Goudsche Courant, zondag 14 juli 1878

t 1878 Woensdag 17 Juii N 2167 GOUDSCHE COURAWT en Advertentieblad voor Gouda en Omstreken J fl De uitgave dezer Courant geschiedt ZONDAG VrOENSDAG en VRIJDAG In de Stad geschiedt de nitgave in den avond van DINSDAG DONDERDAG en ZATERDAG De prjjs per drie maanden is f 1 75 franco per port 2 ADVERTENTIÊN worden geplaatst van 1 5 regels a 50 Centen iedere regel meer 10 Centen GROOTE LETTERS worden berekend naar plaatsruimte Afeonderlijke Nommers VUF CENTEN De inzending van advertentiën kan gescbieden tot é n uur des namiddags van den dag der uitgave i It P 4 f Jt Itf BURGEMEESTER en WETHOUDERS van Gouda brengen ter algemeene kennis dat geregeld eiken Vrjjdag des voorraiddags ten 8 uur in het Gasthuis gelegenheid zal bestaan om zich kosteloos te doen inenten en herinenten Burgemeester rn WelhoiKlers voornoemd VAN BERGKN IJZEN DOORN De SecretHria BEOUWEIt Paricmeiitaire VVerkKaamliedcn Waarin ligt wel het hoogste belang van hut aanhangig wetsontwerp Lijjt het m de niet opneming van subsidie en restitutie stelsel ligt het in de opneming der chnstelyke deugden of in de Tenneerdering van het onderwijzend personeel en in de verhooging der mininmnicijfers V Ieder zal op deze vraag eeu antwoord geven naar het standpunt waarop hi staat in één punt zullen echter allen en predikanten en staatslieden en onderwijzers en gemeenteraadsleden overeenkomen in het hooge gewicht namelijk der bepalingen omtrent de kosten Wie zal die meerdere uitgaven betalen Dat die vraag voor verscmllemle antwoorden vatbaar was was reeds by de algemeene beraadslagingen gebleken en veider bleek dit uit de verschillende amendementen ingediend op de artikelen die de uitgaven regelen Een gepaste inleiding voor dat debat was een interpellatie van den heer De Caiembroot betreffende de ongunstige berichten die omtrent de zaken in Atjeh in omloop waren De minister van koloniën antwoordde terstond dat hem noch officieel noch officieus iets naders dan het reeds vroeger medegedeelde bekend was en dat voor hem dat stilzwijgen een geruststellend teeken was afgaande op het oude gezegde yeen tijding goed tijdiiiy Dit gerustgtellend antwoord ontncAn der oppositie de gelegenheid om de onderwys quae tie met de Atjeh qnaestie te vereenigen en uit die vereuniging een reeks groote woorden over staatsbankroet enz te distelleeren De heer Berch van Heemstede tastte terstond door ziJn amendement op art 43 waarin de gemeente wordt voorgeschreven om in de kosten van het openbaar onderwijs te voorzien de jnaoatie in iet hart aan Hij toch wilde dé jaariiedilen dir onderwijzers de vergoeding wegen gemis van vrije woning de aanschaffing en net onderhoud der schoolmeubelen de verlichting de verwarming en het scboonhouden der lokalen door de schoolgaande kinderen doen betalen en wel door een schoolomslag van een tol tien guliU ii ier maand voor ieder schoolgaand kind de on en minvermogenden natuurlijk uitgezonderd Hel communisme moest dienst doen om dat amendement wa irraii de aanneming zeker de intrekking der wi t zon ten gevolge hebhen te verdedigen Voor den heer Wiutgejs was nu het oogenblik gekomen om zijn fantntieele bezwaren die bjj de algemeene beraadllagingeu door den minister niet aangeroerd laat staan opgelost waren aan zijn geachte medeleden nogmaals mede te deeleu Hoe jammer dat door dien spreker niet gewezen kon worden op de vele millioenen die een hernienwde oorlog met Atjeh zoude verslinden Toch was voor hem de teeatand zter kritiek en hij achtte het onverantwoordelijk nu over de opdrgving der uitgaven met eenige millioenen te discussieeren Ook het spook staatsalniiic it geheeten deed dienst en was door den minister gewezen op de groote rampen die het gevolg zijn van pMesterheerschappij en kerkelgke onverdraagzaamheid hjj wees op de niet minder noodlottige gevolgen vaa drukkende belastingen wegens te groote uitgaven De heer Bredius Jr brak een lans voor het beginsel om het onderwijs geheel tot rijkszaak te maken en wees er den heer Wintgens op dat de e in 1857 voor een amendement had gestemd om reeds toen het onderwijs uit de handen der gemeenten in die van het rijk over te brengen Nadat de minister de bepaling van het ontwerp overgenomen uit de tegenwoordige wet kortelyk verdedigde en de neer Berch van Heemstede herinnerd had dat hij door te stemmen voor laag schooldgeld bij het hooger onderwijs dun ook met vii van communistische beginselen was werd het amendement met 57 tegen 18 stemmen verworpen Na het beantwoorden van eenige vragen o a omtrent de uitbetaling der weelden der kweekelingen de inrichting der schoolbibliotheken werd art 44 goedgekeurd waarna nan de orde kwjin het voorstel cm nit de schatkist 30 pet der uitgaven voor onderwgs aan de gemeenten te restitueeren dns een restitutiestelsel maar niet het restitutiestelsel Hoewel wegens de gevallen beslissing omtrent het amen Jemeut op art 43 verschillende amendementen waren ingetrokken bleven er toch nog verschiUcude over en wel één van de heeren liuëll vau Naanien en l itijri om de meervermogende gemeenten niet in het restitutictelsel te doen deelen maar die restitutie te doeu plaats hebben wanneer de gi nieentebela itiugen eerst tot eeu maximum zijn opgevoerd één van den heer Schinimelpennmck om de restitutie te beperken tot de verhooging die door dit wetsontwerp wordt veroorzaakt een premie dus aan die gemeente besturen die tot uu toe de ondorwijs aken zoo karig mogelijk behandeld hebben De heer Biedius wil 60 pet der minima traktementen door het r k doen vergoeden dat bij volledige uitvoering der wet 3 600 000 aan de schatkist zou kosten de heeren Bergsma en ëickesz willen eenvoudig de 30 pet restitutie in 40 veranderd zien dat een meerdere uitgaaf van 8 ton zal veroorzaken De geheole zitting van Donderdag was gewijd lan de bospreking van het artikel en van de amendementen zonder dat de minister nog in de gelegenheid was aan het woord tekomen Die discussion lokten nog een conciliant amendement van den heer Bastert nit om en het artikel en de amendementen te vereenigen maar dat het groote bezwaar heeft dat de uitgaven voor het onderwijs voor geruimen tijd aan de controle der wetgevende macht zullen onttrokken zgn het luidde Aan elke gemeente wordt ter uitvoeiing van de bepaUngen dezer weteen jaarlyksche bgdrage uit s rijks kas in de in art 44 genoemde kosten verzekerd niet beneden 10 pet van het gezamenlijk bedrag dier kosten en 50 pet niet te boven gaande Totdat in de verhouding tusschen de rijks en gemeente önantiën nader zal voorzien zgn worden het bedrag dezer bijdragen en de verdere toepassing en uitvoering vau dat artikel beheerscht door voorschriften door ons bg algemeenen maatregel van inwendig bestour vastgesteld In de zitting van Vrijdag verdedigde de minister het artikel en bestreed de amendementen Hij constateerde dat de meerderheid niet opzag tegen meerdere uitgaven ten behoeve van het onderwijs maar dat bij haar alleen verschil bestond omtrent de wijze waarop dat meerdere zou verkregeh worden Zonder de voorgestelde regeling de eenige mogelijke te achten verdedigde de minister het beginsel waai het voorgestelde rustte het onderwys gemeentezaak onder toezicht van het rijk het rijk legt aan de gemeenten geldelijke verplichtingen op het moet dan ook tegemoet komen in de kosten en daar de opgelegde verplichtingen voor allen f elijk zjjn moet ook de vergoeding voor allen ezelfde zijn Handelt men anders onthoudt men de meer gegoede gemeenten die vergoeding dan zon men voor een deel de bezittingen dier gemeenten ten behoeve van het rijk verbeurd verklaren en dat zou onrechtvaardig zijn En zouden die uitgaven de draagkracht der natie te boven gaan Als België voor onderwijs 6 millioen op de begrooting heeft zullen wij dan geen 2 tot 4 millioen kunnen betalen Bezuinigen wij op andere dingen zeide de minister nu de Indische baten niet meer vloeien doch laten wjj niet bezuinigen op hetgeen strekken moet om ons belasting chuldigen te beïorgen die omdat zij volkomen gechikt zullen zijn aan den industrieelen strijd deel te nemen tot de productie van het land ook het meest zullea kunnen bijdragen Wanneer men geld over heeft voor openbare werken om de indirecte voordeele van materieelen aard moet men dan geen geld over hebben voor de indirecte voordeden van moreelen aard Achtervolgens bespreekt de minister de ver schillende amendementen De restitutie af hankeiyk te tellen van de telastingbeffing acht hy gevaarlijk en hooj t onbillgk daar het allicht opvoering ook van andere uitgaven Euu tea gevolge hebben Evenmin kan da minister instemmen met het amendement vaa den heer Bastert dat de gemeentebesturen ge ft