Goudsche Courant, vrijdag 19 april 1878

mm CQSTms jafomoffen Zwarte en Gekleurde ZIJDE Lingeries en Nouveautés alsmede alle tot het MANUFACTUUR VAK behoorende Artikelen zijn in zeer ruime en groote keuze ontvangen V K I0 I3 A C3 19 AJPE IL 1878 Bf OTttleed na eensiuiirtelükl deji tot onie diepe dn ef hmd m n geliefde Echtgenoot en onze Moeder MABI A FBANCINAtah MINDEBBODT in den ouderdom van 71 jaieu È i N PRINSENBERÖ Studeren en Behnwdkinderen Gouda U Apiil 1878 Alytmeeni kenniêgemng Aan allen die mg door Uigken van sympathie den 15den j 1 tpt znlk een genotvollen dag maakten mgn hartel ke dank De W JÜLroS Oimch 18 April 1878 Sociëteit ONS GENOEGEN u ï Zaal KDNSTMIN op MAANDAG 22 APRIL 1878 door eenige werkende en Dames eereleden der Utrechtscke Beder kenkamer DE GÉNESTET Beïchennheer K H PBINS ALEXANDER der Nederlanden Zakwordan opgevoerd m IS EEAMzmNia Toonotlsbel in 2 Bedröven naar het Frangch van MELlSVIiLB doorM J H BÜBLAGE Gltvoi aD door De Nüifatre Wllleaisorde Oonpronkelgk Dramatische Schets in I Bedrijf door ROSIEB FAASSEN Tot SfcOT m mimi m im mmni Blijspel met Zang in 1 Bedrijf door F A WÓIBES Prgien der Plaataen voojr H H Leden Ie Bang 0 50 Niet Leden 0 75 2e Bang 0 50 Pbotaen te bespraken op den dag èet Uitvoering 10 cents extra Twgwtaaa doordeMaandcosamissarisaei W Q N DE KEIZER a A BOÜTER Mej A DAM Sociëteit Ons Genoegen VRAAGT een Kindermeisje 2 BEKWAME Schildersknechts GBVBAAQD Adres Boreaa dezer Coarant onder No 51 Op een KANTOOR albiei wordt gevraagd EEN JOXGELIKfi tiuaobeo 15 e 18 jare goed ka nende schrjjven en rekenen Brieven Jremeo onder No 50 aan het Bureaq vt i deze Conrant n Aan belangatdlMideB wordt bg deze bekend gemaakt dat de eerstvolgende BALLOTAGE voor het laiaMiKhag dar So 4atett cal plaata hebben op ZAI SBOAG 4 MEI a st en de Bafeiüg L9ri aansi ZATERDAG 20 APRIL gadotaii xff têk Htr BaarvinH M P J SNEL Prenknt j H JAGER Steretarii emia 18 A riL 1878 STEBELIJEUUSEÜ1I7AN Op de beide PAASCH DAGEN zal hel STEDELIJK MUSEUM behalve met vele andere voorwerpen verrekt met het beroemde Triptyclion van Dirck Barcnds op de gewone uren tegen betaling van den gewonen doch van 4 6 tegen betaling van 10 Cents voor ieder persoon als entréprija toegankelijk zgn De COMMISSIE ZONDAG EN MAANDAG weer 7 Portretten a EEi Gulden L H SERRE Eene groote Sorteering Piffl Mlll VOORHANDEN BIJ VV N Raaijmaakers Banketbakker Haven De JOH HOPF sche BORST UALZ EOITBONS worden als de ZEKERSTE HULP bfl Hoest Heeschhetd Verkoudheid doM de HH GENEESKUNDIGEN met het volste vertrouwen aanbevolen FtTkrtJgAaar tn blaauwe makje a 39 eenf JOH HOPF sche Centraaldépót Amsterdam Smalle Bloemmarkt bjj de Paleisstraat P 260 QOTOA DITO VAM A BrINKUAV Te Gouda bj J C van VBEÜMINGEN Schoonhoven L BOkhnizen Delft Frankamt OPENBARE AAKBESTEDI r BURGEMEESTEB en WETHOUDERS van Gouda nn Voornemens op WOENSDAG 24 April 1878 des namiddags ten 1 ure in het Raadhuis aldaar bij enkele inschrnving AANTEBÜSTEDEN De levering van lOtiiO KuM s Meter fljne puin in twéé per ceelen ieder van 600 ÊublelM Meter op het Jaagpad gslegen langs de Rivier de OouweDe voorwaarden liggen op werkdagen van des voormiddags 10 tot des namiddags 1 ure ter Plaatselgke Secretaria ter inzage terwgide inschrgvingsbiljettea op Zegel geschreven geteekend en gesloten den 23 ApRIL te voren vóór des namiddags 5 nre op gezegde Secretarie moeten zjjn ingeleverd Inlichtingen worden gegeven door den Ge meentcArcliitcst Openbare Verkooptnsf op DINGSDAG 23 APRIL 1878 voorm 9 uur aan het Lokaal in de Nieawsteeg E o 17 te Gouda van HEMEN e EÜISKAAB een GROOTE PARTLJ LAKENS en BUCRSRINS verder GAREN BAND SAJET WOL GE BREIDE GOEDEREN en wat varder tot een Garen en Bandwinkel behoort En eenePartg KOFFIJBOONEN Daag te voren te zien a k J f i iJlfWi jMitfitfiy wy UIT HKT MWAÏI VA DIN PONT NEUF RueduPonl Ni uf ii l n 4 n 6 n 8 n 10 iiiicBonrhfr ii l deu volledigen CATALOGUS met de gravuren vftn de Zöintrnlodcs voor 1878 met aanwijzing om se f de mant te ncmeit van alle Heeren Kinde rklee eren Uitlrektd uit den Catalogu ssen ta l oi 7 so de EIbeuf Zwart lakenscb dpmi saifaons moreDj o fanüsl Jaoquet broek n vest OL d ëedaridch Ukon Gl 22 50 Kinderpak Vpitton broek en ve8t kümpleotUli ch a m yaSt kort broekje P wOr K T fantatte aken Ol 14 bO CH 2 o BcBtellingca van f 13 t tf af Worden franco ï aoM ea rtchtaa vei monden Uelni tceen reinbour heteij n oiitvdD st van eeu poBiwlssitil Ym elk Kleeiingstik dat hij oiUcan st niet moeJU itvalleu wordt hel geld oimiddelijk terug gestuurd ALtr BWimJIKCE TE niCHTHI AAI LF DIHECTECB DE IA IVEaison du PONT NEUF Opre pon l rt er In het HollMiOch VOLESONDEEWUa Gisterenarood had eene vergadering plaata ran de Afdeeling Oouda en Omttreken der Vereeniging folk endermjt Nadat dfze door den Voorzitter den heer Mr J Portuijn DroogleeTer geopend was en ile notulen der vorige vergadering waren voorgelezen werd na eenige disou gie besloten om de bt handeling van bet op het couvooatiebtljet geannonceerde voorstel van den heer H J Wennekea tot reglementswijziging tot een volgende vergadering uit te stellen en wet in verband met een staande de vergadering gedaan voorstel van den heer Mr P i Snel eveneens eene wyzigiog van t reglement ten doel hebbende Daarop was aan de orde de verkiezingjrau eeu bestuurslid daar de heer Mr W i Furtvgn Droog leever jr daartoe in een vorige vergadering benoemd die benoeming niet had aangenomen Benoemd werd de heer Messemaker doch daar ook deze zich die benoeming niet liet welgevallen werd als bestuurslid benoemd de heer V C van der Meulen die de benoeming aannam Toen werd overgegaan tot de bespreking van het onlangs ingediende wetsontwerp op het Lager Onderwijs De voorzitter ving aan met te herinucsren dat ongeveer eeu jaar geleden t ontwerp van den heer Heemskerk door ons besproken was dat eohtrr niet in behandeling was gekomen daar tengevolge van een motie van den heer Kappeijne t miuisterirUeems kerk was afgetreden Het sprak van f dat men van t nieuwe ministerie in de eerste plaats een nieuw ontwerp verwachtte en dat is dan ook met lang uitgebleven doch eeide spr het door den heer Kappe ne ingediende ontwerp heeft veel teleurstelling gebaard Bijna alle organen der liberale richting hadden dan ook nun bezwaren daartegen medegedeeld tick alln behalve tevreden grtoopd en allerwrge waren stemmen opgegaan tegen het ontwerp y etd het aangeboden ontwerp tot wet verbeven we zouden in plaats van vooruit achteruitgaan en vooral de verhouding van t openbaar ouderwgs tegenover het toezicht en tegenover de gemeentebesturen liet volgens spr meening in hetcniweip veel te weuscheii over De zelfstandigheid van den onderwyzer was volgens de wet van 57 beter verzekerd dan volgens dit ontwerp en spr drukte de hoop uit dat de vertegenwoordiging door de noodige amendementen de wet goed zou maken Spr stelde voor het wetsontwerp Ie behandebu overeenkomstig de volgorde van den Bode der vereeniging en dat alleen dan de leden hun gevoelen zouden mededeeleu wanneer die verschilde met de meening van het Hoofdbestuur in den Bude uilgidrukt met welk voorslel de vergadering zieh vereenigde De beer D Ruijtrr opende de reeks der sprekers door er op te wgzen dut bepaald voorbereidend onderwijs dat de Bode wilde door vele onderwijzers niet verlangd werd daar dan wellicht een basis gelegd werd die naar hunne meening verkeerd was waarom spr de voorkeur gaf aau voorbereidende klauen die spr zeer nuttig achtte De heer 8 Posthumus ziide niet goed te brgnjpeHi oe het onderwijs in de Vaderlandsche gesuhiedenis kan gescheiden worden van dat in de algemeeue geschiedenis zooals t ontwerp wil Dat behoort tot de opmogelfjklieden ziide spr die twee zgn zoo nauw verbonden dnt de scheiding ondenkbaar is Dit bezwaar werd door den heer G B Lalleman niet gedeeld deze vereenigt zich nl ten volle met het voorgestelde ten dien aanzien in t wetsontwerp Het bezwaar van den heer Posthumns is van zeer ondergeschikt belang Er bestaat toch verschil tusschen een opzettelykeen eene occatiorteele behandeling der algemeens geschiedenis Het is ten volle waar dat er sommige punten in onze geschiedenis z n die niet dnidelyk kunnen worden voorgcstdd zonder danrbg algemeene geschiedenis aan te balen maar beperking van leerttof is in deze hoogst nattig Nadat de heer Posthumus nog aanvoerde dat ook thans onder de tegenwoordige wet de algemeene geschiedenis op de meeste scholen niet opzettelijk wordt behandeld en de heer Lalleman nog met een enkel woord t regeeringsvoorstel bad verdedigd gaf de heer Buijter als zgn gevoelen te kennen dat z i juiit dit punt een twistappel znn in de 2e Kamer Met het oog op zekere partij die in aanmerking genomen de rekbaarheid van t woord geichtedem daardoor voor t onderwijs in bijbelsche geschiedtnia zon gelegenheid vinden achtte spr verandering wenschelijk Daarop werd een korte discussie gevoerd over de opneming van t oaderwijs in de nuttige handwerken voor meisjes onder de verplichte vakken De heer Buijter achtte dat niet wenschelijk de beer Posthumus evenmin daar dan op iedere school voortaan minstens één nnderwyzeres zoa moeten zijn wat op kleine plaatsen moeilijk was wat de heer Gonda bestreed daar ook in dit wetsontwerp geen onderwijs van geexamineerden werd vereischt in dat vak dat echter voor den heer Posthumus geen reden waa om er voor te zijn da r hij van dit beginsel uitging alle niet geexamineerden moeten uit de school worden geweerd I De opinie van t Hoofdbestuur ten opzichte van t onderwgs in ggmnattitk en leekenen betreffende het godtdientten het Kerhalmge onderwijs scheen door de vergadering gedeeld daarover werd althans geen discussie gevoerd Evenmin over het voorgestelde aangaande de tchoölgebouKtn of over de gelegenheid tot het genieten tan openbaar onderwijt Doch ten aanzien der kweekelingen was dit niet het geval De beer W G N de Keizer zeide zich uiet te kunnen vereenigen met den algemeenen geest die er in den laataten tyd tegen bet kweekeliugenstelsel bestond vooral iii verband met de groote behoefte aan hulponderwijzers Het is waar de kweekelingen moeten niet meer zio da tot keden t geval is als onderwijskracht worden gehouden maar als zoodanig behaoren ze niet geheel buiten gesloten Spr herinnert zich de voorstelling die hnr vroeger door den heer Kerdijkdaarvan is gegeven doch die had z i een oaricatuur geleverd van jongens van 11 a 12 jaar die als kweekelii eu vofT de klassen stonden doch schaft inga K af spr zou vreezen dat de thans rteds bestaande behoefte aan hulponderwijzers nog grooter zon worden Met dit gevoelen vereenigt zich de heer C Misseinakrr die juist in t van kindslieen af op school zich praotisch oefenen der onderwijzers veel heil zag Een opleiding die zich bepaaMe tot onderwgs op de kweekschool was ram of meer onnatuurlijk Neen op de school zelf noet t onderwijzen geleerd worden De heer A Roozelwom was t sltchls ten detle met de vorige spr eens h a practtsrbe opleiding achtte hij hoog uüodig maar die muet met verkregen worden i ten kolc van tkeoretucke ontwikkeling en daarom juist achtte hij een regeling ds de tegenwoordige periiicii BS Spr is vonr een bepaalde studie lot Kijarigen leeftgd lerwgl dait gelegenheid moet worden gegeven tot t ee laren practische oefening De heer de Keizer kon zich daar wel mede vereenigen Wiire t niet dat zulk een regeling nog grooter behot fte zou doen ontstaan aan huiponder gzers Van waur komen toch de meeste onderwijzers vraagt spr Uit den mingegoeden stand De gegoede stiind toch zal weinig of geen onderwijzers leveren zoolang de bezoldiging nog zoo laag is waardoor men gevaar loopt op 30 40 ja 50 jarigen leeftgd slechts ƒ 600 a 700 tracte j ment te heb1 en De ouders nu uit den mingegoeden stand kunnen niet hun kinderen tot 1 Sjarigeu leeftgd j ora t zoo eens uit te drukken nit de hand houden ypr noemt een voorbeeld van een kweekeling te ouder ik die nu een ƒ 250 verdient Genoot hij niet eeu dergelijke toelage hij en meer met hem zouden geen onderwgzer kannen worden maar een ambacht moeten kiezen De heer Lalleman is het eens met den heer Boozeboom zonder echter het bezwaar van den heer de Keizer te ontkennen Moet echter daarom de thans bestaande ziekelgke toestand Vorden bestendigd P Spr geloof t niet Het wetsontwerp zelf geeft aanleiding om in dergelijke gevallen als de heer de Keizer aanhaalde aan jongelui van aanleg eeu geldelgke toelage toe te kennen evenredig aan de tnaus te verdienen bezoldiging Spr vereenigt zich ten volle met t gevoelen van prof M 3 de Ooeije sohrgver van de bekende brochure dat de kweekelingen ook dienst kunnen dosn in school echter alleen onder toezicht van iemand die in t bezit is van de hoofdonderwijzersacte Nadat nog de heer Rugter als zgn gevoelen mededeelde dat kweekelingen op kleine scholen goed gebruikt kunnen worden waar t toezicht op hen gemakkelgk is en evenzeer op zeer groote scholen waar de hoofdonderwijzer niet doceert maar meer directeur is do dt in scholen van middelbare grootte alleen niet wordt door den heer Lalleman een lans gebroken voor de normaalscholen Z n ondervinding had hem geleerd dat ja de normaalscholen verbetering en uitbreiding noodig hebben maar tevens dat daar de jongelingen uitstekend tot onderwijzers kunnen worden opgeleid Zel beter in menig opzicht dan op kweekscholen Een zoo groot aantal kweekelingen tegelijk als op de kweekscholen is een goede practische opleiding te geven is onmogelijk veel beter gaat dit op de normaalscholen waar zij over verschillende scholen vnsprejd zijn De heer Gonda is het eens met den heer Lalleman hg wil er nog dit bijvoegen dal bg uitbreiding van het aantal kweekscholen het gevaar nog grdoter wordt dat vele jongelieden zich op rijkskosten laten opleiden tot onderwgzers en dan een andere betrekking zoeken welk gevaar zooveel mogelgk voorkomen moet worden De heer Boozeboom ia van oordeel dat aan dit bezwaar zeer gemakkelijk tegemoet kan worden gekomen alleen is daartoe de bepaliug noodig dat zij die op rijkskosten tot onderwijzer worden opgeleid b v IQ jaar als zoodanig zullen moeten werkzaam zijn moetende anders Hij aanvaarding eener andere betrekking de kosten worden gerestitueerd 8pr zegt verder het norraajion derwijs niet zoo hoog te schatten als de heer juslleman Het bleek toch aan spr meermalen dat de leerlingen dier inrichiing in theoretische ontwikkeling zeer tegenvielen wat de heer Lalleman deed herinneren dat ook hg op verbastering der normaalscholen had aangedrongen Nadat nog de heer Kugter er op gewezen had dat z i by de kweekscholen een zekere dril methode heerschte waar meer het geheugen geoefend danhet denkvermogen ontwikkeld werd waardoor nietzoozeer als wenschelijk was telftlandige mentcken werden gevormd dat door de heeren Lalleman en Boozeboom werd weersproken waarvan de eerste meermalen uitstekend ontwikkelde jongelingen die van de kweekschool kwamen had leercu kennen terwgl delaatste die inrichtingen met name die in deq Bosch tegen welke hg eerst raei wamronwen was vervnidgeweest zeer had leeren op prgs stellen werd door den heer Gonda er op aangedrongen dat de afkeurende uitdrukking in den Bode betreffende t onderwgsgeven door personen zonder acte versterkt machtworden De heer Boozeboom toonde vervolgens er het vreemde van aan dat volgens t wetsontwerp zij die onderwijs in teekenen landbouKkvnde en gymnantink geven vau tunne bevoegdheid niet behoeven te doeu blijken terwgl de heer Posthumus dat ook betreurde ten opzichte van t onderwijs in nuttige handwerken De heeren de Keizer en Messemaker rijn dit niet met hem eens De eerste meent dat b v op dorpen zeergoed in breien en naaien onderwijs kan worden gegeven door niet geexamiueerden en de laatste herinnerde dat het hier in deze gemeente eens gebeurdwas dat er eeu vergelgkend examen gehouden werd voor breivrouw waaraan geëxamineerde en on geexamineerde personen deelnamen en dat de knapstebletk te zijn een niet geeitomineerde die dan ookbenoemd werd Daarna werd nog eenige dncussie gevoerd over de acteexamens over het vergelakend examen en over de schorsing van onderwijzers 1 welk laatste zeer werd afgekeurd daar dat Het prestige van de onderwijzers tegenover de lecrlinicen zeer b adeeit Voorts werden nog eenige punten ter loops btj Token waarbij de heer Buijter het o a zeer betreorde dat nog steeds ook in dit ontwerp zoo voorzichtig werd gehandeld ten opzichte van den Iterpliekt Reeds in 1863 was de u ensohelgkheid daarvan aangetoond sn het noodzakelgke daarvan betoogd en hij hoopte dal jte 5a meene vergadering er flink voor uit zou ko M jHit oor haar leerplicht noodzakelijk werd ge8lj j AL Té 4 v crden tot a evaardigden ter algemeene vergadftnif gekozen de hh G B Lalleman A Boozeboom en C Messemaker en tot hunne plaatsvervangers zoo de genoemde heeren onverhoopt mochten verhinderd zgn de hh J Gonda J i Grootendorst en W G N de Keizer Daarop werd de vergadering door den voorzitter gesloten Gonda Dmk van A Brinkman I