Goudsche Courant, woensdag 14 mei 1884

i liff l ied Rhijnspoorwejgf Haagsche Kerml muMEmm van DEK HAAG naar VoorTjurg Zoetermeer Sevenliuizen en Gou op Vrijdagf 16 en Maandags 19 Mei il Vertrek van den Haag ca 11 15 s avonds gewone en retourbilletteu geldig l Bteverder strooibilletten l Vrijdag 16 Mei i 3079 GOUDSCHEIGOURANT Nieuws en Advertentieblad voor Gouda en Omstreken Spétiaiitpt vooi AANLEG A Wji aiiElbl in particuliere en alle jbptjnbai e g eblouw Kantoor en ffag azij Ij o l j r 1 Kleinbandel in sterken drank BURGEMEESTER n WETHOUDERS ran Goud bnDgen iogerolge art 6 der Wet van 28 Augustas 1S8I Staatablad no 97 ter openbare kenuii dat b j hen lyn ingekomen ran de narolgende personen ferzoelcscbrlften waarbij vergunning wordt gevraagd om iu de bij ieders naam vermelde localiteit sterlceo dranic in het Iclein te mogen verkoopen als Volgnr Naam van iea Verzoaker Aandoidiiig der localitelt 35a Arie Gravesteijn Boelekide R j64 Gouda den 10 Mei IS84 Burgemeester en Wethouders voornoemd VAN BERGEN IJZENDOORN De Secretaris BROUWER ADVERTENTIEN Op den 15n Mei a s hopen onze geliefde Oudera DIRK VAN DER POOL TRIJNTJE DE HOOP hunne 40 jarige Echtvereeniging te herdenken Hunne dankbare Kindereu Behuwden KleinKiuderen Gouda 10 Mei 1884 Boelekade 87 LANGE TIENDEWEG Tl GO A iBericht de ontvangst vÉt eene schooide collectie i j Erittannia Meta il Eleétro Plated Geboren ABRAHAM PIERRE FRANgOIS Zoon van JEANNE DE SEIJFF en R J KOPPENOL Off van Gezd O I L Amonthai Z O afd Borneo 29 Maart 1884 ♦ Heden overleed ons innig geliefd Zoontje CORNELIS ARIE in den aanvalligen leeftijd van 2 jaar en 8 maanden A JONKHEID Az J JONKHEID Starhenbubo Gouda 12 Mei 84 en Vernikkelfie voorwerpen LAKGOBD KOOKSTJELLEN KOPER W MRS enx EeTSMIDSKlTECHT PLAATWERKER kan dadelijk voor vast geplaatst worden bfl J W VERWEIJ in het Magazgn van IJzervyaren Gourfa Kleiweg E 46 TERSTOND GEVRAAGdIeEN Tweede Broodbakkerskneclit zich in persoon te vervoegen bij H JANSSE Kleiweg 70 Gouda Heden overleed na een kortstondige ongesteldheid onze Moeder en Behuwdmoeder Mejuffrouw JACOBA JOHANNA ELIZABETH GOEDHART Weduwe van den Heer Hendrik VAN Bemmel J J VAN BEMMEL L G VAN BEMMELWeli ER B NIEUWENHÜIZEN h e NIEÖWENHUIZENGouda 12 Mei 1884 van Bemmel voor Bezems Luiwagens Kamerstoflfers Rechte en Gebogen Schopstelen Witkwast en Pannekoekpan en andere stelen Zeizeboomen Strikken in soorten Nappen in alle grootte Pakkiaten enz enz worden tegen billgke prijzen geleverd Adres P SPOOR DIJKGRAAF en HOOGHEEMRADEN van RIJNLAND brengen ter kennisse van belanghebbenden dat zg hebben ontworpen eene wijziging van artikel 1 der Verordening op de wateren dijken en kaden in Rijnland met betrekking tot den tijd waarop jaarlijks sctaouw wordt gedreven dat dit ontwerp tegen betaling van 10 Cents verkrggbaar is ter Secretarie van het Hoogheemraadschap en ter lezing zal liggen zoowel dtór als in de waterschappen en op de Gemeente Secretariën van de hoofdplaatsen der kiesdistricten en onderkiesdistricten gedurende veertien dagen Zondagen uitgezonderd van den 14 Mei tot en met den 28 n Mei eerstkomende van des voormiddags 10 tot des namiddags 1 uur ten einde belanghebbenden in de gelegenheid zouden zyn hunne bezwaren tegen dat ontwerp kenbaar te maken welke bezwaren vóór of uiterlyk op 31 Mei aan Dijkgraaf en Hoogheemraden schriftelyk moeten worden ingeleverd Emtt hij Epe Gelderland Zoo spoedig inogelgk gevraagd een fatsoenlyke van de P G HOOGSTRAAT A 116 TWEE BEKWAME SCmiDEBSZIECHTS kunnen voor geruimen tgd vast werk bekomen bij M BINNENDIJK Spieringstraat alhier AANBESTEDING van oageveei 2S0 vierkanten meter VOEGWERK waarvan Vj Knipwerk en het overige Snjjwerk aan den in aanbouw zjjnde VILLA te Nieuwerkerk a d IJsel Inlichtingen te verkrijgen op het werk m = a = n BKHi mm wm l i W mi gevraagd Adi es bjj dp Jri khijide ttr H jÈ EDAÜW Jr alhier TB KOOP gftvraagd ee ii t 1 tegen een civielen prgs Adres onder No 970 aan het Bureau dezer éourani Een PERSOON 37 jaar oud goed kunnende gorteeren Kerven Eesten en Eoffijbranden wenscht geplaatst t worden Adres onder No 971 aan bet Bureau dezer courant L B VAN EN Aanlegvan Waterleiding en Reparatie van STOOM en andere Werktuigen Reparatie van Naaimachines IJzer en Koferdraatwerken spoedig accuraat bi Ijjk OPENBARE BURGEMEESTER en WETHOUDERS van Gouda zijn voornemens op ZATÜRDAG den 17 MEI 1884 des namiddags ten een ure inhet Raadhuis aldaar bij inschriivinff AAN TBBESTEDEN a Het vernieuwen van 74 strekkende Meter SCHOEIJING bij de aanlagplaats der stoom booten langs de Turfsmgelgracht i Het maken van 50strekkende Heler SCHOEIJING langs de Bleekerskade Het bestek met de Voorwaarden zullen dagelijks de Zondagen uitgezonderd des voormiddags van 10 tot des namiddags 1 ure ter Plaatselijke Secretarie en aan de StadsTim merwerf ter inzage liggen Inlicbtingen worden gegeven door den Ge meenteArchitect De Insohrijvings Biljetten zullen op zegel geschreven door den Inschrijver en zgne Borgen geteekend en behoorlgk gesloten den 16 Mei 1884 vóór des namiddags 5 ure op gezegde Secretarie moeten zgn ingeleverd RRIi I KIJ ADIKALE GENEZING dnverkieteiid wordt OnuUlkUlli oiereengekomeo voor een bepaalde prij betaalbaar Da gtneziiijt Daartoe jijo 20 kamen ter beichikking der patiënten gesteld U ABRSEGEBS Keelmeetter an brenken Gboenplüts 36 te Aktwkhpbk Snelpersdruk van A Beinkman te Gouda Het Kiesrecht der toekomst ipedïrgelegd De lede l tre ks geki llelnkn inta tec teriijke tehferlhun fan eewige chnldie gi fhetzij f fie in zoodaoisM bi Ons vorig boofdartikd l over het stemrecht deri vrouw gaf on ongezocht aanleiding om metïeenige aandach het artikel te lezen waarin de érondwetscommifsie haar depkbeelden om treM de kfesbevoegdhéid der burgers heeft jl i jd Dit art 82 luidt aldus er Tweede Kamer worden rechtdoor de meerderjarige m nNederlanders die niet bjjit p ék de beschikking of Ifetgi ederen hebben Verloren noch ht n zjjn ontzet en die jfl zake van de bewoning van eefi gedtelte dMrvan in de belasting ngeslagen en bet uit dien laatst jverloopen dienstjaar hebban voldaén oj kamefs niet afzonderlek stingi aangeslagen en waarvan de jaa lgksche Mdiirwaarde ongemeubeld ten minste s ovcHel b d tagt als dei som waarop de minste ten volle belastbare thaurwaarde daar ter plaatse is gesteld Hej bedrag van de minste ten volle belastbare huBfwaafde wordt door de w t nergens lager dan 36 of hooger dan 300 bepaald cWordt ter zake van de bewoning van huizen geen Rijksbelasting geheven dan wordt het kiesrecht afhankelgk gesteld van de huurwaarde der woning of het gedeelte daarvan hetwelk men krachtens eenig persoonlek of zakelgk recht in gebruik heeft Ue minste jaarlgksche huurwaarde die kiesrecht geeft wordt dan door de wet nergens lager dan op 52 of hooger dan op ƒ 3 X gesteld Wat is nu de bedoeling der commissie Wij laten ons thans niet in met de vraag of de bewoordingen waarin dit artikel vervat is niet beter kouden gekozen zgn Zooals het daar ligt ia het duidelgk genoeg geformuleerd om ons in staat te stellen in algemeene trekken het stelsel weer te geven Vooreerst ziet men er uit dat de commissie niet en weg op wil van het algemeen stemrecht Dit biykt overigens uit de memorie van toelichting ten duidelgkate Men leest daar Het is mogel k dat eenmaal het algemeen stemrecht als een eisch des tyds erkend wordt en dat daartoe alzoo zal behooren te worden besloten Maar die stap is zoo gewichtig dat besluit zoo ernstig dat het geene noodelooze belemmering te achten is daarvoor de herhaalde overwegingen voor Grondwetsherziening voorgeschreven te vorderen Voor hetoogenblik eischt naar ons oordeel het staatsbelang invoering van het algemeen stemrecht uit tg sluiten Ten andere valt reeds bij oppervlakkige lezing in het oog dat de commissie gebroken heeft met het tegenwoordig stelsel waarbij de rjjksbi lastingen het criterium zgn der kiesbevoegdheid Volgens de commissie behoort het kiesrecht voor de Tweede Kamer te worden toegekend aan die ingezetenen waarvan men kan verwachten dat zg zullen letten op het groote belang dat elk bözonder persoon heeft bfl de instandhouding van het geheel Om daartoe te geraken heeft zg de woning als grondslag van het kiesrecht aangenomen Ieder meerderjarig Nederlander van het mannelgk geslacht die in het genot is zijner burgerschapsrechten is in dit stelsel kiesbevoegd zoodra hij er eene afzonde ijke woning op nahoudt onder de uitdrnkkelgke voorwaardeevenwel dat hg niet behoort tot die klassevan menschen welke niat ten volle hunnegewone rijksbelasting althataa ivoor zoover hunwoning betreft voldoen Uii esloten wordendus alleen die minder vermogenden wier naamvoorkomt op de Igst der oninbare posten vanden I ontvanger Het betalen van Iwlasting opzich zelf is niet het criterinm maar het hebbeni van een eigen woning By hun oudersitiwonende kinderen b v al betalen zij voorhqjn persooiJ ook afzonderlgk rgksbehisting tol welk bedrag ook zgn niet kiesbevoegd Wjel ongetrouwde personen die op kamerswonen en dus een afzonderlgke huishoudinghel n De cijfers die in het artikel genoelnd zgn scfagnen alleen de besteraming tehebWn om een grens te trekken die voldoendewaarborgen oplevert dat niet de wetgeverin strgd met den geest der grondwet 6f devrijstelling van belasting zoo hoog stelde datalleen de meervermogende kiezer werd öfdebelasting op de woning zoo gering stelde dater feitelgk algemeen stemrecht verleend werd Of die cijfers juist zjjn gtkozen kannen wgmoeilijk beoordeelen en doet ook minder terzake hoofdzaak bigft dit de niet bepaaldonvermogende en niet indirect door vrgstelling van belasting bedeelde zelfstandige bewoner van een huis of deel daarvan tot kiezerwordt bevorderd Het systeem dat hk wordt voorgesteld heeft veel overeenkomst met het Engelsche kiesrecht Ieder is daar kiezer die in de naar de huurwaarde der woningen geheven armenbelasting ten volle is aangeslagen mits hg dat bedrag ook hebbe voldaan Het heeft dus daar reeds zijne practische uitvoerbaarheid bewezen iets dat zeker mag gelden als aanbeveling ten onzent waar het geheel nieuw is Naar ons voorkomt is deze proef om de kluisters waarmade de census den wetgever bindt weg te nemen niet onverdienstelijk Natuurlijk valt het moeilgk om bg voorbaat te beslissen of het in de practgk in alle opzichten steekhoudend zal worden bevonden Maar niet te ontkennen is het dat het een goed afgerond stelsel geeft in plaats van het bestaande en dat bet de onmiskenbare strekking heeft de grenzen van bet kiesrecht zoo wijd uit te zetten als de tegenwoordige toestand der MaatBchappg zonder gevaar toelaat Een schrede verder en men komt tot algemeen stemrecht In dit opzicht kunnen allen die uitbreiding van het kiesrecht verlangen zonder tot uitersten te vervallen met het ontwerp medegaan De deur wordt onzes inziens wgd genoeg opengezet terwgl tevens gezorgd wordt dat alleen die burgers kiezers worden welke eenigszins begrijpen van hoeveel belang de goede inrichting van het staatsbestuur ook voor hen is Zoolang er rijksbelasting op de woningen geheven wordt beveelt zich dit stflisel ook aan door eenvoudigheid in de toepassing daar de taxatie der huurwaarde dan reeds voor de personeele belasting bekend en voor dit bgzonder gebruik gereed is Mocht in de toekomst deze belasting worden ingetrokken dan treedt daarvoor de regeling van de laatste alinea van het bovenstaand artikel in de plaats In dat geval is er meer aan vast Wjj gelooven echter dat het toch de voorkeur verdient boven het tegenwoordig systeem De commissie zegt daaromtrent niet ten onrechte Het is niet te ontkennen dat de toepassing van dit stelsel der laatste alinea vrg wat meer moeielgkfaeid oplevert dan die van het eerstgenoemde Het zal niet gemakkelijk zijn voor elk deel des lands te bepalen welke huurwaarde stemrecht zal geven Bg die regeling zal gelijkheid van recht op den voorgrond moeten staan en ter bereiking van die gelgkheid zal de huurwaarde voor kiesrecht gevorderd in alle gemeenten jkel niet op een geiyk cgter gesteld kunnen worden Toch zijn deze bezwaren veel minder groot dan die welke de toepassing v n art 76 der Grondwet oplevert De daar aangenomen maatstaf dwingt er toe de geschiktheid der ingezetenen voor het kiezerschap af te meten naar de som die zg tot de van aard zeer verschillende directe belastingen bijdragen Hier komt het daarentegen alleen aan op vergelijking van den maatschappelijken toestand der ingezetenen met de huurwaarde hunner woning Tweeërlei grief is reeds tegen dit voorstel ingebracht De eerste betreft de nietopne ming der zoogenoemde capaciteiten waarover de heer Asser een afzonderlijk advies heeft uitgebracht Ook na lezing van dat stuk moeten wj verklaren dat deze leemte in ons oog niet zoo erg is In de eerste plaats past de bevoorrechting der capaciteiten niet in het stelsel in de tweede plaats gelooven wg dat door de woning als grondslag aan te nemen zoo weinig der bedoelde personen buiten het stemrecht zallen vallen dat een afzonderlgke vermelding overbodig is Die enkele gegradueerden die bg hun ouders blgven inwonen en dus in den r el weinig of niets praesteeren in de maatschappg verdienen niet by afzonderlgk besluit tot kiezers te worden gepromoveerd De tweede grief ia van den Sumiaard Deze verlangt huiiimanthttncht d i kiesbevoegdheid aan alle hoofden van gezinnen Deze sluit dus ongehuwde en kinderlooze weduwnaars uit al hebben zg eene afzonderiyke woning en geeft het kiesrecht aan tal van personen die het niet verdienen Rekent de grondwetscommissie op 3 a 4 honderd duizend kiezers in de toekomst in plaats van de honderd duizend tegenwoordige de Standaard stelt 8 honderd duizend hoofden van gezinnen wien het kiesrecht toekomt Onder die komen zeker duizenden familiehoofden voor welke voor hun gezinnen bedeeling erlangen of die hun belasting niet betalen maar dit schgnt voor het orgaan der antirevolutionairen geen bezwaar Deze party schgnt meer op eigen voordeel bedacht dan op net belang van maatschappg en staat de mindere man is haar hechtste steun en laat zich het gemakkelgkst leiden Hoe minder tegenstand bg het bespelen van het klavier der volksconscientie hoe liever dat schgnt de leus te zgn BINNENLAND GOUDA 15 Mei 1884 Bg Koninklijk besluit van 12 Mei II is met ingaog van 1 Augustuae k decontrSIe Oouda der directe belastioKeo iovoerreohten en accijnaer ingedeeld als volgt Gouda Gouda bniteDgemeenteo Sohooahoven Ouderkerk a d IJsel Oudeirater en HiUegeraberg De heer J H Becking alhier is gisteren benoemd tot directeur der Goudiche Waterleiding Maatschsppij V J I r