Goudsche Courant, zondag 7 maart 1886

1886 Zondag 7 Aiaart N 3361 GOUDSCHE COURANT Vteuws en Advertentieblad voor Gouda en Omstreken HET JAABVEBSUa der SCHOOLCOINIAIISSIE De beleefde teezendiag van het jaarverslag omtrent den toestand van het lager onderwgs in deze gemeente over 1885 willen wg zooals gewoonigk beantwoorden met de mededeeling dei gedachten die de lezing bij ons opwekte Reeds dadelijk moeten wg evenals de commissie onze tevredenheid te kennen geven over eene sedert lang gewenschte verbetering die met medewerking van het gemeentebestuur tot stand is gekomen Vele jaren toch was de telkens wederkeerende klacht caoch het onderwijs in het bandteekenen noch dat in de gymnastiek beantwoordt aan matig gestelde eifchen telken jare vestigden wg van onze zgde de aandacht op deze gebreken tot eindelgk althan ten deele een beter toestand ii ia het leven geroepen Wg zgn daarvoor het gemeentebestuur dankbadP maar zgn nog niet voldaan Voor de gymnastiek il door aanstelling van een tweeden onderwgzer vooriuopig genoeg gedaan het aantal uren aan dat vak besteed is iete meer dan verdubbeld toodat met grond mag worden verwacht dat deze tek van ooderwgs meer tot zgn recht zal komen Maar wat het teekenouderwgs betreft dat ia bjj het oude gebleven en dringend bevelen wg ook dat belang aan bg ons gemeentebestuur Dit is geen verwgt wg hebben dat reeds meer duen uitkomen aan deh met dit vak belasten leeraar maar aan den Vaad die reeds te lang een gebrekkigen toestand heeft laten bestean natuurlgk omdat verbetering geld kost Met genoegen zien wij dat de commissie van toezicht deze zaak niet uit het oog verliest Zg zegt daaromtrent cMet uitzondering van de Tweede Kostelooze School waar de heer M den Oudsten het teekenouderwgs op verdieuMelg ke wgze geeft wordt hei aan alle scholen gegeven door den heer Bertelman tevens leeraar aan de B H B S mot 5 j carsus en aan de Burgeravondschool en hoewel de Commissie ih alle opzichten recht laat wedervaren aan de verdiensten van dezen onderwgzer kunnen de resultaten wegens de enkele ren die aan dit vak gewgd ivorden en hetgroot aantal leerlingen dat soms gelgktgdig dit onderwijs ontvangt slechte zeer onbelangrjk zgn De Commissie wenscht als hare meening uit te spreken dat zg dezen toestand verkeerd acht eu dat zij derhalve voornemens is een plan tot verbetering te ontvter pec inde hoop dat zg ook bg dit streven door het Dagelgksch Bestuur en den Gemeenteraad zal troxden gesteand Thans een woord over het onderwgs in nuttige handwerken naar aanletdiug van hetgeen in het verslag voorkomt op bl 8 Het doet on leed dat de commissie gemeend heeft te moeten berusten in de handhaving van den bestaanden toestend op de Eerste Burgerschool voor meisjes Hot komt ons voor dat volgeas letter en geest van de wet de nuttige handwerken voor meisjes behooren tot het gewone lager onderwgs zie art 2 en 16 der wet en dat zoo niet volgens de letter dan toch volgens den geest der wet dit onderwgs t ehoi rt te worden gegeveiuu de gewone schooltffilsn Evenmin als het in den onderwgiier opkomt om rekenen of tealkunde te ver o VKILING MAAET Haia Goawe C SS en Huis achter d Tiachmarkt I 1 7 41Ï5 k H OTeregnder Haia Luanuateeg O 6S8 ƒ 196 k L Schenk Huia en Tuingrond Moordrtohtachcn Tiendewrg T 41 ƒ 3700 k R Lexmond MABKTBERICHTBX4 Gouda 4 Maan 1886 De graanmarkt ia iela raaler Beate Zeeuwaohe tartte fiold 7 26 a ƒ 7 60 Qewone en polder 6 76 i 7 2 1 mindere naar kwaliteit KoKge bleef 0 i 6 25 a 6 Oerat een tikje tirakker ƒ 6 10 i 6 60 Hater op den onden prya 4 80 i ƒ 5 30 naar kleur en Kewioht Maia plut 6 50 rond 5 76 Krwten booueo tonder hnndel De veemaikt met gevoue aanToer den handel in alle aoorien iraax ctte larkeui 29 ik 26 ot larkeui foot Londen 18 ü 20 ot magere tarkena eu biggen ilug biggen 1 a 1 60 per week aohapen traag Kaaa geen aanvoer Qoeboter ƒ 1 80 a ƒ 1 46 Weiboier I IO i 1 20 10 Haart a a KAASMARKT UarKerliJke Stand GEBOREN 1 Miart Corailii ouden J Schooadernoerd s li H Lorya 8 Joluonu Jacoboi ouden T J Arti n M Stolk Hendrik oodera A Verbeek en Louivener OVERLKDEN I i Murt O de Moed baisic tan E de Kaeelit 84 J M J n der Klem 1 j 8 m 8 H Kalkman 36 j T F Abbema wed P van Ëijck 60 j GEHUWD 8 Maart J T JaoKn en A van de Werken J Matie en N C Semeyn J van Dam n M B Mtchaella J J van der Hooft en J H Geerlinga J Zwanenburg aa W Zijdeman D Holtbuijten en A de Vroege ADVERTENTIEN Ondertrouwd B WIELAND LOS I otaris te C itgeest A fl VAK DER KLEIN te Gouda Gouda 4 Maart 1886 OssN Receptii Heden ontsliep in den ouderdom van 67 jaren onze beminde en zeer geliefde Zuster Mejufvronw MARIA LANKHOBST Wednwe Tan wylen den fieer Tbtjnis tan VBïuumaEN Namens Broeders en Zusters J L LANKHORST Gouda 27 Februari 1886 Gerraagd een GËMEUBILEKRDS beneden met ALCOOP of SLAAPVERTREK Adres franco brieven onder No 1267 aan het Bureau dezer Courant THEBMOMETEBS ter bereiding van BOTMR en KAAS systeem A B van LEER a 1 20 THERMOMETERS voor Kamer Tuin en Badgebrnik B A K O liwd lÉl T B K S in alle genres en prgzen op nieuw ontvangen de echte Rathenower Kristalbrillen en PINCE NEZ Ook op voorschrift van HU Oogheelkundigen A speciaal voor Gouda en omareken op aübies van Dr de HAAS Oogarts te Rotterdam bg 8 H POLAK Opticien Korte Qroenendaal Gouda Snelpersdruk van A Brink was to Gouda Opeobare Vrijwillige Verkooping te GOUDA op MAANDAG 29 MAART 1886 ten elf nie in het daarnaast gelegen koffijhuis van den Heer vam dek GEEST van Een kapitaal WOON EN WINEELiniS allergunëtigiit gelegen aan de Markt aldaar w k A No 96 waarin sedert ongeveer dertig jaren de Manufactnurzaak met succes is en nog wordt uitgeoefend Zgnde ook voorj alle andere affaires uitnemend geschikt benevens eenen grooten TUIN daarachter bezet met fijne Vruchtboomen kadaster Sectie C No 1295 groot 6 Aren 38 Centiaren Te aanvaarden 15 Mei aanstaande en te bezichtigen drie werkdagen vóór den dag der veiling van 10 tot 1 en 3 tot 6 ure zoomede vóór de veiling breeder bg biljetten Informatien geeft Notaris MONTIJN te Gouda AANBESTEDING BURGEMEESTER en WETHOUDERS der gemeente MoercapelU zgn voornemens om op WOENSDAG den 17 MAART 1886 AAN TE BESTEDEN a Het amoverea van het oude Schoolgebouw Het boaven van een nieuwe School c Eenige veranderingen aan de Ondem ijzers won ing Het bestek met de teekeningen hiervoor liggen ter inzage in de Koffiehuizen van van der MAST te Moereapeltt van KEU en van van DER BEN te Zevenhuizen en zgn tegen betaling van ƒ 1 50 per st te bekomen by den Civiel Ingenieur H PAUL Jz te Zevenhuizen bg wien tevens verdere inlichtingen te verkrijgen dgn Aanwgzing op Woensdag den 10 Maart aanstaande des middags ten 12 uur Let wel Een Persoon 28 jaar oud sterk van gestel die boven de stadswerkzaamheden het buitenleven verkiest wenschte daarom bg eenen Boer het liefst in Noord of Zuid Holland werkzaam te zgn en is niet ongenegen wekelijks eene vergoeding te geven Men wordt verzocht met juiste opgave der voorwaarden zich franco te adresseeren onder letters D D bfl de Boekhandelaars WEUTINGH BRAVE Gastbuismolensteeg 4 te Ameterdan Fijne nieuwe SPELDEN en STRIKKEN ontvangen A VAN os Az Kleiweg E 73 Bg eene knappe BÜRGERWEDU WE P G in een lief en gezond dorp in Noordbrabant bestaat gelegenheid tet irij vrge Kamers Kost en goede Bediening voor ƒ 40 smaands Te bevragen franco bg Ds HAVERKAMP BEGE MANN Crabethstraat Gouda Mr A Cj Prins Visser Advocaat en Procureur heeft zich gevestigd te GOUDA Oostbaven B No 79 mmm jofenbiek tij Slotsmaker en Co GEVRAAGD een bij N RO l GS Hz Een JONGELING tusschen de 15 en 16 jaren oud biedt zich aan om zoo spoedig mogeIgk in een geplaatstte worden waarin hg circa 3 jaren werkzaam is geweest Adres J BOOT Kattensingel OpenlDare Verkooping te GOUDA op MAANDAG 29 MAART 1886 voorm te Elf uren n overstaan van Notarts Mr KIST in het Hotel cde Paadw aldaar van 1 Een WOONHUIS met Schuur en uitmuntend stuk Moesgrond aan de Baggnen of Vierde Kade wgk R No 432 te Gouda naast het Rgnspoor 2 Een WOON BV IS en Erf aan den Vogelenzang wgk M No 90 te Gouda mei een uitgang op den gemeenen Gang Beide te aanvaarden 1 Mei 1886 Iedereen die tet zgn hoogste jaren zonder bril wil werken make eer bet te laat is gebruik van Dr ChantomelanDs Oogenwater en na een korte proefneming zal men de heilzame gevolgen van dit nooit volprezen Oogenwater ondervinden Prgs per flacon met gebmiksaanwgzing 60 cente verkrggbaar bg Wed Bosman Gouda Wed N Sanders Leiden W Ligthelm Voorburs A Bo Berkel A Prins Zevenhuizen Wed G Wilhelmus Woerd l Tegen flCHT BK RHUMATIER rerkrggbaar te Óouda Wed Bosman j Tiendeweg 0NBONS30ZtEP25CTI G IJbïlstun Bkuwstraat Alphen L Vaeossiau Zn Bodegraven B G F Brinkbl P Versloot Boskoop J GOÜDKADB P Loom AN ffarmelen W G Kürvebs Hazersiooude J Gaarkeuken Kamerik VAN Eeuwen Oudewater J Liefland Rijndijk A C Post Stolwijk A Natzijl Waarder Wed BapTHOORN Woubrugge A de Wilde Op voordeelige voorwaarden worden Depots geplaatst aanvraag aan het Hoofd Depot bg M J C HAM te Utrecht I nen naar een extra avonduur dat voor een groot deel der kinderen een onmogelgk uur is evenmin moet hg dat doen voor de handwerken die in één adem genoemd worden in de wet Het gevolg volt de tegen wüordis e regeling is dat kinder a uit den gegoeden stond die lessen móeten verzalmen omdat zg juist met het etensuur samenvallen Daarvan is noch bun noch den ouden een grief te maken het ligt in den aard der dingen en het komt ons voor dat het tegenwoordig hoofd der school een zeer onpaedagogischen weg heeft ingeslagen om het besoek dezer lessen te doen toenemen Het vak met de andere op ééae Ign te plaatsen door bet getel goedkenringen in dit vak behaald voor het maandeIgksch rangnummer in de klasse te doen medetellen moet noodzakelijk leerlingen ontetemmen en ontmoedigen want het is onrechtvaardig 1 omdat de ondetwgzers en de schoolantoriteiten voorgaan met het vak niet op ééne Ign te pla itseu met de overige 2 omdat bet sommigen leerlin gen onmogelijk is te koalln op het bepaalde uur De commissie had zich niet moeten nederleggen bg de verzekering van ten onderwgzer dat bet niet anders kan zonder schade voor de andere vakken met eenigen goeden wil is er zeker wel wat op te vinden b v door de middagschooltgden te bff nnen ten half 2 en op enkele vakken een half uurtje te beknibbelen Het kan w l i üa wa het komt ons zelfs waarschjjnlgk voor dat de ware reden ergens anders schuilt Is het niet mogelijk dat bet nieuwe hooffl dezer school er tegen op zag om te beginnen met aan drie zijner onderwgzeressen de 100 te doen verliezen die zg als toelage voor het onderwijs in de handwerken genieten en tevens de juffrouw zonder acte ad 125 overbodig te maken Wanneer namelijk de handwerken ingelgfd zgn bg het gewone onderwgs dan wordt dit gegeven door de klasseonderwgze ressen in elke afdeeling en eztra beteling is dan onnoodig te meer daar de nuttige handwerken deel uitmaken van het examen dat aan de dames de bevoegdheid tot onderwgzen geeft en dus elke onderwijzeres volgens de tegenwoordige wet dit onderwgs geven kan Mocht werkelgk deze fiuancieele overw ing gegolden hebben dan zon het jammer zg n indien een alleszins goed denkbeeld daarop schipbreuk leed ook wg weuschen volstrekt niet de tegenwoordige titularissen van haar inkomsten te berooMgkmaar men zou de hervorming k oufifuJ K £ vermindering ras Eet tractemei Eop d fe awoordige onderwgzeressen ilW andwerken toepassen Een dergelgk eenigszins doortastend ingrijpen is onzes inziens noodig om den terecht door de commissie onregelmatig genoemden toestand te verbeteren t Woord is zelfs wat zwak waar er sprake van is van het niet bgwonen door meer dan de helft der leerlingen van lessen die bg de wet zgn voorgeschreven Dat men met wijlen den heer Kramers temporiseerde was eeil zins verklaarbaar omdat de sleur dezen misschien de voorkeur deed geven aan den vroegeren toestand waaraan lijj jaren gewoon was maar bjj de vacature had mei kunnen zorgen dat de zaak in orde kwam Vin de pogingen op de school om het onderwijï in de handwerken te bevorderen stelle meu zich vooral niet te veel voor ook ook de heer Kramers was gewoon poür acquit de conscience au tgd tot tgd strwge daggr ders daaromtrent uit te vaardigen maar ten slotte bigft alles bg het oude omdat men do ouders tot behartiging desser lessen buiten da gewone schooluren niet dwingen kan of mag Met genoegen zagen wg overigens dat h ondenvgzend personeel zich met lost van zgn taak kwgt en dat W verstandhouding tusschen de hoofden der sCh Ml en de onderwgzers en onderwgzeressen niete te wenschen overlaat Met leedwezen lazen wg dat de Tweede Kostelooze school te klein is voor het aantel kinderen dat er plaatsing verlangt Dit behoorde toch niet zoo te zgn Wg onderstellen echter dat op de andere school aan deze teleurgestelden gelegenheid gegeven is om het begeerde onderwjjs te ontvangen indien werkelgk een tiental leerlingen van onderricht verstoken bleven bü g rek aan plaats dan zonden wg dit zeer betreuren De voorstellen tot reorganisatie der burger scholen speciaal die voor meisjes en de quaestie van verlaging van het sshoolgeld waarop het verslag in § 7 even terugkomt hebben wg ten vorige jare breedvoerig behandeld zoodat wg er thans niet op zullen terugkomen temeer daar vooreerst f tx vervulling dezer wenschen niet schijnt gedacht te kunnen worden Wjj aa jgen ons overzicht met zeker ook onder instemming der burgerij onzen dank te brengen aan de Commissie van toezicht fooï de regetijke wjjze waarop zij de belangen van ons volksonderwijs behartigt en voor het zaakrijke en d iideljjke verslag dat ons weder in staat stelde een getrouw en jui t denkbeeld te maken van wat er goeds en gebrekkige is in den tegenwoordigen toestend Wg wenschen haar verder ruimschoots den steun en de medewerking van het gemeentebestuur en den raad toe BINNENLAND GOUDA 6 Hurt 1886 Het onderwerp dat Mr Ooemsa Borgesint ia ign voordraobt op Woeosda 10 Maart e k alhier sal behandelen Is Sociaaldemoeratie én Sociale beUmgem Naar wq veroenien beilaal het voornemen om hier Ier lede een adrea te laten oirouleeren Kelylclaldende aan hel Amslerdamaohe omtrent an 194 dal wg hieronder mededeelan Het adres betreffende artikel 194 door 59 ingelelenen van Amsterdam aan de Tweede Kamer der SiatenOenenul geiooden ia van den volfteudfA inhoud De ondergeteekenden hebbeo met leedwezen kennia genomen van de veraobillende adrcaaeo die lot uwe vergadering ign geriohi strekkende tot onveranderd behoud van art 194 der Grondwet Zg kunnen lioh met den inbond deieradreaaen niel vereeolgcn omdat art 194 onvoldoende waarborg voor eene dengdelgke regeling van het onderwgs en tevena struikelblok voor Grond nel heniening naar hnooe overtuiging vatbaar ia om gtwjjtigd te worden tonder dat de loepiug van den Staat ten Banti r van het ooderwija nil bet og wordt verloren fe Zg meeoen dat de Grondwet allhana zoolang hare herziening aan belemmeringen als de bestaands la ooderworpen de regeling van hel onderwgs looverl raogelgk aan den gewonen wetgever behoort over te Ijiten en aan dien weigever alleen het volgende moet voorschrgven Te handhaven de v heid van ODderwjja be hottdeos toeiioht van overheidswege dat de weltelgkebepalingen omtrent het schoolwelen worden nageleefd Te haHdhaveu imdArs voor soover middelbaar en lager onderwgs betreft het oudenoek van