit schrqven toegezonden dat ik iu ket behmg der zaak pnUieeer Wq zqn het eens geworden I Als wij de inneming van den Briel den eersten April 1572 vergelijken melden tonder gebroeders de Houtman in 1595 dan ontdekken wq wdeoiige overeenkomst zoowel in oorzaak als in gevolg De inue ming van deu Briel het gevolg van kd stniten der Engelacbe havejis voor de Wi tergeuzen knmifli wq als het uitgangspunt aanmerken van het afschudden van ket Spuaiische dwangjuk De tocht van de gebroeders d Houtman het gevolg van het sluiten der Pürtugeesche havens de e ifige maskten der Indische voortbrengselen voor de Ncdèrlanjets kunnen w als het uitgangspunt aniinierkeu va het vestigen onzer Indische koloniën Zoowel de inneming van den Briel als de tocht van de gebroeders de Houtman doelden dus op de grootheid van Neder land Als zoodanig zqn dus zoowel de gebroeders de Jjon i m nn als de ateryrnstn persoden wien NederI laiul dank verschuldigd is voor hun ondememings geest V rder ligt het dunkt mq voor de hnnd dat de Houtmaus in Indie niet met het plegen van onreehtvaardighedeu opgetreden zqn daar zij juist ilfX z chthiid de bevolkiui die door de Portng ezen tegen de Uullunders o igi ruid was moesten winnen later toen men eenmaal jiiet ster was van het tertrib waren knevelarq en afjwrsiug mogelqk maar niet bq onze óftrediag daar Wat er Utter gebeurd i eu wat er nu nog plaats heeft in het fckoone rijk van Iiisuliude Ik guloof dut het onjuist is dit in verbind te brengen met den onderueniingsgeest der Houtiniuis die wel een bron opspoorden een Bron van ulgeineeiie welvaart voor de Nederlanders maar die zich daardoor niet veraniKoordclijIk ttelden voor de middelen die de Nederl imhrs latir gebruikten om tvotxtl moj elyt uit die ü roii te pnttui ïlueveel vtrtiuuvven ik ook stel in den sohoonen M ix Have uur lioe schaiidtlijk en voor de Nederlan