Goudsche Courant, woensdag 21 april 1880

1880 Vrijdag 23 April J P 2443 GOUDSCHE COURAKT Nieuws en Adverlenliebiad voor Gouda en Omstreken pecialilcit in Nouveautés D SAMSOM o N T V A N j E JV in j cr mime kouzc de nieuwste I liANSCflE MODELLEIS lames en KinderiaBtels in Ie meest mog elijke verscheidenheid g®S¥OTlS f © öl MUS M KÏKiiatS PAKJES EN DEMI SAISOirS VOOE JOFOENS Zwarte Zijde en Japonstoffen GORDUMETELS OEKEIT m LIÏÏGEEIËS Prijzen zijl allen genoleerd 1 coneiirreiilie met Tarijs Stalen worden oy aanvrag e franco toeo czonden Aanhevelend 303 STAATS LOTEEIJ I Vi liwilUgc openbare Veï küüplng van HUlZEi Heden overleed tot mijne innige droefheid mijn geliefde Echtgenoot de Hoogedelgestrenge Heer A G i van Dia POEL in leveii gepensioneerd Majoor titulair der Lifunteriei in den ouderdom van 56 jaren Wed A ü H VAN DER POEL VoBhl ÈNS NK Giuda den 18 April 1880 Gelieve deze voor ahj meene en hhondere keiinisffetiuiff aan te neinai DAMBETUiaiNG aan allen die ons van hiiune belangstellingdeden blijken bg de geboorte van onzen Zoon I C J C HOOGBNDIJK M HOOGENÜIJK geb ÜIBKZWAGEE Ge da 20 A pril 1 88Ü TEËTVËmME GEVRAAGÜ een KKUIDENIEKSWINKEL of dergelijke Affaire een biifgerbestaan opleverende Aanbiedingen franco onder No 433 aan het ttureau dezer Courant Tegen 1 JUM l I JULI worden gevraagd NETriUJEMEÜBILEBRDE KAMERS op een goeden stand Men adresseere zich onder No 432 bij den Uitgever dezer Courant Me rouwW 1 AMBËRT te Stolwijkersluia VRAAGT tegen MEI eeiie UiEASTBODE eene burgerpot kunnende koken GEVRAAGD met MEI EENB ÜIEiXSTBOOE van de P ü Zich te vervoegen aan het Bureau dezer Courant Gez ROORKVAAR KOET TIENÜBWEG D 79 Openbare Verkooping TE GOUDA op MAANDAG den 3 MEI 1880 des voormiddags ten 11 ure in den UTascHTscHJSN Dou aan den Langen Tieudeweg aldaar van Eene BüUWMANSWüNIMG en eenigeperceelen WEILAND enz liggende in den Middelwilleus te Gouda groot 5 Hectaren 62 Aren 41 Centiaren Te aanvaarden de Landerjjeu 1 December 1880 CU de Woning 1 Mei 1881 Nadere inlichtingen zijn te bekomen ten Kantore van den Notaris W J FORÏÜIJN DROOGLEEVER te Gouda GOEDKOOPE MUZIEK No 1 832 18 voorhanden in den BLNNENen BUITENLANDSCHEN BOEKH AN DEL van A Brinkman Lange ïiendeweg NIEUWE SUPPLEMENT CATALOGUSSEN zijn gratis verkrijgbaar U jtDA Druk van A Brinkuan De Trekking der EEUS l E KLASSE begint MAANDAG lü MEI 1880 FAFIBHFAEEIKANTEN TE KOOP AANGEBODEN Twee nieuwe WSIJFBAKKEN H ichta één jaar gebruikt lang 2 40 M breed 1 10 M geheel compleet met zware rollen Een I opei eu KE IEL hoog 1 30 c M wijd 94 c M benevens PERSEN KUIPKACHELS VORMEN VILTEN een IJzeren PAPIJ RWALS VIJGE TOUW en verdere Papiennakersgereedachappen Te bevragen bij van LO HUIZEN Co te Vaassen Openbare Verkoopinj TE GOUDA op DIISLGSDAG 27 APRIL 1880 des voorraiddags ten 9 ure ten sterf huize vanden Heer H VAN ZANEN aan de Wachterstraat aldaar van eenen NETTEN waaronder eene groote partij GOUDEN en ZILVEREN WERKEJSI Daags te voren van 9 tot 12 en van 2 tot 5 uren te zien Nadere inlichtingen zijn te bekomen tenkantore van den Notaris W J FORTUUN DROOGLEEVER t e Gouda FilIAPi i Mi Oosthaven B n 14 Pour portraits paysages et reproductions Artistiques en noir et en couleur Les portraits sont garautis absolument inaltérables F HARTI G Gouda TE MOORDRECHT De Notaris A KLUIT te Moordrecht is voornemens op VRIJDAG den 23 APlilL 1880 des namiddugs ten 7 ure te Moordreeld in het Logement Het Pesthuis c bewoond door de Weduwe C ijen BRABER bij veiling v rhooging en afslag in het openbaar te verkoopen No 1 Ben HUIS met SCHUUR LOODS HOOIBERG en ERK benevens een perceel DIJK WEILAND alles staande en gelegen te Moordrecht in het Oosteinde btrekkende van uit de diepte van den IJssel tot aan den eigendom van den heer Mr C van VOLLEN HOVEN belend ten oosten aan genoemden heer van VOLLENHOVEN en ten westen gedeeltelijk aan A KOOIMAN engedeeltelükaau A MUL bij het kadaster bekend in Sectie B onder de nommers 974 975 1408 en 14Ö9 te zamen groot 17 Aren en 50 Centiaren Grondlasten over 1880 9 03 No 2 Een HUIS en SCHUUR staandete Moordrecht aan de Kerklaan strekkende van daar af tot aan den eigendom van B va n deb VÜOREN belend ten noordwesten genoemden VAN DER VOOREN en ten zuidoosten de dubbele dijkwetering bij het kadaster bekend in Sectie O onder Nommer 1026 groot 1 Are en 37 centiaren staande gemeld Huis en Schuur op erfpacht tegen betaling cener som van ƒ 4 8 jaars aan den eigenaar vanden grond zijnde genoemde van dbe VOOREN Grondlasten over 1880 6 28 Aanvaarding op den dag van de Betaling der Kooppenningen zijnde den 15 JULI 1880 Nadere iuforniatiën zijn te bekomen ten Kantore van genoemden Notaris KLUIT Het Verslag VAN UE SCHOOL COMM ISSIE Ook dit verslag wordt sedert eenigen tijd afzonderlijk uitgegeven Het verdient ten volle dat er de aandacht op worde gevestigd Moesten we bjj het verslag omtrent handel nijverheid en scheepvaart op vele leemten wijzen die veroorzaakten dat het verslag een zeer gebrekkig overzicht gaf het verslag van deu toestand van bet lager onderwijs is vollediger en leertdien toestand beter kennen Billijk is het er bjj te voegen dat het door den kleineren kring waarin het zich beweegt en door de wijze van siiiiicnstelliDg met minder bezwaren te kampen liiul Doch ter zake g 1 behanili lt den algenieeneu toestand en begint met de verklaring dat zoowel het openbaar als bet bözonder lager onderwgs in bloeienden toestand verkeert Die toestand moge wat het openbaar onderwjja betreft ten deele aan de Raadsbesluiten worden toegeschreven vooral is hij echter verschuldigd aan den ait tekenden jjver on de onverflauwde werkzaamheid der hüofdonderwijzer 5 en hoofdonderwijzeressen Het hulpper wneel volgde dit voorbeeld en de onderlinge verstandhouding liet haren goeden invloed gelden De schoolbevolking was klimmende Ziedaar ongetw feld in weinige regelen veel lof Is er te veel gezegd VVellicht zal dit in t vervolg van het verslag blijken doch één punt onderschrijven we ten volle nl hetgeen van de hoofden der scholen wordt gezegd Mogen zij allen nog vele jaren geëerd door de Iwvolking gewaardeerd door de autoriteiten hun nuttigen werkkring in ona midden vervullen De 2e paragraaf die over het onderwijs in t bijzonder handelt bespreekt vooral het onderwijs aan de tweede burgerschool voor jongens hoofdonderwijzer de heer Leopold Deze school opende den 10 Juni 1879 met een veel gro iter getal leerlingen dan Je commissie verwachtte In weerwil yan de groote bezwaren waarmede de school te kampen had het personeel en de leerlingen waren elkander vreemd het hulppersoneel was onvoltallig de lokalen waren ongeschikt noemt de commissie de resultaten reeds nu bevredigend Wg willen ons daarby gaarne neerleggen De school is nog te kort in werking om nu reeds een gevestigd ooi deel te vellen Slechts twee opmerkingen V Geheel vreemd was het personeel naar we meenen niet aan de leerlingen de heer Hannik ging immers met zijne geheele klasse van de school van den heer Ruber naar die van den heer Leopold over 2 Het getal leerlingen was in de laatste maanden van 79 verminderd in Juli telde de school 82 op ultimo December 71 leerlingen De eerste burgerschool voor jongens hoofdonderwijzer de heer Huber ondervond de gunstige gevolgen van de oprichting der nieuwe school Ue klassen zijn nu niet te talrijk de tucht kan beter gehandhaafd worden en het onderwüa draagt ujeer vruchten Zij telde op 1 Januari 293 op 1 Juli 222 op 31 December 198 leerlingen Omtrent de overige scholen wordt in deze paragraaf niet gesproken De commissie dringt nogmaals aan op de vervulling der behoefte aan voorbereidend onderwijs Zij verwijst naar haar verslag van 1876 Sedert dien tijd werd aan de zaak niets gedaan en het bjjzonder onderwijs speciaal de bewaarschool der R K instelling van liefdadigheid profiteert van die nalatigheid Op 31 December gingen op de genoemde school 45 kinderen geboren in 1877 110 geboren in 1876 geboren in 1875 106 geboren in 1874 en 17 geboren in 1873 Men heeft ons wel eens verhaald dat zelfs Protes tantsche kinderen die school bezoeken Dit is vermoedelijk overdreven maar waar zoovele ouders van deze particuliere inrichting gebruik maken daar wordt het hoog tijdumook van gemeentewege ruimere gelegenheidte geven niet tot het bewaren van kinderen liaar tot voorbereidend onderwijs Een troost is er men heeft alles uitgesteld tot de nieuwe wpt in werking treedt het geduld zal dus waarschijnlijk nog maar korten tijd op de proef worden gesteld Het onderwijs op de openbare scholen noemt de commissie goed ja in sommige klassen zelfs uitstekend VVaar in enkele klassen het onderwijs niet voldoende voorkwam moest dit bijna altijd worden gezocht i het gebrek aan voldoend personeel of in de inrichting van het gelxmw slechts zelden bjj den onderwijzer Volkomen te recht merkt de commissie op Het is wenachehjk lat op elke school de indeehng in klas sen goed zij en niet te verschillende graden van oiiwikkeHng daarin vereenigd worden gelijk soms door gebrek aan personeel geschiedt dat het aantal leerlingen in ééne klasse niet te grOot zij voor één onderwijzer dat elke klasse geplaatst zij in een afzonderlijk lokaal dat hoofdonderwijzer het toezicht over het geheel ranne honden en door nu en dan in verschillpnde klassen zelf les te geven zich alzoo overtuige dat biJ het onderwijs zooveel mogelijk op de verstandsoutwikkeling van den leerling worde gelet dat men niet verzuime de noodige kennis aan te brengen dat elke klasse in een juist verband sta met de andere en een goed onderdeel Torme van zijne hareY school e De 3e paragraaf zal naar we hopen de bijzondere aandacht van onze Raadsledentrekken Zij handelt over de schoolbibliotheken neen over de schoolbibliotheek want slechtsaan eene school is eene dergelijke bibliotheekverbonden aan de Ie armenschool 372 leerlingen op 31 December en deze bibliotheek geniet eene jaarlijksche subsidie van twintig gulden De 4o paragraaf vermeldt dat op alle openbare scholen volgens de reglementen een examen is gehouden Het bevestigde de overtuiging dat het onderwijs goede vruchten droeg De prijsuitdeeling zal in nadere overweging worden genomen na de invoering der nieuwe wet We zouden gewenscht hebben dat de commissie haar oordeel nader had te kennen gegeven Is zij voor prijsuitdeeling Op lagere scholen achten wij prijsuitdeeliugen liefst lu vereeniging met schoolfeesten een krachtig middel tot bevordering van doeltreffend schoolbezoek Het invoeren van maandelijkscbe rapportenaan de ouders omtrent de vorderingen en hetgedrag hunner kinderen komt de commissie gewenscht voor Wij achten die rapporten onmisbaar De ouders stellen belang in de vorderingen en het gedrag hunner kinderen Het isbijna ondoenlijk voor de hoofden der scholen om hen allen te woord te staan Door goede d w z ware rapporten zullen alieen die oudersdie een ongunstig rapport ontvingen met denonderwijzer te rade gaan Wij zjjn van meeningdat de voor het welzjjn der kindtren onmisbareband tusschen huisgezin en school tusschenouders en onderwijzers door deze rapporten versterkt kan worden Mochten ze spoedig wordeningevoerd j In § 5 wordt over de gebouwen gehandeld Voornamelijk worden in deze paragraaf de bezwaren ontwikkeld tegen de vestiging der 2e openbare burgerschool voor jongens in de lokalen der burgeravondschool Het verwondert ons geenszins Hoe men ooit den moed gehad heeft deze poging te wagen kan alleen worden verklaard door de groote behoefte die aa i i k school geacht werd te bestaan en door deu spm d waarmede zij werd in het leven gproepen Mta zag voorbij dat een gebonw opgericht voor middelbaar d i vakonderwijs zonder groote veranderingen niet is in te richten voor een school van lager d i klassikaal onderwys indien men althans een gebouw begeerde en dat mocht toch wel beantwoordende aan de eischen van den tegenwoordigen tijd Sedert hoevele jaren is de eerste burgerschool voor meisjes hoofdonderwijzer de heer Kramers al te kleiu voor het aantal leerlingen op ultimo December 216 Sedert hoelang wordt al aangedrongen op de zoo dringend noodige speelplaats We hebben het nu al zoover gebracht dat een memoriepost voor deze school op de begrooting prijkt Memorieposten zijn taai zegt men wel eens mocht dit woord in dit geval eens onjuist blijken De tusschensthool hoofdonderwijzer de hee r Schriek mist nog steeds de overdekking van don gang en een glazen afscheiding in de middelste klassen Ook op de armenscholen is de ruimte dikwijls onvoldoende reeds zonden voorzieningen uoodig zijn geweest indien niet aan de R K Jongensschool een afdeeling voor kosteloos onderwijs ware verbonden Een welsprekend citaat De tijdelijke schoolopziener drong aan op de stichting van een zoo geen twee kostelooze scholen Voorwaar het openbaar onderwijs verkeert in bloeienden toestand Alleen de eerste burgerschool voor jongens en de tweede voor meisjes zyn volgens de commissie voldotnde de tusschenschool vrij voldoende doch de tweede burgerschool voor jongens de eerste oor meisjes en de beide armenscholen volslagen onvoldoende zóó onvoldoende dat Het eeu uitkomst was dat aan de R K jongenschool een afdeeling voor kosteloos onderwijs werd verbonden § G handelt over de onderwijzers De acataren waren in het afgeloopen jaar minder talrijk vermoedelijk een gevolg van de betere regeling der tractementen De toelagen voor het onderwijs in vreejide talen moeten naar het oordeel der commissie wordeu verhoogd evenzeer komen de tractementen der hoofdonderwijzers met uit zondering van dien der 2e burgerschool voor jongens daarvoor in aanmerking vooral de hoofdonderwijzer der Ie burgerschool voor jongens leed door de oprichting der 2e een aanzienlijk verlies Vermeerderd werd in het afgeloopen jaar het getal hulponderwijzers aan de tusschenschool ook zal aan de Ie armenschool een achtste hulponderwijzer worden aangesteld en aan de tus schenschool een derde hulponderwijzeres in de handwerken Noodzakelijk oordeelt de commissie het om het hulppersoneel bj het onderwijs in de handwerken op de eerste burgerschool voor meisjes te versterken § 7 spreekt van de openbare scholen Eenige staten bij het verslag gevoegd geven een doelmatig overzicht omtrent deze scholen bij heteinde van 1879 We ontleenen daaraan hetvolgende v De Ie armenschool hoofdonderwijzer de heer Gouda telde 9 hulponderwijzers of hulponderwijzeressen 5 kweekeJingen en 372 kinderen De 2e armenschool hoofdonderwijzer de heer Posthumus telde 8 hulponderwijzers of hulpou