Goudsche Courant, zondag 28 april 1878

Ui t tMi van bet pen u el drr nachtwachtbokdemle veMock on i rlioogiug vau betuldiging Te beiiDchiru £ eu lid der openbare getandheida Oommissie Keu commiMMtia ar d atedd ke bckenlMuik Een litrywieytff Bg de beUruiiiidd plaat geiuri kebbende nrkaa ping vau du bufslelfe ea het land vna ö ü Vos s ptrcecl 110 1 verkocht vuor 42 700 aan A de Vos pero no 2 voor ƒ 8 700 aan L Erberveld en pcro 110 S voor ai 490 lau C v Dillen Urden margen ia de vroegte raakte op ileb Fluwerlcu Siugtl het doohlerije an eeu w ttr en vuurvTOUw zonder het te beniLiken by het wegbrtngeu eeuw thentoof in bmiid Gelukkig dnt een voorbijiijdeud heer onmiddellijk afstei en het kind door indompeling in het water redd Thans kwam het louder uoeincnsivwirdig letsel vrij behalve iiattturlyk een geweldige lohrik voor de moeder Men iehryft ona uit StoUp Weldra eal het orgel ia d kerk alhier gereed lya De vervaardiger de Ueor H G Uollgrave vnn Deventer heeft alweder getoond dat allea wat uit sgna handen komt degelqk ia Het orgd is aangenaam en krachtig van toon Utw jl het uiiweodige door aierlgkheid vau vorm j l at oog bekoort liet bevat twee klaviers en 18 I aprekcude lemmeu en mag eeu waar aiernad der kerk genoemd wonlea Bg de iuwydiug dit den 5n Mei a a moet plaats hebbeu nl het bespeeld worden do deu iieer P Broua Middel organist te Gouda wiena talenten van algemeeue bekendheid ijjn Des namiddags tal genoemde heer een Concert op het orgel geven Wq twijfelen niet of ieder die de inwijding tal inwonen tal hoogat voldaan lijn over de kunalvaardigheid van den beer Hcdtgrave vooral by de beapeling an het org el door iemand als de heer M iddel Ook te Botkoap beeraoht thaua eene naielen pidomie ouder de kinderen loodat maar weinige onaaagelaat blyvcn Gdakkig ia de riekte van een goedaardig karakter ca komen geen aterfgevallen voor Jh Tweede Kamer der Suteu Ganeraal it bijeengeroepen tegen Üinadag S J Bonderdag vtoai rereeoigden lieh eenige keeren ie Sohicdaia oin eene afdeeling op te richten van de ïlederlandtoke Maataebappjj voor tuinbouw en plautiunde l e heer dr Vaillant werd tot voortiller gekozen en de afdeeling welke aanvankelyk 18 leden telt werd door den j re dent vau het Uoofdbeatuar gein€tallccrd € tta da proviscie Zaid Holltnd hebben 408 loteliuf eu voor de lichting van dit jaar lieh aangemeld em b j de aeemUitie te dienen Vau deie kunnen ilecbt 124 bü de leeaiUtie wordon ingedeeld Jh Vereenigiog an gymnaatiekonderwijiera in Ntdarlaud hidd op i en S4 April hare jaarIgkiohe ve adering te Arattcrdam welke byeeukomsi aar dtok waa besooht at de opening door den voorsitter den heer P C dliau werden e nt veraohilleude huishoudtl ke baUugta afgedaan en da rapporieu medegedeeld door da eoaiaiaaiau die oolaaga een onderhoud met den JliBJatervau biiuieol aakeu hadden gehad betreffende de gymuaatick op de aoholeu voor het lager onderwya jUa pUtttt voor de olgcude bytenkomet werd op Tserttd van eaa der leden jLrahem gekoMn Uitvoerig werdea behandeld de pogingen door 4a vcneuigiug tot hiertoe aangewano om de gymoaatiek ala een vwpücht leervak in de adarwqawet te lien opnemen Ben treurige ervaring ia dat het begrip Wat gymoaatiek ia en waarin dat onderwya beataat nog soo weinig hier t lande elfa onder de i l p ontwikketde klassen bekend is Bq merrderhei van atcmmen werd beeliat dat de vereeniging nadat van harentwege loo door adreasen aan de Tweede Karnat ala dioor mondeling onderhoud Bket deu miniater op de invoeriu kraohtig was aaugadrongeo ea adat da geopperde betwama daart n naar h a maeiuug door baar voldoende waren wadplegd voorloopig geen verder etappen weer behoorde te doen Oatraat bet pliaea tan Mae kkeae leerlingen bg btt gjraaoaatiadh oBdaw ia 6 of afdeetingen waa taen algaaMen van gevoeleo dat rekening raoeat gehouden woideo mat da rainte vas bet lokaal het aantal galökaoortige towtallen eni loodat de tneerfere of miadeie vardeding eener klaesa aaahet óórdeel des ondcrwüaera moei worden overgelaten Het brstuur ia oppicaw sameageateld uit de beeren t C Adrian voonitler F G Croeaen aecreaaris beiden van Amaterdam J 8 G Diste penni Maaat van Leiden U J Steenbergen van Gouda ea J UeUemaM vau Bollerdtni öiatercnmcrt c ia op dc nl nieu n Si pTening chen weg een tireede praef genoman met de stoomraaohine Brevet Brouw voor het vervoer van iramwageiis De minister van waterstaat eat vereerde dete proefneming met lijae tegenwoordigheid en was vergezeld van den raad adviaeur den heer Fgnje Ook de burgemeester en eaaige andere genoodigdeii woonden de proefneming bij De afrit gesohieddo van den wissel van de Witte bi g naar het Badhuis en van daw ïiceversa Ook dtze tweede proefaeniiug kan volkomen geslaajd hceten toen het bevel werd gegeven de maoliine te doen stiUtiian hield lij onmiddelyk op Do machine is geheel onoverdekt hetgeen dit voordeel oplevert dat machinist vrij om zich heen kan ïien tcrwy hij indieu hy zich in een besloten ruimte bevond dikwijls door de beslagen ruiten in lijn uittioht zou worden belemmerd Ook ia daaraan nog een aiidcr voordeel verbonden dit namelijk dat de paarden van voorbygnande ryluigen voor de machine niet behoeven te schrikken omdat zij onmiddelijk een persoon zien die by de machine staal Het tocial wilde dnt dit juist hedeumorgen duidelyk bleek Bij het rijden naar het B idhuis trok een afdeeliug pnardenvolk voorbij Geen der paarden schrikte er ontstond niet de raiuste stoornis en de machine kon haren weg geregeld vel volgen De gang vau de locomotief is zeer regelmatig ly kan in beide richtingen loopeu zonder dat het poodig is haar om te keeren eu de rook en sloom die niet verbruikt worden ontsnappen ala gaa uit den schoorsteen De direclie heelt het gemeentebestuur veraocht nu ook eene proefneming te mogen doen op den ouden Soheieniugschen weg maar daartoe moet vooraf de toestemming vnn deu gemeenteraad worden verkftgen De regeering heeft geantwoord op de voorloopige verslagen unpens de getdieening ten laste van de De P D Cl geeft de volgeode berekening In Schiedam werdAi iu t vorige jaar 41 millioen vaten jenever gemaakt Bcueuveertighonderd millioen Ncderlandsche kanuen jenever I Hiervan worden alleen in on laud 86V millioen vaten per jaar gebruikt Één vat sterken drank bevat 1 rand rogge en 1 mud gerst Dus in Nederlind alleek wordt verbruikt bijna 64 millioen mud rofjge en 36 millioen mud gerst Uit de rogge had men per vat 8B0 ponden brood kunnen bakken en uit de gerst 60 koppen gort kniiuerf wrvaardigen Elke kan jenever heeft dus aan rogge voor S i pond brood en aan gerst voor ruim een halve kop gort verslonden De nieuwe regeling van de opleiding van onderofficieren en mindere militairen tol officier die met 1 Ootobcr van dit jaar zal worden ingevoerd zal eene belangrijke verandering in de bestaande inriobtiiigen brengeu De cureus op de ouderwjjt inrichtingen t Haarlem Kampen t Boaob en Delft duurt viar jaren De eciste daarvan znllen gewgd zijn aan de opleiding in dè burgerlgke de overige in de militaire vakken De onder offiflicren die de twee liilitste etu diejaren doorloopen krijgen den titel van vaandrig en worden toi eeu korapagnie by een der regenientan van hun wapen gevormd Zy zijn van hun rauggenooten onderscheiden door fijnere uniform en door bet dragen der kwasten zooals die voor de oadettao der militaire academie naar gelaug hunner itodiejareu liju bepauld De leerlingen der militaire aohool die bepaalde examens met onguustigeu uitalag afleggen worden vau deze inrichting verwijderd en kunnen of naar bun korpsen terugkeeren hl ontheffing van bun verderen militairen dienattyd erlangen De militaire scholen aUan onder bet toezicht van deu inapectuur van het militair onderwijs die tevene raste voorzitter is van de commissie tot het afnemen der examens voor den offioiera rang Aan het ofd der aoholeu ataat een kapitein aap wien het itooaige aantal burgerlgke en militaire leeraren en verder personeel wordt toegevoegd Na het volgend jaar wordt bet lichter examen voor ouderoffioieren afgeschaft Evenwel kunnen oppassende getrouwe doch ongehuwde adjudant onderofficieren en sergeant majoors tot 2ea loitenrpt zander examen wórden ben md Tjen vi r eet paar j ar de zirken in het k i rvan de Sint Pieterskerk te Leiden vtflegd werden om meer regelmaat te verkrijgen en daarbij degrafkelders aan het licht kwamen vcrtooudeif zichop den wand van eenige dnarvaa met eene duurzame verf geschilderde klein kruitcn of Wvl hetverlengd Litijutch kruis met eeMe spew en eencnrielsiok waarop eene spons gettokea wat kruiselingsover elkander Deze nan het lijden van Christus ontleende symbolen rijn van oude dagleekening cq belangrijk Waarschijnlijk hebben zich nUanr graven van geestelijken bevonden £ r as voormaals geducht ouder den grond Ke roet zoo niet de roof zieke hand er had rond ewocld Geen der graf kelders althans is gebleken ongeschonden te zijn En boven deu grond is zoo hier als elders bijna geen grafzerk meer op hare plaats gebleven Onlangs rijnin do genoemde kerk eenige gpdeeltcn vnn den wnmlin den kooromgnng die hersleld nioeslen worden van de kalk ontdaan Daar kwamen overal nog overblgfsclen van muurschilderingen te voorschijn Zoowerden er nissen of uitholiitgen in den want ontdekt die gediend hadden tot berging van hetvaatwerk dat bij de inis aan de kleine altaren gebezigd werd Ook daarin waa door het penseel een gebloemd tapgt voorgesteld De wanden zgn zorgvuldig met mcIselHeen hersteld en inet pleister overtogen waarmede ieder epoor van oude krrkmuurachildcring is uTlgewiacht C Sedert eenigen tyd houdt te Zulplien een commissie zieh bezig met het onderzoek van de mcU Het resultaat van dat onderzoek beeft zy nan d Gezondheidscommissie medegedeeld en door deze il een rapport ingediend by den Gemeenteraad waaruit blijkt dat 6 melkverkoopert de melk O pOt water bevatte boven het normaal gehalte van anderen 6 7 11 16 19 en vnn één zelfs 80 pCt De namen der 12 verkoopers zijn iu den Qeuiceiileraad voorgelezen ea door de A Ztitpk Ct ter kennis van het publiek gebracht 80 prooeut water waarlgk geen kleinigheid I Omstreeks half Mei zal te Amsterdam eene Itnt worden opgeslagen waarin I c rei or ir uereld i s 80 wcotiden zal kunnen ivordeii verricht door euu ieder die na belioorlgk zgn entree te hebbeu betaald plaats il nemen op olifanten kaaieelen iu apoorwegeu of Btoombooten om door een vernuftig mechaniek lauga het geheele panorama dat de verschillende streken en lauden voorstelt te warden gedraaid Een uienwerweteche rensaohlige eigenaardig ingsriidite carottssel dus Nopena de eerate lading N Amerikaanaek mager vee die zooala wJi hebben bericht in Duilaohlaud ia aangekomen kunuen wij thana de volgende nadere bijzonderheden mededtelcu Aangezien bij herhaald onderzoek het vee bleek gezond te iju werd het ten vervoer verder naar het binnenland publiek verkocht op 16 April jl Van ver en nabij waren koopers opgekomen Alle ossen brachten veel geld op de hoogste prijs waa 180 th de laagate 106 th per atuk Gemiddeld bracht elk aluk vee op 143 th 21 tgr of ruim 431 mark De slieren waren naar vergelgking goedkooper 830 en 200 tb De paarden brachten op 156 tot 500 th per stuk De buffel was reeds onderbande voor 1650 ma k verkocht De gansohe lading heeft opgebraebt 168 265 mark De varkens zgn daarbü uiet medegerekend omdat die reeds onder de hand waren verkocht De eerste proeve om mager vee uit Amerika naar Duitsehland over te brengen ia akoo uitstekend gelukt De vraag is slechts of dat vee op de N Duilaahe weiden zal willen ge4üen wat troawena wel te deuken is INGEZONDEN Hteren k beetuurders der Bemouelrantsohe Gcmocnte worden attent gemaakt op het ongerief dat door de late uitgave van hun nredikbeurtbrieQe inzonderheid aan buiten Gonoa wonende belangstellenden wordt veroorzaakt Mg zgn ver qheidene gezinnen bekend iu da omÜggfude gemeenten die geregeld van familie of keunittea bctiobt ontvingen omtrent den dieustdoeoden pre dikant ten einde Zondag deaverkieieuda bier ter ktrk te kunnen gaan Dit it nu alleen bij nit deting mogelgk want niet allgd ie men getlemd acht te maken op iemand die uit den nard zyner letrekking ona vroeger dan het briefje kan inlichten Vele buitethnanschen komen nu nieU Kerken Igdcn eene schade welke zeker niet door de ogt WP der brieQea wordt gedekt Ik heb de bandelwgze der kerkbetturtn tegen over elkander reeda ala kw ongeuaaohtig hoolan betiteh n doch dez qualifioatie daargelaten komt het ook m voor dat het kerkbestuur meer in b belang der kas zou handelen iitdien het reedt vroeg b V Woensdag of Donderdag het brieQe verkrijgbaar stelde en niet met i boekverkooperaapeeulalie scbutWtinkjs iftfldi xtv kct pitUiiik Ufi am putllolteit zott zeggen kot meer kant er Kt opvolle kerken en groote ooUectet In elk geval gaande belangen der gemeenteleden bij de uitgave vanhet brieQe voor en eventueele schade zou door een beroep op dcnjiefdadigheidszin der kerkgangers wel vergoed worden B Mijnheer de Èedaeleur I Het komt mij onbegrypelgk voor dat nu de taak der waterleiding goed door iedereen kan beoordeeld worden nu er publiciteit aan de voorwaarden en oudere stukken gegeven is niemand van zijne bebugatelliiig doet bigkeu noch door het houden eener meeting om over die zaak vau gedachten te wisselen noch door ingezonden stukken in de üoudache Courant Vreemd verschyusel Wat een onderscheid bij andere steden iu gelgke omstaudigoeden I Het is daarom dat ik de pen opvat om in afwachting van het besluit van deu Baod der Gemeente eenige gedachten eu beoordeelingtu run aiideie personen en over andere plaatsen aau het publiek onder de oogen te brengeu met den wcuscb dat dit de overtuiging zal versterken voor bet noodzakelijke eener verbetering van het drinkwater ter dezer stede en het gevoelen te doen doordringen lat e itmeentt Bettnar eijentUjk niet moeit mlen al het al zou doen om hel de concettionarUsen gemakkelijk tf maken ea toorrechte aan Ie iitden waaneer dal tondtr dirtcte êchade toor de Otmêtnte éau feieUeden n lOi Manfr gkt moeilgia mtarioogtt nuttige en noodiakelgke onderueniug uUtoering te kunnen geeen 1 1 Water eu lucht legt het FamiUtólad van Nov 1877 amter en liohl welke voor seheiknadige elenienten gehouden worden zijn heden ten dage in eeiiigstins anderen zin nog altgd gewiohlige eleiiicuten inzonderheid voor de hygidne Iu welke ifinale reeds v6dr 2000 jaren de Boineiiien den invloed van het water op de gezondheid waar deerden zonder de natnurweten4ebappel jke kennis te hebben die ons tegenwoordig teu dienste staat daarvan getnigeu de prachtig aangelegde water liiiliiigen lie ilikwcrf van verre zuiver getond Water naar de steden brachten Wy zgn iu dit vopziobt bg de oude Romeinen ver ten achteren K Uwen lang heeft men zich in onze steden bg gebrekkige afvoering der faeoalieu met ongezond wel en grachtwater vergenoegd eu eerat iu deu jongaten tgd ia men door veelvuldige cholera epi demien en de zeer groote aterfte iu verband h erninede te laat opmerkzaaai geworden op bet feit dat het driukwaUr daar de grootste sobuld van draagt Desniettemin wordt de hoogat gewichtige water aanvoerquaeatie nog met weinig ijver en weinig door zicht behandeld Hier is een punt waar de regeering werkzaam kan optredeu niet enkel door de sterfte te controleeren maar ook door de oorzaak van overmatige sterfte weg te nemen Zonder U herhalen wat al too menigmaal in het publiek èn in deu Gemeenteraad is gezegd welke invloed alléén zuiver bezonken IJstelwater ten tgde toen de oholera alhier beenebte bad zoo haal ik hier nog eeu merkwaardig voorbeeld daarvan aan van eene andere stad hetgeen in d NimiK Rotterd Courant van Januari 1875 is medegedeeld Volgena eene opgave van Dr Beuzy stierven aan ohdiera aedert 1849 te Bombay 1849 2128 peraooeo 1862 3170 pcraonen 1860 2997 I 1863 2209 18B1 8485 F 1864 4847 J882 1620 1866 2887 1 3 1148 1866 83 mmm Uu SB07 1867 111 i 1866 1645 1868 827 m i ï 1846 1869 764 2181 1870 386 ma 115 1871 294 1986 1872 191 1 61 1878 95 18 1 641 Januari Kobraari en Maarl 1874 4 V Het waa in 1875 dat voor btt oertt maatrege Itn werden genomea om het water der rivier Vehar doof middel van ijzeren pgpeo door de ttad Bom bay te leiden eU tevens de rondwellen te sluiten In verband net Onze eigen ondervinding van jeen tiabtbare vermindering van cbolera aterfie na i eene gelgksoortige verbetering van deo Watertoe voer gelooven wg dat dczC gegcfeni inderdaad zeer sterk splrekeu Naar de Calcatla Sngliaman 30 Deü 1874 Hoe men te Leiden er over dacht leett men in het Lriiuh Ddghlad van 11 October 187S woaiiran het voernaamate hier volgt In de bejangryke gemeenteraadazitting van den SOsten September II is met 16 legen 3 stemmen de voordracht van B en W aangenomen strekkende om heji te maohligcu zoo inogdyk niet bevoegde personen of eeu maatschappg iu ouderhandeling te treden over het verleeueu van een coucesaie tot het aanleggen eener duinwaterleidiug op voorwaarden die het Gemeentebestuur ten meesten nutte der ingezetenen zal meenen te zyu Wat meer ia reeds is van particuliere zijde een aanvraag om voorloopige concessie ingekomen Men is echter van meening dal de begroeiing volgens het ook in ons blad beschreven avant projet van den gemeente architect den heer J W Sch iap uitbreiding behoeft ora tevens reeds oniniddelyk bij het begin der exploitatie de geheele stsd vaii duinwater te voorzien en wg motten volmondig toegeven dat wil men aan het doel der onderuemiag verbetering v in den algc neenen gtzjudheidstoestand beantwoorden ook ecu zoo algemeen ino c yke verstrekking van duinwater de grondslag dieut te zijn waaivan men uitgaat Nog onlangs iu de meergemelde gemeenternadszilting werd er op gewezen d it er na Arfigustus 1874 tot Juli 1875 slechts 109 658 emmers water kosteloos werden verstrekt tegenover 300 000 emmers fi 1 cent Indien men nu bet verkrijgen van het duiuwatcr der evenlueele leiding ten gevolge der groote afstanden door het leggen van slechts vier hoofdbuizeu zoo bezwaarlyk maakt z il men dan mogeu spreken van een ondernriniug ten algemeencn nuttr iVInu moet hier ook vooral liet oog houden op deu nyvereii iniudergegoede nia ir daarom niet geheel onveruiogeude die gaarne iels overheeft voor een frisschen dronk waters maar wiens middelen te beperkt zijn om er veel voor uit te geven als het verkrygen van het water hem niet gemakkelijk wordt gemaakt Ueeds in ons nummer van 23 September 11 gaven wg als onze meeuiug te kennen dat men spoedig zou inoeleu o vergaan tot het aanleggen van zybuizen door He straten eu grachten Ia het wonder dat wij waar zulke sprekende argumenten in onzen Gemeeuteraod worden te b rde gebracht ons scharen aan de zijde vau hen die voor onmiddellijken aanleg van een volUdig buizennet zijn Bovendien zal deze uit den aard der zaak betrekkelijk niiuiler kosten dan eeu latere uitbreiding v iu het buizennet by gedeelten Wij hebben hier dus tr doen met een voorloopige concjssieaauvrage op een dergelgken grondslag Het Spreekt tchter vanzelf dit de aanleg volgens dien ruiineren maar ook wel beaien alleen aan het doel beantwoordendcn maatstaf ook meerdere koeten zou eisohen wellicht ƒ SUO OOO wat vooral geen overdreven cijfer z il bl kea 1 kqo wanneer meu in aanmerking ueemt dat onze atad ten gevolge zaa de ruime achaal waarop tg ia gebouwd geei unstig terrein oplevert voor den aanleg van een volledig buizennet In buitcnlandscbë steden b v Berlijn ontvangt men op hetzelfde aantal meters leugte eener hoofdhuis de oontributiegplilen van somtijds 40 in één gebouw wonende gezinnen waar men in onze stad met hare afzonderlgke woningen nauwelijks op 2 il 3 water verbruikeude huishoudens zou kunuen rekenen Die meerdere kojteu van aanleg zullen echter moeten warden gevoaden door nlgemeenc toetreding vau contumeuien zoodat aan reutubiliteit der onderneming na verloop van eenigen tyd juiat bij het bezit van een volledig buizennet niet valt te twgfclcn te meer daar de grootere lengte der gezaiiieiiigke buizen sleobta een uitgaaf voor eenmaal vordert eu de exploitatie niet kostbaarder maakt doch integendeel op een later tydatij een grooter opbrengst verzekert Dea te eer zal men dit toestemmen wanneer men iu aanmerking neemt dat heel wnt kleiner atedcn in het buitenland b v in Engeland plaateen met 16000 inwonen zich in het bezit eener waterleiding verheugen Een eerste vereischte ter uitvoering van een dergelijk meer uitgebreid plan is natuurlijk het bezit van een nauwkeurig door een deskundige migewerkt ontwerp van het avant prsjet van B eu W met eu beneveua een gedetailleeide begrooting Thana nu wy reeds weder een kleine schrede verder zgn nu het blgkt dat er mannen iu ons midden Werdea gevonden wien de bloei van de stad hunner inwoning genoeg ter harte gaat om de hand aan bet werk te slaan thans is t zeker ook mteï dan tijd dal onze inede ingezeteuea hun stem doen hooren om te toonen dat zy prga atcllen op bet bezit eener goede vooral eener algemeeue waterleiding en bet bew a te leveren dat bet bq de exploitatie niet aan oouaumenteu aal qutbreken De middelen oui van dia mteniug la doen blffken behoeven in j ogie dagen zeker niet te worden aangewezen De fne rdere of mindere aleuu dien de zaak zal ondervin4en van bet Dagelpsch Beatuur en den Qemeentaraad zoowel ala vau de ingezateneu iu het algemeen zal moeten uitmaken of Leiden al dan niet vaii de behoefte aan eene goede waterleiding overtuigd ia Al zeer kort daarop waa de oonoestie verleend en wel voor 60 jaren met ö j rente garantie door het Gemeente Bestuur I U nat bcet t de A Miaw FDiteri C unmt niet nlreeda herhaaldelgk omtrent de zorg voor het aanwezig zijn van zuiver drinkwater gezegd I Aldaar heeft men de bewgzen van den iuvloed van goed bezonken en gefiltreerd Moaaivater in ruimer mate Sedert dat de waterleiding iu werking ia hebben de apothekera die de tiekeubutaen bedienen dua i i die vooral aan minvermogenden leveren de opmerking gemaakt dot aedert de waterleiding er is ia niet de helft der reoepten krggen van vroeger Het maximum van het gebruik van dat Maai water dat men eerst na tieji jaren daoht te bereiken heeft men nu reeda Onder deu tjtel van Hoe Kordt in Ntdtrland toor de Folkageiondheid gezorgd achrgft de N M Courant van November 1875 omtrent de zorg voor zuiver drinkwater o a Het ia ook met die zorg gegaan ala met de wrg voor de volkagtzondheid in het algemeen Onze stad en s Graveuhage hebban het voorjweld van Amaterdam gevolgd en eene drinkwaterleiding laten maken te Grouingen heeft men bi de behandeling der gemeeutcbegrooting voor 1874 en ook later het plan overwogen om uit Drente of uit de duinen goed drinkwater aan te voeren te Utr cbt benkt men sedert een p iar jaren op het alaperige GemeentebeslDur in de hoop in een helder oogenblik doo dat college de rente van het kapitaal benoodigd voor bot aanleggen eener waterleiding te zien waarborgen in enkele kleinere gemeenten zgn groote openbare regenwaterbakken gemaakt bg de kerken of bg audere openbare gebouwen bier en daar vindt men ook filtreertonnen van Gemeentewege geplaatst of wordt door eene particuliere Vereeniging goed drinkwater tot bigen prgs verkooht Maar het is er nog ver van af dat allerwege voor het verschaffen of verkrijgbaar zgu vau goed drinkwater gezorgd is en het ia mede zeer de vraag of de wijze waarop hier eu daar gtzorgd is werkelijk goedkeuring verdient Te s 6ravenhnge bijv heeft meu enkele huizen der leiding midden door de riolen gelegd en eene onvergeeflijke fout heeft men verzuimd het inrichten van waterdoaets te verbieden totdat de verzameling von afvoer der faecale atoffen ook door dien tragen en voor de volksgezondheid alles behalve gloeiendeu Gemeenteraad behoorlijk geregeld zal zijn Het ia dus meer dau t jd ook hier eene wettelijke regeling te hulp te roepen om ie onverschilligen ouknodigen of onwitligen te handelen en wel tot goed handelen te dringen De Bijks commissie tot onderzoek van drinkwater zie haar rapport aan den Koning 1882 bladz 100 eu 411 heeft de weuechelijkheid van weltdgk loeiioht op het drinkwater in Nederland krachtig betoogd en een lid van die Commissie heeft daarbg de schets geleverd van een ontwerp van wet waarbij het toezicht over de hoedanigheden van het drinkwater der ingezetenen tot eeu onderwerp van Staatarorg verklaard ordt en waarbij de regelen worden voorgeateld waarnaar het afkeuren van slecht water en het gelasten van maatregelen tot voorzieulug zou kunnen geschieden De weg iS dus gebaand en de voorbereideude arbeid is volbr clit Maar de Regeering houdt ook voor dit volkibehiug het ooa gesloi en totdat een nieuwe inval van de vreeselgke cholera in onze alluviale en veeuslrekeu opnii uw duwudeu ingezeteueu komt weguiaaieul Eene mocd wiUige verwaarlooziug derhalve II Als de vijand voor de poorten staat gatn we glingi aan t leggen vau riolen of verkwisten schatten aan dure outsmettingsmiddeleu Maar uai v is gevaar tyddyk geweken of de oude zprgelooze verstoktheid komt weer boven en geen stuiver kan bet Igdeu voor verbeteringen die ons voorgoed legen verdere aanvallen beveiligen zonden Deze wyze van doen is oubttchrijfel k d aos belaehelyk dwaas toti ze moeten heeten indien ze niet zjoveel lyden en dood kostte Wy verzekeren onli lichamen tegen spoorwegougelukkea onze huizen tegen brand onze glaaruiten tegen projeciideu doch ona allér gezondheid te verzekeren tegen de premie van cttte ietwat verhoogde belasting daanaS mag uiet gedacht worden Zéé leven of tterven we dan voort onder de tirannie van vuilnis Zorgvalil leggen we bet zoo aau dat onze excrementen zich mengen in ons drinkwater dat qj den Mn bezoedelen waarop we wonen de lucht verpettei die we inademen We weten Wat on te doen jiiaat hondéfdeü malen schier tot vervelens toe btbbe rvarintej wetensoh ip t ona voorgezegd allen organiaohen iml vooral üuie eig na laeeale ttoSta hebben wi te verwijderen onsohaddgk te maken althaua builka aanraking te atdlen met de demeiifen die alleremt tot out leven onmisbaar zBn Dit kunuen we doen voor eeu weinig geld toch doen we t niet en hottdea ons geld in den tak eii teu jaar ap jaar de akdigate ziekten onilec at r iilwoedeBt Ea hiermede zal ik vooreent faetlujfft Modit de gd er zyn Viiiiür dat onzen Oemerntena l die hoop ik dete wenken in rgpe overweging hil nemen een Wuit neemt dan stel ik tny voor zoo de Redactie dezer Courant de bdaeMbkid wil hebbau