Goudsche Courant, zondag 4 mei 1884

HET STEMRECHT DEE VROUW Onder de quaestiën bg de ontwerpen tot herziening der grondwet ter sprake gebracht behoort ook de vraag of het raadzaam is aan vrouwen stem te geven bg de verkiezingen voor de onderscheiden vertegenwoordigende lichamen En niet alleen bg ons ook in andere landen houdt dit onderwerp de publieke aandacht bezig vooral in Engeland waar eene groote hervorming van de kieswetgeving reeds enkelen stadiën van onderzoek heelt doorloopen belangrgke uitbreiding van het kiezerspersoneel is daar in het regeeringsontwerp opgenomen maar van stemrecht der vrouw is nog geen sprake Het is geen wonder dat allerwegen van de zjjde der vrouwen zelven aandrang komt om ook in dit gezicht mondig te worden verklaard vele ongehuwde vrouwen toch bekleeden in onzen tijd allerlei betrekkingen waardoor zij zich eene onafhankelijke positie hebben verzekerd en in hun eigen onderhoud voorzien Deze dames die in ontwikkeling niet bg de mannen van gelgken stand en weritkring achterstaan en gelijk van zelf spreekt evenveel en missehien meer belangstelling koesteren voor de publieke zaken voelen zich achtergesteld bg hunne medeburgers van de andere si ksé Hoewel de wetgeving in vele opzichten in haar nadeel is weet de vrouw van ontwikkeling en beschaving zeer goed zich zelve to redden waarin zg geholpen wordt door de maatschappelijke verhoudingen die haar een vrqer standpunt verzekeren dan de vigeerende Wetten haar hebben toegedacht maar tot dus ver is het haar niet gelukt zich gelijkstelling met den man te verschaffen op politiek gebied Ten onzent heeft mej Dr Aletta Jacobs reeds getracht onder de tegenwoordige wetgeving op de kiezersigst te worden ingeschreven maar natuurlijk te vergeefs daar letter en geest der kieswet zich daartegen verzetten Ook mej Elise Haigbton heeft meer dan eens in dien zin gesproken en verlangt kiesrecht voorde vrouw evengoed als zg het recht heeft examens voor midd of booger onderwijs af te leggen ofy ich voor de universiteit te laten inschrijven In welken geest nu heeft de Commissie voor de grondwetsherziening deze vraag beantwoord In art 82 van haar ontwerp waar van de verkiezing der leden van de 2e Kamer sprake is leest men De leden der Tweede Kamer worden rechtstreeks gekozen door de meerderjarige mannelijke ingezetenen Nederlanders die enz in art 143 van de gemeenteraden handelende daarentegen Aan het hoofd der gemeente staat een raad welks leden rechtstreeks door d ingezetenen Nederlanders die enz Sluit ziJ dns uitdrukkelijk de vrouw uit waar het geldt de 2e Kamer voor den raad laat zg den gewonen wetgever vrg ook aan haar het stemrecht te geven Blgkbaar is deze redactie opzettelijk zoo gekozen om bjj wgze van overgangsmaatregel de deelneming der vrouw aan gemeeuternodsverkiezingen mogelijk te maken en den wetgever eene vingerwijzing te geven in welke richting naar de meening der Commissie die vraag behoort te worden opgelost De bedoeling zal dan zjjn deze politieke werkzaamheid te doen dienen tot opleiding oor ruimer deelneming aan het openbare leven wanneer de ondervinding heeft geleerd dat daartoe zonder bezwaar kan worden overgegaan Hierbij Jieit te worden in aanmerking genomen dat het ontwerp het kiesrecht verbindt aan de huurwaarde der woning van de ingezetenen zoodat de man als hoofd des gezins in den regel kiezer zal ziJn en niet de vrouw en dat de Commissie dus bg haar art 143 alleen op het oog heeft weduwe U of ongehuwde vrou Iqk Kevolg van het toatohen Zweden en Noorwegen bestUDde verbood veleo in Noorwegen verbitterd Men beaohonwt dit als een onbevoegde inmeDging van de Zveedsobe Regeering in de Noorweegsche aangelegenheden MARKTBERICHTEN Oouda 1 Mei 1881 Hoewel de graanprijzen ala voren mogen genoteerd worden en nog geenerlei leven in dien handel te bespeuren ia bigren de prezen taraelyk vest en ia geen verdere dabng te verwachten De beate tarwe moet met ƒ 9 a ƒ 9 50 en de goede met ƒ 8 50 a ƒ 9 betaald warden Afwekende komt weinig voor Mooie Zeeuwache rogge geldt ƒ 6 60 it 7 Polder en voer wordt naar kwaliteit verkocht In gerst gaat weinig om voor oonaumplie wordt ƒ 5 25 i f 6 per H L betaald terwijl de chevalier naar kleor en gewicht van ƒ 8 50 tot ƒ 7 60 doet Haver nominaal op ƒ 3 80 a 1 50 te noteeren Maïs ƒ 6 90 il ƒ 6 25 Erwten en boonen baiten aaiaoeu Zaden zonder handel De veemarkt met goeden aanvoer handel in alle oorleo traag varkens voor Landen 18 a 20 ct vette varkens 23 a 25 ets magere varkeus en biggen trang biggen ƒ 0 80 a ƒ 1 50 per week schapen traag te rerkoopen Aangevoerd 72 partyen kaas eerste kwaliteit ƒ 26 a ƒ 27 2de idem ƒ 21 ü ƒ 24 Noordhollandsche ƒ 28 60 ü ƒ 37 Goeboter ƒ 1 25 a ƒ 1 36 Weiboter ƒ 1 a ƒ 1 10 Burgerlijke GEBOREN 29 April Adrima Stand PieterneUa ouders J LoQwereobarg en M KoUoos 30 Josina Maria JohaDtia oadirs O W van de Pavoordt en J M J Mathot OVERLEDEN 29 April W H Knapen 2 m GEHUWD 80 April H H Wolf en G Koolmee L Roggeveen en C Kranenborg H Leliveld en M Hondijk P den Braber en H J Boulogne S van den Berg en C van der Weyden 1 Mei H N van iichaik en A C Ziretiloot ADVERTENTIËN Heden beviel ten mijnen huize zeer voorspoedig van een welgeschapen Dochter mfln geliefde Dochter JOSINA Wed N MATHOT geb Vebeman 30 April 1884 Eenige kennisgeving Voor de zeer talrijke bewjjzen van deelneming gedurende de ziekte en bij het overladen onzer geliefde Dochter en Znster ondervonden betuigen w onzen weigemeenden dank inzonderheid aan hare medeleerlingen en vriendinnen voor de laatste eer haar ook bewezen Wed Che JENNE van Os CoBN JENNÉ Gouda 1 Mei 1884 De Wed J SPAAN betuigt door deze aan de Directie van de Stearine Kaarsenfabriekalhier haren harteljjken dank voor de blijvende Btenn haar geschonken Dienstmeisje gevraagd Tan de P G boven 16 jaar om zoo spoedig mogelgk in dienst te treden loon ƒ 60 Adres franco brieven onder No 963 by den Boekhandelaar A BRINKMAN te Gouda Tot het verrichten van loop en andere werkzaamheden wordt een geschikt mm OF JONQEN gevraagd Adres onder No 964 aan het Bureau dezer Conrant ZOMERDIENST MET DE SCHROEFSTOOMBOOT Vertrek van Botterdam Maandag middag 12 uur Woensdag voormiddag 7 unr Vrydag namiddag 2 uur Van Gouda Dinsdag voormiddag S aUtir Donderdag namiddag 1 nur Zaterdag namiddag 4 uur J POT Bericht Ondergeteekende bericht dat hij verhuisd is van de Markt naar de KATTENSINGEL Q 88 en blijft zich aanbevelen voor het LEVEREN van alle soorten Einnenl Buitenl Bieren Azijnen Minerale wateren Gazeuse dranken enz Bestellingen worden aangenomen bg L KOOIMAN in Aardappelen Lange Groenendaal 74 terwyi het Pakhuis gevestigd biyft Westhaven B 178 P KRIJGSMAN Tegen 1 Juni wordt te Rotterdam verlangd EENE FATSOENLIJKE DIENSTBODE P G loon ƒ 75 en ƒ 24 waschgeld Te bevragen bg b J VAN VREUMINGEN Broodbakker TiendewiBg te Gouda Openbare Verkoopingp TE GO DA op DINSDAG 13 MEI 1884 des morgens te 9 uren aan het Lokaal wyk K Nr 255 aan de Peperstraat van eenen netten grootendeels nagelaten door den Heer L A HiaSINK Te zien Maand 12 Mei van 9 tot 12 en van 2 tot 5 uren Nadere inUchtingen zgn te bekomen ten Kantore van den Notaris W J F0RTÜL7N DROOGLEEVER te Gouda SLOTEMAKEU en Co Gewone COGNAC p L 1 50 p fl 1 25 VIEUX COGNAC p L ƒ 1 80 p fl ƒ 1 50 VIEUX COGNAC Fine CHAMP p fl ƒ 2 00 Zuivere Cacaopoeder VAN Bichard C van Haagpen te tTRBCHT Verkrygbaar te Oouda bfl H W M STEEVENS Firma A Debcksbn Hoogstraat H J KABEL Oosthaven B 36 J F HERMAN en Zoon Lange Tiendeweg D 62 Het Stout k Ale i TAK s mm h SON S brouwers ia London êf Burton on Tren bekroond Gouden Medaille Parijs 1867 Herste Klas London 1862 wordt door verachillende doctoren in Nederland aanbevolen om zijn voedende bealanddeelen Verkrijgbaar voor Gouda Omttreken Vq de Depóthonders SLOTEAIAKER Co lüy iLï Tandmeester zal elke DONDJEBDAG van 9 totl2uren te consulteeren ziJn in het Hotel de Paaüw Markt te Gouda Van Cfouda naar Amsterdam De ondergeteekende bericht dat hij in verbinding met het Waddinffsveenscheveer zal VAREN van GOUDA naar AMSTERDAM VRIJDAGS in LADING op de GOUWE A J0H V HEIJNINGEN Veerschipper iVaddinxveen Een nette JOITG Eir voor LOOP en WINKELWERK kandadelp geplaatst worden bg A KOK Comp L B VAN ES Aanleg van Waterleidingen Reparatie van STOOM en andere Werktuigen Reparatie van Naaimachines IJzer en Ko 0tdraaiwerken spoedig accuraat billgk aUlNA LAROCHË van KRAEPELIEN HOLM XJ t O ncekkend vertterkend koorlnerdrijvend IJzerhoudeiide Qiii a Larocke bij bloedarmoede etc In fletwhen van ƒ 1 90 en ƒ 1 Eenig depot voor Gouda en Omstreken hy den Heer C THIM Apoth te Gouda Db chantomelanus OOGEIX WATER krachtig werkend middel voor alle oogkwalen als verzwakking afmatting zware drukkende stekende en jeukende oogen ontstaan door lang ingespannen zien of lezen bloedroode en druipende oogen ook oogec waaruit dikwgls vocht ontloopt vooral biJ koud weder enz enz Allen oogljjders wordt dit middel ten zerkste aanbevolen Prgs per flacon met gebruiksaanwgzing 60 ets Verkrijgbaar b § Wed Bosman Goada Wed K Sanders Leidea A Prins Zevenhuiten W Ligthelm Voorburg Wed G Wilhelrau Woerd A Bot Berkel Snelpersdrak van A Beinkuan te Gouda Zondag 4 iKei 1884 N 3074 GOUDSCHE COIIRANT Nieuws en Advertentieblad voor Gouda en Omstreken Ti r wikkeling betreft als de mannen kiezers En dit is de eenige vraag Rechten van het individu om kiezer te zgn erkennen wg niet zoo min voor den man als de vrouw Lid van den staat te zgn geeft op zich zelf nog geen recht tot deelneming aan verkiezingen Dat recht behoort alben aan wien het zonder gevaar in het algemeen belang kan worden toevertrouwd om mede te werken tot samenstelling der beste vertegenwoordiging Naar onze meening nu is dat het geval met die vrouwen welke in de maatschappg door beheer van haar goederen door bestier van een gezin of beroepsbezigheden geheel met den man op gelgke lyn staan In deze richting ligt gelooven wg de beste oplossing van een vraagstuk dat nog wel ecnigen tgd aan de orde blijven zal In Engeland komt de zaak binnen kort in bet parlement tengevolge van een amendement door den heer Woodall ingediend op de reeds vermelde wet Er is veel kans dat het lagerhnis met het amendement medegaat maar zeker is het dat de lords er niet in zullen berusten Ook daar bigft dus dit punt vooreerst op de agenda wen die in overige vereiachten met de mannen gelijkstaan BINNENLAND G0ÜD 4 3 Mei 1884 Gialerenmorgsn ten 10 ure bad tioli op de begnuifplaali alkier een Ulrgk meDigte vereenigd om de teraardélMMclIiDg btj te onen vn bet sicflielijk ovrnchot mr den beer H W Kramers Was de deelnemiojc bij de lijding van bet overlijden groot op ondnbbelilunige wgje bleek gisteren boe groot de sympathie was die men algemeen voor den heer Kramers had Behalve door vele leerlingen en ondleerlingen werd de plechtigheid bggewooud door den Burgemeester deter gemeente Mr van Bergen Uiendoorn verscheidene raadsleden de commissie van Toelicht op het Lager Onderwüs de Districls schoolopziener Mr A M de Cook de Arroudissementsachooloptiener Dn D Terpstra de hoofden der scholen uit deie gemeente en die nit verschillende naburige plaatsen en vele ander belangstellenden Alvorens de kist het stoffelgk omhulsel van den overledene bevallende die versierd was met vele kransen als coorele bigkcn van achting en toegenegenheid in de groeve daalde namen de volgende heeren het woord ter herdenking van de verdiensten van den overledene De heer Dr D Terpstra Arrondissemeutsschooloptiener wgdde in gevoelvolle bewoordingen nit over de bekwaamheden van den heer Kramers all onderwijier die zich bovendien bg oud en jong bemind wist te maken en die xoowel bij heu die boven als bg ben die onder hem stonden in groot aanzien stond De heer S Posthumus schetste den overledene als den man met een trouw vriendeuhail die steeds bereid was lot hulp eu raad waar die noodig waren toodat hg sleedt in de berinnering van allen die hem hadden gekend ion blijven leven De heer P C Schriek die eerst hem als lerrlinir later aU triend en collega gekend had bracht daarop een Ireifend woord van hulde aan zgne deogden Daarop sprak de heer R Leopold een woord van waardetring jegens den overledene ter yi ien slotte de beer Q B Lalleman het woord richlte tot de leerlingen van den overledene en hen opwekte de lessen van den overledene steeds gedacht g Ie zgn en zich in te spannen den weg te volgen hun door den heer Kramers geweten om j aede menschen te worden De broeder van den overledene de Luit kolonel S D Kramers sprak vervolgens namens de familie een woord van dank voor de ondervonden bclangslelliog Gisteren is uit de gemeente Hekendorp naar het huis van arrest alhier overgebracht lekeren R die in waaniinnigen toestand tijn vader waiermolenaar met een mes zoodanig aan het hoofd had verwond dat hy aan de gevolgen is orerieden Men verneemt dat R reeds vroeger in een krauktinnigengrstioht is verpleegd Wjj gelooven dat dit Senkbeeld wel overweging verdient en niet erdieDstelyk is als proeve om aan den billgnil wensch der vrouw te voldoen Principieel Bezwaar tegen stemrecht aan ongehuwde vrVawen en weduwen kennen wy niet Er is v l eens gezegd dat de chemelsche rozen die zjj in het aardsche leven vlechten door de politiek alle geur en kleur zonden verliezen en èU inmenging in den strgd bg de stembus afbifnk doen zou aan de waardeering van de vrouW op het gebied waar zij in de eerste plaats thuis behoort maar dit zgn niet anders dan gro woorden als de bemelsche rozen niet verwetken wanneer de weduwe als hoofd van tgeziDVptreedten haar goederen beheert of de ongehui de met den man wedijvert in den strgd om het bestaan dan zien wg niet in waarom uitoefening van burgerschapsrechten dit slechte gevolg hebben zou Vele dezer vrouwen spreiden als administrateurs barer zaken en in de uitoefening horer beroepsbezigheden een sclierpzinnighetd een practischen blik en een gver ten toon waarbg vele heeren der schepping in het nM verzinken zoodat wg geen enkele reden sonden kunnen bedenken waarom gelgkstelliug met den man in politiek opzicht haar geweigerd zou moeten worden De gehuwde vuoaw wordt vanzelf door haar ech enoot vertegenwoordigd omdat bet kiesrecht wordt verbo n aan belastingen door beide gezameniykj staald of aan de huurwaarde van het door beide bewoonde perceel één van beide kan dus slechts kiezer zgn en dan moet de regel gelden dat de man als zoodanig optreedt Naar onze meening is de politieke mondigverklaring der wednwen en ongehuwde vrouwen slechts eene quaestie van tjjd Redenen van staat mogen alleen gelden wanneer moet worden uitgemaakt wanneer het geschikte oogenblik daar is om de tegenwoordige uitsluiting op te heffen als de ontwikkeling der vrouw dat peil heeft bereikt dat haar zonder gevaar voor de maatschappg het stemrecht kan verleend worden moet de wetgever daartoe overgaan Maar niet alles op eens Ook hier moet met beleid het terrein worden verkend en de ondervinding moet ten slotte den doorslag geven Vandaar dat wjj het denkbeeld der staatscommissie toejuichen om een aanvang te maken met de gemeenteraadsverkiezingen en de uitbreiding van dat richt aan de toekomst over te laten De vrouwen kunnen dan zich oefenen in de toepassing harer nieuwe rechten en eerst wanneer deze in de zeden zgn doorgedrongen kan er sprake zgn van volledige gelijkstelling met hunne mannelgke medeburgers Men zou ons nu nog kunnen vragen of wij het tegenwoordige oogenblik reeds geschikt achten om den eersten stap in deze richting te doen Ons dunkt ja Als eene nieuwe grondwet tot stand komt die het denkbeeld der staatscommissie voor verwezenlgking vatbaar maakt zouden wg geneigd zgn onmiddellgk van de verkregen vrgheid gebruik te maken Immers wanneer wg bedenken dat de vereischten waaraan de man behoort te voldoen om kiezer te zgn alleen een vermoeden geven dat hij voor die taak berekend is zoodat naast vele waardigen ook een groot aantal onwaardigen geroepen worden dan gelooven wij niet dat de maatschappg in gevaar zal worden gebracht wanneer de vrouw in hetzelfde doen komt Weduwen en ongehuwde vrouwen die aan dezelfde eischen voor kiesbevoegdheid voldoen staan dunkt ons in den tegenwoordigen toestand onzer samenleving minstens even hoog wat het peil harer ont