Goudsche Courant, woensdag 18 april 1877

1877 N 1972 1 $ IA ffiriflfj Woensdag 18 Aprll GOUDSCHE COURANT Nieuws CD Advertenlieblad v r Gouda en ömslreken sé V t ff a I el l i tiils ii i n 1 Flinke Stemmen II StemmeQ orer itutbtadige mi mut clup pclljke vraagstukkeu sud r Uiiiiig rm D C Nijhoil 12 an 6 alzoodtrl nrs 75 Culembur Blom en Ohviersc N 3 Nieuw leven door een Lbek Wg zonden wel eens willen weten wat de schrflver dezer brochure bewogen kan hebben zich een leek te noemen Deze bladzgden geven toch zoo vele blyken van ernstige stadie en nauwgezet denken dat de schrjjvsr moge dan Si geen officieele geleerde zgn de door hem aangenomen naam hem weinig of niet past Want de wy e waarop een zoo moeilijk onderwerp in dit ur der Stemmen wordt behandeld toont den mcest rfaand Het is geen gemakkelijke taak om in het korte bestek eener brochure op bevattelijke wijze een onderwerp te behandelen dat nog zeiden buiten den kring der geleerden werd aangeroerd üe schrijver doet een o i welgelukte poging om hef standpunt en de beteekenis der nieuwe ma it jchappelijke wetenschap te schetsen De beceekénis van den medisch in de maatschappg zyn deel van z n aandeel in het gemeenBchappelijke de verhouding van het individu tot die vereeniging van individu s die men de maatschappij noemt worden in den laatsten tijd beter juister beoordeeld en dat dit het geval is begroet descbr met den juichkreet nieuw lev n Om dien beteren toestand te begrjjpen is kennis van den bestaanden en vergelijking van beide noodig eEen scherp geteekend individualisme is de sprekendste karaktertrek dezer eeuw cMen leeft meer individueel dan collectief in den kleinen kring der familie maar niet in den grooteiea de natie niet in den grootsten de humaniteit Egoïsme is de kankerende ziekte onzer samenleving m al hare vormen alleen in versterking van het gemeenschapsgevoel ligt de genezing Dit individualisme werd bestreden door de Mcialiiten door den Staat door de vierde klasse den vierden stand en ten slotte door de wetenschap Zjj toch bracht het nieuwe leven voort Door haar werd aangetoond hoe indiTidnaliame en gemeenschapsgevoel kunnen moeten samengaan Het is vooral de sociologie de leer der maatschappij de wetenschap Ier samenleving die door aan te toonen dat niet het individu doch de groep het samenstellend element is der maatschiippjl tegen het noodlottig individualisme in het strijdperk tradj Zjj leert band samenhang groepeering Demensch staat niei op zich zelven hg moet buiten zich treden want daardoor alleen is samenhang mogel k Hg behoort tot een groep eerst tot de familie dan tot een volk eindelgk tot de menschheid Voorts leert zj dat er ontwikkeling ia waarmede men by het bestudeereii der maatschappg te rekenen heeft Het heden van den één is het verleden van den ander Dan wgst zg op orde als deel van het geheel als een onverplaatabare schakel in den grooten keten der solidariteit is de mensch afhankelgk van de menschheid De wet der orde leert beperking van de individuëele rrgheid en ook de groote plicht der verdt aptaamheid Waar de mensch niet alles kan i hg ook niet voor alles verantwoordelijk Die nieuwe wetenschap voere tot nieuw leven Hoe moeten wjj daartoe medewerken Staatsbemoeiing Wordt meer gewenscht dan in de eerste opkomst der staathuishoudkunde Deoverdreven toepassing van het laissez faire laits z passer is geëindigd Üe staat bemoeitzich weer en beter dan vroeger met hetwelzgn zjjner burgers denkt b v aan denkinderarbeid Die meJewer lag van den staatis te waardeeren Ug zooveel verdeeldheid ishij de eenige macht die vereeuigt Doch diemedewerking moet vooral niet overschat worden Het is eeue noodlotti e neiging om alles vanden staat te verwachten alles op hem te latenaankomen Zelf moeten wg de hand aan denploeg slaan Daartoe nubben wij loetfuschap noodig en onderwijl dat de wetenschap geeit onderwijs voor het opkomend i eilacht en waarhet kan onderwijs voor het volk De Oorlog De crisis die sedert zoolang het üosten van Europa verontmst en het Westen bedreigt zal doo de almachtige invloed der diplomatie trachten op te lossen Is de wapenstilstand die gesloten io en die de vgandelgkbeden iu de verschillende provinciën van het Tnrksche rgk heeft doen ophouden de voorlooper en het onderpand van een oplilssing zg is ten minste geschikt om nieuwen strgd te voorkomen Zullen de gouvernementen slagen om den Westerscben vrede te bewaren door dA herstelling van den vrede in het Oosten te be oeveu Ziedaar de vragen die zich heden aan oiM opdringen Zoo schreef de bekende kromekschrg ver van het beroemde tgdachriit Revue des deux mondes den 14 Nov van het vorige jaar toen door Turkjje eeu wapeustitstand met Hervië en Montenegro was gesloten en de conferentie te Konstantinopel zou bijeenkomen om even als tijdens den litrechtschen vrede in 1713 in Turkge over Turkge te baudelen zouder dat men dit land het recht toekende aan die conferentie deel te nemen Vgf maanden z gn verloopen in voortdurende spanning is de winter doorgebracht Lord Salisbury heeft alle hoven bezocht vóór de conferentie de conferentie heeit onderzocht beraadslaagd en besloten de Russische gezant heeft mede een tournee volbracht een mets beteekenend protocol is met veel moeite ter wereld gebracht men heeit geschreven gesproken en onderhandeld en nu de tgd gekomen is geschikt om op de meest wetenschappelijke wgze met het mensehenslachten te beginnen nu de natuur geen hinderpalen meer in den weg stelt nude wegen droog en begaanbaar zijn en de meerdere warmte het tentleven en het leven in de open lucht mogelijk maakt nu is de tgd voor Rusland daar om weder een poging te wagen om Peter s testament ten uitvoer te brengen Arme diplomatie Nog altijd vertrouwt gg op uwe pennen en hoe dikwgls heeft de ondervinding reeds niet geleerd dat het zwaard nog steeds beslist Hoe werkzaam toondet gü u in den vooraomer van 1870 even als nu werd er tOvU geschreven gereisd en onderhandeld tot u door het kanon het zwijgen werd opgelegd en gij beschaamd en vliegen uw onmacht moeet erkennen Weder hebt ge gewerkt weder hebt ge al uwe krachten ingespannen gg raeendet te handelen en gg vaart slechts het werktuig in de hand van den bstigen die tgd moest winnen omdat hg niet gereed was het bloedige werk met succes te beginnen Arme diplomatie Wanneer zult gg eens leeren dat gg slechts dient ter verdrukking der vrijheid tot het dwingen van den zwakken zoolang het absolutisme nog als heer in het beschaafd Europa heerscht Gij tocht hebt niet slecht het kwade niet kunnen verhinderen gij hebt vcpI kwaads gesticht omdat gij bet geweld in da gelegenheid hebt gesteld zich met den mantel der menschelgkheid te omhangen omdat gij de geveinsdheid bevorderd hebt Gg hebt veel kwaads gesticht omdat weder door u een zaak lie vrij eenvoudig was zoo verward is dat slechts het zwaard de Gordiaansche knoop kan doorbakken waardoor het geweld door uw tusschenkomst een vrgbriefheeft gekregen om naar wdlekeur zgn lusten bot te vieren en nog het recht heeft om zich voor d rechtbank der publieke opinie te verontscholüigen Door uw tusschenkomst zal Rusland nu optreden als verdediger der vertrapte menschenrechteu het zal optreden ter verdediging zijner vervolgde geloofsgenooten als beschermer der verdr kte menschheid Verre zjj het van ons de daden van bloedig geweld te willen verdedigen waarvan de vlakten van Bulgarge getuigen zgn geweest de gruwelen daar bedreven kunnen door niemand verdedigd worden het Tnrksche wanbestnur wordt dan ook niet verdedigd hoogstens kan men het verontschnldigen met het oog op den toestand des lands en op de voortdurende knipergen van Rusland waardoor het land steeds iu spaa ning werd gehouden Maar wij kunnen Rusland het recht met toekennen om de beleedtgde menschheid te wreken Waarlijk de Russiscae toestanden zijn voor den Westerling al even weinig uitlokkend al de Tnrksche Zou de toestano der Kathofiekea I in Rusland zooveel beter zgn dan die der Christenen in Turkge Is de absolute mocht van den Russischen keizer minder dan die van den Tnrkschen soltan Is verbanning naar KleinAzië zooveel erger dan die naar Siberiën g woestijnen of mijnen Rusland heeft geen recht om over de onmeaschelgkheid van anderen te klagen Ook iu deze zaak is het Maskers af en al wordt nu Turkge door de omstandigheden gedwongen om den oorlog te verklaren niet daar is de oorzaak Rusland heeft den strgd uitgelokt Europa heeft zich onmachtig getoond dien te beletten en al ware het nu ook dat op het laatste oogenblik nog een schikking tot stand kwam het zou eenvoudig een bewgs zgn dat Rusland niet gereed was of door binnenlandsche toestanden werd afgeschnkt om een langdurigen en gevaarlgkeii buitenlandscheu oorlog te beginnen Toen koning Bomba te Napels zijn besten onderdanen ter kerker verwees en zgn steden bombardeerde verzette Rusland zich tegen de tnsscheukomst dermdgendheden want die dwingeland as heer en meester in zgn eigen rgk waarom is het nu met Turkge anders fiomba beloofde geen hervormingen integendeel zJln regime was hun heilig Turkge heeft sut slechts hervormingen beloofd maar reeds een begin gemaakt met de uitvoering Het Tnrksche parlement is te Konstaotinopel bijeengekomen Wanneer zal den Rus de gelegenheid gegeven worden om vrij en onbevangen zijn oordeel over den toestand zgns lands uit te spreken en daardoor een einde konien aan den tegen woordigen toestand in het QosteQ uu van het machtwoord van één enkelen hejt geluk van duizenden en tienduizenden a ha gt Het lot 4cr wapenen z l beslissen duizenden bü duizenden xnllen fian eer eiv heer olüH ten otfer gebracht worden eit bet Eorof d r negentienae eeuw eol weder mschtdoMtnUlBB aanschouwen hoe het brutaal geweld ia het kleed der veinzerg gestoken bet geluk voa tal Tan familiën vefnietigt Treurig verschijnsel vernederend TootA menschheid in zijn geheel vernederend voor k