Goudsche Courant, woensdag 21 oktober 1885

LIITDITEII C Amsterdam Buitensingel b j den Overtoom 1881 Woensdag 21 Octol er N 3308 OIMTVAIMGEM eene ladinjy nieuw WEZELSCH EIKEIM KROMHOUT beslaande uit middelbare en lichte K 1E8 UOCHTE l en PALEIV van zeer mooi beslas In voorraad g ozaagfde en ongezaagfde BlJiXSCIlE en WEZEL8CHE EIKEN BALKEl KOEDEI KLOSSEI KROMillEUS en DEN1 IE alsmede ezaa d VI AGEI SCHOT en EIKËI PLATEN GOUDSGHE COURANT Xieuws en Advertentieblad voor Gouda en Omstreken OWTVAWGEf I de Nouveautés in Dames en Kinder WiDtermantels JAPOUSTOPFEÏT en GAMTEERIITGEIT Jongeheeren l EMI SAISO S en Wll TEUJASSEJX Peignoirs Rokken Tricot Tailles en verdere Nouvcanles en Artikelen voor het Salsoen Beleefd aanbevelende UEd Dw Dienaar Opnieuw onlvangren gproole Collectie Ulsters en Refyenmanlels Heeren Dames en liinder Costumes en Kleedingstukken worden spoedig naar den laatslensmaak geleverd f önelpersdruk van A Bwnkman te Gouda EAAIJMAAKEES 17 Haven 17 CHOCOLAT L AIGLK POEDER CHOCOLAAD 1 25 1 50 1 75 per K 20 30 en 40 Cent per ons t 20 25 30 40 50 65 75 85 1 en ƒ 1 25 per stuk Heeren Eleedingmagazijn DE NIEUWSTE Winterstoffen J HOOGEJNBOOM Benig Nieuw Merk gedeponeerd THE NEf fiERMAIN HOSIERY MANUFACTURE Systeem Prof Dr JAEGER Geheel zuiver Wollen Anti Rbumatische miuuüUJJiit i oor HEEREN Voor Qouda en Omstreken uitsluitend verkrggbaar bg 30 Cenl W van der PALS 30 Cent P Sauerbier 30 Cenl SOCcnl Wildpasteijen Haas Faisant Patrijs f 2 2 50 2 50 j Ledige terriDes wor ƒ den tegüD 85 cent per atok teruggenomen Ook grootere ter rincB verkrggbaar Raaijniaakers Haven BAAUMAAKEBS 17 Haven 17 AANGESNEDEN Amandel Punschtaarten KLEIK GhBAK APPELBOLLEN EOSST CimBLS b zouder aanbevolen tegen Hoest en Verkoudheid © x3=tr iïk 14=9 SCHENK ZOON berichten de ONTVANGST der nieuwe JAPON en PEIGNOIRSTOFFHN een zeer voordeelige sorteering Wollen Kokken Doeken Onderlijfjes j WOI LEN TRICOl ONDERGOEDERENJ voor Heeren en Kinderen WOLLEN m GESTIETE DEKENS Doeken Parapluies Handschoenen Flanellen enz enz Bekroond J885 Twee eerste Prijzen Heden ontving ik bericht dat mjjne fabrikaten KAASSTREMSEL en BOTERKLEURSEL wederom met de hooffste onderscheidingen zgu bekroond ditmaal door het 38e Lnndhulshoudkundig Congres gehouden in Juni 1885 te Ooiida Het onderzoek vond plaats aan het Rijks Proefstation te Wageningen Directeur de Heer Dr ADOLF jVIAIJER Ie Frïjs Gioogste onderscheiding Kaasstremsel Ie Prys hoogste onderscheiding Boterkleursel Verscheidene fabrikanten dongen naar deze prgzen mede J COS TE K Gouda Nederlandsche Fabrie k van Boter en Eaaskleursel en Kaasstremsel DE LIBEBAU ÏÏNE over het kiesrecht In de vorige maand ongeveer gelyktgdig met de opening der nieuwe zitting van ons parlement is van wege de Liberale Unie een adviet in zake kiesrecht gepubliceerd waarover thans de verschillende kiesvereenigingen leden dier Unie geroepen worden een oordeel uit te spreken In den boexem der liberale partg is Izoo dit vraagstuk allerwegen aan de orde en vormt het de gueation brülante van den dag Wjj behoeven ons dus niet te verontschuldigen als wij de aandacht onzer lezers een oogenblik bepalen bjj het kiesrecht der toekomst en de daaromtrent uitgebrachte adviezen Het comité van hetwelk bovengenoemd advies afkomstig is en dat bestaat uit en achttal mannen wier namen een goeden klank hebben ten onzent is tot bet besluit gekomen de huurwaarde aan te bevelen als grondslag voor de regeling van het kiesrecht De slotsom zgner overwegingen meent het Comité aldus te kunnen uitdrukken in den vorm van een grondwetsartikeh De leden van de Tweede Kamer worden rechtstreeks gekozen door de meerderjarige mannelijke ingezetenen Nederlanders die krachtens eenig nnn toekomend persoonlgk of zakelgk recht eene woning of een gödeelte daarvan in gebruik hebben waarvan de jaarIgksche hnnrwsaide een voor elke gemeente vast te stellen minimum bereikt dat nergens lager dan 50 of hooger dan 200 door de wet Gedeputeerde Staten gehoord wordt bepaald i Over de vraag of naast de huurwaarde no een tweede maatstaf voor kiedbevoegdheic wenscheiyk is n l die der zoogenaamde capaciteiten is het comité met tot eenstemmigheid knnnen geraken Vóór en tegenstanders hebben elkander niet knnnen overtuigen zoodat het comité zich bepaalt tot de mededeeling van de redactie welke door de voorstanders wordt wenschelgk geacht Deze luidt aldus Kiesbevoegdbeid wordt bovendien verleend aan allen die aan de algemeene vereischten voldoen en die bezitten eene zekere mate van bekwaamheid blgkende uit het bezit van eenigen graad titel of diploma het bekleeden van eenig ambt of eenige betrekking of de uitoefening van eenig beroep een en ander te regelen bj de Wet Het bestuur der Unie heeft eenige dagen jeleden bfl een kort schröven ter kennis der ciesvereenigingen gebracht dat het zich met de hoofdbeginselen en hoofdgedachten van het advies der commissie kan vereenigen doch in een paar punten met haar van gevoelen verschilt Ten eerste wil zg de maatstaf der capaciteit naast die der honrwaarde en schaart zich dus aan de zgde van die heltt van het comité welke bovenstaande uitbreiding van het grondwetsartikel verdedigde Ten andere acht het t maximum van 20Ö te hoog en wenscht dat tot 150 verminderd te zien In de toelichting zegt het bestuur het volgende Zoodanig cgfer acht het bestuur met den feitelijken toestand meer in overeenstemming Oen gewonen wetgever zg overgelaten na onderzoek de vraag te beantwoorden oi hg het am Ook in die steden waar de woningen het duurst zgn dadelgk lager wil stellen b v op 100 dan wel of hg slechts langzamerhand lager wil dalen Ook in het Comité werd de keuze van 150 voorgestaan Het bestuur vereenigt zich met die keu e Uit de Grondwet moet naar de meening van het bestuur dnidelgk bijken dat de hoogste staatswet opneming van den gezeten werkmansstand onder de kiezers veüangt en dat zg ook door eene breede opvatting van het capaciteitenstelsel de ruimste uitbremiog der kiesbevoegdbeid geleidelgk en op goeden grondslag wil mogelgk maken Zoo is de stand der qtiaestie waarover de meening van de leden der Unie en dus ook van onze liberale vereeoiging Burgerplicht gevraagd wordt Het komt ons voor dat de stellers dezer stnkken niet ongelukkig zgn geslaagd in hunne poging om een voorstel tot kieshervorming te formiueeren dat de liberale party als het hare kan aanvaarden Het voldoet aan den eisch van het oogenblik zoodanige uitbreiding van kiesbevoegdbeid die ook den gezeten werkman insluii Onder gezeten werkman verstaan wg dan die leden der arbeidende klasse wellie een vast rerblgf hebben en door geregelden arbeid voorzien in de behoeften van hun gezin Het kan wel zgn dat de formnlearing der hoofddenkb elden in het wetsartikel gebreken heelt schoon wg die er niet in kunnen qotdekken maar dit moet de kiesvereenigingen aiet beletten het in het algemeen goed te keuren Wg kunnen de bgzonderheden gerust overlaten aan onze afgevaardigden en hebben ons zouden wg denken alleen de vra te stellen of het voorstel in hoofdzaak goed it of het gebouw in groote Ignen beantwoordt Mn onze wenschen wil men eenheid in ome putg Ifaif brtiowt men over kleinigheden heen te stappen en in de eerste plaats trachten een partij te zgn d i eene vereeniging van gelgkgezinden die door wederzgdsch geven en nemen wat bgzaken betreft een groot denkbeeld in de practgk verwezenlgkt wenschen te zien De groote vra is of het aangeprezen stelsel voldoet aan de eischen van het oogenblik en voor de toekomst elasticiteit genoeg bezit om niet te spoedig een knellende band te worden wanneer de snel veranderende maatschappelgke toestand grooter uitbreiding van het kiesrecht noodzakelgk maakt Voorstanders van het algemeen stemrecht plaatsen zich op een ander standpunt dan wg die een natnnrlgk recht op kiesbevoegdbeid ontkennen en alleen dien staatsburgers het stemrecht gunnen aan wie het zonder gevaar voor den Staat kan worden toevertrouwd Toch huldigen deze door uitzonderingen toe te laten ten deele hetzelfde beginsel want alleen met het oog op het staatsbelang zgn dergelgke beperkingen verdedigbaar De groote meerderheid der liberalen verlanii t zeker met ons een stelsel dat een uiterlgk waarneembaar kenteeken an de hand doet waaruit met eenigen grond het vermoeden voor geschiktheid als kiezer kan worden afgeleid Andere kenmerken die meer geschikt zgn dan de huurwaarde kennen wg op dit oogenbliic niet in Engeland is dit stelsel in werking en heeft het goede resultaten Wg weuschen dus mede te werken met het bestuur der Unie doch met eene kleine wgziging Wg zonden het minimum der huurwaarde in de grondwet niet genoemd willen hebben Het stellen van een maximum is te verdedigen want daardoor kan worden belet dat een reactionaire kamer in strgd met de bedoeling hooge eischen stelt voor het kiesrecht Het minimum daarentegen is onnoodig omdat de huurwaarde voor elke plaats door dep gewonen wetgever öioet worden vastgesteld in overeenstemming met de plaatselgke gesteldheid terwgl het daarentegen in de toekomst een knellende band kan zgn die niet dan door eene nieuwe grondwetsherziening losser zou gemaakt knnnen worden Of het maximum 150 of 200 moet zgn is ons tamelgk onverschillig de door het bestuur aangevoerde redenen komen ons niet ongegrond voor zoodat wg ons wel bg 150 zouden willen nederleggen Het zoogenaamde capaciteitenstelsel zouden wg evena s het bestuur der Dnie naast den g rondslag der huurwaarde willen aanvaarden et komt ons voor dat welk stelsel men ook aanneme er steeds een zekere willekenr zal blgven heerschen in het afbakenen der greqs waar het kiezerschap ophoudt De mogelgkheid bestaat dan dat enkele ingezetenen aan wie het besteed zou zgn verstoken bljjven van het stemrecht In dat geval kan dit subsidiair systeem dienen om de meeste onbillgkheden weg te nemen Wg denken b v aan ongehuwde hulp onderwgzer3 kantoorklerken enz die bg anderen inwonen en wier kamertjes in den regel op zich zelf genomen eene kleine huurwaarde hebben te klein veelal vreezen wg om voor het kiesrecht in aanmerking te komen En toch dezen achten w even bevoegd om mede te stemmen als de werkman voor wien wg dit recht vragen Een kiezersexamen achten wg in de practgk onuitvoerbaar het voorbeeld van België is ten overvloede daar om het te bewgzen Maar toch kan de gewone wetgever stellig een zeker aantal categoriën aanwgzen van personen die in overeenstemming met de bovenstaande bepaUngen van bet comité t zg krachtens hun graad diploma of titel t zg tengevolge van ambt of beroep geacht kunnen worden geschikte kiezers te zgn Uit de dagbladen zien wg dat Donderdagavond te Amsterdam in Burgerplicht lang is beraadslaagd over de prealabele vraag of de grondwet wel de voorwaarden tot kiesbevoegdbeid moet bevatten en dat ten slotte die vraag aldaar ontkennend is beantwoord blijkbaar met het doel om in de toekomst algemeen stemrecht mogelgk te maken zonder nieuwe grondwetsherziening Dit geeft ons aanleiding om met een enkel woord deze quaestie nog ter sprake te brengen Wjj aarzelen niet te verk aren dat wg de gestelde vraag toestemmend zonden beantwoorden jnist omdat wij algemeen stemrecht vooreerst niet mogelgk en gewenscht achten Wg zeggen het de staatscommissie voor de grondwetsherziening na Artzenius Handelingen I bl 7 Het is mogelgk dat eenmaal het algemeen stemrecht als een eisch des tgds erkend wordt en dat daartoe alzoo zal behoeven te worden besloten Maar die stap is zoo gewichtig dat besluit zoo ernstig dat het geene noodelooze belemmering te achten is daarvoor de herhaalde overwegingen voor grondwetsherziening voorgeschreven te vorderen Voor het oogenblik eischt bet staatsbelang invoering van het algemeen stemrecht uit te slniten BINNENLAND GOUDA 20 Ootober 1885 Door den minister vao fioiincieii is tot lydeiijk deurwaarder der direote belastingen voor de codtróle Gouda benoemd de heer C van Steenbergen thans als zoodanig te Kralingen nrericzaara De Jsarlükiche belooning verbonden aan de betrekking an deurwaarder der directe belastingen voor bet district Gouda wordt geraamd op l 330 De R K bisschop te Haarlem heeft benoemd tot kapelaan te Haastrecht den heer F J A M V lerdels