Goudsche Courant, vrijdag 21 maart 1879

Zaa hrt ooit moeilqk is fnm een QordKKht een waar en juist verslag te geven dun van een vau Muttatuli Zijn wijze van spreken is etuvuudig zijn betoogtrant duidelijk zijn loeiden zgn juist gekozLU en zgn gansohe voordracht ook bij min of meer diepzinnige redeueeriugen boeiend en meêsleepend Tucli heeft het weergeven bezwaar Do rijkdom vau goduchteu is zoo overstelpend de overvloed van beelden zoo rniin dat hij zich telkens en telkens weer de draad van zijn betoog laat ontglippen Dat maakt het geven van een getrouw verelag ondoenlijk waarvoor dan ook het hier bovenstaande in do verste verte niet wil doorgaan Hij vat echter den draad steeds weder op eu eerst dan blgkt het hoe noodzakelgk die uitstapjes waren die trouwens ook op zichzelf een heerlijk genot schenken Spr werd luide en herhaaldelijk toegejuicht en bij menig toehoorder kwam voorzeker de wensch op dui dit niet de laatste maal was Multaluli te hebbeu gehooid g i Diaen ntwS ik raoc an in de rei ran hen die geleden hadden voor de goede zaak der waarheid die zij voorstonden doch Jezus had écu voorrecht gehad hij was betrekkelijk jong gestorven slechts even dertig jaran oud en hg was daardoor bewaard voor een lang leren vol tijden dat juijt om don langen duur dubbel zwaar zou geweest zijn Haddeu dan ook zgne discipelen die tgn leven beschreveu en die het op indrukwekkende wijze wilden voorstellen grootere menscbeukennis en meer menschkuude wat niet t zelfde ia bezeten zij hadden in hun verhaal Jezus langer laten leveu en dus ook langer doen lijden Spr wcea er voorts nog op da4 uit do geschil Ienis van alle hervar iers bleek dut aan hun optrei en in de wereld oen tijdperk voorafging waarin zg z ch van de wereld afzont eiden zoo ook Jizus zoo ook Johannes die in de woestijn den tijd van voorbereiding doorbrachten Dat ji e waiik een vingerwijzing die niet moet voivb eden wordrij Alvorens men groote daden ilroren menJeti goeds wil nkvoeie Bcheppe men zichzelf als t ware een woeugu iu eigen gemoed dat is men koere tol zichzelf in om Itter geheel met zelfbewustzgn te handelen Na die uitweiding vervolgde spr zgn beloog Voorzeker er schijnt vaak reden zeide bg om hetleven treurig eu de wereld een tranendal te uoeratu I en toch die zoo spreken hebben ongelijk groot ongelijk Do mensch hecfi alle reden tot alle recht op vroolijkheid op vreugde op genot Van de vroegste tgdeuaf en bij alle volken bobben er personen bestaan die in ontbering zelf kastijdii en dooding van het vleesch bun heil zochten geheel ten onrechte genieten is hetgeen waartoe de mensch geroepen is met andere woorden gelnitif sèt dat nies is dun eeii aaneen hukeling van v rscl4llentf nietingi n doch alleen van de zoodanigen die op dien naam reclil hebbeu alleen edele genietingen die later geen leelgken natmaak geveu De rocnaah moet genieten gelukkig zgn Spr is daarvan overtuigd Hg i die leer van harte toeged au 1 en beoefent die mocht men daaraan twijfelen men kome dan eent een kijkje nemen in den kring derzgnen waar men leeft eenvoudig nuiar gelukkig kinderlijk en gezellig i Bestaat er vooruilgkng wezeulgke vooruitgang I men tBgenwoordig g lukkigerdan vroeger isdikwglt gevraagd eft niet zelden botwijfelu Spr gewaagde hier van de bekende brochure van het Lid der Tweede Kamer van der Hoeven s JOt drlelgaag der mentchkeid waaruit zou moeten bigken dat er geen vooruitgang bestond wal er echter niet uit bleek i terwgl ook de titel verkeerd was daar niet die cirkelgang bewezen werd maar wel dit dat het goede en kwade tegen elkander in de wereld opwoog Tock was deze brochure aller belnugstelliug waard en verdiende niet eene beoordeeling nil de hoogte als de heer Vosmeer er een in den Spectator gegeven had Tegen de voordeden van den tegeunoordigen igd taal ontegenzeglijk veel over maar ieder il geroepen den vooruitgang in de hand te werken en Ie bevorderen Wg doen dat door te trachten het doel van ons leven te Ijereiken en dat doel is gelukkig z jn Gelukkig te tijn ie hel doel ean ont leven Dat wordt ons geleerd door de wgsbegeertr en eveneens door de poëzie die in den grond é a jn eu alleen hierin verschillen dat de a ijngeer zich vooral toelegt op de keunis van het ondersckeid de r dingen en do dichter juist uitmunt in het vindm mn ocereenttemming tusschen diezelfde zaken Vanj daar dat de dichter uatnurlgk de ware diohter niet de verzenmaker ook meestal wgsgeet is m omgekeerd Ware poëzie is het samengrgpen van e versohgnselen des levens terwgl wgsbegeerte bestaat in het leeren kennen van den aard der dingen eu het gebruikmaken daal van voor het besie doel dat ons bekend is Ieder onzer is wijsgeer moest althans wgsgeer zijn d i ieder moest begeeren wgs te zyn De zucht Ie weten en te liegrijpen is ieder eigen Het kind begint met niets te weten om daarna tt weinig Ie leeren kennen en eindelgk veel te omvatten Bij velen houdt dat leeren te spoedig op terwijl het bg allen een grens heeft Onze taak ii bovenal ten aard der dingen Ie leeren kennen Hoe karnen ikg daartoe P Door gverige studie in den tempel der natuur waartoe spr opwakte door te spreken over de etnhiid in die natuur die zich alom openbaart Zg is onze leermeesteres van haar kunnen wij leeren orde regelmaat stiptheid plichtsbelraohti g enz De natuur is meer zij is onze Jehova eu al de eigenschappen die van ouder tot ouder aan de Godheid werden toegeschreven zgn bjj haar te vinden zij is alomtegenwoordig zij is reohtivaardig zij is oimitpnttelgk in goede gaven De studie vim de natunr doet ons alhi verklaren Hierbij wees ons spr op een vreemd verschijnsel in een der geschriften van den heet v Houten welke die teUing ereueeiis omhcUde maar had beweerd dut de oociaak van den loop der hemelliohten daarvan uitgezonderd was Dit moest verwondering baren Dat kon hg niet mtel b en dat moest omdnt het een hoofdpunt betrof openlijk tegengesproken worden Vervol ivaiiloii ereeltt te Gouda Tereohtzilling van Woensdag I Maart 1879 Kantonrichur Mr J H tan MIEROP Ambtenaar van het Openbaar Ministerie Mr W C A SCHOLTEN te Eolterdam VEROORDEELD T K vischverkooper wonende te Ouderkerk a d IJsel tot eene boele van ƒ 3 of gevang van écu dag wegens op s Gravenweg onder do gemeente Nieuwerkerk d IJsel als geleider van een met twee bonden bespannen kar zitten op die kar L T werkman wonende te Nieuwerkerk a d IJsel lot eene boete van 1 of gevang vau ééa dag wegens bergen van eene aaniionlijke hoeveelheid asch iu een door hem gebruikt wordend hoaten schuurtje te Nieuwerkerk a d IJsel A D arbeider wonende te Capelle a d IJsel tot eene boete van ƒ 6 of gevang van twee dagen wegens op den openbaren weg te Nieuwerkerk d IJsel maken van i aohtelijk burengerucht verstorende de rust der iuwonors V van W tapper wonende te Nieuwerkerk a IJsel tot ecne boite van ƒ 3 of gevang van één dag i wegens als topper te Nieuwerkerk a d IJsel niet doen verlrtkken vou btnektrs uit zijne tapperij op hel voor l de sluiiing bepaalde nur 10 uur I G S arbeider wonende te Haastrecht tot eene I boete van ƒ 5 of gevang van twee dagen wegens iu draf rijden over de beweegbare brag aan den Kleiweg Ie Oooda VgI 3E8PRPK EH W H zouder Iwroep wonende te Nieuwerkerk a d IJsel van de aanklacht s nachts te Nieuwerkerk a d IJsel twee geweersphotei gelost te hebber zonder I VfTgnnning van Burgtmeester en Wethouder dier g emeente MARKTBSBICHTBN Gouda 20 Maart 1879 Bij kleinen omzet was de stemming flauw Poldertarwe puike ƒ 9 26 4 ƒ 9 75 Miqdfr ƒ 8 25 a 8 75 Rogge puike 8 75 a 7 Mindere 6 a ƒ 6 60 Voer 4 80 a ƒ S 25 Gtrtt pu ke 6 75 a ƒ 7 50 Mindere a ƒ 6 50 Haver zware ƒ 4 a ƒ 4 75 ligte ƒ 3 a ƒ 3 75 De veemarkt met weinig aanvoer den handel traag eenigB onverkocht gebleven sehapen traag varkens geschikt voor Londen van 19 tot 21 cents per hjdf kilo magere varkens en biggen vlug verkocht I Aangevoerd 5 partijen kaas prijfen van ƒ ÏO i ƒ 26 Boter ƒ 1 I t ƒ 1 30 i U u r g e r 1 ij k ë S t a nd I OFU ORE 16 Maart Hchua Uoiu ooitrrs J Pltlteel co ü I Zve ilgk 17 Johannes ouden F A Buffcels I eu M J Zutiuiuburg 18 iohaooei PeUM ouders J J I m ViUiu fu C bakller E trt Atlrnnat oydera R du I Kmtht eu da Mjrd Kverf oudtrs ü van dea Berg lu K Tl Hir I OVI BIKllËN 17 Maart E an dir Klrij buNr vaa i N Hfrtum 41 j W du Uróc 1 ra A AaMai j ISni iS i Klt in 50 j j J van Hofwcgm 1 id C Klufprr 1 j O lu 19 IJ Uttsma 4 S m fiEHÜUÜ 19 l rl U da jjii S en j Zirg C vso l ijk iD J do Uruin Berallen va i een dood kind A P GIESSEN Twïs I Gouda 19 Maart Heden overleed na een korte xiekte A UGOGliNDÜÜKN in het Oude Miinnenhais iu tieu ouderduiu van ruim 75 jaar ZUNE ÜtUUOlFDB KuUSJtliCfJlEII Gouda 10 Mawt ia79 ke n H ftnulSêrt kegens te lattr oplevering Tan de door hem a iugeuömeu ijzeren werken ten behoeve der gasf ib iek ecne buete opgelegd van ƒ 12U00 De hefr Smuliler hcuft die boete geweigerd 11 betalen looda die ziuk vour de arroml reohibauk te Hertogeubosi h rtrd gebracht welke den heer S de boele voor iji heeft kwgtgescholdeu Op grond MI ingeiwouueu reohukandige adviecen hoeft het gemecuiebeituur eohler gemeend niet in die uiispriiak te mgiieu berusten maar heeft het besloten als daartoe door den raad gemachtigd van dit vonnis ia hooger beroep la koraea Staten Generaal Twiïde Kameb Zittingen van 18 eiL 18 Maart 1879 lu df sitting van Dinsdag is de beraadslaging over rie herziening van de belastbare opbrengst der ougt bouwde eigeiidomraeh voortgeiet De heer de Bruyn Kops is voor het ontwerp als het slwkt alleen om een billgken grondslag te krijgen voor de latere conversie der mutalierpchten De hh Mees Oratama Bitttert en vau Nispeu kestrgden dé mee niog dnt giendbèlattiug lou tgn grondrente Zij hebben echter beiwarea onder anderen legen art 97 dnt verhooging van grondbelasting mogilijk maakt Daarover willen ïij nu niet beslissen De hh Vos Bulgers en Sickensi wensohcn juist dat de kenjenrag tal leiden tot verhooging en dat dan de OTcrgaDgaKehten ulleil afgeschaft of verminderd wonlen De heer van ïieuhoven is voor het hoofddoel herneoiog De heer Crcmers aarzelt het ontwerp goed te kcnicn uit vrees dat perasqualie zal leiden tot beDadeeliug der eigenaars In de littiiig va gisteren heeft de lieer de Cascmbroot verlof bekomen den minister van koloni ëu nader te interpelleeren over de werkzaamheden aan de havenwerken Ie Batbvia Hel debat over de herziening van de belastbare opbrengst der ongebouwde eigcdommen i voortgeset Nadat de hh Cremers en van Naamen becifareu tegen het ontwerp ontwikkeld hadden en de heer Idlerda tijne adhaesie er aan gegeven had verdedigde d minisier van financiën het uitvoerig De f ondbelasting was volgeus onze wetgeving belasting herziening was dus gewettigd en ook noodzakelijk Van de uilkomsten daarvan hing af of ile grondbelasting gewijzigd moest worden Overigens praejudiciëerde het ontwerp geenszins verhooging van grondMasling maar was een maatregel ran finnnciêele hnishouding Daarna volgden versehillende replieken Heden Tooftr eiting Van de bemanning van de Baratit hebben zoo fo als allen tich weder aangeboden om den tweeden tocht mede te maken Opmerkelgk en ter eere der jongs HoUandsche lenden ia het dat lich voor deze en ook reeds oor een volgende reis zoölogen hebbén aangeboden die door t voorbeeld van dr Sluiter gezien hebben hoe veel er in de IJszeeen nog e leeien en Ie ontdekken is De heer Grant de Engelsche grondeigenalir die i n fraai landgoed in Devonshire verleden jaar vergiet om als vrgwilliger med te gaan ten einde in bet Noorden te pbotogrnpheeren gaat weder als vrlpvilliger mede Een oneer schilders die met veel talent besneeuwde landschappen pleegt af te beelden had ook gaarne d n tocht roede gemaakt maar er is voor hem geen ta aan boord Barg en Weth ran Gravenhage hebben aan den gemeenteraad ter behandeling in zijn vergadering een praeadvies doen toekomen ten aanzien vari bet onthouden van goedkeuring door de Gedep Staten aan het raadsbesluit van 5 Nov 1378 strekkende tot het in gebruik geven des Zondags namiddags Tan S tol 4 i re van het locaal der gemeenteschool aan de Badhuisstraat te Scheveningen aan den heer C H Voorhoeve lot het honden eener Zondagschool loegankelyk voor alle kinderen wier ouders te Scheveningen wonen Burh en Weth Termeeoen den gemeenteraad in overweging te moeten geven ingevolge de daartoe bg art 200 der gemeentewet gegeven vrgheid bg den Koning tegen die resolutie roorziening te vragen eensdeels omdat Gedep Staten hunne goedkeuring vroeger aan een gel ksoortig besluit van den gemeenteraad wel hebben Terleend en ten andere omdat bij die resolutie do beschikking over gemeentescholen die aan den raad b veixekerd tegen den zin der wet wordt beperkt De gemeenteraad heeft aan dat Tooratd zijne goedkeuring gehecht De Miniater van binnenlandsche zaken heeft bepaald lo dat de verkiezing in het hoofdkiesdistrict Arnhem ter vervanging van den heer O Van Eeea als lid dei Tweede Kamer zal plaats hebben op Dinsdag 8 April e k 2o dat zoo herstemming noodzakelgk is die zal geschieden op Dinsdag 22 April daaraanvolgende De ultramontaansohe kietrereenigin Noori Brah nt heeft in een U anda gehouden vergadéKug tot andidaat voor do Tweede Kamer ter vervanging van wglen den heer Van Ziiinioq Bergmann gekozen den heer mr J G De Bruijn oud Wethoader te Kotlerdnm en thans te s Hage woonachtig Reeds is gemeld dat üuukler muziek thans het eigendom geworden is van het regiment grenadiersen jagers aar men verneemt bedraagt de koopsom ƒ 15 000 Dinsdagnamiddag wandelde een bejaard heer ineen eenzame la in au het Haagsche Bosch inciihg plotseling werd aangesproken door iemand vanzeer onguusli uiterlijk die hem onder bedreiging gelastte zijn beurs over tej even De zenuwachtige grijsaard van schrik bevangen gaf zijn porteroonnaie m t ongeveer vijftien gulden over en heeft zelfs zooweinig heriiinering van het uiterlijk voorkomen vanden brutaleu dief dat dele niet gemakkelgk zalkunnen opgesp oord worden Bij de zitting van den militieraad te Tilburg heeft zich het volgende geval voorgedaan Zekere H L reclameerde op vrijstelling van dienst wegens te zgn eenige zoon niettegenstaande hg nog drie eigen broeder in leven heeft i uit het attest bleek dat hij in Nederland geboren echter zijn vader en drie broeders alle in Belgié geboren zgu zoodut die drie broeders niet aan de loling voor de nationale militie in dit rgk hebben behoeven deel te nemen en uu de vierde als eenige zoon is vrijgesteld Door een aantal ingezetenen van Zierikzee is een adres aan den Koning geteekend en verzonden ter onderstenuiiig van het verzoek om weltelgke maalregrlen tor beteugeling van bet misbruik van den sterken drank De Icerkernad der Hervormde gemeente ensoht zich terzelfder zake afzonderlgk tol do Regeeritig te wenden Nu zich hier te lande allerwcge stemmen verheffen om wetsbepalingen tot bestrgding van droiikeuscliap in het leien te roepen is het nibt oudieuslig de gvoraars voor deze zaak te wgzen op Amerika In de Ver Stalen werkt sedert vele jaren de Maiuewrt tegen drankmisbruik gericht Toch neemt dit misbruik er sterk toe meer dan elders Volgens het jongste offioicele jaarverslag werden daar te lande in een jaar l j milliaiil liter sterke drank verbruikt zijnde voor oen waarde van bgna evr i zooveel gulden Yronnen en kinderen meegerekend is er gemiddeld circa 30 liter per hoofd verbruikt 1 Het Rott Nieumbl deelt mede dat door hel ministerie van oorlog hij de firma Krupp Ie ESsen eene groote hoeveelheid ringgranaten zijn besteld voor ƒ 6 het stuk die meu aan de Rijks werkplaatsen te Delft kan gemaakt krijgen en even goed voor ƒ a het stiik En dan zijn in den IflnUten tijd een aantal werklieden te Delft ontslagen Wfgtös gebrek nau werk De trein die Zondag ooh tend 10 unr 55 min van Boxtel naar Wezel vertrok is op ongeveer l i uur van eerstgenoemd station aan een groot gevaar ontsnapt door de oplettendheid van de vrouw vau een wachter Haar man wn gereqnireeid om dienst te doen voor een ongeslelden wachter nabg het station Schijudel In de nabijheid van haar waohthuis was de kop van een ruil over de lengte v ii ongeveer 45 c M aan den hals afgebroken Bij nadering van den trein gaf zij oiiveilig hetgeen door kondukteur en machinist gelukkig spoedig werd opgemerkt zoadat de trein op 60 M van het gevaarlijke punt tot slaan kwam Onraiddelijk werd een onderzoek ingesteld waarop dadelijk naar eeu nabijgelegen wachthuis werdt teruggesloomd om een nieawen rail te halen die in een oogenblik wat gelegd zoodat de trein na een oponthoud van pi m 20 minuten zgn weg kon vervolgen Gedurende den winter tgn wtder in verschillende districten van Londen meelings belegd met het doel de noodzakelijkheid van samenwerking en overleg bij de uitoefening van nricenzorg te bepleiten Op 2 dezer crd in Marylebone het district waar de bakende Octavia Hill werkzaam is eene soortgelijke meeting gehouden De oud Minister G J Goschen had zich met de leiding der vergadering bolast ook zeer vele andere mannen die op het gebied van armenzorg werkzaam zgn lieten door hunne tegenwoordigheid van belangstelling bigken De voorzitter betoogde hoe onmisbaar samenwerking is in elk stelsel van goede armenzorg en sprakeen krachtig woord ten gunste vau de Charity Organiêtttkm Society die was opgericht om die samenwerking voor Londen in het leren te roepen Organisatie is wel voor velen altijd een onaangenaam woord voor hen die vrgheid verkiezen al beet die vrgheid wanorde maar toch moet organisatie het Wachtwoord zgn van allen die goede armenzorgweuschen en ze wordt in hel algemeen belang dringend Tcreiteht De klacht dat de Vereentging weinig toor onderstand uitgeeft de C O S is niet centraliseerend roair alleen organiseerend en bijna alles aan salarissen drukwerk enz werd door den heer W H Tremautle beantwoord Waar georganiseerd moet worden is geld uoodig on de som gclds dia men diianroor besteed is veel geringer dan de som die men anders lou verkwisten Menigeen had in den beginne gezegd Indien ge u er toe bepaalt bedelaars en bedriegers te verjkgeu zullen wg met u inedegsan maar indien ge u met particuliere of godsdienstige vereenigingen poogt in te laten willen wg niets met u te doen hebben Hadde de Vereeniging dit laatste echter niet gedaan haar werk zou weinig vruchtbaar lijn geweest zij zou dan niet kunnen bereiken wat zg zich voor oogeu stelt de liefdadigheid zoo te leiden dat ze komt ten beste van hen die in nood zgn en hulp ten volle verdienen Met de vorige sprekem waren niet alle tegeuwoordigen het eens zelfs werden door kwaadwilligen pogingen aangewend om de rust te verstoren Van wegfl zekere Aati Ckurety Organnation Society werd tegelgk eene brochure in de vergadering verspreid Daar echter de voorzitter de discussie haren vrgen loop liet was de orde spoedig hersteld Slechts eeu tieiilul personen verklaarden zich voor eene moli legen de Vereeniging gericht Ten slotte werden ipet overgroole meerderheid de volgende resolutiëu aangenomen dut het doel der Vereeniging inzonderheid den steun eu de medewerking verdient van alle godsdienstige gezindten dat de samrrwerking van particuliere liefdigheid en stastsarmenzarg eene eeste voorwaarde is voor bet welzijn der armen uuafhaukelgkheid bevordert en het paupcrisrae verraiuiurt dat wil men de liefdadigheid niet doen strekken ten voordeele van personen die geene hulp verdienen maar ze uitgeoefend zicu teu voordeele van gunstig bekende armen een stelsel van onderzoek sooals hel door de Vereeniging wordt toegepast onmisbaar is MÏÏLTATÏÏLl Deze groote denker dichter en wgsgoer trad Dinidagavond in do zaal Nut en Vermaak alhier voor een talrijk publiek op Niet lang geleden aldus ving epr aan was hg in gezelschap geweest vau iemand wien het leven niets dan teleurstellingen had berokkend en die geheel tfr neergeslagen en ontmoedigd eindelijk in wanhoop had uitgeroepen waartoe leef ik f Die vraag rijst meermalen op in der raeuschen ziel en die vraag wilde spr thans behandelen en beantwoorden Derhalve wat is het doel van ons leven Waarom leven wg Deze vraag kan op tweeërlei wgze worden beantwoord vooreerst met hot oog op de bron van ons outstnan en voorts met dal op het oogmerk van ons leven Het eerste hoe belangrqk Op zichzelf big ve thans bnileu beschouwing zeide spr alleen willen wij nu nagaan tet doel van het leven dus niet zoozeer behandfeleu de vratig waarom als wel waarlM leven wg Spr besprak daarop die vraag allereerst van het standpunt van den pessimistisoben wereldbesohouwer welk standpunt echter het zgno spr zeide hel met nadruk niet was De lezers zgner werken hadden vaak gemeend dat hij zich daarin als pessimist voor deed ten onrechte hier en daar muht hg bitter schijnen soms zelfs bitter zgn hij had nooit geklaagd zijne gesohrificu bevatten geen klacht maar een aanklacht Volgens hou die do wereld niet veel aeer dan een aardsch tranendal noemen begon de ellende al met de geboorte het eerste levensleeken dat een kind geeft is reeds het storten van tranen een treurig bigin en die eerste leveustgd zal op zichzelf waarlgk niet genotrijk mogen hceteu Verder de kiudeijareu Niet zelden wordt het tijdperk van het kiud zgu als het gelukkigste beschouwd vrg van zorgen vrg van rampen dartelt het daarheen om volop te genieten Die beschouwing is onjuist De kinderzorgen en kinderraropen mogen voor volwassenen weinig beteekenend schijnen op de kinderziel drukken zg even zwaar als de latere leveusrampen op ouderen van lagen In verhouding tot de mijidore ervaring en veerkracht van het kind wordt het daardoor dan ook niet minder terneergeslagen Eindelgk de volwassenen Die wordert vooreerst geplaagd door de gewone talrijke verdrietelgkheden van het leven waaraan niemand kan ontloopen en dan komt de treurige diep smnrtelgke ervaring dat men bg alle pogingen dikwgis herhaalde pogingen om iels goeds tot stand te brengen in de wereld zoo zelden goede vruchten ziet van ign werk Dit heeft ieder ondervonden die naar het goede trachtte maar bovenal zij die als hervormers waren opgetreden Hier wees spr op Jtius wien hij rereerde ab e a groole persoonlijkheid als een waar dichter en wijs gens tra4 hy ia eene verklaring dier oorzaak De mensch aldus vervolgde hij daarna is gelijk aan Robinson Crusoe die plotseling op een onbekende kust wordt geworpen waar hij zich geheel moet bekend m iken met den aard der zaken uit zijne omgeving Gelijk hg inoeat onderzoeken om te weten Ie komen b r welke vruchten goed voor hem waren en welke hem zouden schaden zoj moeten ookwijourfer oeie de verschillende dingen om hun aard te leeren kennen wat wij voor ons gebruik noodig hebben Hel is niet onze taak nicume zaken aan de meiisohheid te verkondigen waarheden te ontdekken maar wel het oude dat verknoeid eu bivuild is te reinigen en in haar oor pronkelijfce waarde der wereld Ie laten zien Het is hiermede als mei een muurschildering in een kerk die met lagen kalk bedekt is en Verdwenen voor het gezicht Wg behoeven die I mureu slechts schoon te maken de viiilc kalk weg te vegen om de schilderij in hare jieerlgke kitureupraoht te doen bewonderen ude woarheden die om alh rlei redenen en door allerlei personen werden verknoeid en onkenbaar gemaakt moeten helder aan het volle daglicht worden prijsgegeven Onze taak is niet geheel ongelijk aan die van de dienstbode die een ka i j mer reiuigt Het vuil rouuoni ons hebben wij slechts weg te wasschen den bodem te zuiveren on de zaak komt in buur volle oorspronkelijke schoonheid voor den dag Do studie van den aard der dingen leert ons ve 1 zij leert ons ook liefhebben zg leert ons dut er alom behoefte aan liefde beslaai en niet alleen die liefde als tusschen den man eu de vrouw maar ook die welke wij oniler Ckarité verstaan De liefde is hel hoogste voor den mensch Er was eens verhaalde 1 spr in ouden tüd eeu nonnenklooster waar ee is I als vraagstuk ter uitwerking toeu aau de orilc van den dag was opgegeven de vraag Wat is den aa d van den duivel f De npuufijes gingen ijverig aan d n arbeid en zochten met atWrIei Latijusche en andere geleerde benamingen te verklaren wat de dmvel w is en de vraag op te lossen nitgezunderd eene van Ue i die alleen dii antwoord ter ueersehreef Dodui l ach arme die nooit heeft lief gehad E non tero bene Irovato zeide spr zoo het niet waar is het is toch aardig verzonnen Do lie de is hetgeen den meucch eigenlijk tot mensch mcuikt Tot liefhebben is hij geboren Liefde ontstaat van zelf uit de menschelgke ziil en juist daarom meende spr bspaald te moeten proleslee ren tegen het gebod vau Jezus Hebt elkandir lief Men kun nu eenmaal niet liefhebben op commando eu hier en daar bleek dat Jezus iu zgn daden somigds slechts eeu enkele maal streed met zijn eigen leer Daar b v waar hij den leerlingen aanbeval kwaad met goed te vergelden en dat zij daardoor als t ware nkoleu vuurs op het hoofd huns vijandt zouden stapelen Een dergelgke wensch streed met zgn eigen en met ons aller liefdevol hart Spr wees ook op een nitdrukking iu de Ivanhoe van Waller Soott ook een geloovige waar kwestie I was van twee dames die in liefdezaken elkander in de I wielen hadden gereden toen zeide nl de een heel tra giseh tot de andere Ik vergeef U als Christin I Zoo zeide een derde als Qhrisiin Dan mag zo wel oppassen I Eeu dergelgke uitdrukking teekenl I De liefde maakt gelukkig en doet e n ander met welwiljeudbeid beoordeelen Tout comprevdre c ett tout fardouner is een n aar gelegde en eerst d ii leeren wg allet begrgpen als wij met ijver eu iinuwgezelheid den aard der dingen de natuur hebben I bestudeerd Dan handelen wg eerst zooals t behoort dan berekenen wg onze handelingen en hare gevolgen De Fransche wijsgeer Pootenelle zog eens een ver oordeelde den weg naar het schavot gaan bij het gezicht waarvan hg uitriep Voila aa qui a mal ealculle l Terecht Hij had de som des levens niet goed gemaakt hij had zich verrekend Wg moeten allen rekenen en goed rekenen Stipt nauwkeurig en gelrouw den aard der dingen nagaan eu van de natuur die Zelve ten sliple boekhoudster en om uitmuntend reki naarster is de kunst daarvan afzien Het resultaat der reiliiieering kwam ten slotte hierop m r dal het duel van ons leven ia gelukkig te zgu en hoe kunnen wO dat worden Alleen door onderen gelukkig te maken Wg allen moeten oin ons heen een tuin van geluk plantin die onze omgeving en ons zelven heerlgk genot bezorgt wij moeten zaden om ons slrooien vuu vrede liefde eii gezelligheid Dnt is de eenige weg om waarlijk gelukkig te orden Spr betuigde ten slotte zijn leedwezen dat de vergevor lerde tijd hem uicl toeliet bet onderwerp I nog meer toe Ie lichten het nas een verdere be sprtkiug alkszins waotd Uij had echter getracht binnen het kort lijdsbislek dat hem gegund was zijne idtéen duidt lijk to make Hij hoopte d t de hoor j ders dio vour zich zuudeu iiilwerken ütlouven 1 op gezag moesten wg hcui zoo min als iemand anders maar hij hoopte dal men zich opgewekt zou gevoilcn over het gehoorde verder na te deuken