Goudsche Courant, zondag 2 april 1882

Zondag 1 April 1882 P A R R T M A 157 De ohdergeteekende heeft de eer zgnen geëerden Begunstigers te berichten dat hg een EÈüW Ivdlagrazijra vaan ITzerT rarean in de WIJDSTRAAT A No 41 heeft geopend bestaande in BRAKDWAARBORGKASTË en KISTEN KACHELS HAARDEN FOEIHJIZEIT Ledikanten VVieg en Vuurmanden voor Keuken en Huislioiidelijk gebruik Dankbaar voor het vertrouwen hem zoo ruimschoots gednrend bgna twintig jaren geschonken blijft hij zich voortdurend in UEd gnnat aanbevelen Gouda 1 April 1883 UEd Dw Dienaar J C GöTTE BE SCSIELANBSCSETmWEB mTSOHAFFIJ te vestig en te KOTTKRDAM IHAATSCIIAPPKLIJKRAPITA AL 600 000 Uit te geven in Vier Seriën elk van f 150 000 Verdeeld in Aandeden ieder groot f 1000 splitsbaar in Onder Aandeelen a f 250 COMUISSABISSEN H DK KRUIJFF Fabrikant van Stoom en andere Werktuigen te Delfeluiven I DE KEGT Directeur van de Naaralooze Vennootschap Het Onderling Crediet te Rotterdam E M VAILLANT Werkt Ingenieur te Rotterdam De Vruiiootschnp heeft leii doel het aanleggen eu explolteeren van tramwegen in Zuid Holland lol vervoer van Personen Qoederon en Vee Zij i l aanvangen met een Tramlijn van ROTTERDAM naar HILLEOERSBERG De INSCHRIJVING tot deelneming in deze Vennootschap is opengesteld voor A deelen a pari maandag en Dinsdag t en 4 April bfl de heeren SCHA AT LEDEBOMB te UoWerrfaw 1 waar prospectussen en inschrijvings biljetten van af den 27 dezer ver rggbaar zyn ttr Aan HH Makelaars en Commissionairs in Effecten wordt Courtage toegekend van het toegewezen bedrag KORTE GROENËNDAAL 1 199 200 IHAIiAZUN VAN HÏÏISHOÏÏDELIJEE AETIEELEK Ontvangen een groote Collectie Ameriiiaansche gegoten grooter soort 3 50 ook minder en hooger Blauwe Geëmaleerde en Vertinde PANNEN KPTELS en POTTEN Gegoten PANNEN ed POTTEN tot buitengfewoon Lag e Prijzen tBDEEirFORNÜIZEN met 2 gaten en Pijp van af 12 en hooger Verder alle Artikelen voor Keuken en Huishoudelflk gebruik tot groote concureerende prgzen J J VAN BEMMEL Gouda 2ÜI7ERE EOBDEAÜZ EN MM WIJNEN Alle soorten van B O R D E A U X en andere WIJNEN by M PEETERS Jz te Gouda Bizonder wordt aanbevolen degerenomeerde BORDEAUXWIJN van 27 die steeds belegen per Anker voorradig is Ook bij proefflessohen kwart en half ankers verkrijgbaar Pnj soouranten worden op aanvrage gratis en fininko toegraonden Alles wordt franko t huis g eleverd Eemg Depot van WeUen s Boonekamp Elizter Photographiscli Atelier van l i HlBllT Markt wijk A No 156 Gouda DAGELUES GEOPEITD Bg gelegenheid van t voorjaar fraai gesorteerd in GoiJDËN m i mm mmi en eene elegante keuze ORLOGIEN JUWEELEN EN fï REPARATIËN en HAARWERK worden ten spoedigste bewerkstelligd Onder minzame aanbeveling ê V D PAVOORDT Dubbele Buurt GOUDA De ondergeteekende brengt ter algemeene kennis dat hg zgn Schoen en Laarzenwinkel HEEFT VERPLAAJTST naar de Wijdstraat A 42 en bericht tevens dat hjj zich van de eergt Fabrikanten heeft vooraien en alzoo in stalt is door Boliede waar ruime aorteering en billyke prijzen te trachten zich meer en meer het vertrouwen waardig te maken MiJ in aller gunst aanbevelende UEd Dw Dr R VAN DEK HEIJDEN 2 TEmSSENECHTS GEVRAAGD voor VAST werk die hun vak verslihn en van een ordelyk gedrag z n anderen behoeven zich niet aan te melden bg Gouda J ROST boelhuTs t REEUWIJK De Notarissen FORTDIJN DRüOGLEEVER te Gouda en BEIJERMAN te utrecht znUen op Woensdag den 19 APRIL 1882 des voormiddags ten 10 ure precies op de Hofstede ATOTt BY onder Reeuwijk publiek en om Contant geld verkoopen 1 Zwart e jarig MERRIEPAARD 24 KALPKOBIEN 1 KALFVAARS 3 gnisté VAARZEN Jonge KALVEREN 2 ZEUGEN met BIGGEN TENTWAGEN BRIK ARRE8LEDE PaardenHOOIHARK dito HOOISGHUDDER KETTINGEEGD MELK en MESTSCHOUWÈN verdere Bouw en Melkgereedschappen eenig HOOI ST OO MEST en MEUBILAIRE GOEDEREN BRANDHOUT en 8 POPÜLIERE Boomen geschikt voor werkhont ZALF VAN HET ROODE KRUIS MET TESR TOT BASIS stellige geneilng In welnlgo dagen van alle soorten T o wonden Brilndwonden kwaadsappige zweeren spleten van den tedf tauld en kankerachllge aandoeulngn MUL Men wBnte zich voor namaak tfoT IM ALLX OOBDI APOTKIUN Te s Hag e Sna bilié Apoth Advpï kte tiei JÏMAl in alle Binnen en Buitenlandsche OoU ranten worden dadelijk opgezonden door den Boekhandelaar A BRIN AN te Gouda Snelpersdmk van A MAN te Gouda Verslag omtrent KIESWETHERVORMING eene commissie van Kedeleg eerden uit vrijziunige KiesvereeniKiufceu io de voornaamste gemeenten van Nederland Vervolg B Hoe moei d n thans de census irorden vastgesteld f Wan men uiet door de Qrondwet gebonden men ion wellicht zonder gevaar evenals België dit in 1818 reeds deed overal in alle gemeenten denielfdeii census kunuen infoeren Indien de som welke men in de directe rijkabelatliog bqdrsagt het Vermoeden ran ontwikkeling en belang wettigt dan zal toch ook rekeuiog gehouden moeten worden met het feit dat de ontwikkeling en beschaving der berolkiag In de groote gemeenten grooter is dan op hel platie I ind of m a w uil zich de welstand op hel plullcland reeds bij eene geringere bydrage in de rijki ilirecte belastingen de algemeene ontwikkeling m de steden staal ODgelw feld op een hoogereu tr ip de belangstelling in de publieke ziak wordt hier eer opgewekt en aangekweekt De Grondwet echter gebiedt dat by de bepaling van den census op de plastselgke gesteldheid zal worden gelet en zonder geweld aan de geschieilenis en de beteekenis dier woorden te doen mag dus één algemeene oensnji voor het geheele land niet worden aangenomen en noet ook naar de bedoeling dier woorden in de grootere gemeenten een hoogere oeiuus worden vastgesteld Welke cqfers daarvoor alsnu in aanmerking moeten komen is moeielyk te leggeu Een in b ionderbMleii tnitleïjd ondeTzoeE uaar de plaatselijke gesteldheid tou thans evenmin als zulks in 1872 gelukt is rrnchtbaar z jn Alleen mag vryelyk beweerd worden dal over hel algemeen het kiezerspersoneel voor de gemeenteraden in de grootere gemeenten zich in de nu verloopen 30 jaren genoegzaam ontwikkeld geloond heeft om ook voorlaan op de aamenstelling tan bel Parlement invloed te mogen uitoefeni Ja zelfs lager dan tot dien gemeeite oensus zou bq het behoud der thans bestaande directe ryksbelasting in de grootere gemeenten kunnen worden gegaan Vele der zoogenaamde capaciteiten die voornamelyk in de steden gevonden worden vallen immers thans zelfs niet binnen den gemeente ceusus Ëén bezwaar blijft echter de Grondwet dwingt deu census voor de gemeenten in verband te brengen met dien roor de Kamer en de geschiedenis zoo niet de woorden der bepaling eischen voor genen de helft aan te nemen van den in eene gemeente Bttgestelden Kamerceusus Men ül zioh dus wel moeten bepalen tot het uitspreken van den weusoh dat wanneer de Ibaus beslaande ryks directe belastingen onveranderd behouden blyveq de census gebracht worde tot ongeveer op de helft voor alle gemeenten mei een tegeowoordi gen census van f 60 en daarboven en dat ook in de overige gemeenten eene proporlioneele vermindering plaats vin e een en ander zooveel doenlyk met inachtneming der plaatselijke gesteldheid Wanneer dus door de liberale party in den lande de richting waarin de te verwachten verandering der kieswet zioh moet bewegen wordt aangegeven dan zal Haardoor aan de Kegeering genoegzame ruimte worden gelalen om in de verschillende gemeenten naar byzondere omalondigheden in meerdere of mindere mate oensusverlaging toe te passen Bepaalde cyfers aau te geven is iel onze roeping niaa eisoht de kennis van den wetgever Daarenboven zou hel voedsel gevert aai de verdenking dat i66t alles partybelang werd beoogd en waar Ml een reformbill geldt daar behoort de waarlyk vrijzinnige zonder èenige nevenbedoeling de kiesbevoegdheid toe te kennen aan hem die binnen do grenzen der Grondwet daarop aanspraak kan maken HUA de grenzen der Grondwet d rom nog i Bhaald dal de voorgestelde kieshervormiiig niet èmt soheaken kan wat wensoheijjk is j dtUirom ook by het geheele betoog gesproken van rijks directe belastingen omdat de oeoonomie der Grondwet moeielyk tielaal in avt 76 onder jdirecte belastingen de gemeentebelastingen te rekenen daarom niet voorgesteld hoe wenschelyk het op zich zelf ook raucht zyn om in een gemeente by een hoogeren census voor capaciteiten eeuen logeren aan te nemen omdat zoo niet aan de woorden der Grondwet toch zeker aan hare bedoeling en geschiedenis gewi ld zou moeten worden aangedaan § 6 Maar niet alleen zon de oensus eeue verlaging moeten ondergaan ook op andere punten kan ons kiesstelsel onder de vigeerende Grondwet verbeterd worden Wellicht is in den tegenwoordigen toestand de stelsellóosheid der oensosbepaliug nog uiet het grootste euvel de wyze waarop bet lapd thans in disiricteu verdeeld wordt en de toepassing van het volstrekte meerderheidsysteera geven de meeste reden tot algemeen beklag De bepaling dat de verdeeling des B ks ia kiesdistricten telken vyf jaren moet worden herzien vindt onvoorwaardelijke afkeuring Zg dwingt by de gestadige vermeerdering der bevolking tot telkens nieuwe verknipping drs lands voegt hi icrogene deelen bij elkander scheidt andere die sanii II pasten begiftigt Nederland zoo stelselloos mujielyk met zeer groote groote middelmatige kleine en zter kleine districten en laadt te recht of ten onrechte op de Begeeriug en op de nrlemeutsmeerderheid by e ke nieuwe iudeeling de verdenking dat eigenbelang daarby niet geheel buiten berekening is gebleven Bij vaste districten zou de politieke moraliteit ontegenzeggelijk winnen Daarom behoort de wensob uitgesproken dat uu de Grondwet het dlstricten ilelsel voorsohryft de indeeling eene definitieve zij Eeu noodzakclyk gevolg daarvan is hel vormen van zeer uitgebreide districten De Grondwet immers eischt dut bij aanwas der bevolking met 45000 zielen hel aantal zetels in de Tweede Kamer met één vermeerderd worde welnu daardoor reeds worden bij het stelsel van vaste indeeling de kleine disineteu onmogelijk die trouwens om verschillende andere redenen weinig aanbeveling zonden verdienen Zon het wensohelyk zyn de districten met de provinciën te doen samenvallen Daartegen kan warden aangevoerd dal op die wyze het provincialisme zou worden bevorderd Vnn den anderen kant zou kunnen worden opgemerkt dat proviudalislische neigingen in de Inalsie jaren eer te bespeuren waren in de Tweede Kamer die niet dan in de fierste Kamer die wèl pro vinciegewys wordt gevormd Toch meenen wij dat met het oog op de staatsrechtelyke geschiedenis van Nederland zelfs de sohyn vermeden moet worden de provinciale iudeeling lot eene politieke te willen maken Welke indeeling overigens aangenomen moet worden i om dezelfde reden al i aan hel slot der vorige $ vermeld niet wenschelyk hier te beslissen Genoeg zy het de richting aan te geven eene defiui tieve indeeling in groote districten Maf r wordt du in Nederla id ingev erd dan moet ook het jolstrekte raeerderheidsjsleem worden verlaten Thans by de tegenwoordige iudeeling wordt reeds geklaagd dat in elk district de minderheid of minderheden niet tol haar recht komen In die districten waar eene der partijen oppermachtig is hebben de legenstaDders feitelyk geea kiesrecht in andere waar de krachten taipelyk gelyk slaan hangt het af van toeval of van oombina tie van soinwyien zich afstootende partyen hoe het district in het parlehienl vertegenwoordigd wordt OnverJfchilligheid en ontevredenheid met onze staatsinstellingen zyn de wrenge vruchten vau dit volstrektemeerderheidsysteera Maar in nog ruimer mate zoude dit kwaad by groote uitgestrekte districten evenals dit thans by i de samenstelling der gemeenteraden reeds het geval i gevoeld worden immers alsdan zouden grootere minderheden wordeu uitgesloten en voor dezen de kans nsg geringer zyn om teu minste op hare beurt in andere distrieten weder anderen te onderdrukken De toepassing van hel stels nm door ieder kiezer een kleiner getal personen t doen kiezen dan dal der door het kiesdistrict te kiezen leden is niej aan te bevelen Hel onderstelt twee groote politieke partgen terwgl wij in ous land een grooter aantal tellen het zou dus in bet district de party der meerderheid In de geiagaaheid stellen Ie beslissen welke der raindwheden een of eenige zetels daeiaohtig zouden kunnen wordeu Het meest wentohelgkr Melsel waardoor de vertegenwoordigiug zooveel doenlgk een werkelyk beeld vormt van de verschillende schakeeriugen die ouder de kiezers wordeu aangetroffen is toonseker het evenredigemeerderheidsysteem Hel ligt al weder niet op onzen ég lusscheo de verschillende reeds voorgestelde wgten waarop dit systeem in toepassing gebracht kan worden e ne kettze te doen Tot het welslagen van het stelsel worde f66i alles gezorgd dat den kiezer geen al te moeilijke ingewikkrïde taak worde opgelegd ten gerieve daarvan zal menige onvolkomenheid moeten worden voorbygezien en vergeven § 7 Behalve de beide in de voHge paragrafen behandelde onderwerpen zouden oog op menig oadergesohikt punt wijzigingen in ons kiesstelsel aangebracht kunnen worden Wensohelyk ware b v dat de verkiezingen voor de Tweede Kamer en voor de gemeenteraden niet in de maanden J uni en Juli plaats vonden wanneer ele kiezers zioh bevinden buiten de gemeenten waar zij hUn stenirecht kunnen uitoebnen Ofschoon de Grondwet de opening van de zitting der Tweede Kamer in September voorschryfk zouden de verkiezingen in Mei kunnen geschieden Bveqzoo behoort hel door kunstpiatige middelen erlangen van kiesrecht vcrqdeld te word zob de bevoegdheid der kiesbureaux een duidelyke omschrijving behoeven enz enz Toch behoort de liberale party hare wensohen tot het strikt noodzakelijke te liepaleo By hel bekend en erkend zwakke gattel tas onxeA weigever is matigheid voor hem en dus gematigfl neid voor ons een eerste voorwaarde Zelfs de twee op den voorgrond gestelde veranderingen verlaging van den eensus in de grootere gemeeiilen en vaste distrioleu met toepassing van het evenredige meerderheidsysteem tnlleo wellicht thans alleen langs den meer en meer gebraikelyken eg kunnen worden verkregen n l door het indienen van afzonderlijke wetsontwerpen fin ook dan nog zal het doel alleen door eendrachtige samenwerking van de liberale leden der Vertegenwoordiging voiden bereikt Aldus vastgesteld te Amsterdam den negentienden Maart achttien honderd twee en tachtig A F K Habtoob Kiesv Burgerpligl te Amsterdam T M C AssEE Grondwet n D V Tienen Janssb Vrgzinnige Kiesv te DarineU G Belinfantï Kiesv Grondwet s Ba e C C DuTiLH Algem Belang te Rotterdam J Hoos Nzn Burgerpligl P G BusTEA Rotterdam J G Philiïpi Vryzinnin Kiesv Q H V Bolhuis Kiesv Utrecht ütreekt Advertentiën De ondergeteekende heeft de eer te berichten dat hg DONDERDAG 6 APRIL a 8 Gouda met zgne Artikelen zal bezoeken en alsdan te spreken of te pntbieden zal zgji bg den Heer P X HABDIJZER Sociëteit fVredebest op de MAUKi è Habï OpnciR Ondergeteekende is voornemens HEDEN ZATURDAG een WINKEL in BOTElT en KAAS te openen beveelt zich minzaam in de goiMt züner stadgenooten aan C OOMS Turfmikrkt H 88 Depot der Ooudache Boterfabriek