Goudsche Courant, woensdag 2 augustus 1876

Uil m liiii lil W OElsTSlD a 2 J TJ 3 CrST17 S 187S laste van het rijk te brengen die kosten naar den voorgestelden maatstaf bij f toeDatleriiig doen bere kenen en die berekening aan de kamer medegedeeld Met het oog daarop en om in de onzekerheid van van de kosten geen voor sommigen onoverkomelijk bezwaar tegen zijn voorstel te laten overblijven is de ondergeteeicende te raden gsworden het bedrag van het deel der kosten dat ten laste van den staat zal komen te regelen op eene wijze waardoor de onzekerheid voor een groot gedeelte kon worden weggenomen Hij stelt thans voor de heUt van de minima der jaarwedden van de onderwyzere door s rijks kas te doen dragen en bondt zich overtuigd dat de tegenwoordige regeering evenals die in 1857 bereid zal zijn al is bet daii ook slechts i bij toenadering te doen berekenen welke last i ardoor op s rijks kas zal worden gelegd Het gewijzigd ontwerp bepaalt o s Het bedrag lier jaarwerlde voor een hoofdonderwijzer aan een school Ie klasse op minstens f 800 aan een school ie klasse minstens 1000 aan een school 3e klasse minstens 1200 voor eeu hnlponderwijzer met hoofd te spreken in de gansohe wereld hecrscht het l e drag van alle omzettingen tot 3 580 millioen frs is geategen hetgeen nog 62 millioen meer ia dan in omlerwijzersacte a nn een school Ie klasse minstens 700 aan eeu school 2e klasse minstens 800 aan een hooi 3e klasse minsten 900 vooreen hulpoih1 rwijzer oiivirschillig ann welke school hij gephatst zy minstens 500 Voorts wordt bepaald dat het aantal leerlingen waarnaar het getal onderwijzers moet worden geregeld dient berekend te worden naar het cijfer op l i Jnu van elk jaar aanwezig Nog wordt bepi dd iliit kweekeliugeu niet langer dan 2 uur per dag tot eigen oefening iii de school mogen werkzaam zijn Men schrijft aan de Ijtdtche Ct Het verlangen naat regen wordt eiken dag grooter omdat de weiden verdorren en de moeagroentcn niet aankomen Er is gebrek aan gras en op sommige plaatsen aan water voor het vee De tuiuliedeu kannen poten noch zaaien want de plant in st stevigheid en vocht en het zaad ligt werkeloos in de aarde Langs wegen en voetpaden is het houtgewas met een dikke laag stof bedekt In drie maanden heeft het slechts tweemaal van eenig belang geregend en hoezeer de lucht soms dreigt geen doiiderbui kwam over deze streken opzetten of zij wenl door den noordewind weggedreven De regen toeft die alle kruid zon laven In dit blad vond men dezer dageneen uittrek8 l uit het jaarverslag van het krankzinnigen gisticht Ueereiibtrg Wiiariii de directeur vau dat gesticht dr 0 J van Persijn nis zijne ondervinding vermeldt dat het aantal ïijdi rs aau paralysis geuer dis toeneemt AU vermoeiirlijke oorzaken voor die toeneming noemt deze deskundige den zwaardereu stryd die in onze dagen voor het levensonderhoud gevoerd moet worden met de grootere zorgen en inspanning welke daarvan het gevolg zyn de veld winnende begeerte naar rijkdom en specniatiezucht met hare voortdurende opwiudiiig en spanning de groote inspanning des geestes welke van omc jongelingschap evergd wonit met veronachlzai g dikwyls der lichamelyke ontwikkeling en eindelijk het toenemend gebruik van geestrijke dranken Tegen deze stellingen vinden wü in de Zierikzeesche courant eenige beschouwingen aangevoerd waarvauj wij hier het belangrijkste laten volgen niet als bewij onzer instemming in alle opzichten maar omdat deze keerzijde der medaille ons voorkomt wel waard te ziju iu onzen kring gelezen te worden Dr V meent opgemerkt te hebben zegt de Zitr Cl dut de gevallen der bijzondere soort van krankzinnigheid die paralysis generalis genaamd wordt toenemen en vooral sinds de laatste halve eeuw vermeerderd zijn Kunnen we hier niet met een optisch bedrog der statistiek te doen hebben Men zou b V ook kunnen beweren dat in deze eeuw het getal der kleine planeten zeer is toegenomen men ziet er meer men zoekt er nauwkeuriger naar niemand durft zich aterrekundige te noemen die niet zijn aateroïde heeft ontdekt de werktuigen worden volmaakter men aal er nog wel meer vinden Zoo ook miaschien met de lijdera aan paralysis generalis algemeene verlamming of verdooviiig der herseuwerkzaamheid En daar het hier eene bijzondere soort van krankzinnigheid geldt die de lyders juist niet tot de gevaarlijkste dollen maakt zou t ook kunnen zijn dat de verbeterde inrichting der gestichten tegenwoordig meer gelegenheid oplevert de gevallen te oonatateeren die Kermis te Go a 0 MOERDAG VflIJDAG ZATERDAG en ZO DAG 3 4 5 en 6 Augustus 1876 Grroote Vocale en Instrumentale De Schouwborgtent ia geplaatat TEQDNOTIR SET STATIONSKOFPIEHLIS T JJlEÜWE fOTTERDAMSCHE CHOUWBORO bcstudb LE JBAS m imm k umu Woensdag 2 Augustus 1876 Opening van het Tooneel SPEEL ra HET im b Hoogd Tan Q Vertafing vao J Jl T OBVOLIJD DOOK zo i ieuwe Concert en Operetten Gezelscfiap r i9 p i i 3 i r B spel in 1 Bedr van EMit 1 08 f Donderdag 3 Au nsüis HET RECIITERBEEV M W f i O I L IPIT IL A 3 IIsrc3 TT T EI ca pa t T TOt ELKEN AVOND OPTREDEN VAN DEN BEROEMDBS lj tiroletkitauter en UneltUteu Mr en Mad ALFKED Jk Blyspel in 3 bedr van Eug LtBicHKen Kn M lb TIN Trg n h Kronsch en vertaald door boji MM ts£Yuuii book TcMDneelstudiön Oorspronkelijk Blgsiiel met Zang in 1 bedr r owi Justus van Mii uix Schrnver van f t Een Bittete Pil m G endezerstuklKnooitalhi roj eroprd Aanvang ten HALF ACHT ure PRIJZKN DEit PLAATSEN Eerstx Raug 1 25 Tweede RauK U OO Derd ItHnx O tjU Vierde Rang o 40 10 AboiineiueDt ka iten J Vr te Unng M Aboniiementskiiarteu zijn aan het Bureau Terkrggbaar Het bespreekbureaa ii 10 et per pltats i op de speeldagen geopend van 10 tot 5 ure l Lij oo Professor COLLER BERG LE NÈGRE VIRTUOSE door Mr F G ÖEBLKÜR f fiietieiiflrewone Kunsluertichtingèn door den beroemden Equilibrist RICHARD BERÏI IT f Klhen 2üonh Burtsrlje en fransrlje © peretten Optreden van Mr ANGYALFI foHcerlitiuèger uit l ouOeH nJ RIEOKt j Herr G BBtRIDS i Frl BEIJER Operu daugenu uit tettiu Charakter Komik r CoupleT Sangeriu 1 BRIEM Frl BAHNOW Herr E OÏTO We Imitirle ly olenn Operetleu Soubrette uit D iaizig Operetteu Zaugtr eu CUar Koin Tr i S BRAAM Mad BERLEÜK Herr WII H LISCHKY Engl Chansonnette mt Londen I Chauteuse luteriiutioualè TenoTsuff uEcsAECiimm KOKIKIX Het programina wordt a ewiateld door Kungtyerrichtingen Komieke Masicale Voordrachten en groteskDansen Groote Komieke en Historische Mimische Voorstellingen Üao s en Ana g mt Upera g Komieke Scènes Chansonnetten Coupletten em Aanvang der MATIN EEs tea 1 ure en der SOIHEEa ton S s ure Het grootste en beroemdste MECHANISCH THEATER der Wereld Standiilnat 9 Miirkt tegenover het fcotel de lu AvondVoorstelling tl ettS j nur f Prijzen der Plaatsen 1ste rang 75 cts 2de ra 50 cts 8de rang 25 ct Kinderen ben 11 j iur l te en 2de rang huif geU OP BOVENGENOEMDE AVONDEN NA AFLOOP DER SOIRÉE s BAL Zondag yniDDERNACHT BuiTENGEWOON pRACHTIG i TI vtreaardigd af te teken door den Hetr A GALL Uof erawitr U Rotterdam I met dnejarigea cursus De LAATSTE INSCHRIJVING van het Schooljaar 1876 1877 heeft plaaie opZATE tDAG 2 SEPTEMBER e k dee namiddags van 1 2 nren in het Schoolgebouw Het TOELATINGSEXAMEN en de HEREXAMENS worden MAANDAG 4 SEPTEMBBR om 9 uur s morgens aangevangen De oudergeteekende blgft intasschen bereid tot het geven van verdere ioliobtingen De DLreatonr r D W JDIilDS j f t i Gouda Druk van A Brinkman Een Lid met ééne Dame of ée n zgner Kinderen heeft altgd vrytn toegang NIETLEDEN amüü jrj 30 Cts en mvrnidi 60 Cts en op den avond van het Vanrwerk 99 Cte entree Kinderen beneden ld jaar de helft De PROGRAMMA S van de Matinée s ea Soiree s znllen in tijds aan het Bureau verkrggbaar zfln OP DONOEROAO 10 AÜGDSTCTS 1876 i QNBES SEfilIIS gevolgd im m UmM des Avonds ten 6 nre Toegang VRU en uiuluitend voor Heeren Leden met hnn gezin JL t t gedurende bovengenoemde dagen slechts opvertoon van hun Bewfls van Lidmaatschap toegang verleend i ii lO Namen het Bettuur ii CTj Q IEjE retor BÜITENLAND Buitenlandsch Overzicht In vele jaren genoot Frankrijk niet tulk een rust bianentlands en nooit waa de financieele toestand T a het land zoo gunstig Uit de staten die in het Jmmul Officiil zyn Terachenen blgkt dat de iadireotc belastingen alleen in de 6 eerste maanden van 1876 70 millioen frs meer hebben opgebracht dan in 1876 en toch doorleefde men in dien tijd de verkietingiagitatie en den angst voor verwikkelingen in het Buitenland In den regel brengen in de les laatste maanden vin t jaar deielfde belastingen mrer op dan in de eente loodat men voor het loopende jaar op een urplos van 140 millioen frs mag rekenen De staten betreffende dë handelslieweging hebben doen tien dat in weerwil van de crisis die ora zoo 1875 l e Kamer heeft in alle kalmte de begrooting voor onderwijs afgehandeld De regeering en de Kamer waren in hoofdzaak eenawilleiiil Het ontwerp op de Pruisische gemeentebelaalin eu ia reeds zoover gevorderd dat op de door het Ministerie aangenomen grondslagen reeds de Koninklijke goedkeuring is verkregen Het is thans toegezonden tan de provinciale besturen met verzoek om inlichtingen Men veriuoedl dat het ontwerp by de agrariërs asftige bestrijiling zal vinden omdat de landbouwende bevolking meer zal moeten betalen dan tot heden het geval was In t Engelsche Lagerhuis werd Donderdag door Sir H Wolff tot deu heer Disraeli de volgende vraag gericht Of hij cenige reden had te gelooveu dat de rvifohe oorlogapUnnen mislukt waren en of hij by gevolg aan de groote Mogendheden de Porte niet ailgezonderd voortteUen zou willen doen tot t behggen van een Congres ten einde verbetering te brengen in den jammeriijken toestand in de Slavo ische provinciën van Turkge De Premier antwoordde dat aangezien de Regeering nooit met de oorlogsplannen der 8erviers bekend waa geweest zij niet kon beoordeelen of die al dan aiet mialukt waren Wat de gewichtige quaeatie vait een Congrea betrof deze kon zoo niet ter loops beantwoord worden zij kon bij t debat op aanstaanden Maandag worden ter sprake gebracht In antwoord op eene vraag van den heer Biggar verklaarde de heer Disraeli verder dat de Britache vloot in de Beaika baai beataat uit 20 schepen waaronder 9 pantaerachepen Niemand in Britacheu dienst wat in dienst van de Porte overgegaan evenmin waren oorlogsbehoeften van welken aard ook door Sngeland aan de Porte verkocht of overgedaan Van Serviéra en Montenegrijnen zijn onderscheiden overwinuiiigsberichten ingekomen Zij behoeven evenwel nadere bevestiging Hen zegt dat d broeder dea Sultans Abdul Hamid ala regent zal optreden wegeua de ziekte dea Ottomaniachen Keizers BINNENLAND Gouda 1 Augilatas Dezer dagen is veraohenen de memdfic van antwoord van den heer Moeua op het voorloopig verslag nopaos lijn vooratel tot wijziging van enkele bepalingen der wat van 13 AUhUstus 1867 vergezeld van een gewyfegd ontwerp van wet De heer Moena zegt o a Het wordt eene leemte geacht in het ontwerp dat de ondergeteekende althana niet eenigermate zijne cedachten heeft doen kennen over den geldelijken uat die werd zijn voorstel aangenomen blijvwnl op t landa achatkiat drukken zal Aan hen die via oordeel zijn dat aan een voorstel dat zulke groote financieele gevolgen zal hebben noodzakelijk eene berekening der kosten moet zijq toegevoegd herinaert de ondergeteekende dat ook de regeering in 1667 zich daarvan onthouden heeft Maar wel heeft ij toen een der leden van de vertegenwoordiging een voorstel deed om de kosten voor een gedeelte ten vroeger wellicht in grooter getale onbekend bleven omdat men de patiënten thuia liet blyven en hen niet naar een gesticht bracht daar dit minder noodzakelijk geacht werd Allerminst zijn we t eena met de atelling dat algemeene paralyae een ziekte dezer eeuw zon zijn Wat knjgt die negentiende eeuw toch al op haar rekening Het ia inderdaad al bij herhaling beweerd dat in onze dagen de gevallen van krankzinnigheid onrustbarend toenemen We hebben wel cijfergroepeeringen gezien die tot znlke sombere reanltaten voerden dat men er haast zijn verstand bij zou inschieten ala men er over ging zitten aoezen Bij al wat in het veraUg van dr P wordt gezegd en dat gezamenlijk neerkomt op het verwijt aan de hedendaagwhe maatschappij dat zij haar leden gek maakt durven we vragen ia daar niet veel overdrijving iu Alleen den invloed der spiritooaa zondereu wij uil hier ligt de conclusie voor de hand ofschoon altoos nog de vraag overblijft in hoever verslaafdheid aan den drank op zichztdi reeds ren vorm van krankzinnigheid is Maar v r t overige meeacu we komt dr P s redeneering eindelyk neer op t o sancta stmplicitas heiligde eenvoudigheid en dat is een dwaling simpelheid ia ook al een soort van krankzinnigheid en hy die bang is voor de studie omdat men er gek van kan worden rekenen we niet onder de bijzonder wijzen hij heeft niet veel meer noodig al is hy ook nog niet zot Van allen wordt haast te veel gevergd zegt dr P Dit il dus eigenlijk zeggen dat er toch van niemand te veel wordt geêiacht en waar komen dan die gevolgen van daan Neen de atndie de iuapanning des geeates aan de hand der wetenachap achten we geenszins gevaarlijk voor de hersenen Gewia heeft niet ieder individu de gaven die noodig zijn om door stadie ieta meer te worden dan de groote menigte maar wie die gaven mist geeft den hopeloozeu arbeid ook wel op voor hij er bet slachtoffer van is Ia de werkelijkheid ziet men ook geenszins dat Ie meest geleerden krankzinnig worden integendeel van verreweg de meeste krankzinnigen weet men dat zij toch vroeger ook nooit groote lichten geweest zyn Meer gewicht hechten we aan een waarnemijig die we elders vonden nl dat de gevallen van mania rtligiosa menigvuldiger voorkomen dan vroeger Dit is verklaarbaar De ongelnkkigen die daaraan lijden zijn aan te merken als de slachtoffers van rechtstreeksche geweldpleging op t gezond verstand En hiervan kunnen de gevallen nog een pooa toenemen n rmate de verstandelijke ontwikkeling vordert want als men t aannemen van onmogelijkheden van met de rede onbestaanbare van tegen alle ervaring strijdende stellingen en zaken wil forceeren te vereeuigen met een normale redelyke heraenenwerkzaamheid in alle andere buiten t gebied der dogmatiek vallende zaken en toestanden dan ia er gevaar voor krenking der heraenen vKen andere aanleiding tot krankzinnigheid ia gelegen in ongesteldheden van hitterischeu aard en t is zeer wel mogelyk dat in dit opzicht onze eeuw Wet zijn intensieven strijd om t bestaan meer geVaren daarvoor oplevert i an vroeger toen de atich ting van huiagexinnen niet zoo bezwaarlijk waa ah tegenwoordig In t algemeen meenen we dat men vooraichtig moet zyn met aan ona hedendaagacb atreven naar kennis en wetenschap gevaar toe te dichten voor de menaohelijke heraenen Als we ona niet zeer vergissen dan hebben we hier te doen roet een spook en niets anders Evenmin alt men t lichaam zal verlammen door oefeningen in t loopen of door geregelde gymnastiek evenmin tal men den geest vertammen door leeren en denken Men kan natuurlijk allea overdrijven maar it van naby gezien inderdaad de geeatesinspanning die van onze jeugd wordt gevorderd zoo veel grooter dan vroeger Wij meenen zeer bepaald van niet omdat tegenwoordig de methoden beter de leermiddelen volkomener en geschikter voor t gebruik de leeraan talrijker zyn Neen in pUata van bezorgdheid dat de groote geleerdheid dit gealacht tot algemeene razerny zal brengen schijnt er ons wel eenige grond voor de waarschuwing tiet toe dat t gemiddelde peil au algemeene ontwikkeling niet aan t dalen gaat Gouda Druk van A Brinkman