Goudsche Courant, woensdag 3 oktober 1883

N 2983 1883 1141 ken voorhanden is waarvoor men niets behoeft te betalen dan in enkele gevallen eenige kosten van overzetten Die nu een echt ederlandsch tooneelstuk schrgft doet het voor de eer uit liefhebberg uit helangstsUing in vaderlandsche knnst maar een vak waaraan men zich wgden kan is het niet Er is geen droog brood mede te verdienen Ons vaderland dit i a buitengewoon doorl vreemdelingen bezocht en bereisd tengevolge van de Amsterdamsche tentoonstelling heeft ook gedeeltelgk in verband daarmede de eer gehad de vergaderplaats te zgn van onderscheiden congressen en andere jaarlgksche bgeenkomsten Allerlei onderwerpen zgn er behandeld in velerlei talen te veel zelfs om ze op te noemen Ieder onzer zal sommige vraagpunten met bgzondere aandacht hebben gevolgd en daarbg nienwe stof tot deuken hebben opgedaan of een oude qnaestie leeren den uit een nieuw oogpunt Onze aandacht werd in de vorige week getrokken door een der vragen die ter sprake kwamen op het internationale letterkundige congres dat te gelgk vergaderde met het aan letterkunde en knnst gewgde derde tentoonstel üngscongres Niet een der hoofdschotels van die bgeenkomst de vrai namelgk of onteigening ten algemeenen natte ook kan worden toegepast op werken van den geest maar eene andere quaestie die in 81 te Bern reeds was beslist en alleen ter loops te Amsterdam ter sprake kwam het recht van een schrgver om ichadeloc s gesteld te worden voor elke vertaling I van zgn arbeid Deze zaak is vooral voor ons van groot belang daar nergens ter wereld zooveel vertalingen uit bgna alle talen maar in de eerste plaats uit die der drie omliggende volken de pers verlaten dan bg ons te lande Op tooneelgebied inzonderheid is vertalen aan de otde van den dag Voor baitenlandscbe auteurs is het dus 0en vraag van groot gewicht of wg zullen voortgaan met het vertalen hunner werken zonder toestemming verkregen te heb l ben van den schrgver Het Berner congres heeft tot b nsel aangenomen dat het vertaalrecht behoort tot den letterkundigen eigendom en de Zwitsersche bondsraad heett op zich genomen eene conferentie in het leven te roepen van de verschillende staten ter behandeling van het voorloopig ontwerp aldaar opgemaakt en waarvan bovengenoemd beginsel een deel uitmaakt Binnen een niet te lang tgdsverloop kan men dus verwachten dat deze quaestie n ernst wordt aan de orde gesteld Te Amsterdam is Mr Levy in eene geestige rede ojigekomen tegen art 5 der ontworpen oonventie waarin bepaald wordt dat de schrgvers in de verschillende tot de conventie toegetreden landen het uitsluitend recht van vertaling hunner werken bezitten zoolang hun eigendomsrecht op hunne oorspronkelgke werken voortduurt Zgne argumenten waren 1 het vertaalde werk is opnieuw gedacht en in eene andere taal opnieuw uitgedrukt zoodat de vertaling niet is het uitsluitend eigendom van den oorspronkelgken auteur 2 Nederland bezit sedert 1817 vrgheid van vertaling en als wg daarvan afstand doen is de winst geheel ten voordeele der vreemdelingen daar ons taalgebied te beperkt is om met de groote vreemde Itoden te wedgvereu 3 Het belang der schrgvers brengt algemeene bekendheid hunner werken mede ook door vertaling en nu de kosten die daarop vallen in verhouding tot het debiet ten onzent reeds zoo hoog zgn zal het gevolg zgn dat er veel minder vertaald wordt indien er nog een vergoeding bgkomt 4 Die vermindering in het vertalen van vreemde werken is in strgd met het algemeen belang omdat men een groot deel des volks belet kennis te nemen van hetgeen groote mannen buitenslands schrgven Zonder tegenspraak bleven uatuurlgk deze beweringen niet in eene vergadering waarin de vaders van het meermalen genoemde ont BINNENLAND G0UD 4 4 October 1883 De Mioiatër van Bionenl Zaken beeft bepaald dat de verkiezing noodiK geworden doordien mr M Bichon van IJaelmoude ontslag beeft genomen als lid der Tweede Kamer voor het kiesdistrict Gouda zal plaats hebben op Dinsdag 30 Oct en herstemming zoo noodlg op Dinsdag 13 Nov i De Standaard wijdt de volgende regelen aan het aftredende kamerlid Mr M Bichon van Uselmonde Kedeneu van gezondheid noopten Bichon om voor de Kamer e bedanken Wie zal in zyn plaats komen vraagt het koele marktpubliek Maar ons komt die vraag eerst later Ons antirevolutionairen gaat met Bichon de laatst overgebleven der onden van dagen weg de laatste j oude getrouwe uit de vroegere periode van onze worsteling toen er nog geen club en nog geen program was en slechts enkele mannen van positie als mÜHdlet perdueê in de Kamer onze wacht betrokken I Onder die enkelen hoorde jarenlang ook Biehon I tot de dittrictsschaar zijn district verknipte eu Doidt hem uitwierp Toch duurde deze ballingschap niet lang Want nauwelijks haalde onze partij weer adem of naar aller wensch werd de uitgeworpen van Dordt voor Gonda weer als candidaat gesteld en met indrukwekkende meerderheid gekozen Bichon was in de Kamer geen vocaal Hy laat er geen heugenis achter van groote exploiten En dat desniettemin ons volk hem tronw bleef lag dan ook uitsluitend aan de trouw waarmee h I aan onze beginselen vasthield Bichon was nooit conservatief maar uit overtuiging antirevolutionair Zg hem daarom by zijn aftreden van het politieke tooneel door ons antirevolutionaire volk dank en hulde geboden voor de toewijding waarvan hy deze reeks van jaren blijk gaf en moge het Gode behagen hem in stiller verkeer lyn kitchten nog zooverre te herstellen dat in kleiner kring nog lang weldadigheid en zegenende invloed van hem uitga In den avond van Dinsdag is alhier aangehouden de persoon van Willem Condstanse een oude bekende der Justitie die verdacht wordt zich te hebben I schuldig gemaakt aan diefstal bij nacht in een bewoond huis door middel van inklimming bij den smid van Embdeu in het Plantsoen alhier De ontvreemde voorwerpen zyn in beslag genomen f en zullen morgen met den Verdachte wordeni avergeI bracht naar Rotterdam GEVRAAGD Adres onder No 875 aan het Bureau dezer Courant De heer mr W G Borsius sedert 1871 lid van de Eerste Kamer der Staten Generaal is Maandag II overleden Ds A P Ö Jorissen predikant bjj de Remonstrantsche gemeente te Rotterdam herdacht gisteren zijne 25jarige betrekking als predikant Talryk waren de bewyien van hoogachting en genegenheid die hem van onderscheidene zijden ten deel vielen Door eene deputatie uit de Reraoustrantsche gemeente werd hem namens haar een geschenk aangeboden Efenzoo deed de gemeente te Schoonhoven bij welke hij het leeraarsambt waarneemt hare gelukwensohen gepaard gaan met aanbieiling van een cadeau Nevens dit een en ander werd ook door Commissiën uit den Remonstrantscheo Kerkeraad enz zoowel als door zee vele andere vrienden en BDEGEMBESTER en WETHOUDERS der Gemeente Moordreckt maken bekend dat krachtens vergnnning van de Gedeputeerde Staten der Provincie Zuid HoUand de Passage yooT rif en voertuigen en vee over de brug liggende in den Middelweg over de ringvaart van den ZVID PLASPOLDBB bg het Dorp Moordrecht is AFGESLOTEN van 8 tot en met 11 October a a dat de passage voor rfl en voertuigen en vee gedtirende dien tfld kan genomen worden naar de noordelgk gelegen Gemeenten langs den IJseldgk over Gouda of Nkuwerkerh a d IMel dat in de passage voor voetgangers steeds opbehoorlgke wgze zal worden voorzien Moordrecht 1 October 1883 De Secretaris De Burgemeetter D NÜGTERKN A Che SNEL De BinnenlandSche Vaart RISICO SOCIËTEIT gevestigd te Amiierdam heeft de eer te berichten dat in de plaats van den Heer J J viN ÜIJE die voor het Agentschap heeft bebedankt van af 1 October 1 1 tot hare Agenten z n benoemd de Heeren Qeljr BIEZENAAH by wien de Volmacht en Instructie voor belangstellenden ter visie liggen stêêkIölInT In lossing de Lading Enk Ciro7e KacheMen waaruit wg tot 37 c per Heet contant zonder korting afleveren vrg aan huig bezorgd mits bg 2 of meer Heet gelgk genomen JAN PRINCE en Cie Kantoor Turfmarkt H 94 iizni iJi r i T i ii i i i fesen Invaliditeit fii Onaoliikkcii KCoiiHissAKissEN Jhr F 6 E MËRKES VAN GENDT Den Haag J ViN SONSBEECK Hoorn Mr A F K HARTOGH Mr A L E JOLLES en D DROST Jr Amtterdam Mr H I DIJCKMEESTER en Mr L A ALTINK BöSKEN Oorinehem Mr E H L M VAN ZINNICQ BERGMANN Hertogenbosch en Mr R FEITH Groningen Wiskundige adviseurs Prof Dr G J LEGEBEKE Delft L JANSE Bz Amiterdam Geneeskundige adviseurs Dr J COEHT e Gravenhage Rechtskundige adviseurs Mr A F K HARTOGH en P PET Advokaten en Procureurs Amsterdam Heerengracht No 455 Contracten van Levensvereekering Persoonlijke verzekeringen tegen ongelukken in en buiten beroep en Vertiekeringen tegen seegevnar Beispollssen van 4 tot 360 dagen Vertegenwoordigers A K v d GARDEN te fouda Geni Agent P M SCHELLING te id Hoofdagent P J K v WERKHOVEN te id P ELSHOÜT te Zevenhuizen Ü Smm te Nihiimeen en M J VONTSTEEN te Woerden Agenten Specialiteit voor AANLEG VAN WATERLEIDING in particuliere en alle openbare gebouwen Kantoor en Magfazijn Gouwe G 241 DÏÏIJVIS P RUststUfseilabrllianten ÏÏT CHTT ZUveren Medaille Parijs 1878 Gfouden HedaiUe Amsterdam 1883 Vragen in alle plaatsen van Nederland AOENTJBN DUBBELE BUURT GOUDA Groote Otverkoop VAN EMAAZTE HEEEEIfK LEEDEEEir De ondergeteekende bericht aan zgne geachte Begunstigers van Gouda en omstreken dat er van af heden eene Groote Uitverkoop zal plaats hebben bestaande uit eene RUIME KEUZE Fijne Winterjassen Demi Saisons Ghambre Gloaks Pantalons Vesten Jongfeheeren en Kinderjassen welke Goederen mö door LIKWIDATIE van een der grootste Bnitenlandsche Huizen zgn toegezonden waardoor ik in staat ben ALLES TOT OMGEILE NOE LAGE PRUZE il lT TE VERKNOPEN KB Ook voorhanden eene Groote Collectie DAMES WINTER MANTELS WAARONDER UITMUNTEN eene GROOTE PARTIJ van f 8 50 zeer geschikt voor DIENSTBODEN Allen deze Goederen moeten zoo spoedig moffelijk worden UITVERKOCHT Hopende met een druk bezoek vereerd te worden Verblflf Hoogachtend D H WE7PPENBACH Bg Burgerlieden wordt eene Fatsoenlgke PAAEDENHOOI Iste Qualiteit geperst in pakken van 100 kilo ad 4 50 aan de Stalhouderg der Gebrs BLOM te Gouda Eindelijk Eindelijk Eindelijk De uitvinding van den Heer Med Dr Lowet trekt bgzonder de aandacht Na lang zoeken is het hem gelukt een Haarwater te bereiden dat alle vroegere dergelgke middelen overtreft Dit middel bevordert binnen korten tgd een flinken en vollen Baard en Haargroei en verhindert het uitvallen der Hafien De itvinder staat in voor een volkomen suecet Prgs per flacon Fl 4 en Fl 2 50 Alleen echt te verkrggen bg den uitvinder Dr Lowet Antwerpen 34 Avenne de Keyser 34 Tegen rembours wordt niet verzonden maar tegen inzending van het bedrag in blaauwe Postzegels en 5 ets voor gefrankeerde toezending van het pakje ESEiuE mim methode die gegrond is op de jongste Wetenschappelgke onderzoekingen zelfs in de wanhopigste gevallen zonder eenige storing te brengen in de gewone verrichtingen Ik genees zoowel de noodlottige gevolgen van jeugdige buitensporigheden als Zenawziekten en Onvermogen Van Geheimhouding is meu verzekerd Ver zoekeoeen nauwkeurige beschrgving van de ziekte Dr RËLA PARIJS 6 Place de la Nation Lid van verscheidene Wetenschappelgke Genootschappen Snelpersdruk van A BbinkVah te Gouda Vrydag 5 Octoi er GOUDSCHE COURANT Nieuws en Advertentieblad voor Gouda en Omstreken werp tegenwoordig waren Men antwoordde 1 wat er ook nieuws in eene vermaling moge zgn de schrgver blgft de schepper de eerstegrondlegger van het boek tegenover zgne schepping staat van de zgde des vertalers slechts om verking aanpassing verandering van vorm 2 De wederkeerigheid van het vertaalrecht strekt ook ten bate der Nederlanders wantten allen tgde zgn er onder hen ehrgvers geweest die vertaald verdienden te worden en vertaald zgn 3 Het belang der s rgvers om dooreene vertaling meer bekend te worden kangerust aan de beoordeeling van hen zelveu worden overgelaten achten zg het voordeeligerde vertahng hunner boeken mogelgk temaken zonder daarvoor betaling te imtvangen danblgven zg daarin altgd vrg 4 De kostei van het vertalen zgn een i eversrekening die de uitgevers zelven wel JWllen uitmaken evenals die van kostbaarder Jer ofdunrdere banden I Ons komt het voor dat d voorstanders van het vertaalrecht van den schrjlver gelijk hebben Elke schrgver heeft het rechttvan eigendom op de vrucht van zgn geest ptbans voor een zeker aantal jaren dit wordt loor niemand betwist en dit recht is dan ocik algemeen aangenomen en wettelgk er ni Maar daaruit volgt onzes inziens dat nienÉnd dat werk in zgn geheel als kunstproduct 4 8 vervormen of als grondstof voor een nieuw bbrikaat gebmiken zonder de toestemming van den schrgver verkregen te hebben en die grondstof behoor 1 I tgk te hebben betaald Dmli ieauuui er aan een anders huis te gaan verbouwen en restaureeren tot eigen gebruik zonder de recht n van den eigenaar gekend en die op de een of andere wgs iSgekocht te hebben Zal men een hoed maken van een aiders vilt zonder den eigenaar der grondstof betaald te hebben Immers neen Het model van den hoed is des fabrikants eigendom maar hg mag dat niet aanbrengen voor hg den eigenaar der grondstof betaald heeft Nu gelooven wg wel dat de ontworpen conventie niet in het voordeel zal zgn van Nederland de vertaalrechten zullen verhaald moeten worden op den kooper der vertaling Maar de afschaffing van den nadruk was ook niet in ons belang toch is men er toe overgegaan omdat nadruk eigenlgk diefstal is Zoo behoort die andere strooperg in beschaafde landen niet langer geduld te worden is jaren lange straffeloosheid van letterkundige piraterie een reden om ze te wettigen I Het publiek zal er weiaig door Igden Goede werken zullen ten allen tgde vertaald worden on aftrek vinden de uitgevers zullen wat kleiner winst behalen en het publiek eene kleine verhooging van prgs betalen ziedaar alles Werken waarvoor niet zooveel debiet te vinden is dat de schrgver zgn loon krggen kan evengoed als de vertaler zgn het vertalen niet waard Wellicht zou het in het belang onzer oorspronkelgke schrgvers zgn als het uitgeven van vertaUngeu met meer moeite en kosten gepaard ging De vraag naar Nederlandsche werken zou misschien grooter worden en het honorarium onzer schrgvers rgzen Het is thans veel gemakkelgker een werk te laten vertalen wanneer den schrgver niets behoeft betaald te worden dan oorspronkelgke werken uit te geven waarvan men de kopg eerst moet Eoopen Dit geldt inzonderheid voor dramatische schrgvers Het sclirgven van tooneelstukken in onze eigen taal tegen behoorlgk honorarium is onmogelgk omdat er uit het buitenland altgd een voldoende voorraad stuk I f