Goudsche Courant, vrijdag 10 juli 1885

rf a 1885 Vrijdag 10 Juli N 3259 GOUDSCHE COURANT Dlieuws en Advertentieblad voor Gouda en Omstreken r jheid U£d roar t volgende een plutaje te irerloeken Nadat de Preiidenl de heer I T Berlijn vaa het Ziekea en Weduirenfouds ProvideBtia Zondag jl het Bestuur de werltende eu kunstlieiende ledeu der Amiierdamtobe Vereeuigiiig KKKtt na Arbeid in het Vereeuigiugtgcbouv met een toespraak had verwelkomd vroeg de heer P Nolting Pretident der Amtierdamiohe Vereecigiiig hel woord en beiuigde via welgemeendeu dank voor de vrieudscbappelyke ontvang van het bestuur vau Providenlia vervolgeua den dank uameoa het Bestuur eu de leden der Vereeniging aan hel Ed Aohtb Hoofd deier Gemeente voor de hun verleende toeslemming om in optocht met muziek uaar het Vereeuigingsgebouw te trekken aan de politie voor de teer netle en tevens accurate vervulling van hare moeilyke taak en aan de Qoudsche ingeietenen in t algemeen voor huune belangstelling in bet bezoek door genoemde Vereeniging aan Gouda gebracht Spreker zeide namens de Vereeniging dat Gouda nog lang in genoeglijk aandenken bg hen zal blijven Genoemde President Mynheer de Redacteur heeft mü vertoobt dien dank aan de betrokkenen over te brengen en heb ik gemeend door UËd welwillende tttsscbenkomst mg langs deten weg vau die opdracht het meest doeltreffend te kunnen kwg en Mocht U£d mij daarin behulpzaam zyn dan verplicht UËd niet alleeu de Amaterdamsche Vereeniging Ktmtt na Jrbeid maar ook het Bestuur van Provideslia eu inzouder hun Secreiaris Boekhouder UEd Dw Dienaar J Th IMHOLZ Gouda 6 Juli S6 GEVONDEN en aan bet bureau van politie gedeponeerd een onderstuk van een gouden Oorbel een zilveren Vingerhoed een Parapluie een Zweep een zwart Schort een onderstuk au een zilveren Oorbelletje met zwarte steen een slak linnen Gauglooprr met roode streepeu op zij een Zak met ledige takken van de Alkinaarsche Stoommeelfabriek gevonden achter de Waag B argerlijke Stand GEBOREN 4 Joh Ane Gerardo ouders F Boot en A M Koster 6 Tbeodorns auders A Borst en W Nobel Pieter oadera F Baas eo M de JoQg MariDDS Adnanus ouders A B Uooroik ea i Schouteu 6 Antooie Cornells ouder H vas Fitten eo J Streng OVERLADEN 4 Joh C Bloot 7 G P VVeeber 4 j 5 S C Boert wed M Rijnen 78 j 6 C M Wieier 7 m Moordrecht GEBOREN JsD Hendrik ouders J de Jong en J van der Kug OVERLEDEN F Verweij 8 m C A de Wilde 2S d Haastrecht GEBOREN Willem ntje ouders J van Duren en 1 van der Vhst OVERLEDEN K van Eyl 81 j Zevenhuizen OVERLEDEN A Oudeovelde GEHUWD A Ankeren A Stotberg ADVERTENTIEN Ondertrouwd P A VAN DB VELDE R ksontTauger EN L M JONKER Receptie Gouda 12 Juli 1885 i i Om direct in dienst te treden gevraagd een net ter opleiding in een CAFÉ en BESTAUIJATIE p g tusschen de 16 eu 18 jaren oud Reflecteerende gelieve te adresseeren franco brieven onder No 1157 Barean van dit Blad Bene FATSOENLIJKE biedt zich aan in een net werkhuis Adres onder No 1156 aan het Bareau dezer Coarant STOUT STOUT vanVOLLENHOVENS ficiroStontp Vjfl 13 et id Brown a A 10 BAS Co Extra Vjfll3 Steeds goed belegen verkrggbaar bg P KltiJGSUAK ZEEP ZEEP en nog eens ZEEP Hoe langer hoe g oedkooper In plaats van 15 Cent per stuk koopt men voor ƒ 1 50 een heel dozijn bij Louis P WELTER Westhaven B 193 De Dames MERCK KATTENSINGEL vragen tegen 1 AUGUSTUS eene die kan koken eu van goede getuigen is voorzien Spreekuur van 10 2 uur Bg den Boekhandelaar A BRINKMAN te Gouda zija voorhanden VERVOLGBUITDEL OP DE Evangelische Gezangen Prjjs 25 Cent in Linnen gebonden 40 Cent WOT ABENTUUE Een goed Hnia iu Bordeaux zoekt lo alle plaatien waar hetzelve nog met Vertegenwoordigd is geschikte FERSONKN Voor dea verkoop van wyu en GedïstUieerd de icrkoopen moeien door di ii Agtnl gegarandeerd worden j ieer gunstige voorwaarden Het Huia garandeert den Wyu en het iediitilleerd Franco brieven uun den Cbef van het Huis die zich iu Bolland bevindt adres de Heeren NIJGH VAN DITMAR Rotltrdam Lfitera H H Met 1 MAART 1886 wordt op eeu Landgoed aan den Neder Rhijn verlangd een GEHUWD PERSOON die de HoUandsche en Edammer Kaasmakerg grondig verstaat Aangename eu vaste betrekking Beste getuigschriften zgn hoogst noodzakelgk Informatiëu geeft de Volkszeiiung in Wesel De Goudsche Machinefabriek te GOUDA Levert compleete inrichtingen voor STOOMBLEEEEBUEN Tegel en 8teenvorm Macliines Drijfwerken naar Stukprijzen RÖETMAN SCHEFFERS Co C HIED AM Vereeniging van Gistiabrikanten Bekroond met de Zilveren Medaille op de We reldTentoonstelling Amsterdam 1883 LEVEREN DIT SLDITEND ZUIVERE JENEVEEGIST in alle hoeveelheden tot de laagste prijzen Heden ONXVANGBNs Nieuwe vulling WHDÏÏirGEE WATEE Natnurlflfc geneeskrachtig bronwater SLOTEMAKER en Co Men lette op de VOORDEELIGE VOOEWAAEDEIT van l ienstiiemin jf VOOE HET Leger in Nederlandsck Indië omschreven in gedrukte mededeelingen die gratia verkrygbaar zijn by het Departement van Koloniën te s Qravenbage en voorts b alle Burgemeesters Openbare Verkooping VAN eene aanzienlgke party IIS ÏKP TIK 1 bestaande in PLATEN BADDINGS BALKEN RIBBEN BIGGELS SCHOT en KAPDEELEN BRANDHOUT enz op Dinsdag 14 Juli 1885 des morgens te 10 uren aan het Veerstal te Gouda Nadere inlichtingen geeft Notaris G C FOBTÜUN DROOGLEEVER te Gouda Gedurende 40 jaren beproefd K K uitsl Gepriv en eerste Amerilc eu Eng gepatenteerd Tand en Mondspoeling van Dr J G POPP K K Hof Tandana van Z M den Keiier van Oostenrijk te Veenen is het voortrctfelijkite middel tegen rhumatisohe Taudpyn by ontstelting zwellen en zweeren van het tandvleesch bet lost den aanwezigen tandsteen op en voorkomt de nieuwe vorming daarvan maakt losstaande tanden weder vast door versterking van het taudvleesoh dat het van alle sohadelgke stoffen reinigt geeft het den mond een aaugenamcn frUsohen geur terwgl het deu ouaangeuamen reuk weldra doet verdwguen Deze Mondspoeling is insgel ka eeu uitmuntend middel om te gorgelen indien de keel is aangedaan bevordert het lauden Krijgen bg kleine kinderen dient als voorbehoedmiddel tegen diphlhteriti keelziekte en il onoutheerip bg het gebruik van minerale wateren In fleseoben van ƒ 1 75 f 1 20 en ƒ Ü 60 Poeder a ƒ o so Dr POPP S Pasta in Doozen a ƒ 1 26 Pasta aromatische waarvan bet m a gebruik de tanden sohitteredd wit TA Mil maakt 4 ƒ 0 40 1 AUU Plombeersel om zelf bolle isndeu of kiezen te plonibeereu per étui 2 60 POPP S medic Kruidenzeep bet voor treffelpste Toiletmiddel tegen vlekken uitslag lever vlekken en zomersproeten tot bevordering eu behoud van eene zuivere eu blanke huid tegen mede eters huidworm onreine hnid en pukkels a 0 3B gtf Het geéerdt puUtek aordt venocht uitdrukkelijk te verlangen geneemiddelen van den K KHoftandart POPP en geen andere ah echt te heechouKen dan die met zijn fyiriekmerk zyn feitempeld Verachfiiden vervaUcher en verkooperi iu Nederland werden onlange hij rechlerlyk vonnu tot ielangrijie geldboeten veroordeeld Depóis van alleen echte Anathérin preparaten bevinden zich te Gouda b J H C Huiiiok winketier op de Hoogstraat A 123 te Botterdam by F Ë van Sauten Kolff te s Hage bij J L F Suabilié apoth te Delft bij A J van Bü Schiedam by 0 Malta Oz te Leiden b £ Noordp te Amsterdam bü F van Wiadheim Co en H H üloth Co potheek te Utrecht bö G H N van Spanje idem Lobry fe Porton Droogisteii Snelpersdruk van A Beinkmas te Gouda t ART 194 in het licht der historie III Aan de hand van dr Betz zullen iTg thans nagaan hoe art 194 in de grondwet gekomen is Onze grondwet van 1815 had in art 226 de volgende bepaling Het openbaar onderwgs is een aanhoodeud voorwerp van de zorg der Kegeering De Koning duet raj den staat der hooge middelbare en lagere scholen jaarlgks aan de Staten Generaal een uitvoerig verslag geven De bedoeling was dat bet in 1806 gevestigde staatsonderwys in stand zou geBnadeB worden vóór dien tgd met name onder de Republiek was het onderwijs over het algemeen geen voorwerp geweest van geregelde aanhoudende zorg der staatsmacht bet was dit geworden in 180 de grondwet wilde dat het zulks bleef Voor een wetsartikel was de vorm wat zonderling meer een aanbeveling dan een VQprschrifl maar overigens was de strekking klaar In Thorbecke s Proeve van herziening der Grondwet 1840 stelde deze eenvoudig het volgende artikel voor De inrigting van bet publiek onderwgg wordt door de wet geregeld De Koning doet van den staat der hooge middelbare en lagere scholen aan de StatenGeneraal jaarlgks een uitvoerig verslag geven Er wordt das niet gerept van vrgheid van onderwgs maar daar de lezing is de inrichting Mu het publiek onderwgs wordt door de wet geregeld bedoelde de ontwerper blgkbaar dat uaar zgne meening particulieren niet mochten worden gedwongen zich bg het vestigen van scholen te richten naar het regeeringsmodel maar dat zg geheel vrg zouden zgn in het stichten en inrichten hunner instellingen van onderwgs Naar het Voorstel der negen l den 10 December 1844 zou artikel 184 der nieuwe grondwet gelezen worden tOe inrigting van net publiek onderwgs wordt met eerbiediging van ieders godsdienstige begrippen door de wet geregeld De Koning doet enz Hier komen dus voor het eerst de woorden voor tmet eerbiediging van ieders godsdienstige begrippen die uit een ander artikel waren overgenomen omdat men alle misverstand omtrent de neutraliteit van het staatsonderwgs wilde weren schoon velen die bgvoeging overbodig keurden daar dit uit den aard der zaak van zelf sprak en niet behoefde te worden nitgedrukt Bij de openbare beraadslaging werd over het onderwijs zoo goed als niet gesproken De heer Lnyben er ter loofs van gewagende verklaarde dat hg bg herziening der grondwet het onderwgs vrg wilde hebben Doch het voorstel van Thorbecke c s sloot die vrgheid in t minst niet uit Het zeide eenvoudig dat het publiek onderwgs voortaan bg de wet zou worden geregeld in plaats van bg koninklgke besluiten Uet zeide echter geenszins dat er mtsiuitend noch overal publiek onderwgs zou gegeven worden De vrijheid van onderwgs was er zelfs niet door bedreigd De gewone wetgever had b V kunnen bepalen dat hetpnbliek onderwgs aanvulling van net bgzondere wezen zou Het voorgestelde artikel der grondwet dwong tot niets dan regeling van het publieke onderwijs bg de wet Dat het Thorbecke s hedoeling niet was het bijzonder onderwgs te benadeelen bleek spoedig De commissie voor de herziening der grondwet den 17n Maart 184S beuoemd met Thorbecke tot Voorzitter droeg het volgende artikel voor cDe inrigting van het publiek onderwgs wordt met eerbiediging van ieders godsdienstige begrippen door de wet geregeld Het geten van onderwgs is vrg behondens het onderzoek naar de bekwaamheid des onderwgzers en net toezigt der overheid beide door de wet tt regelen De Koning doet enz De liberalen a vaardden daarmede uitdmkkelgk de vrgheid v n het onderwgs De Regeering nam dit artikel over met eene kleine wgzigiug eu verklaarde duidelgk dat aldus een nieuw stelsel erd aangenomen in strgd met de wet van 1806 De strekking van die wet wa uittloiting van bgzonder onderwgs terwgl nu alle denkbeeld van monopolie verviel Twee leden van het kabinet namen hun ontslag omdM zg het met die zienswgze niet eens waren eu bg voortduring vereeniging van onderwg in de handen der Regeering noodzakelijk acl ten Het regeeringgontwerp had dus De inrigting vau bet openbaar onderwgs wordt met eerbiediging van ieders godsdienstige begrippen door de wet geregeld Het geven Van onderwgs is vrg behoudens het toezigt der overheid en bovendien voor zoover het middelbaar en lager onderwüd betreft behoudens het onderzoek naar de bekwaamheid en zedelgkheid des onderwgzers het een en ander door de wet te regelen De Koning doet enz De liberalen wilden dus in 48 breken met bet veronderde stelsel der onderwgewet Oe leer dat de staatsburgers den stempel van bet gouvernement I moesten dragen bad hunne sympathie niet I Volledige vi aid wenschten zg behondens het toezicht der Begeering en onderzoek uaar I bekwaamheid en zedelgkhwl dM ook naar de j meening van de hedendaagiche tegenstanders der schoolwet aan die vrgheid geen afbreuk doet Wat er uu meer dan het bovenstaande in ons tegenwoordig artikel te tinden is hebben wg te danken aan de conservatieve leden der Kamer die geen genoegen wilden nemen met de bepalingen welke de Regeeriug voldoend achtte In het voorloopig verslag betoonde de meerderheid zich huiverig om de vrgheid van onderwgg aan te nemen zonder eenig tegenwicht om die zooveel mogeijk te neutraliseeren Vandaar eerst aandrang om de aan ioodende zorg der Regeeriug niet prgs te geven Men vertrouwde de zaak niet en vreesde nadeeligen invloed van het bgzonder onderwgi Daarom zorge de Regeeriug voor onderwp in gqeden geest Zg vergunue bgzondeiie scholen doch zg tempere of vernietige den invloed van deu kwaden geest die er misschien heerscht De Regeering moest eeu bepaalden geest aankweeken zg moest opvoeden Dit was geheel in den landsvaderIgken geest der grondwet van 1814 De conservatieven durfden niet de vrgheid weigeren maar wenschten met de eene hand terug te nemen wat men met de andere gaf Men verlangde dat de grondwet zou voorschrgven dat het onderwgs voortdurend zou behooren tot de bijzondere zorg der Regeering en dat deze walden zou dat in elke gemeente zonder onderscheid van overheidswege voldoend openbaar lager onderwgs gegeven werJ De Regeering deed haar best om haar tegenstanders met een kluitje in t riet te sturen Zj bracht de aanhoudende zorg der Regeering weder in het artikel doch gleed over deu eisch van voldoend lager onderwijs in elke gemeente behendig heen Maar bet baatte niet De Kamer hield voet bij stuk en verklaarde het ontwerp niet te zullen aannemen indien niet aan haar verlangen werd voldaan Door den nood gedwongen moest de Kegeering toegeven en ua eenige redactie wgzigingeu werd men het eindelijk eens over de tegenwoordige lezing van art 194 Het openhaar onderwijs ie een voorwerp van de aanhoudende zorg der Regeering De inrichting van het openbaar onderwgg wordt met eerbiediging van ieders godsdienstige begrippen door de wet geregeld Er wordt overal in het Rijk van overheidswege voldoend openbaar lager onderwijn gegeven Het geven van onderwgs is vrg behoudens enz De Koning doet enz Overal beteekent daar in elke gemeente voldoend onderwijs wil zeggen openbaar staatsonderwgs omdat men bgzonder onderwgs onvoldoend achtte alleen omdat het bijzonder onderwgg was en het dus niet vertrouwde Op deze wgze meenden de conservatieven in de Kamer van 1818 beboorlgk gezorgd te hebben voor eeu stevigen muilband aan deu bek van het ondier genaamd vrgheid van onderwgs Wg zullen den wetgever van 1843 niet te hard vallen Men stond voor eene nieuwe zaak eeu nieuw stelsel voorzichtigheid werd misschien door de omstaudigheden geboden dit kan op zulk een afstand niet licht uitgemaakt worden De mogelgkheid bestond dat men het openbare onderwgs zou verwaarloozen om het bijzoudere in de hand te werken Doch de omstandigheden zijn veranderd Ondanks de derde alinea van art 194 is het bijzonder onderwgs sterk vooruitgegaan in quantiteit eu qualiteit en mag thans billgk vorderen dat er rekening mede gehouden wordt BINNENLAND GOUDA 9 Jnli 1885 De vergadering der Goudicie Kietvereeniging tot het stellen van oandidaten voor het Lidmaatschap van den Gemeenteraad die gisterenavond zou worden gehouden heeft geep plaats gehad wegeui te geringe opkomst der Leden Slecht 6 leden waren opgekomen Tegen Woensdag 15 Juli zal opnieuw eene Vergadering worden uitgeschreven in de hoop dat de belangstelling dan grooter zal zijn Woensdag morgen omstreeks 6 ure is levenloos ait het water van den Bleekerssiniel gehaald de persoon van Willem van Zwol die in den laatslen tyd gescheiden van zgne huisvrouw leefde en nog al misbruik maakte van sterken drank Hoewel de overledene zich iu zyn leven wel eens had nitgelaien dat hy zich in het water zou werpen zijn er echter geen bewycen dat bg zich van het leven heeft brroofd In de zitting van Dinsdag II der Provinoiale Staten van Zuid Holland heeft de heer Begram bij de mededeeliug der ingekomen stukkeu naar aanleiding van de beschikkingen genomen op aanvragen om vergunning tot aanleg van spoorstaven ter sprake gebracht de aangevraagde concessie door de IJsselstoomtramwegmaatschappg om een tramverbinding tusschen Schoonhoven en Gouda Hg betreurde bet dat door Gedep Staten is toegestemd in de aauvi age der Maatschappg om uitstel der beslissing tot aanvaarding der concessie verzoekeudn om indien wederom zoodanige vraag om uitstel mochl inkomen dit af te wgzrn De beer Begram toch meende dat door vertraging andere aanvragers worden verhinderd deze belnngrgke verbinding tot stand te brengen In antwoord hierop deelde het lid vau Gedeputeerde Staten de heer Blussé nede dat wegens het bgzonder belang dezer verbinding de verlenging van den termgn vau aanvaarding der concessie was toegestaan waarbg in aanmerking werd genomen dat de Maatscbappy onderscheidene Ignen die verschillende belaugruke deelen der provincie verbijjden heeft tot stand gebracht met name die van Leiden s Hage Rotterdam Oversohie eu van Gouda Ondewater Daarbg deed bg uitkomen dot het uitstel vnu 3 maanden in het belang der zaak was Mocht op nieuw uitstel gevraagd worden dan zullen Gedep Stalen