Goudsche Courant, vrijdag 19 maart 1886

1886 Zondag 21 Maart m 3367 60UDSCHE COURANT Nteuws en Advertentieblad voor Gouda en Omstreken weggelaten is schijnt on raadselachtig tenzg er mede bedoeld wordt l et geheele v ld van dat onderwijs open te stellen voor ongeëxamineerde katholieke gee telgkan In het belang van het middelbaar ondenrgs zelf waarvan het peil stellig belangrgk dft fn zou zouden wg deze wijziging niet voor i ze rekening durven nemen Daarin behooren ri ring noch liberale partij t treden De volgende alinea de 4e is geheel nit het regeeringsvoorstel ovetgenomen en strekt ter vervanging van de tegenwoordige zinsnede De inrichting van het openbaar onderwgs wordt met eerbiediging van ieders godsdienstige begrippen door de wet geregeld Wjj zullen de verdediging van deze inderdaad ongelukkige be ialing niet op ons nemen De bedoeling er va l is geweest neutraal onderuijt te verzekeren en Mo isjdit voorschrift dan ook in de onderwM t uitgelegd maar niets belet er nit te letenjdat van overheidswege sectescholen kunnen rorden gesticht en onderhouden Indertg d U dan ook een wetsontwerp in de Kamer weeat dat gezindheidsacholen voorschreef grond van deze bepaling ontwerp Van l nen Maar de rechterzijde en de regeerin zijn evenmin gelukkig in hare formnleering Het toegankelgk zgn der openbare scbohp voor leerlingen zonder onderscheid van didadienstige gezindheid sluit nog niet in Ai er onderwgs zal worden gegeven dat niemand aanstoot geefl Het van overheidswegB gegivea onderwgs behoort zoo te zijn dat het voor aile kinderen van welke richting of belijdenid ook bruikaar is De öe alinea wil de plaats innemen der tegenwoordige derde Er wordt overal in het rgk van overheidsw e voldoend openbaar lager onderwgs gegeven Het verschil tusscben beide voorschriften valt duideljjk in het oog Vooreerst zal er volgens het amendement dat gelijkluidend is met het regeeringsvoorstel alleen openbaar onderwgs verstrekt worden als niet op andere wgs in lager onderwgs voldoende aan de behoefte der bevolking voorzien is ten andere is schoolgeld verplichtend behalve voor onvermogenden In abstracto hebben wiJ tegen de eerste beperking niet veel in te brengen daar zij eenvoudig constateert wat de bestaande toestand is Nergens wordt bet aantal scbolen afgemeten b v naar het aantal binnen de schooljaren vallende kinderen zonder de bestaande bijzondere inrichtingen in aanmerking te nemen maar naar het aantal kinderen dat vermoedelijk van de 0 enbare scholen gebruik zal maken Maar waartoe dergelijke bepaling in de grondwet Waarom niet eenvoudig gezegd zooals het Amsterdamsche adres van liberalen die tegen onveranderheid behoud van art 194 gestemd zgn de Staat zorgt dat nergens door het ontbreken van een voldoend aantal welingerichte scholen kinderen van onderwijs verstoken blijven De grondwet behoort alleen te bepalen dat overal en voor alle kinderen goed lager onderwijs verkrggbaar zjj en dat dit onderricht voor zoover het in opeubare scholen gegeven wordt voor allen bruikbaar onderwijs behoort te zjjn De rest kan aan den gewonen wetgever gerast worden overgelaten Vandaar dan ook dat wij de verplichte schoolgeldhefflng zouden willen schrappen Dit is eene vraag die van allerlei toevallige omstandigheden afhangt en die niet eens voor al reeds in de grondwet kan worden beslist Thans komt de zinsnede waaraan de rechterzijde blijkbaar de grootste waarde hecht en als det Padels kern beschouwd mag worden De 6e alinea bevat ene geheel nieuwe bepaling die aitdrukkelgk de bevoegdheid constateert De sohnldeischers in het faillissement Tan 8 J BIK Koopman in gemaakte Eleeren en Petten te Gouda worden bg deze opgeroepen om tegenwoordig te zgn bjj de Bekening en Verantwoording die door den Carator op ZATERDAG den 27 MAART e k desvoormiddags ten 10 uar ten overstaan van den E A Heer Bechter Commissaris in een der lokalen van het Gerechtsgebouw aanhetHaagsche Veer te Rotterdam zal worden afgelegd De Carator M DïK BLEKER Ckmd Not Waddinxveen 15 Maart 1886 Qoudsclie Ke elclul Wegens de Tooneelvoorstelling in de Sociëteit cOns Gekoesen zal VRIJDAG 19 MAART worden GUKMQELD in plaats van DONDERDAG 32r STAATS LOTEEIJ De TREKKING der EERSTE KLASSE begint MAANDAG 29 MAART e k Het Kantoor wordt gebonden GOUWE 09 bfl de Vischmarkt De ondergeteekende beeft de eer zyne geachte Cliëntelle en Stadgenooten te berichten dat de TLEESCIHOÜWESIJ Bsn de MARKT A 143 van heden af door vertitnmering is verplaatst naar de GOUWE C 176 Onder minzame aanbeveling üw Dw Dienaar G C BRUIJNEL en LINNENGOEDEREN A VAN OS Az Kleiweg E 73 Geen grijs Haar meer J e nieuwe LONDON is 1 de beste van alle bestaande parfnmerien om hetgr ze haar binnen enkele dagen te doen verdwijnen I Maakt het haar glansrgk en zacht en verft niet Prijs 85 cent per flacon en 1 50 per dubbele flacon Alleen verkrögbaar te Gouda hg J H C HUINCK F Hz 122 Hoogstraat 123 Bfl het heerschende weder wordt aan alle rhnmatische Igders ten sterkste aanbevolen hnnne genezing niet langer nit te stellen maar gebmik te maken van de zoo gnnstig bekende ABSHAÜBBIN s ADti RbDinatische Watten en na eene korte aanwending zal men van zyne smartelgke pynen ontheven zgn Hoofddepot te Delft bg A BREETVELT Az die deze Watten voor den prijs van 30 Cent per pakje verkrggbaar heeft gesteld bg T A G Tan Deth C B Verheul Ondewater ej de Wed Bosman A Bo Berkel Gouda J vac Dorp Zoetermeer W F J den Uijl Sohoonh A Prins Zevenhuiien i Goudkade Boskoop O Hoogendyk Cappelle 8 d Kruts Bleiswgk A Kauling Alpheo J B E C Schlattman Bodegraven K Ooaterling Haastrecht Wred ö Wilhelmus Woerdeo Openbare Vrijwillige Verkoopiog De Notaris J P MAHLSTBüE te Bergambacht is voornemens op WOENSDAG den 24 MAART 1886 des voormiddags ten 10 nar ten huize van P STOPPELENBURG op het dorp te Slolwijk in het openbaar te veilen en te verkoopen Il irnmmm geteekend C 32 met ongeveer 20 Hectaren Wei en Hooiland en AANBEHOOREN staande en gelegen in de gemeente STOLWIJR Breeder omschreven in notitiën bg den Notaris te verkrggen In een stil gezin op een netten stand voor een Heer z b b h h bestaat gelegenheid voor Kost en Inwoning desverkiezende met vrjje Kamer Adres onder No 1275 aan het Bureau dezer Courant TOLLENMN CSTOÜT bij SLOTEMAHER en Co Dienstlode gevraagd boven de 20 jaar Adres KATTEN8INGEL Q 85 Om dadelgk te aanvaarden wordt gevraagd een nette Beneden of Bovenwoning Inlichtingen met opgaaf van localiteit en huurprgs worden ten spoedigste ingewacht onder No 1274 aan het Buréku dezer Conrant TERSTOND GEVRAAGD eene nette f boven de 16 jaar te bevragen ter Boekdmkkerg van B A VERZIJL Korte Tiendeweg Eene fatsoenlgke Dienstbode biedt zich aan tegen 1 MEI a s in een Burgergezin als lv£eid A lloerL Adres franco br onder No 1276 Bnreaa dezes Oude en Nieuwe Boekhandel J E EUNE IIOTTEmiI OPPERT 150 voorheen Hang 31 Magazijn van goedkoope Boeken Catalogus op aanvraag gratis Inkoop van Boeken Bibliotheken Prenten enz Voor Boekverkoopingen kan steeds ter bgvoeging worden ingezonden Catalogiseeren Taxeeren enz van Bibliotheken De Muniekuitgave wordt op bestelling binnen enkele dagen geleverd door BBII KIIIAI Boekhandelaar Gouda Ki THEBMOMETEBS ter bereiding van BOT BB en KAA8 systeem A B van LEER a ƒ 1 20 THERMOMETERS voor Kamer Tuin en Badgebrui k B A E O Ld El T El 12 S in alle genres en prgzen op nieuw ontvangen de echte Rathenower Hristalbrillen en PINCE NEZ Ook op voorschrift van HU Oogheelkundigen en speciaal voor Gouda en omstreken op advies van Dr de HAAS Oogarts té RotUrdam bg 8 H POLAK Opticien Korte Groenendaal Oouda Ter OPRUIMING voor 25 CENTEN De Geschiedenis van Cfouda van 1572 tot 1575 door Verkrggbaar bjj A BRINKMAN Boekhandelaar te Goud MWE AFFEIQELEI 2ö Cts de 5 ONS T CKËBAS Goedg ekeurd Door het Komnklgk Wflrttembergscbe MedicinalcoUegium de Koninklijk Pruisische Commissie voor pbarmaceutische zaken de KoninkIgk Württemberg sche Geheimraad te Stuttgart het Koninklgk Saksisch Medicinalcollegium en door den gezondheidsraad te Karlsruhe vervolgens door de beeren Dr M Freytag Koninklijk Professor te Bonn Dr G A Oraefe leeraar der scheikunde te Chemnitz Dr K Birnhaum Groothertogigk hofraad en Professor te Karlsruhe Dr C Bisoboff beëedigd scheikundige der Koninklgke re tbanken te Berlgn en door vele geneeskundige autoriteiten in de praktjjk aangewend is deze sedert 19 jaren door den Heer W H ZICKENHEIMBR te Mainz alleen echt bereide vloeibare Honig bekend als het edelste aangenaamste en krachtdadigste Huismiddel bg hoest heeschUeid versltjming keel en borstkwalen Elnderboest enz Door tal van aanbevelingen en getuigenissen wordt dit gestaafd Alleen echt verkrggbaar in flesschen a fl 2 met geele k fl 1 met roode en a 65 Cent met witte capsnlen welke nevenstaand fabriekstempel dragen te Te Gouda bg P H A Wol£f Boskoop bg J van Bergen c Haastrecht bg J O den Hertog Ondewater bg F lonker Idenburg Bodegraven bg P Versloot Stolwgk bg C G v d Berg Snelpersdruk van A Bewkmam te Gouda Art 194 in de Kamer I Gelijk te verwachten was heeft de Tweede Kamer waarin thans door toevallif e omstandigheden de rechterzgde de meerderheid heeft besloten het ontwerp tot wgzigiog van Hoofdituk X der grondwet den voorrang toe te kennen Trouwens dat ware toch geschied al waa de liberale partjj voltallig geweest want de heer Van Houten scheidde zich van deze af Wjj achten deze qnaestie van orde van weinig gewicht en hadden liever gezien dat de liberalen zich eene onnoodige nederlaag bespaard hadden door in dat opzicht de rechterzijde te wille te zijn Te ontkennen is rbet toch niet dat de afloop van bei debat over art 194 de geheela grondwetsherziening beheerscht De Kamer is na korte algemeene beraad lagingen reeds tot de behandeling van dit art genaflerd Eenmaal zoo ver gekomen was de rechterzijde wel genoodzaakt voor den dag te komen met hare voorstellen Zooals men weet il het tot dus ver de tactiek der liberalen in de kamer geweest zich omtrent deze qnaestie niet uit te laten vóór er van de overzijde een voorstel tot oplosaing van den strgd gedaan was Dit is thans geschied Zes leden der Kamer drie antirevolutionaire en drie katholieke hebben een amendement ingediend dat wjj onder onze rabriek tbinnenland mededeelan Wegens bet grootebel hng der aak wenschen wj reeds na schoon we slechts even de nieuwe lezing in handen hebben onzen indruk daarvan mede Ie deelt n en op de voornaamste punten van verschil met de tegenwoordige grondwet en bet voorstel der regeering te w§zen In de eerste plaats missen wjj in het voor stelMaekay c s in de Ie alinea het woord openbaar dat in de vigeereude grondwet voorkomt en dat ook de regeering wenscbt t behouden Deze verandering achten wg pene verbetering daar toch niemand er iets tegen kan hebben dat bet gtheele ondertrije en uiet alleen het openbare een voorwerp is van de aanhoudende zorg der regeering De 2e en 3e alinea vervangen de tegenwoordige en ook door de regeering behouden 4e abnea aldus luidende Het geven van onderwgs is vrg behoudens het toiézioht der overheid en bovendien voor zoo ver het middelbaar en lager onderwgs betreft behoudens het onderzoek naar de bekwaamheid en zedeIgkhcid der ondarwgzers het een en ander door de wet te regelen Oppervlakkig is het verschil niet groot en waarschgnlijk hebhen de voorstellers hetzelfde willen uitdrukken doch alleen getracht wat duidelgker te doen uitkomen dat de wet zich niet behoeft in te laten met de mrichiing van het bgzonder onderwgs en zich op dat terrein alleen heeft te beperken tot Unzitht Twee dingen verdienen echter opgemerkt te worden Vooreerst dat er twee afWnderlgke alinea s van zgn gemankt en dns oe vrijheid van onderwjjaeenigszins losgemaakt wqfdt van het toezicht Is de bedoeling van die scheiding dat de wet ook het bijzonder onderwgs zonder toezicht zou kannen laten dan is dat denkbeeld onaannemelijk want in gwn geval mag de regeering zich ann die taak onttrekken Wjj gelooven echter dat onder de woorden van de 3e alinea Itet toesichi van overheid op fiet ondenoijt in het algemeen ook de bgzondere scholen kunnen getrokken worden intusschen is het van belang dat dit dnidelpk blgke Waarom echter de tegenwoordige eisch van bekwaamheid en zedelgkIwid voor hen die middelbaar onderwijs geven om aan bgzondere scholen snbsidie te geren nit de rjjkskas Waarom nu juist deze be ling de voornaamste euch is der vereenigde rcrhterzgde zal menigeen niet duideljjk zgn daar het tegenwoordige grondwetsartikel het geven van snbsidie niet verbiedt en dns deze wenscb zeer stellig zon kannen bevredigd worden indien de kerkelijke partgen in ds beide Kamers over eene voldoende meerderheid beschikten Niet de grondwet maar de liberale meerderheid heeft dit reeds jaren hkng tegengehouden Intusschen de rechterzgde schijnt er baar hart op gezet te hebbeu om de grondwet te laten verklaren dat sabsidie aan haar scholen gegeven hm worden indien de gewone wetgever daartoe termen vindt Tegen het boofddenkbeeld hebben wg alweder niets daar deze bepaling in werkeIgkheid in den tegenwoordi en stand van zaken geene verandering brengt Maar wel hebben w j bezwaar tegen de formnleering Subsidie moet alleen kannen g feven worden aan scholen die inderdaad goed onderwgs geven Indien dns dergelgke bepaling onzarzgds in het belang der billgkheid werd aanvaard dan zou uitdrukkelijk moeten worden bepaald dat alleen die bgzondere scholen voor steatshulp in aanmerking konden komen die aan zekere bg de wet te stellen eisehen voldoen en dus in alle deelen wat gebonwen leermiddelen onderwgskrachteu enz betreft gelijk staan in qualiteit met de van overheidswege ingerichte openbare scbolen Maar dan vragen wjj ook hier weder Waarom deze bepaling in de grondwet Een recht op sabsidie wordt niet gevraagd de mogelgkheid om staatsbulp te verkrggen bestaat reeds en zal bigven bestaan omdat de grondwet het niet verbiedt Hier dus ook weder te grooto afdaling in bijzonderbeden De grondwet stelle enkele regelen waaraan de gewone we ever zich moet houden waarvan in geen geval mag worden afgeweken IndieÈP men alles wilde opnoemen wat de wetgever n doen waar is dan het einde De 7e alinea beoogt hetzelfde als de tegenwoordige slotbepaling van art 194 De verandering van staat der hooge middelbare en lagere scholen in staat van het onderwgs is stellig eene goede redactie verbetering Vooralsnog houden wü het er voor dat ook dezp oplossing niet is die welke wg kunnen aanvaarden Wg hopen spoedig nu een tegenvoorstel der liberalen te zien dat biligk ia tegenover de tegenpartgj en tegeljjk de belangen van het onderwgs niet prgsgeeft bdstnenlanST OOUDA 20 Murl 1888 VERGADEBING vak mn GEMEEXTEEAAD Diatdag dea SS Uurt 1886 de namiddags ten Ëen ure Aan de orde De reken iog der Kamer van Koophaadel en Fs brieken dienst 1886 Het roontel tot wgtiging der begrooting van het Bargerlijk Armbettaur dieuat 1886 Het roontel tot ijiigiug der begrooting van ket Vereeaigd Weesen lemoeeeniershii dienst 1886 Het voorstel tot wgiiging der begrooting van de Sohatterü dienst 1885 Het vooratel tot gtigiog det QeBe nle bc roating dientt 1886 Het votfrslei betreffende het verleenen eeoer grati fiostie aso den lospeoleur van Politie H Boaters Het voontel betreffende dea verkoop vao een trook grond aan de Houtmanigraoht eo de verhaar van gerioleerdeo grond aan de Wed H Steenwiokelvan Booijen Het adres van de Stadi Vroedrronir E Walffraa de Haas houdende venoek on cetTol eatalag n peoitoen