Goudsche Courant, woensdag 6 april 1881

Woensdag d April N 2Ö92 1881 GOUDSCHE COURANT Weiiws en Advertentieblad voor Gonda en Omstreken D MiMeit Tan fabrikanten ran gouden sItclen en diamaaten werken geTeatigd te Amaterdam ader de ainapreok Nul t EtnincU heeft noh et een adrea tot den Minister Tan Fluauoieu gewend tea einde imu wgiiging der thana bestaande wet den waarborg te f erkrggen in deten geeat lo dat roartaaa geen gond beneden de jooo geen lilrer beneden de iMt F den roet Tan good of ailver tal behandeld worden So dat gouden en tilreren roorwerpen naar de Tenehillende gehalten met rersohillende stempels foor goud en lilrer tullen gestempeld worden $ dat ook Tan buiten mgeroeide gouden cu liHcfcn Toorwerpeu met ern Terschillenden stempel ieor goad ea liUer luUen worden gestempeld 4o dat een Terbiudiug fan edel metaal met onedel metaal i dat het edel metaal tonder de Temietifing fan het aangeboden roorwerp foor gaea abondert k ondertoek san gehalte of gewicht of fan beide fatbaar is als geen goud of tiWer tal worden behandeld 5o dat aan het boren omsohrefen misbruik door wetttljjke regeling een einde wohle gemaakt Vat atn en ander foorteker tonder betwaar roor t Sykf sehatkiat kan gesohieden daar het foor ongewaarborgd gestempelde fOor het grootste gedeelte alt lilfer wordt belast en alioo weinig opbrengt ttrwijl daarente n de herlefende industrie door het Terfaardigen fan meer en beter werk grooter opKimgiten lal afwerpen De nitgeTersmaataohappij Slimier brengt bg een aiaaw werk dat octegeuteggelyk lyn weg tal fiudaa ieta aienwa in den handel dat de aandacht ftidieat Het is een wereldglobe groot 38 cM in doonnede en 122 cM in omtrek bestaande uit een geraamta fan atalen feeren ofertrokken met stefig linnen waarop een wereldkaart in kleuren is gedrukt Door tpanniag neemt de globe den form dir aarde aan niet gespannen gelykt g op een feelklenrige paraplnie met koperen stok Het geheel liet er netjes en aardig uit Het werk watrb dau globe als gratis premie behoort is Uct hotk tttr nitm at Ontdekkingt frq bewerkt naar Jales Verne s BUlmn ie grondt toyageê et im fnmdt Fofogeure door dr O i Dotf met oagcfen SOt hontgrafures naar oorspronkelijke teekeningen dat in 42 afi i 60 centa binuei twee jaar compleet lal tijn De platen lijn foarnofer afl 1 n 2 dit laat beoordeelen fraai en bat mik W baarig gedrukt op goed papier tn ara jaar geleden deed een ingeeetene fan ISaad eaua nitf inding fan gewicht foor eigenurs TM ttoomfidmeken en aloombootreederyen l oor die uitfiudiog toch wordt het gebruik van steenkalèa gebeal oferbodig terwül bg de nieuwe hnndatof volkomen ferbranding plaats heeft Be nitTJader nam in bgtgn fan een paar fertronwde TiHadN pr6efen in t klein die aan het doel fa de Tarwachting beantwoordden Een groot betwaar is bet foor den uitfiuder dat hg tot heden tijaa uitfindiug neg niet heeft kunnen tipkntaeraa eaae proef op uitgebreide schaal moet vooodgaan Er beataat kans dat die proefneming arlaag tal plaatahebben dan tal wellicht een ganloha omkeer ia het ttoomweten tgn tot stand gebraahL Ta Londen begint men meer en meer met ttrengbeid op te tndeo tegen de ook aldaar in hooge Bate wodterende verfalsohing fan levensmiddelen Door hat poliiiegerecht fan Marlboroughstreet werd thana een boterfervalsoher veroordeeld tot 360 hoeta en da bitinwer Oeorge Gaiett tot een boete TBI ƒ 600 omdat hij geen mout maar een suikerhondótd surrogaat in tijn brouwerij had gebezigd itaa tim particuliere correspondentie uit Harriaamilb Btfid Afrika na 27 Januari U ontleend het leiimte Da lud hèt folgende Ik kon een paar paarden duur aan het Engelsche gOafemement f erkoopen maar durf hel niet te wagen naat hier ia onfler honderden anderen een familie De J V broers kenls als reuten die ieder Afrikaner welke ossen en paarden aan het Ëngelsohe leger f afkoopt dreigden dood te schieten als Vi op hunne plaatten durfde te komen en ik ben Ofcrtuigd dat ijj het tullen doen Al die De i hebben elk honderden paarden en tij hebben die 2 Engelsche paardenkoopers bericht gooaden dat tij honderden paarden te koop hadden mafi de Engelschen dnrfde niet te gaan Tieeselijk wordt de haat tusschen Afrikaner etr Eagelschman In het laatti fan November paas rde hier een jonge Engelschroan van Natal welke van Pretoria kwam met 6000 op tak Van Heidelberg tot HeilbVon een afstand fan 40 uien had hij alleen één medelijdenden Boer aangetroffen die hem een kan melk bniien de deur gelijk als aan Mn Kafisr pS Al bood hg ook 26 of ƒ 60 voor een maal eten dan werd hem ten antwoord gegeven dat alle Engelschen maar moesten verhongeren dus op een mooi puard met een schat van geld in tijn tak kwam bg bgna dood van honger in Heilbron En als ik bij diezelfde Boeren kom dan wordt mij dadelijk geffaagd of ik wil eten en word ik door dieielfde meuscheo prachtig ontfangen Ik vrees dat het geen 2 jaar dnnrt of da Engelsche kooplieden welke de Transvaalsohe annexatie in de hand gewerkt hebben iullen dietelfde anexatie vervloeken Beeds uu hoort men dat vele groote handelshuiten iwak staan en de haat tal later zoo groot orden dat men niets meer met Engelschen te doen wil hebben Er moet een gouden tgd voor Hollanders aanbreken en het is te hopen dat degelgke Jonge Hollandsohe kooplieden uitkomen eerst om als bediende een jaar de behoeften te leeren kennen en om zich dan te vestigen Ik vtrteker u dat ik mgn best tal doen mijn aandeel in de winst te bekomen Als nitfloeisel fan de fergadering 19 dezer door de Amst afdeeling ran het Multapatiorsbond gehouden is in een samenkomst fan bestuurders van verschillende vereenigingeu te Amsterdam besloten tot het indienen van een adres aan de Tweede Kamer met verzoek de pogingen der Begeering Ie ondersteunen door spoedige behandeling der ontworpen drankwet Het adres draagt reeds onderscheidene handteekeningen Uit Opsterland meldt men Een onbekend manspersoon maakte dezer dagen te Beets bekend dat er een schip geladen met aardappelen in aantocht was die door eene rgka dame van Leeuwarden gezonden werden om verdeeld te worden onder die huisgezinnen welke in den jongsten winter geen onderstand hadden genoten Natuurlijk werd de vreemdeling door die huisgezinnen zeer roiaal ontfangen in t vertrouwen dat door de aardappelen alles ruim zou vergoed worden Eindelgk kwam het schip werkelgk met aardappelen bevracht maar van ten geschenke geven was geen sprake Toen men den leugenaar zocht was hg reeds verdwenen terwgl al spoedig bleek dat een nrbeider bg wieu hg het middagmaal had gebruikt zijn horloge vermiste Men zegt dat de politie den bedrieger op t spoor is Der Beoóaehter o der Ulie maakt melding ran een erfenis met hindernissen 116 jaar geleden liet een Suitscher de kolonist Schaefer een fermogen na van 6 119 938 Dat geld heeft het Nederlandscbe gouvernement niet aan der rechthebbenden uitgekeerd Thans komen de afstammelingen van dezen daarvoor op en vorderen twee mUlard Ü tullen tegt de Jmi Cl met kalmte denloop van het proces afwachten Voor t oogeublik echter zouden wg een aandeel in het proces uet als geldbelegging durven aanbevelen Mochten de aanhoudende nachtvorsten en het voortdurend schrale weer wellicht vnu eenigen invloed zijn op enkele gewtyteen toch sehijnt het dat zij aan de bloembolgewassen tot nu toe geen gepaald nadeel berokkend hebben Naar men ferneemt zullen de bollen echter ivat later dau gewooolgk bloeien en is het te verwachten dat derhyacinthen enz te Haarlem Bloemendaal Overfeen Heemstede enz niet fOor half April in hare bloemenpracht te felde te aanschouwen zullen tgn Een fruithandelaar te Amsterdam heeft aan Z Mden Koning een korfje fersche aardbeziën ten geschenke aangeboden De aannemingsqutestie ia thans te Leiden aan de orde fan den dag Nadat do ouderlingen Groen en Venetië de adspirant lidmafen bij dr W Scheler hadden afgewezen op grond van ongenoegzame rechtzinnige keunis moesten Doiiderdag voormiddag de meisjesleerlingen van dr 1 Knappert die ten zgnent gekomen waren om belgdenis des geloofs af te leggen naar aanleiding van een door den predikant gevoerd gesprek met de bg hem aanwezige ouderlingen onverrichter zake huiswaarts keeren Naar men ferneemt is bet college ouderlingen ofereengekomen niemand tot lid der Ned Herf Kerk toe te laten die niet ieai te gelooven in de godheid van Jezus en aan de wonderen en voorspellingan welke in den bgbel vermeld worden In de f origt week sprong te Assen een petroleumlamp mitrailleuse brander bjj het uitdraaien Een eren hef ige als plotselinge brand volgde direct zette vloeren tafelkleq len in vlam n verschroeide de meubelen De bewoonsters mannelijk personeel was er niet vluchtten in radeloozen angs naar buiten en trachtten in t holle van if n nacht hulp bg de bured te bekomen de dienstbode maakte zich ver dienstelgk door zich in dao Ivider te versohuii alleen het hoofd des huizes behield haar tegeuwoor digheid van geest en dempte met in melk gedoopte doeken de brand die op het punt stond de ofergerdijnen aan te tasten en haar zelfe ernstig bedreigde Toen de vetschrikte buren ter hulp snelden was de brand bedwongen De dame foorkwam door hare kordaatheid een brand waarfan de gefolgen niet te oferrieu waren geweest immers het vertrek befond zich juist boven kelders fol spiriiualia LIJST VAN BRIEVEN geadresseerd aan onbekenden gedurende de tweede helft der maand Februari 1881 uit Gouda ferzonden en door tussohenkomst fan het Postkantoor aldaar terug Ie bekomen I Keijne Amsterdam Schorel Boskoop P W de Zwart C rap der Zanden Gouda L Coomans Groningen fan Vreen Rotterdam Muit Utrecht BRIEFKAARTEN W Bekker Polap Rotterdam Gouda den 31 Maart 1881 De Directeur fan het Postkantoor te Gouda SIMONS J=OLITIE GEVONDEN en aan het Bureau fAu Politie gedeponeerd Een Sleutel en een tinnen Knip Laatste Berichten Eoastantinopel l April Men ferzekert in diplomatieke kringen dat Komuodnrot de grenslijn van de Porte onaannemelijk verklaart en op afstand fan Preveaa aandriiigti Londen l April Lagerhuis Grant Duff verklaarde dat de regeering geen tijding heeft dat deBoeren met het garnizoen van Pretoria gcfoc tenhaddih Childers verklaarde dat het gezamenlijk getal troepen in Transvaal en Natal 12 000 bedraagt Northcote zeide dat een spoedig debat over de Transvaal wensohelgk was en dat Hickt Beach daarom een motie zou aankondigen hij wenschte echter vooraf te weten of het Huis verdere doonmeuten zouden warden voorgelegd Gladstone zal de raag Maandag beantwoorden Berlijn l April Het bü den Rgksdag ingekomen voorstel van Windthorst legen den vorslenmoord is door 276 afgevaardigden van alle partijgroepen onJerteekend St Petersburg l April Het proeea tegen RuBsakoff Jeliakoff Miehaïloff Hesse Helfmann en Sophie Feroifskigil is nu offioiiel op 1 Apnl rutgesteld Parijs 1 Aprir De Senaat heeft met 138 tegen 134 Bommen niettegenstaande een rede van Ferry aangenomen een amendement fan Bérenger behelzende dat de intrekking der lellrei d Mdience niet toepasselijk zal zgn op onderwijzers en onderwijzeressen die fOor 1 Maart 1881 in functie waren Burger ij IceStand Oouda 6EB0KEN 30 Hasrt Johiani ouden P B tan jen Broek eo J Csbout 81 Grietje ondefi H Prios eo D fiezemer 2 Apr Geertruids oude C Hoogendoora ea G Heij OVËKLBDEN 31 Murt C C Sparnuy wed P de Jong 66 j £ van WtUigea hoiivr vao J £ H firiok 66 10 m 1 Apr 1 Tin Hayea 18 j ONDETROUWD 1 April A £ Wout 26 j eoO Kekmaa to liochem 22 j 0 A van der Want 28 j en M Amesz 28 j a Burgerlgke Stand vnn onderstaande gemeenten van 24 tot 81 Maart 1881 Haastrecht GEBOREN Cltiiaa Johanna onden M Kooipeer en G van Schalk OVëRI£DEN j Potngt il6 m C I Venneer j VUst Oednrande da niund Haart 1881 I GEBOREN Cornelia Johanna onders S van der Kleö en G Breukden Eliubeth onden T van Dgk en H Yar meuleo Jan oodara H Geldorblom en T Oowerkeik OVERLEDEN H de Fater 1 m k ok s m S GOEDEOOPE MUZIEK No 1 863 is voorhanden in den BINNBNen BOITENLANDSCHEN BOEKHANDEL wn A Brinkman Lange Tiendeweg NIEUWE SUPPLEMENT CA TALÜGOSSEN zgn gratis verkrggbaor Snelpersdrok van A Bbinsuan te Gouda ParlemeDtalre Werkzaamhedée De zitting Tsu Donderd bracht de renteTvet weinig verder Art 3 werd door den Minister met een kleine w ziging gehandhaafd e nacht had geen raad gebracht na de rede van den Minister verklaarde de heer van Baar dat het geheele artikel weer onduidelijk voor hem was en niets dan een professorale les bevatte Wanneer dit een afgevaardigde moet verklaren hoe znllen dan eenvoudige burgers den weg in dien doolhof vinden Was de Minister reeds onverschillig omtrent de al of niet aanneming de heer Gleichman wgst op het gewicht van het artikel zonder zich met de meerdere of mindere verdienste bezig te houden De heer Lohman is zeer voor het artikel om daardoor met te meer gerustheid de geheele wet te konaen verwerpen Door de heeren Corver Hooit en Hegdenrgck wordt nog op gebreken gewezen eindelgk werd art 3 aangenomen met 46 tegen 34 stemmen Art 4 wil de hooge rente van bodemerg en der banken van leening voor berekening vim den aanslag tot 5 pet terugbrengen Op voorstel van den heer van Delden door den Minister overgenomen wordt dit biepaald voor alle banken De laatste poging door den heer Van Houten aangewend om de wet te verbeteren werd met 42 tegen 39 stemmen afgewezen Deze afgevaardigde wilde alle meerdere rente dan 5 pet tot dit cgfer gebracht zien hij de berekening van den aanslag Op art 5 de vrgstelliog bepalende van maatsohappöra van lerensverzekering en dergelgke genootschappen voor zooverde rente der kapitalen strekt oi aan hun leden deelnemers of andere gerechtigden uitgekeerd te worden zgn amendementen voorgesteld door de heeren de Beaniort en Bronwers de eerste wil eenvoudig bepalen dat dividenten die door de patentwet gedrukt worden niet aap de rentewet onderworpen zgn de tweedJiwil ook vrgstellen fondsen oor onderwgs opvoeding en eeredienst en instellingen van liefdadigheid Over een en ander werd in de zitting van t Vrgdag uitvoerig gediscussieerd zonder dat de zaak tot beslissing werd gebracht De heer Vermeulen verdedigde natuurlgk het amende mentBrouwers de Staat kan niet genoeg doen voor onderwas en armverzorging particulieren kunnen dit beter maar dan moet m ook de fondsen die daarvoor bestemd zgn niet belast worden De heer Hegdenrgck verheugt zich o4 r het amradement Bronwers wordt het aangenomen dan zal een door hem geliefd beginsel gered zgn en wordt het verworpen dan zal de foorsteller en misschien ook wel de andere Limburgsche leden genoodzaakt zgn tegeü de wet te stemmen De heeren Cremers en van Delden kanJien zich met dg uitzondering door iden heer De Beaufort voorgesteld niet vereenigen Bg het aanfcoopen van aandeden weet men dat die door het patentrecht gedrukt worden het is dus niet waar dat die aandeelen door deze wet dubbel zoulkn gedrukt worden Het patent drukt op de zaak de rentewet op het inkomen der aandeelhouders De heer Savornin Lohman wil wel fondsen voor onderwgs en armverzorging vrg stellen doch geen spaar en voorschotbanken liever verdaagde hg de geheele quaesti tot art 11 De heeren Hegdenrgck en Sa rnin Lohman hadden het zwaar te verantwoorden toen de heer Brouwers het amendement Beaufort bestreed en het zgne uitvoefig verdedigde Hg kende niemand het recht toe om voorbarig te oordeelen over de stem van hem of zgne vrienden of over de motieven van hun stem die niet anders zgn daa gegrond op de overtuiging naar eeden geweten Spreker wasvoor de wet en zgn ttem zal voi ti kt nietafhangen van de al of niet aanneming vanamendementen De heerwi Corver Hooft Blussé van Nispen de Brngn Kops en de Brugn verklaren zich voor het amendement Beaufort DeMinister wil de beslissiqg der Kamer afwachtenof dividenten al of niet belast znllen worden hg meent echter de aanneming van beide amendementen te moeten ontraden De heer Holtzman verklaarde zich mede tegen het amendement in weertril der ondersteuning die het van verschillende zgden ondervindt Nadat nogt verschülende sprekers het iroord gevoerd hadd zonder veel nieuws te Arde te brengen werdende beraadslagingen eindelgk gesloten en steldede voorzitter voor de lUmming over artikel enamendementen uit te nellen tot na de behandeling van art 11 Ik voorstel met 47 tegen 31 simmen werd aangenomen in weerwil vanhet verzet van den hee van Delden die vreesdedat de versche indruk der discussie zou verloren zgn als misschien ver 14 dagen art 11 in discussie komt En waarlgk daarvoot bestaat vrees Ging het wetboek met de stormpaa de rentewet gaat een slakkegang Wanoeer zal wel de minister kunnen verklaren of hij art 53 al of niet intrekt En de stortvloed van amendementen duurt nog steeds voort Moge de volgtnde week ons verder brengen Bovendien is er een interpellatie aangekondigd die ruLoMgalegMihaidheiA zal geven tot discassie en hatelgkheden De heer de Jonge hééft inlichtingen gevraagd aan den Minister omtrent de opinie der regeering ten opzichte der tweede alinea van art 33 der wet op het lager onderwgs luidende De onderwgzer onthoudt zich van iets te leeren te doen of toe te laten wat strgdig is met den eerbied verschuldigd aan de godsdienstige begrippen van andersdenkenden Bepaalt zich de daar bedoelde eerbied verschuldigd aan eens anders godsdsdienstige begrippentot die van de kinderen welke op de schoolaanwezig zgn of strekt die eerbied zich ook uittot de begrippen van allen die de school kunnen bezoeken Zeker eene moeielgke vraag voorden Minister om te beantwoorden Het is tochgenoeg bekend dat de eerste uitlegging nog aleens gevolgd wordt De bgbel als leer en leesboek hier het ave Maria en Pater noster daargetuigen juist niet van gestrenge neutraliteitder openbare school Zal de Minister in devertegenwoordiging verklaren dat hg vrede heeftmet die wetsnitleging of zal een gevolg derinterpellatie zgn dat de openbare school in waarheid alom neutraal zal worden Met belangstelling wachten wg het antwoord van den Minister L BUITENLAND Jlultenlandscli Overzk lit De Fransche Senaat hield zioh bezig met het regeerittgsoniirerp orer de maohtiging tot het geren Tan lager onderwijs Art 1 luidt Kiemand kan tot bet geven van lager ouderirga worden toegelaten dau Toortien van een akte van bevoegdheid Alle hiermede strijdige bepalingen der wet van 18S0 worden opgehesen De heer Chesnelong had op dit arukel een amepdement voorgesteld waarbij de bepalingen van 1860 worden gehandhaafd voora wat betreft de maehtigingsbrieven lettres obédiencf welke door de beainreii der congregatie tot het geven van onderwgs toegelaten werden versterkt en waaraan gelgke kracht werd toegescbreven als aan de akten van den Slaat uitgegaan Dit amendement werd n t 176 tegen 108 stemmen verworpen Daarentegen is in de silting ran Trgdag ondanks de tegenkanting van den heer Ferry op voorstel van den heer Bérenger bepaald dat de intrekking der leüree d oiéilienee niet van toepassing zal qjn op de onderwgiers en ooderwgieressen die vóór 1 Maart 1881 in functie lijn Het doel der wet is voornamelijk om over drie jaren een degelgk onderwijieud personeel te hebben en door de aanneming van het genoemde amendement is dit althans in too korten tijd niet te biereiken fVel kan de Kamer der Afgevaardigden de wet in baar vroegereu vorm herstellen maar het is de vraag of de Senaat zich daarmede zal vereeuigen De wet op de vereenigingeu werd door de Ëamer ngrnomen met een additioneel artikel waarbg de kiezersrergaderingen van de tegenwoordigheid der politie worden bevrijd De Minister van Binneulandsche zaken Conataps verklaarde in de begrootingscommissie dat de egeering het om politieke redenen wenschelgk achtte om van de begrooting van Eeredienst niet te schrappen P oommissie rond echter geen reden om aan bet verlangen van den Minier te voldoen De stemqnaestie icr tin de litte komt voor Pascheu nicf meer in behandeling in de Kamer het rapport zal eerst na deNj aasobvacantie worden ingediend Volgens een bericht uit Berlijn aan de Ageniie Havai zou de tegenwoordige stand kr TurkschOrieksche quaestie eenigszins anders zgiKdan in de laatste dlpache uit Konstantinopel gemeld is Deze dépiche lou te ver zija gegaan door te verzekeren dat reeds volkomen overeenstemming tusschen de Porte en de ambassadeurs over de grenslijn is tot tand gekomen Tobens het schrijven uit Berlifn hebben laatstgenoemden sleohta verklaard dat het aanbod van Turkije i als aannemelqk kan beschouwd wordtn behoudens eenige wijzigingen Deze wijzigingen zgn echter van zoo weinig belang dat de Porte zich daartoe wel lou laten vinden Preveaa zou aan Turkije gelaten maar de vestingwerken zouden geslecht worden Daarentegen vroegsu de ambaasadenrs voor Griekenland te Fuuta een kleine strook Turkacb gebied ten zuiden van den ingang der golf vau Arta tegenover Preveaa Verder meldt deze berichtgever dat de mpgendbeden wanueer zjj het met Turkije volkomen eens lijtt het door hair goedgekeurde voorstel niet onmiddellijk aan Griekenland zullen opdringen Beide partijen zonden nog gehoord en eerst daarna zou een eiudbesluit genomen worden Het slot van het debat over de sooialistenwetin den Duitscben rgksdag was eene redevoering vanden heer Bebel die in de verslagen der dagbladenniet zoo uitvoerig wordt wedergegeven als de beschuldiging door den minister von Futtkammer tegen de sociaal democraten gericht dat zij in Dnitsohlandgeene fractie meer tellen welke langs wettelijke en ordelijken weg hervorming wil van de euvels waaiaAu de maatschappelijke inrichting mank gast De heir Bebel verklaarde nogmaals dat de Duitsche sociaaldemocraten niets meer te doen hebbeo met Most en Hasselman en niet verantwoordelijk mogen wordengesteld voor het drijven d er beide menschen VAnwelke Most een excentriek karakter heeft tertl l Hasselmaun een schavuit en een lafaard ia Revolutioonair is de sociaal democraat alleen I denlelfden geest als de regeeriug het is b v in haar wetsontwerp tot bet invoeren eener staatsverzekerigg voor ongevallen bg den arbeid De overtuijiingdat langs wetteljjken weg niets meer te verk rg genis werd Juist verbreid door de vervolgingen derwet welke den sooisal democrsteu alle vrijheid zoowel van drukpers vfu vereeoigiug van uitoefeningdes kiesrechts ali persoonlijke vrijheid ontnam Bebel vertelde hoe hg zelf lu Frankfort Wiesbaden en OIJtenback schrede voor schrede gevolgd was door eón soms door drie politieagenten Dat er onderde sociaaldemocraten alheuten zgn kan der partgniet ten laste worden gelegd Deze laat gelooven wie gelooven wil en is de verdraagzaamste partijdie bestaat Wat de Zuriohsche Sociddemecrat gezegd bad van 4 r