Goudsche Courant, zondag 1 juni 1879

irtfiia op grond dat eijn nog ia dienst zijude broeder als Bummerverwisselaar in dienst getreden ids zoodanig blijft dienen al ia ook kort daarns i ja eigen nummer aan de beurt van oproeping gekomen Op liet verzoek van H B om outheliiug van werkelyke dienst is thans door de betrokken Ministers afwijzend beschikt Naar w j vernemen bestaat het voornemen om den lis en 13n Aug a a te Iioosduiaen een cohietwedstrijd te houden nitgesobreven door den Bond der rustende schuttery in Z Holland De toeloop om kaarten voor de tentoonstelling en de feesten te Arnhem te bekomen is zoo groot dat men minstens een uur lang queue moet maken t Waa o i aiel overbodig dat er b het binnentreden van het gangetje volgnummers werden afgegeven opdat ieder op lyn beurt geholpen werd vant queue maken kent men nu eenmaal niet in Nederland U D Het bijblad van het laatste nummer van het Amfterdanuch Effnienblai 26 Mei bevat een artikel waarin mede wordt betoogd hoe onzinnig ii stelling ia ie Rotterdam met betrekking tot de Afrikaausohe HandelcVereenigiiig verkondigd dat commissarissen Tan vennootschappen geen toezioht zouden moeten uitoefenen op fraude en diefstal ten nadcele der aoudeelhoaders Het eindigt aldus ludieu de heer Beepmaker had geantwoord dat oommiasarisaen eeuer naamlooze vennootschap zyn aangesteld in het belang der aandeelhouders en voor de fuDOtien welke zij te vervullen hebben de lasthebbers zijn van dezen ikit zij dus verdutwoordelijk kunnen zgn tegenover de aandeelhouders en niet tegenover ie crediteuren der vennootsoh ip dan zouden wg beter mei zoodanig antwoord hebben kunnen instemmen dan met dat hetwelk thans door hem is gegeven Overigens verdient de vraag in hoeverre oommiasarisaen voor het voorgevallene kunnen en behooren verantwoordelijk te worden gesteld P o i nog wel eene eenigo nadere overweging op de vergadering van aandeelhouders der maatschappij welke op 31 dsier belegd is Wij willen niets te kort doen aan de holde door mr Beepmaker aan de commissarissen ah twen onzer burger maatsohappjj gebracht Maar in het belang van het algemeen van het crediet van finantiëele en industriëele ondernemingen weusohen ij aan den anderen kant toch ook niet dat de aaoatelling van oommissarissen bq naamlooze vennoot schappen een ijdele vertoouing zg om de namen van manuen die gehuldigd worden als wakkere algemeen geachte bij ons gunstig bekende personen als uithangbord te gebruiken om aan ondernemingen en directeuren die hel niet verdienen crediet te verschaffen Indien ome lezers hun geheugen raadplegen aldus TOjegt de Jmtl tt er by zullen zij zich herinneren dat wij indertijd bij onze gemotiveerde afkeuring dat de heer Cocinck Liefsting vice president van den Hoogen Kaad figureert als commissaris van de Twentsche Bank en als lid van den Raod van Beheer barer sucourtale te Sotterdam geheel in denzelfden geest hebben gesproken Moge eindelijk eens algemeen tegen dat commissaris spelen worden gereageerd t Ia het ütr D wordt door J VV R G in een welberedeneerd artikel op hetzelfde aanbeeld geklopt Ook bij spoort aandeelhouders in naamlooze vennootschappen en maatschappijen ernstig aan toch gebruik te maken van alle gelegenheden om uil eigen oogen te zien met name on de vergaderingen van aandeelhouders altijd gainmw bij te wonen waarmee het nu over I algeioten soq treurig is gesteld dat om het voor I neniea vaii besluiten benoodigd aantal stemmen bjjecli M krijgen dikwijls aan ondergesohikten van directenren en ondere stroomannen ttandeelen geleend moeten worden om in die vergaderingen tegenwoordig te kunnen lijn en dan te stemmen natuurlijk naar genoegen van de directeuren ook o a bg de benoeming van commissarissen Koperen en nikkel munten uit België beginnen weder te Haaatricht in omloop te komen In plaats van te overwegen ol men de halvestuivers die te uauwernood en in zeer onvoldoende hoeveelheid in circulatie zgn gebracht reeds weder zal intrakken behoorde de Regeeriug officieel intrekking van de oude centen binnen een korten termijn af te kondigen Dat is de ware weg om aan een toe tand eeo einde ie maken die door de onverschilligheid van den Minister van Finanliëo telkens op nieuw onboadbaar wordt Eeo brievenbesteller aan het postkantoor te Helder die voor eenige dagen een som van ruim lOO aan bankpapier en goudgeld vefloor werd hoezeer hg bet geld niet terug kreeg gister avond door een toevallige omstandigheid in zgn goeden naam hersteld Sen paar mariniers waarvan zooala later bleek de wn met medewetea vaa den ander de portemaniiaie met dat geld gevonden had kregeji nl twist ipet elkander gepaard met wederagdsohe bedreigingen t geen door een onderofficier werd gehoord die hen daarop tol bekentenis dwong eu beide in arrest liet brengen De som was in korten tijd op een paar kwartjes na verbrast Er zal naar men verneemt voor den zg het ook onvoorziohtigen brievenbesteller wel iets gedaan worden om hem 8cha leloo8 te stellen Trouwens een lerlies van lOO zou voor zijn groot gezin en bg zgn klein tractemtnt een onoverkomelijke ramp zijn Een achttal Bostonsche kapitalisten met een wetenschappelijken professor iu dienst zijn dezer dagen gruwelijk beet genomen door eenige Braziliaausche oplichters met slechts een ouden neger in dienst Hoe dan ook de attentie van een der geldinauaen was gevestigd op een goudmiju in Brazilië met name SauCarioco en hg was overreed geworden dat genoemde mgn door aanwending van verbeterde hydraulische maohineriéa een ware goudmijn kon worden dat is met ongehoorde winst kou gléxploliteerd warden Een professor van het mijnwezen werd in locum gezonden ter exploratie eu ter iuspektie en de man der wetenschap gaf een gloeiend rapport Liefhebber n 1 had aldra zeven andere liefhebbers bijeen verlekkerd Met hun achten legden zij 400 000 dollars bijeen en belastleii den professor andermaal met een onderzoek in loco en zoo dit naar wensch uitviel met den aankoop der mijn Ten verwachte tg de verscheen het weder allergunstigst rapport de mgn werd gekocht allcrkastbaarste machineriën werden er heen geëxpediëerd Maar volgens den Bottm Herald is het uitgekomen dat de vroegere eigenaars der nietswaardige mijn door een even eenvoudig als vernuftig kunstmiddeltje de Yankees hebben beetgenomen Zg bezigden daartoe een ouden oeger die er tamelg k idiodt uitzag maar die uit zijn mond stofgoud wist te brengen in de monsters opdelving waarop de professor zijne experimenten instelde en hem dus de irapressie gaf van een wonderbaar igken goudgrond Toen de koopsom betaald was en raet de nieuwe bezitters verdwenen vond de neger geen reden meer om zich niet te verpraten Dat de kapitalisten razend waren en de professor op zijn neus keek laat zich tamelgk wel begrijpen Maar de laatste zegt het zelf nog niet te kunnen begrgpen hoe hij wetenschappeijk gegradueerde en gediplomeerde de dupe heeft kunnen worden van zoo n botten neger RAfMiJlT OVEB HET Onderwijs fh Handenarbeid uitgebracht den 26n MEI 1879 in de Vergadering der Afd Oouda en Onutrehn van Volkfonderwijs door den Heer 7 Gonda Met genoegen heb ik de taak op mg genomen rapport uit te brengen over onze ontmoeting met den Heer Groeneveld en de kennismaking met de methode die door hem wordt toegepast bij het handwerksonderwijs aan kinderen Met genoegen zeg ik omdat de indrukken die wg daarbg ontvingen van een aongenamen aard waren en w j tevreden mogen zjjn over den uitslag van onze zending Ik zal trachten in een beknopt verslag zoo getrouw mogeljjk die indrukken weer te geven Mocht het ons al eenigszins teleurstellen dat de Heer Gr ons liefst op Zondag wilde ontvangen omdat wij hem zoo gaarne met zvjne leerlingen bezig en dus terstond de toejassing van ziJne methode gezien hadden iet bad dit vóór dat hij nu beter in de gelegenheid was rustig en eeregeld met ons over het onderwerp dat het doel van onze reisnitmaakte te spreken De reden waarom hjj ons verzocht opl Zondag 18 Mei ten zijnent te komen was volgens zijne verklaring daarin gelegen dat het in den laatsten tjjd nog al dikwjjls voorkomt dat er in d § week personen ot com niissiën komen met verzoek om zjjne lessen bjj te wonen en hg het minder gunstig acht dat meerdere commiseiën tegeljjk zjjne EUtndacht bezig houden Zjjne ontvangst was hupsch en voorkomend en met genoegen verklaarde hg zich bereid ons de meest mogeljjke inlichtingen te geven Op eene duidelgke wgie zette hg de beginselen en het doel van zgn onderwjjs uiteen In t kort komen deze hierop neer De kinderen hebben in den tegenwoordigen tgd veel te leeren waardoor dikwijls langdurige en groote inspanning van den geest vereischt wordt Afwisseling door uitspanning is daarbij eene groote behoefte maar die uitspanning kon zeer goed dienstbaar gehiaakt worden aan de vorming van het verstand en de aankweeking van goede hoedanigheden In de uren waarin de kinderen geen onderwijs ontvangen en geen werk te verrichten hebben voor de school of hunne lessen willen zij toch bezig zjjn Zg hebben een afkeer van niets doen Maar bg die bezigheid is het ook noodig dat zij eenige leiding hebben zonder leiding of toezicht loopen zij gevaar zich spoedig te vervelen waarvan natuurlijk verschillende ondeugden het gevolg zijn of zoo zg zich zelven A kunnen bezighouden dan gaan zjj dikwgls zoo onhandig en onbesuisd te werk dat daardoor ongelukken of schade aan meubels of gereedschappen veroorzaakt worden zoodat de ouders of degenen die met bet toezicht op de kinderen belast zgn hen onophoudelgk moeten in het oog boaden waarschuwen verbieden of straffen iets wat volgens de algemeen erkende waarheden der opTOMingsleer niet alleen lastig maar ook zeer nadeelig is Uitgaande van deze overweging heeft de Heer Gr bet beproefd eenige kinderen op eene aangename en nuttige wgze bezig te honden niet met het doel om hnn eenig handwerk of ambacht te leeren zelfs niet om hen voor een of ander bepaald vak dat z later misschien znllen uitoefenen meer geschikt te maken ook niet met het doel om hen in de gelegenheid te stellen later bg hun gewone werk nog iets anders bg de hand te vatten teneinde daardoor hunne inkom sten te vermeerderen maar alUm en uittluitend om hen bezig te honden maar zóó bezig te houden dat zg zich voortdurend ontwikkelen oog en hand oefenen dat zg smaak krggen in geregelde bezigheid ook in hunne vrije uren opdat zg later ook al hebben zij dan geen geregelde leiding meer zelf het een of ander kunnen ontwerpen en uitvoeren waardoor zij hunnen vrgen tgd aangenaam en nuttig besteden Van zelf kwam hierbg ter sprake de Deensche ihnisvlgtmethode van den Heer Claason Kaas waarvan zooalsnit het aangevoerde reeds bigkt die van den Heer Gr aanmerkelük verschilt en waarvan hg zich dan ook een bepaald tegenstander toonde Het doel van den Heer Kaas de jongelieden verschillende gereedschappen te leeren gebruiken ben in onderscheidene handwerken te bekwamen opdat zjj later zich in verschillende gevallen kunnen helpen of hunne positie kunnen verbeteren verschilt zeer met dat van Groeneveld Deze wil geen handwerkslieden vormen Wat zijn leerlingen leeren maken moet niet behooren tot het gebied der industrie zooals in Denemarken wel het geval is Daar worden de leerlingen bepaald geoefend iu het hanteeren van hamer zaag beitel schaaf en verschillende andere gereedschappen van den timmerman schrijnwerker draaier en andere ambachtslieden terwijl ook het boekbinden mattenvleohten strooboedenmaken enz tot eene vrg hooge mate van volkomenheid worden onderwezen zooals ook blgken kan uit de tentoongestelde voorwerpen en gereedschappen ih bet schoolmuseum te Amsterdam aar eene volledige verzameling aanwezig is In landen als Denemarken Noorwegen en Zweden moge dat nuttig en uitvoerbaar zjjn in ons land is zoo iets niet alleen niet mOgéljjk maar zelfs ook niet wenschelijk De Heer Gr is tevreden wanneer hjj zjjne leerlingen door eene geregelde opvolging van eenvoudige oefeningen zoover gebracht heeft dat zg hunne vrjje uren niet meer in ledigheid of verveling doorbrengen maar lust en smaak gekregen hebben hunnen vrjjen tjjd te besteden aan het ontwerpen en vervaardigen van een of ander voorwerp van karton hout touwwerk rotting e d g Niet onwaarschgnlgk ial dit ook nog tengevolge hebben dat jongelieden die het zoover hebben gebracht op meer gevorderden leeftijd d w z in het tgdperk als zg van den knapen leeftjjd overgaan in de jongelingsja en gemakkelijker in de gezellige huiskamer te houden zgn en dus de uithuizigheid die bg de aankomende jongelieden vrjj algemeen be nt te worden tegen gegaan wordt De Heer Gr beschonwt het dus geheel als opvoedingsmiddel terwgl de heer Kaas zich meer op een maatschappelijk of een sociaal standpunt plaatst En waarin bestaan nu de oefeningen van den heer Gr Met een enkel woord heb ik er reeds op gewezen uit karton hdnt touw dun riet en gespleten rotting worden eenvoudige voor werpen vervaardigd die op zich zelven weinig waarde vertegenwoordigen althans uit het oogpunt van kanst of industrie maar die zeer geschikt zgn om de zelfvoldoening der jeugdige bewerkers te verhoogen en daardoor hunne zucht tot werkzaamheid te bevorderen Hij begint met op karton enkele Ijjnen te laten trekken volgens welke het karton met een mesje wordt afgesneden om eenige vastheid van hand en oog te krggen Vervolgens moet de snede niet geheel doorgedrukt worden om het karton te kunnen omvouwen Op deze wgze worden eenige eenvoudige figuren geteekend als een driehoek een vierkant een kruis enz en deze figuren worden langs de Ijjuen afgesneden om daarna tot lichamen te worden omgevouwen of verbonden als een kubus een doosje een stoof een ster éen brievenhanger enz enz Als de leerlingen eenige vaardigheid verkregen hebben in het werken met karton worden dezelfde of dergelgke oefeningen toegepast op eene gemakkelgk te bewerken houtsoort Eerst worden de figuren door de leerlingen natuurlijk onder toezicht en leiding ontworpen en geteekend daarna wordt de teekening op hout geplakt en zoo afgesneden en bewerkt De plankjes of samenstellende deelen op deze wgs verkregen worden te zamen gevoegd en leveren een stootje een trap een ladder een schildersezel een Igat voor een sehilderü of spiegel enz euz alles in klein formaat Ter afwisseling wordt ook gewerkt met touw dun riet en gespleten rotting De Heer Gr toonde ons eene verzameling voorwerpen door zgne leerlingen vervaardigd een geknoopt eiernetje een gevlochten zweepslag een halsband voor een hond een koord om den hond vast te houden een matje van gevlochten riet dat dienen kan om er een trekpot of ketel op te plaatsen enz Ook bet bjj ons een paar proeven van eenvoudig sngwerk zien waaruit bleek dat hjj zich ook daarmee bezig hield Een schilderglgstje was eenvoudig met een mesje niet onaardig bewerkt Op verzoek vooral van degenen die ook zoogenaamd huiswerk verlangen laat hjj zjjne leerlingen met eene fijne lintzaag ook wel figuren nitzagep die zeer aardige voorwerpen kunnen opleveren als schilderijlgsten brieveubangcrs bloemenkorven étagères zelfs vogelkooien e m a Dit zaagwerk valt ook wel in den smaak van meer bejaarde personen Men vindt in sommige familiën jongelieden die zich gaarne daarmede bezig houden zonder dat zg onderwijs gehad hebben van of in den geest van den Heer Gr t Schjjnt uit Dnitscbland afkomstig te zgn althans de platen die tot model moeten dienen en de lintzagen komen uit Dnitscbland Deze platen en mudellen zjjn echter voor eerstbeginnenden nog te samengesteld waarom de heer Gr zelf eenige modellen ontworpen en geteekend heeft die veel eenvoudiger en gemakkelijker te bewerken zgn Op dit oogenbtik heeft hg 24 modellen gereed en tegen den prgs van 2 40 in den handel gebracht Wat vooral ook een kenmerkend verschil uitmaakt tusschen de methode van Clausou Kaas en die van Gr is dat de laatste een zeer gering aantal werktuigen gebrnikt terwgl voor de toepassing der Deensene methode eene zeer aanzienlgke hoeveelheid gereedschappen noodig is getuige daaivan alweder de verzameling te Amsterdam Op de vraag van een onzer boe oud zjjne leerlingen gemiddeld en hoe groot zgne klassen zjjn antwoordde hg dat de Teeftgd zeer verschillend is Hg heeft ze van 6 tot 12 jaar en enkelen ook wel ouder De meeste lessen die hji geeft zgn privastlessen waar 2 3 of 4 kinderen bjjeen zgn Op de school van het departement Rotterdam van de M t N v t A geeft hjj s avonds dus boken de gewone schooluren aan eenige leerlingen tegelgk les doch hg heeft er nooit meer dan 10 hoogstens 12 tegelgk Meer zou hjj er in geen gevri bjjeen willen hebben omdat hjj ze toch al heet het onderwgs klassikaal telkens hoofdelgk moet leiden en belpen Wat de kosten van gereedschappen en grondstoffen betreft die komen natuurlijk teu laste der leerlingen en bedragen naar zgne raming gedurende het eerste jaar voor 2 uren les per week niet meer dan 10 per leerling terwjjl het vcor de volgende jaren aanmerkelijk min der is omdat zooals gezegd is het aantal werktuigen betrekkelijk zeer gering is en zij weinig aan sljjtage onderhevig zgn Werkte de heer Gr aanvankelijk in een beperkten kring en als t ware onopgemerkt inde laatste maanden mocht hij ervaren dat er met meerdere bekendheid t elgk ook meer waardeering waargenomen wordt In verschillende plaatsen buiten Rotterdam zooals in Dordrecht Delfshaven en Utrecht heeft men hem geraadpleegd over zgne methode en is er sprake van iets in gn geest tot stand te brengen In Delfshaven heeft zelfs een vermogend ingezetene een tiental leerlingen der kostelooze school in de gelegenheid gesteld van zjjn lessen gebruik te maken En nu het oordeel der Oommissie Uit het gehoorde is ü reeds gebleken dat zij met ingenomenheid kennis gemaakt heeft met de wgze waarop de heer Gr met zijne leerlingen werkt Zooals hjj het onderwgs in eenigen handenarbeid aan kinderen opvat draagt het de volle sympathie weg van de Commissie die niet aarzelt de afd Gouda van Volktonderwiü aan te bevelen pogingen in het werk te stellen om ook hier voor die oaders of voogden die zulk onderwijs voor hunne kinderen of pupillen verlangen de gelegenheid te openen om het te verkrijgen Gaarna verklaart de Commissie zich bereid daartoe hare voorlichting en medewerking waar die noodig en nuttig kan zgn te blgven verleenen Nodat de Voorzitter de Commissie voor hare bemoeiingen en den Versl gever voot zijn ragport den dank der Vergadering had gebracht vroeg de heer Gonda het woord om naar aantejding van het voorgelezen rapport namens de Commissie een voorstel te doen Hjj zeide ongeveer het volgende Oin nu zoo spoedig mogelgk tot een begin van uitvoering te kunnen komen acht de Commissie het wenschelgk dat de Vergadering het Bestuur machtige met den heer Gr in overleg te treden over het openen van een of meer lessen hier ter stede hetzg onder directe leiding van hemzelven betzjj onder leiding van een geschikt onderwgzer die daarvoor misschien vrél te vinden is en die dan in den eersten tjjd onder toezicht van den heer Gr werkzaam zal zgn Om eenigszins zekerheid te hebben van kans op slagen acht de Commissie het geraden de onderhandelingen niet te openen vóór ten minste van 5 leerlingen de deelnemmg toegezegd is En om in de noodzakelijke kosten te kunnen voorzien dient aan bet Hestunr uit de afdeelingskos een crediet te worden toegestaan Resnmeerende doet de Commissie bet volgende voorstel De Vergadering machtigt het Bestuur lo Om met den heer Groeneveld in overleg te treden over het openen van een cursus te Gouda in den handenarbeid voor kinderen 2o Om te trachten een onderwgzer te vinden die geneigd is zich voor rekening der afd op de hoogte te stellen van de methode Groeneveld teneinde in dien geest hier in het vervolg het werk van dien heer voort te zetten en 3o Om de daartoe noodige uitgaven nit de afdeelingskas te bestrijden Deze voorstellen werden met algemeene stemmen aangenomen Op dezelfde wijze werd de Commissie met deu heer Gonda bestaande uit de heeion Roozeboom en van der Meulen verzocht zich voortdurend met de leiding dezer zaak te bljjven belasten aan welk verzoek met de meeste bereidwilligheid werd voldaan Nog jWerd besloten aan de Redactie der Goudsche Coarnnt het verzoek te doen het rapport en de besluiten in hare kolommen op te nemen en van het Nummer der Courant waarin een en ander geplaatst werd exemplaren te zenden aan de elders wonende leden der Afdeeling Laatste Berichten Brussel 30 Mei In de Kamer van Afgevaardigden zijn heden de algemeene beraadslagingen over het wetsontwerp tot herziening der wet op het lager onderwgs gesloten De discussie over de artikelen zal Dinsdag a s beginnen Berlijl 30 Mei De Bondsraad nam heden het wetsontwerp over ile voorloopige invoering von de wgiigiiigen iu hot tultarief volgens de redactie van deu Bijksdag aan De publicatie der wet waarvan de djdelijko heffing aan een ijzerrecht van 1 mark per 100 kilo gevolg zal zijn wordt zeer aanstaande geacht Petersburg 30 Mei De J enee Ruate meldt dal de Keizer wegens den verontrustenden toeslaud der Qroothertogin Maria Faulowa na haar bevalling Livadia morgen verlaten zal eu Dinsdag Ie ZarskojeSelo zal aankomen Scliiittcrsraad te Gouda Bij vonnis van 27 Mei uitgesproken 30 Mei is veroordeeld W A B sergeant majoor wegens gedrag tegen de ondergeschiktheid in eene geldboete van ƒ 15 eu de kosten CORRESPONDENTIE Het boordartilil moeat tot bet volgend Nommer blijven lidn en Burgerlijke Staud GRüOUËN il Mei Jobinan ooderi T C van Xanlen en VV f Baara 28 Dimtl oojera J Hofervoorat en W van Veen Antonie Jfteoboa ondera D de Weger en W W M liatling 29 Cornelia ouders P de Koegt en M vau de Watenng Mattbija Cornelia Juhanoea ouders J Verkaailc en M t Lena Pieter Cornolis ouders P den Ooden en C Goedbart OVERLEDEN 29 Mei H C Zoet S j ém 1 nu Zee Eialto 11 w 81 P Kooien 4 m ONDtEIBOUWn SO Mei I t n den Bergh Ie Osa 25 j en C van Uer ii j W G Boelikamp i j en J Sprnijt 85 j H an Putton te Hagesteln 22 j en J Streng 21 j A Abbemi 24 j en J Mooa 2ftj Ondertrouwd ADVERTENTIES JOSEPH VAK DANTZIG Az van Gouda EN 1 ROOSJE HUMANS Il Numamdorp 30 Mei 1879 Heden overleed na een langdurig en smartelgk Igden in den onderdom van 29 janr mgne geliefde echtgenote HËNEUËTTË AMALIA GUPKE G LANTZENDORFFEE AmêUrdam 29 Mei 1879 Eeniffe algemeefi n enniggming Mevrouw de Wed I F JAEGER geb JoLLis betuigt ook namens verdere familie haren dank voor de deelneming betoond bg het overlijden barer geliefde Znster Mevrouw de Wed DANCKËRTS JoLLBs Dagelijks VERSCHE ZOUTEBOLLEN bij W N RAAIJMAAKERS Banketbakker Haven 17 LAFEBER Co advertecren dat zij ter VOLDOENING aan de vele AANVRAGEN van af 1 Juni a 8 Gelden ü depanlto zttUen ontvangen op de voorwaarden die alsdan ten hunne kantore Fluweelcn Singel R 353 verkrggbaar zullen zjjn Gouda lonJ3 Me i 1879 Wordt gevraagd tegen 1 Augustus eene DIENSTBODE als Meid alleeu goed kunnende koken en werken Brieven franco onder No 280 aan den Uitgever dezes De van onds gerenommeerde THEEEIV uit den Koninklijken Kederlandschen Wnrtêm bergschen THEE HANDEL van P VV TROUSSELOT ZOOX Hofleveranciers van de Hoven van Nederland en Wurtemberg te Rotterdam steeds verkrggbaar te Gouda bg J J v d SAN DEN Botermarkt