Goudsche Courant, woensdag 20 september 1876

Icaa oict toestuan dat Turl r ouit een t oit kerneeint mtn het groikdgcbied hetwelk het eeiimiial bod Terlorrn Sedert een h 1ve eenw neemt het Ri a Turkije f ten feTolge rjiii oorlogen eu van diplomatieke onderhaadelingea Bit prooi s mort blijven oor jaiui Wrq iuj5Bi te errajjHeu is hier j ank Men heeft Teel gewonMn toen Turkije in 1857 de Servisnlie vestingen patraimds en de groote mojtiu lheden znllen T teli w i nu hetzelfde wofk nog eens te doe onder gerurlgker m9t ui li he Irii Turksclie Iroipenop Serviseh frrondgebied ermerrderen het gt v i ir van brand Tet wille vau den KuTopersoheii vrede nmit ii derhalve 4e iQogeEdkeDeu drien riech afslaun Ter iUe ran den i Trtde moet de Pofte ook opjreven dit prins MiK U te Eoiistaatinopfl den Sultan kome huldigiu Vulj ens de Timet is de eenige aanneinelyke voorwaarde dat er I én tpoorvrg door Servië wprde gelegd in aansluiting met de Turktohe sporen De FtlO Curretpoiitlnii deelt nok mede dat de Porte fiot wat de ifs vredesTodrwnnrden betreft geheel op het verlicht oordeel der mogendheden verlaiit We bekoeven niet te zeggen hoe hartelyk wij h jpen dat dit twricht wiuirhrid behelzen mo Van het oorlogstooneel ontvingrn wy ff belangryk aienwa De oorreanondent van de Vaih Nemt te Belgrado mMdt dat ne regen het dal der Morava in een moeras heeft veranderd wa irdoor militaire operatiën Van eeui gewicht onmogrl k eijn geworden Een later Renlertelegram mt Belgrado van onderscheiden deo bevestigd eld dat er een a peoMhorsing voor O dagen is gesloten De ernstige criaia waarlu Oostel k Europa rerkeert moet de aandacht nïet aftrekken van andere opmerketIflke gebenrtenissen Als loodanig mag wel het bijecnIcooMB besohonwd worden vian het aardrijkskundig cou r te Brunei De koning van België wenscht er toe ta dragen am Centraal Afrika te openen voor den wereldhandel Hy wil aanvangen met aldaar de grondslagen ta l fig n rn Icolooie welke werioaam ton fqu m het hntrgdeu van den slavenhandel en als basis kan dienen tot oiitdekkingstachten De beroemdste Afri laanae e reizigers lebben bunne meening gezegd betreffende dit plan dat i goedkeuren en naarhet schjjnt lal de nienwe koWle of hoe meji dit begin van een vestiging ook noemen wil geplaatst worden onder ket bettotir van een internatinnale commissie Hierdoor koopt m te waarborgen dat a wat geschiedt strekken lal tot nat van geheel Europa en niet van een Dijtouderen staat De koning vnu België die het congre met een beliuigwekkende ndevoeiing opende en de onderneming door geld eg invloed krachtig kleunt verdient alle hnWe voöV i n iuiiiatirf en leiiling De verwachting dat nuilsa l ud niet geheel lijdelijk en iw gend ion blijven wanneer een Europeesehe mogendheid in strjd met de bedoelingen der constitutie en met de door kaar è iigegaue verplichtingen fidi schtriüig maakt aan godsdienstvervolging en gewetensdwang is reeds Terwezcnlykt Volgens de Katioaat Zeitang is tnaschen Duitsohland en Eugelaud en leer levendige oorrespondentie geopend ten aaneen Tan de onver raagiaamheid jegens de protestanten fa Spanje en men zon voornemens wezen deze mog keid te veritoeken een gedragslijn meer over enkomitig fcare vVrplichtingen te volgen BINNENLAND GOUDA 19 September 187 Hoewel wij oui dit jaar evenals vorige jaren slecht ten doel stellea de gemeentebegrooting eenvoudig uf te drukken zooals die is iugedieod mogeu we niet onvermeld Uten dat het 1de kpofdatuk der iakomsten van de begrooting verkeerd is opgeteld door dat bq ket trunsporteeren van pag 24 op pag 26 iu pldjta Taa teqfer 1972 02 ia geiet 1922 02 Het eindeyCer van dat hoofdstuk ii daardoor 50 guld miuder dan het moest ign en hel eiudgetal van de befnwtiag der iukomaten evenzoo Z H heeft herbenoemd met ingang van 28 Sept a k tot borgemeeater vau Becuwgk F H Bnlaeus Brack seer dier gemeente en tot burgemeester vau Vaddiniveen O W C van Dort Kroon lesr dier gem Oitteren is door de Ooadsehe pcKtie te s Graven hage aangebonden en gevankeljjk hrtwaart overgebracht de persoon van Comelis Ouwerkerk van beroep okfppersknecht die onder bedriegelqke Voorgeven door den goud en zilverkashoader Mouaach had doen algeven twee zilveren cylinder horlogee die hq onmiddeHik kad verkocht en bq een uitdrager alkirr en een aOi een sjouwer i Ontvenkage Beide korloges zqn is betlag genooen Zaterdag avond ia de laatete trein uit Utreekt in plaata van tcK 10 49 cent tea 11 IS kier aangekomen Even voorbq Oadewater wa de baud van een wiel vaa een tender geaprongeu waardoor men genoodzaakt was de reis niet veel mindar suelkeid te vervolgen De trein aaar Botterdau ia met en audenn tender eerat l pea middernaAt veitnAk il Qi ttkkec kebbau aiet plaat gehad Mi n 4 te B iptpep Atai bc ig ute hel miulaggcu der kribwerken n de Lek l uar een der aan te leggen Iribbeu tevens aangelegd wordt tot Zuidelijken veerdam yan het Bcrgstoepsche pcyntveer z il dit veer eene buiteugcwoou gioote verbetering ondergaan T dens den aanleg dttr Vrib wordt ecliter de dkuat vau het Veer gestaakt De tiieltreitt die Zon ln avond S SO te Botterdam moest anükomeu is tusscheii het station Cnppelle en do IJselinondaehc luau aan een groot geva ir ontsnapt Een der passagierswageiis oiit9 oorde eu werd over eene leugte van 1200 meter inetlegrsleept men zegt tengevolge vau het breken der veer Dit voorval veroorzaakte oponthoud en ten gevolge vun het onklaar raken vau de baan motsten de treinen Udar Rotterdam te Nieuwerkerk van spoor verwisselen Voor zooveel bekend hebbeu de passagiers geen letsel bekomen Aaugaande leu gezondkiidetoestand van Dr Koyper kunnen wq ineiledeeUu dat deze voo iredunnde de laatste weken dermate is verbetirn a lU Gods zegen volkomen herstel van kr ichten zoowi inttllektneel als phjrsirk iuoe rig ni iit vi rwjcht worden Voor zich zelf zou Dr Kuy ier geru bezwaar hebbeu zqueu arbeid biuiieu kort te hervtitten zqn geneesheereu dringen er echter t u tirkite op aan dit alsnog eenigen lijd uit te st Ueu ter veriaijiling van Riogelqke instorting Daarmede moet rekening wonlen gehon len Het beni t dezer dagen in sommige bladeen opgenomen als zou Dr Kuyper s li rugkonist definitief in October bepaald zqu i dus niet juist Die terugkomt mag echter biuiien een niet al te ver verwijderd tgdstip worden te gemoet geïSte SU d In eene vareenigde zitting der beide kamers i de vergadering der stalen generaal Zalerdng door lin minister vau hinneula ulsehe ziikeii namens den koning met de volgende rede gesloteu Mijne Heeren In uwe thans afgeloopen vergadering werd veel zorg en moeite gewijd anu verschillende landsbelangeu ik heb den aangenameu plicht te etrulUn n dnurvour den dank des kouiiigs te betuigen Behalve tabqke wetten vow de huishouding van den staat zijne provinciën eu overzeesche bezittingen onmisbaar werd d hevzivning 4er wetboeken vooruitgebracht door vermindering van het getal g ri lit hoven en door ve betering n in de rechtavordiriug De regeling van het hooger onderwas is tot stand gekomen en de pprlcliliujf tle rijU laudbouwscboiil verzekerd i Voor nienwe midiMeu van gemeenscltap is een vaste grondslag gelegd pi Ie wct tot uaul vap staatsspoorwegen Omtrent de hcnieoing der wet op de nation ile militie kad eene at mming in de tweede kamer plints welke de raadsUedea der kroon bewoog gezamenlijk kno ontslag te venueken Na rijp beraad en ernstig onderzoek van den toestand keeft het den koióng behaagd ket ontslag van het kabinet te weigeren De regeering voedt de hotip dat eerlang nieuwe voorstellen iu het belang der defensie tot overeenstemming zullen leiden In eene verecnigde zitting der beide Kamers der StatenOeneraal op gisteren is door Z M den Koning de volgende opeui igsreda uitgesproken Uijne heereu 1 Met een gevoel van innige dankbaatkeid voor al bet goede ook dit jaar aan het vaderland geschonken kom ik iu uw midden bq dea aanvanj dezer zitting Mqne betrekkingen roet de vreemde mogendheden blijven bq voortduring van zeer vriendaohappi Igken aard I e landbouw Uosit de longziekte onder bet if is afnemend de oogst der meeste veldvmchten is leer voldoende i Zqn in ket begin des Jaafs eenige streken des lands door overstrooniugea geteisterd de hulpvaardigheirl der natis ll eft vrln wonden geheeld De bqna v£l staden de kclMA de verbetering 4er verbiudiiigea der land znlleu weldra bate komen De toestand d i Ananei i i gVMtig de steeds klimmende q bRiiga van alle middelen wijst op den vooraitgang 4er nalje op stolTelijk gebied Op de feldt toOfMtelling in Noord Amerika woeden N dari ada kansti üb nijverheid en waterbouwkuDde nat eeia lenoemd De zee ea landnaant voldeden aan kare gewioktige roeping 0p de versterking onter levende sti kraokten Uüft mijne aandaohl gevestigd Iu de overzeeeoke oesitüngen wordt nog steeds buitengewone inspanBiog gevonlerd ter bevestiging vaa oas genag in kat aooidan van Snmatra rrEischte die strüfl vele en kettbarc mensohenlerens iltt toegungen tot Onze handelsboow van spoerwegen ivienn n de ontworpen kanaal rdoiistflijke gewisten metDuitsch U huudel en der scheepvaart ten ook ilnnr kwijteii vloot en leger zich steeds met volkarding van hnuaen plicht Overal elders in de IndlSoke gewesten Kag de toestand gunstig worden genoemd Qrouta wc keu vau algemeeu nut zqa op Jara der uitvoering nabij of worden voorbenid ttüti laatste overblijfseleu van sUveruq ouder de iulanders op Sumatra s Westkust ziju onder volkumeu iusteiuiniug der hoofdeu eu der bevolkiiig uit gewischt De toestanden in West Iudië zijn slechts voor geleidelijlte verbetering vatbaar opbciiiiug van dea landbouw moet door vermeerdering van werkkrachten verkregen worden Mochten gelqk ik hoop de verwikkelingen met Venezuela spoe dig hare oplossing vijlden dan zal dit Cunu ao ten goede komen Mjiie heereu I Was de afgeloo Hn zMog een werkzime ook uu reken ik op uwen vadoriandslievendeu ijver bg de behandeling van menig gewichtig ondi rwerp Tot herrieuing onzer wetboeken zal uwe meiletverkiug apnieuir worden ingeroepen ook tot verbeuring der militaire wetgeving zullen voorstelleu worden gedaan De herziening der kieswet is noodig Ken wets intwevp op het Lager JiHlerwijs zal weldra bereiken i De reeds aanhangige voordrachten lielreffende de exploitatie vau 9 oorwegen eu tut bereitning der I e r irdeuiugen op de quarantaine zijn nwer aandacht aaulievolen liet belang des handels cischt uiKlere regetiig van het muiHw zcn ook voor Indie Zoonel voor de reeds aucgebodeu als voor nieuwe voorstellen tot verbeteriug van bel istiugwetteu zal uwe medewerking wordeu gevraagd ods zegen ruste op onzen genieenscbappelijke arbeid Ik verkliur de vergadering der Stateu Oencrosl te zijn geop iid Z M de Koning verlaat na het nitipreken derer re le met UH KK HH de prinsen begi leid door de Commissie de vergaderzaal om zich op de bepaalde wijze n iar bet koninklijk paleis terug te begeven De vooniliter sluit nadat de Coninilseie is teruggekeerd de vereeiiigile zitting Niettegenstaande het ongunstige weder ii de plechtigheid lil bckoorlijke orde afgeloopen Heden vangen de beide Kamers hare werkzaainhedeu aan Gisteren werd te Hotterdam de SOste algeoMene vërgiideriug gehouden vau de Ilollandsche maal scli ippq van landbouw Uit het verslag Uykt dat de maatschappq thans telt 68 afdeeliugeu met 12201 leden zijnde 484 uwer dan verleden jiuir Geweigerd werd eene büdnge ten dienste van wandelleeraars in Noordholltad wst het hoofdbestuur zeer betreurt De gehouden voordrachti n voldeden iu ket algemeeu uitmuntend ket hoofdbestuur zal er mee voortgaan als de vergadering de gevraagde gelden toestaat De üommissie voor de rekening over 1875 keurde baar goed Zij sluit met een nudeelig saldo van 1400 De begrooting voor 1878 zag zg mede na en ki nrde haar ook goed tot een bedrug van 22 480 Hut vaorstt 1 der afd Assendelft waarover een ongunstig preadvies van Uet boofdbrsflinr wordt ilgebraakt dour Van der Breggen welk voorstel aldus luidt Dat vanwege de Hotlandsche Maatschappij van landbouw een bekwaam persoon beUst worde inetin m rika en Engeland de inrichting en de resultaten van ver liillende kaasfabrieken te onderzoeken en hiervan later een uitvoerig verslag in het licht te geveu terwijl een dergelgk peraooji later bij de opriobting vun een kaasfubtiek als raadgever uitatekende diensten zouileu kuuneu bewqzen wordt aangebuudea tot de vulgrude vergadering F n voorsli 1 der afd Haarlem luidende als volgt Oin bij wijze van proef in 1877 de tentoonstelling te houden in de eerste helft van de maand Jol evenals zulks in het buitenland geschiedt en deM tentoonstelling sUeen te doen bestaan uit paardto vee werktuigen en pluimgedisrte wordt met tt tegen 66 stemmen verworpen Een voorstel van de afd Htarlemmermeer Inidends aldus Vanwege de Maatscbaypij sal in 1S77 eea wedstrijd wonlen gebonden Uet dors werktaig B door een of twee paarden gedreven en gesokikt om koobasd fiJM zaden halmgewass n en peulvmehten t dotscksaoimarktschoon te leveren wordt tondtr koofdelijk stemming aangenomen De kosten sallen gedragen worden door df t en de wedstrijd gebonden worden in Noo Holland Een voorstel van het hoofdbestnur luidende aldus Het hoofdbestnur stelt voor dat de Algemeeae Vergadering besluit dat het hoofdbestuur over eea som van hoogstens vijfhonderd gulden zal kimoei beschikken ten voordeele van alle nuttige uitvindingen nieuwe werktuigen eii alle zaken die rollen beweieo hebben voor den limd en luiobouw van een overwegend pmctisch nut te zijn ordt aangenomen De atd WaddinXveen enz stdt voor Dat het de alijcmecne vergadering moge behagen goedkcuiing t vetlceneu dat door het hooMbe tuur der maatschappij kraahtig worde voorgesteld en aangedrongen op wijziging van de artikelen der wet van den SOsten luli 1870 hier aangegeven lo Artikel 29 den eeraten volzin aldus te leien Wanneer dit door den veearts noodig wordt geoordeeld worden besmette hoeven of weiden op bist van lcn burgemeester die daartoe de hulp van de militaire iiucht kan inroepen afgesloten Dr burgemeester het noodig achtende worden de naaataangelegen landerijen of erven in deze afsluiting begrepen 2o Artikel 24 De schadeloosstelling welke door ket rijk wordt gegeven ingeval van afnUkiug eu onteigening zij billijk naar de volle waarde zoowel van ziek als verdaclit ve e lo De afmaking worde spoedig uitgevoerd en dien overeenkomstig uit de artikelen 14 17 19 21 en 25 der wet gelicht de woorden in spoedeischende gevallen 4o Vermeerdering uitb eiding van toezicht op de siarkteu waar handel in vee wordt gedreven atameile op de plaatsen waar openbare vcrkoopiiigen van ree wolden gehouden in artikel 9 leest men zouviel jüugelijk de markten te liezoeken deze surveillauee dient meer gebiedend imperatief te zijn w iiit de menigvuldigste uitbreidingeu vau longziekte komen wel vau de ouenbire markten De afil liehltc iu p v b haar voorstel uitvoerig toe De afgev hcrinuert aau het bekende eii ucievoorstel vnu vijf leden der tweede kamer en wenscht ikit de Holl iiidsoht Maatschappij dit ondersteunt De voorzitter wenscht de equOte af te wachten miar die eiKjaéte met eeu adres te steunen AUns wordt besloten De vergadering eindigde jmet een diner fisteiren is M iria van Maurik dienstbode bij den keer de h op den Flnweelen Singel alhier voor de woning van geiioeiTiden keer iu het water gesprongen 0111 d el n uf aiiilere retleu haar leveu moede ii lukkig is ij nog in l jds gered Men schrijft aan de L Ci Van wege het hoog1li iiir tidiicli i i van Kgiiliuiil is men iu de nabijheid Hau i idirdurp dtze neek begonnen door middel vtfu eeue touiubaggerinachim eenige ondiepten uti len Uiju weg te nemen die voor de schei pvnurt b Irinmerend u uren Het ware te wenschen dut ook mISe r d l fng bestaande ondiepten irit de Vliet Londen wi genomen worden die hier en daar zooals iu de stad bij eenen eeiiigzihs lagen waterstand telkens eenig w iar geluden schip doen vast loopeii liet oin eer spoedig los te geraken maar met krachlsin panning van wiudas of met geduld van eenige i waebtenis tot het water mocht rijzeu vlot te kumeu Een Amsterdumsch burger E van Goor Cz genaamd heeft zich per adres tot den koning gewend net verzoek dat de liundelii gcu vun hel Amsterdamsch stadsbestuur di r militaire macht eu der politie ernstig Wunlen onderzocht De oploop van 11 Sept is volgens adrrsssnt ten onreohle door t stadsbestuur door angst gedreven als een oproer beha dild Geen burgir is tegen het gezag gewapend gewi est geeu mes is gelrokken geen traat opgebroken geeu militair gekwetst er is itl gevochten Op gruwelijke wijze zgn volgens adressimt burgers op genoegzaam ledige straten neergesabeld verwond miilandeld er is r elfs niet scherp geschoten Ms bewijs dat er geen di nkbeeM van aoprotr heeft benlasn baalt adressant aiiu dat er V rijdag Z itenlag Zondag 15 16 17 Sept de anders drukste dagen ia keniisweek geen de minste wanorde is bedreven AdcsMant verzoekt een gestreng oiidelcaék Te Eotterdain is Zaterdag de eerst algemerne ver adsring geboaden van de Verseniging voor lijkverbranding Vertegenwoordigd waren de afdeeliogen Botlerdam Ngmegen Dordrecht sHage Schiedam utphen Delft en Leiden De voorzitter dr J E de Vrij opende de vergadering met eene redevoering waarin kq na te hebben gemeld dat in Nederbind een grooter aantal roofstaaders van de lijkverbranding nyti nl 1300 dan in veel machtiger rijken wee op ket trenrige feit dat nocb door de regeering aiiek door asnig kamerlid eene wijziging iu da begra aiawet is voorgesteld geworden wsardoor men da vrijheid zon erUingen de doodeu op eene naar de vertnigiiig der voorstauders van de l kverbrauding betere wqce niet slechts onschadelijk te maken voor de levenden maar ook om het stoffelijk overschot 4ar afgeatorvensn i eeoen voor de eiichen van ket gemoed bevredigenden vorm te kunnen bewaren Blijkens het uitgebracht verslag telde de veieeniging in 1876 in het leven getreden spoedig 660 loden adat vooral in Botteraam veel nienwe leden waren toegetrcden werden da statuten en het reglement vitatgeskld en werd dea 1st September 1875rcclitspersoonlijkheid verkregen De adressen aan den koning en de 8taten reneraal gcricbt hndderi tot dusverre nog geen gevolg gehad Op het bekende ammouiakargiiraent van prof H iriing was nie t dadelijk iu bet openbaar geantwoord omdat men in weten appelijke taken niet met overhaasting moet te werk gaan De Leidsehe hoogleeraren in chemie buiten het hoofdbestuur staande bleven lid dus vele deskundigen deelden Hartiug s bezwaren niet Nu uit eigen beweging niemand daarop antwoordt heeft het hoofdbestuur stappen geiluan die webira bekend zullen warden Van het fonds voor hjkoreus was niets te vermelden daar nog niemand als donateur iageschreven is Tot lid van het houfdUstuur werd gekozen de heer tdr de Loos De volgende algemeeae vergadering zal te Amsterdam wonlen gehouden De avond en de luiclit van Zaterdag zijn te Amsterdam tegen vcrw ichting mslig vourbijgeguan De prueluuiatieu tuudeu burgemeester hebben zelfs de nitwi rkiug geliaii dat de luidrttshlige nachtbrakers op sira tt ttel mii der talrijk iju geweest dan van Zaterdag op Zondag anders lul geval pleegt te zgu In de liuitste viir eu t tinlig ureu zija slechts acht personen een zeUlz iHin klein getul wegens dronkenschap aangehouden Dit getal is te kleiner wanneer uien Iwdenkt dut drie hunner huz irea waren die gekomen om orde eu vrede te stichten Zaterdagmiddag iu dronkeuschap op het Huurlenimcrpleiu rondznierdeii dieigeuile mi t hunne zwourdeu Het zalieder ougetwijfetd geuoegen doeu wt ldra te vernemen dat die óuwaardigen door nie zoo onbeschrgfelijk veel onheil zou kunnen worden berokkend voorbeeldig zgu gestraft Indien zg die geroepen zijn om de rust te handhaven hun best doen omonrust te wekken eu beneveld door diu draak desabel zwiuieu dau loopt df veiligheid der burgeishet grootste gevaar Tot veler leedwezen hebbenook Uter beschonken schutters langs de straten gelooneu die door gezang den slaap hunner stadgenooteii t tii irdeu Zonderling begrip van schutte plicht De 11 ilii iire iiuioht is ten half twee ureingerukt ile schuit rij len zes ure Patrouilles zijner niet geweest Wa elf nr is een zware regen gevollen INOBZOHDEN w Htt lloold CamiU omm alle Foor e Tegtnitantkn r ca ket op U riekten BotUmmu liomment Met het oog op een paar artikelen onlangs in de Hieuwt KoHerilaiHirke i ieraÊh tifi nm ai en daaruit ook in andere d T ol iden over enomi n en bedeiilringen inhoudende t gi n hêt doorhem untvorpeu pl iii hi eft het Hoofdt miiié voor het ap te richten lloutiniuisMonument ib eer zich tot u te wenden Het Comité wil het niet ontveinzen dat kien tot zgu leedwezen daarmede nu eerst voor den dag komt nu in de meeste aannentijke steden vau ous vaderland hulp comité s georganiseerd zijn en op ket punt staan run in werking te treden Reeds maanden geleden toch heeft het publiek vun vgu plan bericht verkregen En moge dit nu al bij enkelen tot wrijving van grJachten aanleiding geven waarduur de waarheid des te beter aan het licht komt bq i veel meerderen biadt men daardoor den schijn vaiï moedwillige tegenKerking op zich en iu ieder gi val geeft men dezen en genen telfs al blijken die bedenkingen later ongegrond te zijn eeu taerwmtkel aan de hand om zich aan eenige zaak te oiittrekkeu Het laatale betreureude wil het Comité het eerste liefst niet eens veronderstellen maar veel liever de gerrtene bedenkingen voor het publiek ter toetse brengen en daarover zijne mecning uitspreken Vooraf echter meent het eene dwaling uit den weg te moeten ruimen die nog voortdurend by velen zelfs bq den laatsten bestrijder prof Fmin blijkens zijn ingezonden stuk in de A X Cl van 10 Sept II bestaat Men verkeert namelijk in het denkbeeld dat het Comité voornemens is een Uantlieeld ot Uandheelée voor de gebr Houtman alhier op te richten Niets echter is verder van zijn plan verwijderd Hoe toch zou het mogelijk zijn zulk een plan te vcrwezeulijkeut daar er niet eens van Com Houtman althans eenig portret bestaat Men heeft daaraan nimmer gedacht v aar voortdurend in alle uitgegeven stukken van een simaaMa gesproken En uu is een standbeeld wel altqd s n monumant maar diuirom behoeft omgekeerd een manament niet altijd een standbeeld ta zijn Het ksn ook grkeel iets anders Wezen En iets geheel anders zweefde het Comité voor den geest Door deze inlichting vervallrn van zelf alle bedsrnkiagen hiertegen van genoemden Hooglceraar gelqk van die allen met welke hij over een Uandieeld sprekende Ueek van hetzelfde gcvoden te tqn Ea welke waaide men M vender aan tijne aankaling uit van fieyd betreffende Com de Houtnsn hechten moet dit geeft kij ons zelf niet onduidelijk te kennen wanneer hij terstond daarop volgen laat Het is kier de plaats niet te onderseeken of dit iericU en ol wöI verder ten nadaele van den commits beweerd wordt Ae uiure aorLnit w W it dat verdere betifft daarvan hebben ij overigens by van Reyd niet gevonden Alleen vinden wg bq hem van muciwil ende dertelheydt by eeuige bruodtdronckede kiudrrs gewaagd lic d ottders op tU v verre nyse gratnert hadden om ghetemi te wordeu ofte uyt te blyveu Eu wat het bericht stl aangaat wg willen daancven alleen de opmerking geldig maken van den Heer J Ter Gouw in zgu pas verschenen voortreffelqk werk 1 waarbq deze die woorden van van Keyd voor eeu s er gerncU verklaart De heer S Muller Fz heeft andere bedenkingen Zg gelden niet een standbeeld nor ofschoon ook bq nu eens vun eeu monument dan weder van een standbeeld spreekt maar den persoon mm C Houtman Aan diens broeder Frederik laat kq althans eenig recht wedervaren Zg tqn in zgu eerste zoowel als in zqn tweede schrgveu geheel eu alleen op de voorstelliug van eerstgenoemilen in het werk vap Jhr Mr J K de Jonge gegrond Het bevreemdt het HoofdCumité al aanstonds zeer dat hij andermaal de pen opvatteude in plaats vau op nieuw op dat werk terug te komen waarvan de bron door eea ouzer wat C H betreft ids zeer partgdig gewraakt was hue belangrijk en claasiek het overigens ook zgu moge uiel de overige brouneu zelve die er van de eerste Scheepvuert naar O I zqn geraadpleegd heeft Het zal hem tewh niet onbekend zqn dat er meeidere journaleu van tuchtgeuooten bestaan Hij kon desauttgaande de noodige inlichtiug in het reeds duor deu heer Schelteina iu zqn rescript aangehaalde werk van deu heer P A Tiele 2 en w it hunne waarde betreft iu de aankondiging vaa dat geschrift in de Gide van 1868 II pag 556 door den heer A O C van Duyl vinden Terecht toch merkt laatstgenoemde op dat wil men de geschiedenis van den tocht nauwkeurig kennen men behalve het journaal van Van der Does ook nog die welke in 1597 eu 1598 te Middelburg bq Langenes in het lidit verscheneu benevens het joorusal door Coru Cloesz iu 1598 te Amsterdam uitgegeven dat weder eene geheel andere afkomst heeft en waar SLhgnlgk door Willem Lodewijks ouderkoinmits op het I schip Amsterdam geschreven is moet kennen en boveaI dien het boek van Ponianus S dat volgeus deu h er Ter Guuw in zgu boven aangekaalde werk al weder eeu au ler dagverhaal namelqk vau Jan Jant Karel evenzeer kommies en zoon van eeu der deeigenooten der Compagtie twa cerre bevat Alle latere schrgveis igu eenvoudig Cuiiiinelin iu tqn Begi em Voortgaaf ent gevolgd die wel v d Does muar Poutanua met schijut gebruikt te hebben Had ineu tick meer aan Poutanns gehouden zoo vervolgt de heer vaa Duyl men zuu vele dwalingen vermeden hebben Eu nuk de heer Muller in plaats vau bq iqu geloof op louter geZ ig te blqveii hq zou met ket HoofdUomitc waarschynlijk tot eeue andere minder enzgdige beschouwing van O de H gekomen zqn Maar tqn gebrek aan voorafgegane bronuenatndie waartoe hem wellicht de tqd ontbreekt is niet k t eeuige wat wq tegen den heer Muller eu zgne bedenkingen hebbeu Wg eerbiedigen telfs zqn onbeperkt vertrouwen in den heer de Jonge die ia de meeste opzichten eeu overgroot vertrouwen verdient Maar ilrg gevea hem niet het recht om dien geachten schrgter te laten beweren hetgeen deze volstrekt niet beweert En dit doet bq als hg hem in den mond legt dat C d H iet de tticUer it ta hetteriemd tütêcieit Nederland en iHtulinde Dat was hq wel degelqk En dat wg dit weten dat zgu wij juist aan den heer de Jonge verplicht Deze maakt ona het eerst met den letterlgkeu inhoud van dat verbond bekend 4 En wanneer wg aau het alot van dat verbond den titel van Capita major vinden dan weet ook een ieder die in de genoemde jouriiule i geen vreemdeliug ia dat hq hier aan uieuiand audeh dau aun C d H te deuken heeft Duch als zoodanig wordt 0 de Houtman niet a Ieen duor het Comité beschodwd eu gehandh iafd muur ouk aan hem eu juist als groadvetter van dat verbund wordt door den jongsten sehrqver over dit onderwerp door den beer Ter Gouw iu zyn boveu aangehaald werk na een onpartijdig en wetenschappelijk onderzoek de hoogste lof toegezwaaid Op nistorisobe grundeu die genoemde heer daarvoor aanvoert wordt Huntman selfs legeuover deu heer de Jonge iu tgu bekend geschrift buven Huygeu van Liuschoten eu Planoius gesteld Vvar mit IM t Jjoa DIB FoBTUOKZKN Met deze woorden moet Plauoins volgeus tgn getuigenis juist den tocht ontraden hebben op geen audere dan op ondernemingen door het Noorden voortdurelid aaudriugende dien tegen tiju adri e Huutmau iock I Ter 6m Aasurlaiaaehs ahrtelai lltarleoi kyde Erna Bok 1676 Idemoirr bïMiosnSqae ar lm jonrnMnl An Divigstcart Neerlladali Adlilerdsm Vt 4 Mullrr l Xt FoDtsniu Hwnm st Urb Arait hlitiTli of de llnll vsrtalisy ikarvsa door MonUiiii HrtI R kti iiiske iti ten wijt ktrooado oeoptUd Aiii Urdiai io 1014 kg lio iIius oit iog eii 4 Zit dt Josp JI ytf 72