Goudsche Courant, vrijdag 10 februari 1888

Vrijdag ia Februari 1888 IN 3663 Dienstneming voor öost lndie IMEDëKLANDERS ontvangen bU het aangaan van eene militaire dienstverbintenis van zes Jaar een handgeld van drie Honderd Gulden Aanbrengpremie TIEN GULDEN JtHLICIEüS in werkeiUken dienst of met groot verlof kunnen voor den tyd van twee Jaar gedetacheerd worden naar Oost indië premie twee Honderd Gulden Aanbrengpremie TIEN GULDEN bUaldien de Milicien met groot verlor afwezig was van zIJd korps Het Departement van Koloniën en alle Burgemeesters geven gratis nadere inlichtingen GOUDSGHE COURANT JSieuws en Advertentieblad voor Gouda en Omstreken A fzoaderlgke Nommers VIJF CENTEN De inzending van advertentiön kan gescMeden tot één uur des namiddags van den dag der uitgave CAFÉ HUT SCHAAEBORD KLEIWEG GOUDA ZOiVDAG 12 FEBRUARI 1888 VOORSTELLING Tan s aronds yan 7 lO j unr Bovenzaal Entree 25 Ct Kinderen 10 Ct OpenTjare Verkooping WADDINXVEEN op heden WOENSDAG 8 FEBRUARI 1888 S morgens 10 anr Tan UEÜBELEN e SUISmS Tan en in het huis staande op den hoek der JAN DORREKENSen ZDIDKADB Tlak bg de aanlegplaats der stoombooten MOLENAAR Notaris Allen die iets te vorderen hebben Tan het tComité voor de opvoering van het Weihnachta Oratorium worden verzocht hnnne rekeningen vóór DONDERDAG nam a 8 in te zenden bg den ondergeteekende J 8 KAMPO Penningmeeiter De ondergeteekende maakt bekend dat hg zich gevestigd heeft aan de TURFMARKT H 173 alhier en voor alle werken tot het Tak behoorende zich minzaam aanbeveelt J P BOÜMAN Mr Stukadoor TERSTOND GEVRAAGD eon linke DIEITSTEODE met goede getoigen Adres Crabethstraat 232 Bovenhuis KORTING op WINTEHRTIEELEN A V OS Az Eleiweg E 73 en 73 T ICOT 0N3EB80EDEBEN Toor Mannen Vrouwen en Kinderen SCHENK Zn Vanaf heden voorhanden KROPSLA MANDARIJNEN FRANSCHE BLOEMKOOL Prima CASTANJE8 Zelfopdraaiende blikjes SARDINES LISÖABONSCHE AJUIN Alle soorten BLIKGROEI TEN van prima kwaliteit a 50 Cents per blik Kasdruiven J GERRITSEIN KORTE GROENENDAAL Qelegenlidd tot Weiden van JOIVG VEE op den Scheurpolder Tan af 15 Maart tot 1 Nov f 15 Nadere bespreking s Maandags en Dinsdags bg den Heer OOKH0R8T Veemarkt Rotterdam Sociëteit Ons Qenoegen Commissarissen der Sociëteit cOns Genoboshi brengen ter kennisie van Hfl Leden ingeTolge Art 30 Tan het Reglement dat hg gelegenheid Tan de 6de Abonnements TooneelTOorstelling op DONDERDAG den 9 FEBRUARI 1888 de aOCIETElk van des avonds ZES VVB af Ml GESLOTEN gtfn Namens het Bestnur J C IJSSELSTIJN Secretaru Gouda 7 Februari 1888 Levensverzekering Genootschap Opgericht in 1863 goedgekeurd door Z M den Koning en geTestigd te ABNHEM Commissarissen de Heeren Cfl M HiNNY Lid Tan de ProTinciale Staten en Assuradeur te Zntphen Jhr Mr P P TAB Gklrï tak Vewbbrohï Grondeigenaar te Rgsenbnrg Dr D VAM Lankebkn Matthes Ond Directenr der Hoogere Burgerschool te Amsterdam Dr H VAN DB Stadt Directeur der Hoogere Burgerschool te Arnhem A J D C Balok Adviseur bg de Ned Bank en Expediteur te Arnhem J D Saubeessig Lid der Firma Boom HaetsiNCK TAK TuKN Commissiounairs iu Effecten te Amsterdam Directeur de Heer J BARENDS Dit Genootschap sluit verzekeringen welke op Levensen Sterftekans zyn gegrond De Tarieven zgn volgens de nieuwere statistieke gegevens berekend Op plaatten waar het Genootschap niet vertegenwoordigd is worden Agenten gevraagd Vraag de ZAIIDEOEEJES 7aa W CHALEKAIWP ff De Cfoudsclie Itacliinefabriek vroeger COSIJN Co beveelt zich aan Toor de LEVERING Tan Gasmachines Gaskachels Gasovens Gaslampen enz Depot van THEE van W J VAN DEH BOOR te Vlaardingen Deze ZEER GEURIGE THEE is Terpakt in zeer goed gesloten pakjes Tan een half één twee en een half en vijf H Gr en Toorzien van het merk oi Zieuah Verkröj baar vanaf ƒ 0 80 per 5 H Gr TOor Gouda alleen bg W SCHALEK IMP Jr Oosthaven 17 Hotel DE Zalm Wordt een LOOPMEISJE gevraagd eenige werkzaamheden kunnende Terrichten Sociëteit Ons ïenoe en 6 laatste Abonnement VooriteUing DONDERDAG 9 FEBRUARI 1888 Vereenigde Rotterd Tooneelisten Directie LE GRAS en HASPELS Abt Constantijn Tooneelspel in 3 Bedr naar aanleiding van den bekenden roman van LU DO VIC H ALÉ VY door H CREMIEÜX en P DECOURCELLE Vertaling ran JEAN Mise en scène geregeld door A J LE ORAS overeenkomstig die van het cTheatre dn Gymnase waar dit stuk 8 dert 5 November 11 dag aan dag met t meeste succes wordt opgevoerd Aanvang V uur 0tr Gewone bepalingen en prgzen Snelpersdruk van A BRINKMAN te Gouda De uitgave dezer Courant geschiedt ZONDAG WOENSDAG en VRIJDAG In de Stad geschiedt de nit ave in den avond van DINSDAG DONDERDAG en ZATERDAG De prgs per drie maanden is 1 25 franco per post 1 50 Svenredige Vertegenwoordiging In de cVrageu des Tgds van deze maand heeft de heer Mr J A van Gilse een artikel geschreven over de tegenwoordige kieswet waarvan de titel Noodzakelijk slechts voorloopig de strekking daidelgk uitdrukt De scbrgver wgst daarin op de reeds meer aangetoonde gebreken van ons nieuwe kiesstelsel volgens de additioaeele bepalingen der grondwet gebreken geheel gelgksoortig aan die welke men oan het begraven censusstelsel verweet Eene dergelijke uiteenzetting heeft stellig haar nut vooral op dït oogenblik uu iedere party met oubevsngen blik het stelsel kan bezien daar niemand nog zeggen kan aan welke zgde het de meerderheid zal bezorgen Straks zal die richting welke er door op het kossen komt allicht minder gaarne de fouten willen erkennen van eene regeling die haar ten goede is gekomen Doch niet om deze beschouwingen vestigen wö de aandacht op dit artikel het slot handelende over de wenschelykheid om bg de gemeenteraadsverkiezingen ten spoedigste een ander stelsel aan te nemen heeft het meest onze belangstelling gewekt De schrjjver wenscht in den gemeenteraad eene evenredige vertegenwoordiging van de verschillende meeningen en belangen der kiezers Het is niet te ontkennen dat de fout van ons kiesstelsel waarbjj iille macht ia handen gelegdis van de helft der gestemd hebbende kiezers plus één het sterkst uitkomt bji de gemeenteraadsverkiezingen Bg keuzen voor de Kamer of de Staten corrigeert de indeeling in kleine districten eeuigermate de tirannie der volstrekte meerderheid De stemmen der oavertegenwoordigde minderheid van de eene partjj in sommige distripten worden veelal geneutraliseerd door eene dergelijke tot de andere partg behooreude minderheid in een ander deel des lands Maar daarvan is in eene gemeente geen sprake Verdeeling van groote gemeenten in districten ook voor de raadsverkiezingen ia uiet wel uitvoerbaar of althans niet wenschelijk Wat is daarvan het gevolg Dat thans de partg welker aanhangers onder de kiezers het talrijkst vertegenwoordigd zjin zelfs al bereiken zg slechts even de heltt feiteljjk beschikt over alle zetels in den raad Rechtvaardig is deze sedert 4Ü jaren reeds geldende toestand uiet Beu groot deel der burgerjj i metterdaad uiet vertegenwoordigd zij oefenen even weinig iuvloed op den gang der zaken alsof zij geen kiesrt cht hadden Dat in den raad zei ven de meerderheid besluiten neemt dit moet wel want and rs kwam men nooit tot eeu resultaat Maarniet in het algemeen belang kan het zijn dat de vertegenwoordigers van andere denkbeelden niet in stoat zjjn bun standpunt uiteen te zetten en te verdedigen vooraleer het tot eene beslissing komt die allen gelijkelijk raakt en voor allen verbindend is Li tijden vaa troebelen zou soms de onderdrukking van eene groote minderheid door eene kleine meerderheid oanleiding kunnen geven tot Ibitelgk verzet om de uitvoering der genomen besluiten te verbinderen Reeds in de cGids van 1869 heeft Prof Frain hierover het volgende gezegd Wat ziet men b v in de groote steden gebeuren De richtingen die slechts door minderheden worden gevolgd worden slechts bij gedoogen of wegens tgdelgke onverschilligheid der meerderheid vertegenwoordigd en niet door de mannen die zg bg voorkeur haar vertrouwen schenken maar door dezulken die het meest in den smask der meerderheid vallen Zoo worden daar bijna nergeas de ultramontanen vertegenwoordigd tenzjj men ze vertegenwoordigd wil achten d or katholi ken die hunne politieke beginsels niet zijn toegedaan En zoo gaat het uiet alleen met de ultraraontaaes Zeker men kwi bet de meerderheid niet euvel duiden dat zjj hare stem niet geeft aan een bekwamen en daarom gedncbten tegenstander van hetgeen zij wenschelgk ac ht Maar aan den anderen kant is het toch zeer te betreuren dat de minderheid hare woordvoerders in den raad mist De beraadslaging verliest ttaardoor van hare waarde de gemeenteraad beantwoordt minder aan zijne roeping En dat met door de schuld van de meerderheid of minderheid der kiezers maar door de eigenaardigheid van het kiesstelsel De gemeenteraden zgn beraadslagende lichamen Dat hunue besluiten eindelijk bg neerderheid van stemmen worden vastgesteld niets natuurlijker Maar wat bg het opmaken vau besluiten noodzakelijk is is niet noodig bjj het sumenstellen eeuer raadplegende vergadering integendeel daarbij moet voor de vertegenwoordiging der minderheden evenzeer als der meerderheid wor en gezorgd Om dat doel te bereiken wenscht de heer Vau Gilse reeds iu de aanstaande definitieve kieswet bepaald te zien dat bij gemeenteraadsverkiezingen het een of ander proportioneel kiesstelsel zal worden toegepast Hjj beveelt dat tevens aan als proefneming Mocht het in de steden iu de practijk voldoen dan znu het later ook op de verkiezingen voor de Kamer en de Frov Staten kunnen wordeu toegepast Ziehier de schets van een dergelijk stelsel door den schrijver in ruwe trekken ontworpen Eene bevredigende regeling welke vrij wel passen zou in de practjjk onzer gemeenteraadsverkiezingen zou b V de volgende zijn Elke groep kiezers van zekere getalsterkte ilie zich gelgk thans in de kiesvereenigingen op grond van hunne overeenstemming van denkbeelden vrijwillig hebben aaneeni esloteu zendt eenige dagen vóór den verkiezingsdag hare candidatenlijst in bjj het gemeentebestum Dit geeft aan de ingekomen lijsten naar gelang der inzending een volgnnmmer en maakt ze daarvan voorzien openbaar Ue kiezers plaatsen bi de stemming op hun biljet het voUnuniraer der lijst waaruit z hunne keuze willen doen en ADVERTBNTIEN worden geplaatst van 1 5 regels a 50 Centen iedere regel meer 10 Centen GR 00 TE LETTERS worden berekend naar plaatsruimte Bovendien worden alle Advertentien gratis opgenomen in het ADVERTENTIEBLAD t welk des Maandags verschgnt vullen vervolgens de namen in van de op die Ijjst voorkomende candidaten die zjj het liefst verkozen zouden zien Na afloop der stemming wordt door eene eenvoudige deeliog van het aantal te bezetten zetels op het cjjfer der ingeleverde biljetten door het stembureau bepaald hoe groot het aantal stemmen is hetwelk voor de verkiezing van een candidaat vereischt wordt Daarna worden de verschillende biljetten naar de volgnummers gesorteerd en uit het aantal der biljetten van elke soort blijkt hoevele candidaten van elke Igst gekozen zgn Ten aanzien van de personen der gekozenen beslist dan de betrekkelijke meerderheid Ter verduidelijking van dit stelsel voegen wg hier eeu voorbeeld bg Stel dat te Gouda zeventien leden voor den raad gekozen moeten worden Er worden door de drie hoofdrichtingen in eigen kring besprekingen gehouden en drie lgsten van candidaten elk ingezonden door b V 50 kiezers komen bij het gemeentebestuur in No 1 is de liberale No 2 de katholieke No 3 de anti revointionaire lijst Stel er worden 893 stemmen uitgebracht waarvan blijkens de nummers op de stembiljetten 406 stemmen op Igst No 1 258 op No 2 en 229 op No 3 Het aantal uitgebrachte stemmen 893 gedeeld door het aantal te vervullen plaatsen 17 geeft 52 ledere 52 kiezers hebben dus recht op één vertegenwoordiger Brengt men dan de breuken op de gewone wijs in rekenini dan krijgen de liberalen 8 leden de katholieken 5 de anti revolutionairen 4 Na op deze wijze het aantal van elke richting bepaald te hebben worden van iedere Ujst die personen verkozen verklaard die de meeste steramen op zich vereenigden Men neemt de 406 briefjes No 1 en telt de namen der candidoten op de gewone wijze bjj elkander de 8 personen die het hoogste cijfer bereiken ziju de liberale leden van den raad enz Oppervlakkig gezien zullen er aan de uitvoering van dat stelsel geene ernstige bezwaren verbonden zijn Het is voor de kiezers niet te ingewikkeld zij zullen spoedig zOo noodig voorgelicht door de kiesvereenigingen met de inrichting der nieuwe stembriefjes vertrouwd raken Stellig zou het belangwekkend zjjn deze proeve van proportioueele vertegenwoordiging te nemen Het gevolg zou zeker zijn een geheel andere samenstelling der gemeenteraden en op vele plaatseu waar thans volkomen windstilte heerscht zou dan wrijving en leven komen Uit den aard der zaak zullen dus in den regel de gemeeut bestureu ea zjj die tliaus de onbetwiste meerderheid in hun gemeente hebben niet bijster op deze verandering gesteld ziJn Maar dat mag voor den wetgever geeu re len zi n om voor den maatregel terngte deinzen wie werkelijke en voorstander is van zeUregeerint door middel van vertegenwoordigende lichamen mag geen middel ongebruikt laten om het beginsel zoo zuiver mogelijk tote passen Van de kiezers mag niet verwacht worden dat zi de zetfverloocbe