Goudsche Courant, vrijdag 11 juni 1886

1886 VrUdag 11 Juni N 3402 GOUDSCHE COURANT D ieuws en Advertentieblad voor Gouda en Omstreken ADVEKTEI ÏIE1 I in alle Binnen en BuUenlandsche Couranten worden dadelgk opgezonden door den Boekhandelaar A BRINKMAN te Gouda Snelpersdruk van A Bbinkuan te Gouda Vrijziniüge Kiesvereen g Burgerplicht OPEN BARE BIJEENKOMST van Kiezers voor de 2 Kamer der Staten Generaal op DONDERDAG 10 JUNI 1886 des avonds half 8 ure in de Zaal Kunstmin Sociëteit Ons Genoeg en waarin de Heeren Mr A J ROEST en Mr J FORTUIJN DROOGLËEVER iiet woord zuiien voeren De f rijzinnige Kiesvereenigingen in het Hoofdkiesdistrict GOUDA hebben tot Candidaten gesteld voor Leden van de Tweede Kamer der ötaten Generaal bg de Verkiezing van DINSDAG 15 JüNI 1886 van des morgens 9 tot des namiddags 5 ure de Heeren Mr A J Roest Officier van Justitie te Rotterdam en Mr J Fortuijn Droogleever Advocaat te Gouda Zg bevelen deze Candidaten met den meesten nadruk aan Het Bestuur der Centrale Kiesvereeniging J M NOOTHOVEN van GOOE Secretaris A C van AELST Loco VoorzitUr Woerden te Woerden Burgerplicht te Gouda J M NOOTHOVEN van GOOB Loco Voorzitter J POST VAN DER BUKG H W BAELDE Sr Voorailter A M SCHALIJ A KNIJFF Hzn Penningm Vaderland en Oranje teOudewater A C TAV AELST Voorzitter J A VEIESMAtf A VAN AELST C C H PRINCE ti C A ZELVELDER Secretarii M J J NIELSEN Penningm H JAGEE Seoret Penningm G CONINCK WESTENBERG Secretaris Krimpenerwaard te Schoonhoven M BOOGAERDT Bern zn Voorzitter Pr W FRANCKEN Penningmeester W DE GRÜIJTEK P VAN DEB HOOG Mr IJ DE KOCK N KOOIMAN C H VAN SCHERPENZEEL Secretaris ütrechtiche Kienereeniging Afdeeling IJseeUtein A DE JONCHEERE van HARMELEN Voorzitter J SIMONSZ H R BENNIK A MIJNLIEPP Azn G A BUDDINGH Secretaris De onderg eteekende belast zich met het afhalen en bestellen van IJL en VRACHTGOEDEREN dieper Nederlandsche Rhijnspoorweg Maatschappy moeten worden vervoerd of zijn aangebracht tegen een afhaal of bestelloon van 5 Cts per eenheid van 50 Kg met een minimum van 20 Cts per zending Sneeuw voorbehouden Bij abonnement tegen aanmerkelijk verminderd tarief Goederen die zonder voorafgaande kennisgeving kunnen worden bezorgd worden zoo spoedig mogelijk na aankomsi der goederen treinen besteld Belanghebbenden gelieven daarvan vooraf kennis te geven De Station Chef der Ned RhijnspoorwegMaats Gouda 1 Juni 86 S 3 BOON PRIMA KWALITEIT Openbare Verkoopingp van diverse van het HoUandsche BIJENPARK te ZANDPOOBT Directie Bhuijn en Kelting Bgzonder aan te bevelen wegens zijn ZACHTE SMAAK en deugdzame CONSERVEERING is voor Gouda en omstreken verkrggbaar bij W SCOALEKAMP Jr Confiseur Cuisinier OOSTHAVEN B 17 H L I Z E 1 en BAANSCHUREN benevens van de helft eener ZITBANK in de Hervormde Kerk te OUDEWATER op VRIJDAG 11 JUNI 1886 des namiddags ten half zes ure in den tuin Rozenbubq aldaar V Buitengewoon groote keus in A VAN OS Az Kleiweg E 73a Des morgens van dienzelfden dag te half tien zal publiek verkocht worden vóór het huis No 381 aldaar een complete INBOEDBL Breeder bij biljetten en nadere informatiën te bekomen bij Notaris MONTIJN te Gouda en ba den medeeigenaar den Heer G van WIJNGAARDEN te Oudewater STEDELIJK imiSEUilI van OUDHEDEN Op de beide PINKSTERDAGEN 13 en 14 JUNI a s zal het MUSEUM s namiddags van 4 6 uren weder voor den verminderden pr s van 10 cents de persoon voor een ieder toegankelyk z n De COMMISSIE Mejuffrouw HOOGENDIJ WACHTELSTRAAT vraagt met AUGUSTUS eene nette 9 die goede getuigen kan overleggen 1 EENE FATSOENLIJKE DIEi STBODE gevraagd voor MEID ALLEEN Zich te vervoegen Kamemelksloot R 273 Mej VAN DEB POL Daalmans FLÜWEELEN SINGEL 532 vraagt zoo spoedig mogelp eene bekwame K K MEID ÏÏÏÏISHOUDSTER De oudergeteekende heeft de eer te berichten dat hg zgne Brood Koek en Banketbakkerij WOENSDAG a s zslI Opesn ezi in het huis voorheen bewoond door den Heer JANSSEN op de Kleiweg alhier E No 70 en beveelt zich op het minzaamst aan belovende eene prompte bediening J REHE Nieuwe WESTLANDSCHE AARDAPPELEN a 15 Cent per Pond Nieuwe ITALIAANSCHE AARDAPPELEN a 12 Cent per Pond HOLLANDSCHE BLOEMKOOL JONGE DOPERWTEN PEULEN KOMKOMMEES en SLEEP ASPERGE8 BLA U WE KASDB UI VEN J GERRETSKN A Haverkamp Huisonderwijzer Achter de Visohmarkt I 1 9 beveelt zich beleefdelgk aan voor het geven van onderwgs aan kinderen en volwassenen voor Schryfwerk of wat ook een onderwgzer waard men hem zou willen en kunnen opdragen De beste informatiën voorhanden Billijke voorwaarden Qeen grijs Haar meer tok De nieuwe LONDON ia mt aRl bestaande parJ j fumerien om het gr ze haar binnen enkele dagen te doen verdwenen Maakt het haar glansrökenzacht en verft niet Prjjs 85 cent per flacon en 1 80 per dubbele flacon Alleen verkrijgbaar te Gouda bij J H C HUINCK P Hz 122 Hoogstraat 123 BINNENLAND GOUDA 10 Juni 1886 Het Bestuur der Centrale Liberale Kiesvereeniging alhier heeft van Mr A J Roest de volgende missive ontvangen als toelichting op igne missive van 27 Mei jl in een onzer vorige nra openbaar gemaakt Rotterdam 9 Juni 1886 Hoezeer tnsschen Uw bestunr en mg genu zins is gebleken van misverstand nopens m n tchrgven van 27 Mei II stel ik er prjis op naar aanleiding vau elders gebleken misver stand te verklaren dat ik bedoeld heb sympathie uit te drnk ken voor het amendement der heeren De Beaufort c s dat ik geen stap verder had willen gaan dau de medewerking tot dit amendement en tot het regeeringsvoorstel en dat ik niet inzie hoe een enkele stap verder kon zgn gegaan zonder te verzak n die trouwe handhaving van onze beginselen waarvan ik mede in mijn schtyven gewaagd heb A J ROEST Aan het Bestuur der Centrale Liberale Kiesvereeniging De liberale esodidaleo in ons district de hh Mr A J Roest en Mr S Fortugn Droogleever traden gielerrncoDd alt spreker op ia ceae niKting bgeengeroepsa door de liberale kiearereeniging te Woerden Ue Vootiltter de heer H W Baelde voonitter van ilekieirereeoigiDg Woerden opende de druk betoetite bgeenkomtt die ook door verschillende anti liberaleu werd bij e oond De heer C A Zelvelder aecretarii der kiesvereeniging Woerden hield daarop eene korte toespraak waarin hg den polltieken toestand sohelsU en de noodiakelgkheid aantoonde om een dam op te werpen tegen bet nm potnuiuu der rechtertqde tbo de ODtbondeu Tweede Kamer waartoe hij vertrouwde dat de keus van de heeren Koest en Fortugn Droog leeier krachtig tal medewerken Hij toonde verder het nut aan van dergelijke bijeenkomsten bijgewoond door de toekomstige volksvertegenwoordigers daar dete loodoende zich plaalselgk op de boogie knnnen stellen van de wenschen en noodea Spr bracht voorts den brief ter sprake van den heer Hoetl en hetgeen daarover in it N R C was gelegd Spr roeg o een der aanwetigen omtrent het punt ran het onderwijs nadere opheldering van den heer Boest verlangde welke vraag door een der aanwetigen den heer 8wa ing befesligend werd beantwoord De heer Hoest daarop het woord nemende legt in hoofdtaak dat ook hü het een voorrecht acht dat kiezers en candidaten zich eens in de oogen kunnen ueu Op onverdiende en onedele wijze wordt aan de hberalen gemis aan godsdienstiin toegeschreven Wg staan tegenover de verlwnden kerkdijken om hunne politiek niet om hunnen godtdientt Wij liberalen willen lükheid van alU religiën gelijk recht voor allfcn gein ongeloof en geen onverschilligheid loejuiching Tal van oprecht rechtzinnige mannen behooren dau ook tot de vrijzinnige partg beroepende hg zich daaromtrent op de bekende verklaring van de vgf Uirechtsche heeren De godsdienst behoort te blgven op eigen terrein moet zich niet bewegen op staalkundig gebied ziedaar de kern van den strijd noch de religie zelve noch het ongeI 1 vrijheid voor alle richtingen en dat kunnen de confessioneelen niet heerschzuchlig Is zg uit den aard der dingen lijn Thans hebben g opzoitelijk het tot stand komen der Grondwetsherziening gedwarsboomd De helft van de wetgevende macht onttrok zich aan den gewichtigen noodzakelpen arbeid Grondwetsherziening werd verlangd do r volk en door Kroon en verwondering kan dat niet baren Over het onderwijs zal straks de heer Droogleever spreken maar naar aanleiding f van hetgeen straks is gesproken meent spreker mededeeling te moeten doen van een schrijven door hem gericht aan de centrale liberale kiesvereeniging te Gouda nun tie den hritj hierhmtn De voorlezing vao dezen brief lokte eene levendige toejttichiug nil Naast het vraagstuk van bet onderwijs eischten andere qaaestien beriiening vervolgde spreker In de eerste plaats het vraagstuk der troonsopvolging waaromtrent bij in nadere toeliohtiog treedt Voorts eischte sjands defensie betere regeling Etenzuo vordert de kiesberoegdheid nadere regeling daar de tegenwoordige toestand daaromtrent onhoudbaar is gewordeu Een geheel andere grondslag is noodig gevende hij in algemeeue trekken de voorkeur aau dnidanige regeling die iA ver gaat als gegaan kan worden om de volksvertegenwoordiging zoo breed en zoo diep raogriijk te doen orte ea in het leven der natie Voorshands intusteheo zou spreker niet tol algemeen stemrecht wensehen besloten te tien wel de capaciteiten toelateo Zoowel het een als het ander is dringend noodzakelijk Wal dan te denken van partijen die tich au Orondwetsheriietiiig afmaken met een LatiJDsche tpreak De nliramoolanen ja voor die is het no H iiMt eene traditie maar de antireirolntionairen Ja die tijo dermate vaatgestrikt aan de nllramontaneo dat zij lu hel onderling partijterband ouk wel moeien zeggen wg kunnen niet I To iiiki g Zij kwmen niet medewerkea tot bloei van hei vaderland Is het dau geen tjjd de liberale partij te versterken die het welzjJB vau het geheele vaderland beoogt F De liberale partg die vmle brengt terwijl de andere niel dan bui gerknjg en godidienst haat in haar schoot draagt Laendige totjuKkinq De heer Fortuijn Droogleever daarop het woOTd bekomende geeft mede zijne ingenomenheid te kennen met den thaus geweiep weg die kiezers en Kamerleden nader tol elkander brengt Na de rede des heeren Boest zal spreker zich meer uitsluitend bepalen tot de onderwgs quaestie Hg gaat de geschiedenis der qaaestie na omschngft den stand der partijen die elkander de school betwisten en ontkent daarna dat de openbare school neutraal is Zg eer r biedigt ieders godsdienstige begrippen 20111 meer Alleen dalgeen moet van de openbare school worden geweerd wat de godsdienstige gezindten van elkander onderscheidt Inderdaad God behoeft niet van de openbare school geweerd te worden Het openbaar onderwgs dooft den godtdiensttin niet uit Maar de tegenpartij geeft dat natuurlijk oiet toe omdat zij de waai4ieid erkennende het recht van bestaan voor hare partijformatie zon moeten verliezen Daarom en daarom alléén verkondigt men dat de openbare school niets dan godloochenaars kweekt Daarom alleen ter wille van het partijbelang werden dan ook alle voorstellen tot toenadering en tot opheffing van beweerde grieven stelselmatig door de rechterzijde van de hand geweten Spr toont in de bijzonderheden aan hoe alles in de Kamer af stuitte op den onwil der verbonden kerkdijken die de hand der verzoening van zich afstieten met een koud non pouumtu De heer Roest heeft hieromtrent zoo even reeds den spijker op den kop geslagen tegt spr Intusschen het spreekt van zelf dat het openbaar onderwijs moet worden gehandhaafd De bgtondire school kan de vergelijking met de openbare niet doorstaan Ook het middelbaar en hooger onderwijs behooren onderwerpen van staatszorg te blgven Particulieren kunnen in dat alles niet voorzien zonder het onderwijs tot een laag peil te laten zinken Ja zegt men maar dan moet de Staat die bijzondere scholen subsidieeren Dat echter wordt door spreker verwerpelijk geacht Waar zou het op die manier heen moeten P Waar zou het begin en waar het einde lyn indien alle scholen van alle godsdienstige gezindien aftonderiijk moesten worden gesubsidieerd Afgescheiden daarvan zou op die manier in plaats van het eendracht maakt macht verdeeldheid onder de zonen vau een zelfde vaderland worden gekweekt Bg dat al is spreker alsnog bereid mits zonder opoffering van beginselen gelijk hij in zijn brief aan de kies vereeniging reeds schreef de hand der verzoening aan de tegenpartij te blyven reiken Wat de kosten van het openbaar onderwijs aanbelangt is hij voor uiterste tuinigheid maar hij erkend aan den anderen kant dai aan niets anders beter het geld kan worden besteed dan aan de opleiding van het jonge geslacht Levendige Toejuiching Van de gelegenheid tot debat werd geen gebruik gemaakt De vergadering werd daarop gesloten onder dankbetnigiiig aan de beide candidaten aan wier persoon en beginselen hulde werd gebracht bij monde des heeren Zelvelder die mede de aandacht vestigde op het stuk van de Utrechlsche heeren in de N R C opgenomen allen voorstanders van het bgzonder onderwgs die zich bij Jen tegenwoordigen stand van zaken ten gunste van de liberale candidaten verklaarde Spreker las dat stuk in zijn geheel voor en trekt er de natunriijke conclusie uit dat het misleiding is het liberalisme alt iels verderfelijks af te schilderen Levendige toyuiehing Laat dan de aanstaande verkiezing toonen zegt spreker dat de aloude geest van vrijheid in Nederland niet is uitgestorven en al moeten wij in het distriet Gouda in de minderheid blijven laten nij althans als staatsburgers onzen plicht doen en door eene krachtige minderheid van ons protest tegen het non poinmut doen blijken Er volgden daverende en langdurige toejuichingen De rBeliekeuis van den verkiezingsstrijd is de titel van een vlugschrift dat mr H Goeman Borgesins het licht heeft doen zien Het beval een volledig overzicht tan het langdurig debat dat in de Tweede Kamer werd gevoerd over de voorstellen tot wijiigiug van art 194 Uit tal van citaten licht de sohr de houding toe van rechter en linkerzijde om dnidelgk te maken hoe bet aanvankelijk den sehijn had dat de partgen ten slotte wel lot overeensiemming zouden geraken tot onverwachts de volleface werd gemaakt het aanbod der liberalen van de hand geweten en door de oorlogsleus van het uon possumus de grondwetshertieniug onmogelijk gemaakt Hr Borgesius gaat dan voort iDie aanhaling ran ciiaten en opsomming van feiten was misschien eentonig en vervelend maar tg was noodig om een tegenwicht te stellen tegenover de vervalsching waaraan de pariementaire geschiedenis der laatste weken van zekere tgde blootstaat rttet groote woorden over recht en rechtsgelijkheid ui men de beteekenis der boven gememoreerde feiten onmogelijk te niet kunnen doen Die feiten spreken zoo voor tich zelf dat toelichting schier overbodig mag heelen tij zijn naar het mij voorkomt tevens een afdoend antwoord op het deler dagen uitgekomen vlugschrift waarin de heer Ijohman eene zwakke poging waagt om de houding lijner pang te verdedigen Dit vlugschrift van a tot t te bestrijden lag met in mijne bedoeling maar toch hoop ik dat weinigen na letmg deter brochure den heer Lohman lulleo willen naieggen dat de politiek door de rechterzijde gevolgd eene oprechte royale vaderiandslierende oppositie is geweest Men moet in meer dan gewone mate ioot partijzacht verblind liju om na al het gebeurde iels dergelijks te kudnen neertchrijren De houding van het oouservatievb deel der katholieke fractie is wel is waar niet gewettigd maar toch nog verklaarbaar In geen enkel opzicht van de wenschelijkheid van grondwetsherziening overtuigd konden zij tonder groote gewetenswroexing op het punt van art 191 halsstarrig lijn Maar voor de bonding van antirevolutionairen als Lohman en katholieken als Sohaepman pait slechts één woord onTerantwoordelijk Zg eijn tich volkomen bewust dat uitstel van grondweishertiening voor het vaderland de treurigste gevolgen kan hebben tij hebben blijkbaar ter wille hunner bondgenoolen moedwillig elk voorstel algewezen dat aan hunne grieven op onderwijsgebied te gemoet kwam tg hebben hun eigen antecedenten moeten verloochenen ten einde mede te kuunen werken tot mislukking van de herziening van art 194 en thans nu die hertiening werkelijk mislukt is tonden tij het reoht hebben