Goudsche Courant, donderdag 17 januari 1889

dan komen om daar in ontvangst te nemen 3 Liter bruine booaen 4 pond r jst 1 pond spek een bon Toor 4 pond brood en een Toor oen halre hectoliter steenkolen Hiermede werd deze feestdag besloten Den geheelen dag heerschte er eene zeer opgewekte stemming en onder de kinderen een voorbeeldige orde Ben groot aantal belangstellenden waren bij de spelen maar vooral bij den maaltijd tegenwoordig Na de bovengenoemde 120 gezinnen zullen door de vereeniging nog 230 gezinnen worden bedeeld met ongeveer hetzelfde wat Zondag aan de eerste 120 wordt uitgereikt zoodat dus dit jaar in het geheel 360 gezinnen van deze buitengewone bedeeüng zullen profiteeren Wq mogen dit verslag niet eindigen zonder een woord van waardeenng over de wqze waarop de heeren Commissarissen met hun ijverigen Voorzitter den heer van Dantzig aan het hoofd het feest georganiseerd hadden De burger gaf met volle vertrouwen die heeren de middelen om wet te doen dat vertrouwen is ook thans niet beschaamd Daarom ten slotte een hartelijk woord van dank aan de heeren voor hunne groote moeite en vele zorgen Daarop hebben zy ongetwgfeld alle aanspraak I Voor de Botterdamache Bechtbank stond gisteren terecht de 44 jarige J P een Limburger die in het logement van B v d J te Gouda oen medelogé J K met een mes over het gelaat sneed Een verontschuldiging voor deze daad wist bekl slechts aan te voeren in de mededeeling dat de mishandelde met het gelaat tegen het mes geatooten had en daardoor zichzelve verwoud had Eisch 6 maanden gev Voorts stond terecht A v d S een 20 jarig behanger alhier die op 10 Dec een ruit in de Stearine Kaarsenfabriek verbrijzelde In het gebruik van dertien borrels was volgens bekl de aanleiding tot het feit gelegen De officier van justitie het walgeljjk vindende dat iemand een dergelyke verontschuldiging te berde bracht eischtc 5 dagen gev De Rotterdamsche rechtbank veroordeelde gisteren G B arbeider wonende te Berg Ambacht wegens diefstal van eene gouden munt tot 14 dagen gevangenisstraf In den avond van den 24on November jl verliet J A U 30 jaar arbeider wonende te Zevenhuizen met eenige andere personen eene herberg zich in de richting van zijn huis begevende Op den weg die nogal donker was ontving zekere j B op eens opzet elyk met een scherp werktuig bloedende wonden aan den rug en het hoofd en V v M eenige bloedende wonden aan den rug en wel van oerstvermeldcn persoon die zich in hunne onmiddellijke nabijheid bevond U ontkende echter de verwondingen te hébbon toegebracht Het O M achtte ds verwonding aan 3 B toegebracht bewezen doch niet die aan P v M toegebracht Ëone veete die bekl had tegen P v M was aanleiding tot het voorgevallene en reeds vroeger iijtis bekl veroordeeld wegens mishandeling van dienzelfden persoon Do heerschende duisternis moet als oorzaak beschouwd worden dat F v M slefebts zeer licht werd verwond Do vordering strekt tot veroordeeling tot een jaar gevangenisstraf De aangf sproken persoon schrikte alsof bij geëleotriseerd werd t Was het werk van een oogenblik zich vlak voor de jongelingen te plaatsen die aldus gedwongen waren halt te houden Jg behoeft my niet Dwarskgker te noemen zeide h j toornig Ik heet William Holt De spreker was ook een jongmensch misschieli een paar jaar ouder dan de andere hoewel dit naar zijn gelaat te oordeelen moeielijk te beslissen was Hij was lang en forsch gebouwd Zyne schouders waren vierkant en zeer hoog zoodat zijn jas hem aan t lyf zat alsof hq aan een kapstok hing Van deze schouders hingen een paar lange armen af zoolang dat het bijna aan misvormdheid grensde Zijn haar was donkerbruin en zjjde achtig als het haar eener vrouw Zijn gelaat waarvan de kleur getuigde dat het aan de brandende zon bldotfe teld was geweest was zeer schraal met uitstekende wangbeenderen Z n oog wa van een schitterend lichtbruin en had hinge zwarte wimpers Ik zeg zijn oog want men kon er slechts één geheel zien Het andere was z66 ver naar binnen gedraaid dat meer dan de helft er van niet zichtbaar as De jongeling was fatsoeirigk gekleed maar zqi kleeding Was van een goedkoope stof en achteloos aangetrokkeni Hg droeg een hoed met slappen breeden rand die over zqn voorhoofd nederhing Dit was de persoon William Holt zooala hg zich noemde die nu tegenover onze nieuwe bekenden stond en h ktterljjk dwong halt te houden Over 8 agon aitaprask Uit Amsterdam schrijft men ons van gisteren Ter zitting van oote arr rechtbank alhier verscheen heden als bekl Jan Andries Engwerds 27 jaar winkelier en wel om zich te verantwoorden ter zake dat hg op 19 Oct U in het Volkspark in de vergadering van werfceloozen het woord voerend zou hebben aangespoord tot daden van gewold en zich zelven als aanvoerder aanbiedend den raad zou gegeven hebben dadelgk aan te faikm en te plundere Engwerda ontkende ter terechtzitting de hem te last gelegde woorden te hebben gebruikt M ar inspecteur Waan verklaarde dat bekl ze wel degelyk in zgne motie had gebezigd en aUeen op weigering der vergadering om de motie aldus aan te nemen aanpakken daaruit was geschrapt Nadat nog 3 getuigen in gelijken geest verklaard hadden eischte het O M bekl s veroordeeling krachtens art 131 W v Strafr tot 6 maanden celstraf Naar aanleiding van den besteller die te Amsterdam op den Dam loopt en op zijn pet het opschrift heeft Je parU frawym zegt de Maaabode die te Sotterdam verschijnt t Is sterk maar in dit opzicht zijn wg Amsterdaib toch vooruit Hier liep in het vorig jaar zekere B een zoogenaamde KÜie besteller dat is een besteller die zijne zaken voor eigen rekening doet en op zijn pet stond te lezen dat hg Fransch Duitsch en Engelsch sprak wat inderdaad het geval was Naar men verzekert worden er wel 150 wilde bestellers in onze stad gevonden en onder hen moeten er velen zijn die verschillende vreemde talen spreken Er zgn lieden onder uit voorname familiën een vroeger officier der Pruisische cavalefie o a biedt aan spoor of stoomboot zgn diensten als gids aan Van wege den rijkswaterstaat is zooals reeds kortelijk gemeld is gisteren voormiddag te 11 ren een onderzoek met een duikertoestel ingesteld naar de ligging van het wrak van de Atu o véór Schoveningen dat krachtens de artt 1 en 2 der wet van 23 Juji 1885 Stbl no 151 onverwijld van rgkswege zal worden opgeruiad Daartoe was van Maassluis gekomen eene stoomboot met een schokker op sleeptouw van de Bergingmaatsohappij te Maassluis directeur de heer G Dirkzwager De schokker met het duikertoestel zAMe naar hot wrak terwijl de boot op stroom bleef liggen Twee malen ging een duiker van den schokket af naar de diepte Tegen half een werd de heer Q Dirkzwager die aan het strand stond op de hoogte gebracht van de bevinding waarna deze heer zich oomiddellijk naar de stad begaf ten einde bij den ingenieur van den waterstaat den heer Begi qck rapport te doen Tegen half twee stoomde de boet met den schokker op sleeptouw 4eder naar Maassluis terug Pogingen eer welke gisteren namiddag de aannemer jan de lichting van het wrak de heer Verbeek wilde aanwenden om by het wrak te komen konden niet doorgaan wgl de politie in last had niemand toe te laten dan de lasthebbers van den waterstaat Bedoelde aannemer gaf bg deze gelegenheid te kennen dat hij toebereidselen wenschte te maken om den volgenden ochtend te kunnen terugkeeren met gcnige honderden teertonnen en dennen om daar Wol Bill moet je ons nu nog vertellen hoeje heet aeide Ellsworth bedaard Bill kan er meê door als je wilt maar Dwarskijker gaat niet langer En William Holt bleef hun in den weg staan n hen met een toornigen blik aanzien Wat sche lt 17 Bill zeide Graves Wg hebben V altijd Dwarskgker genoemd en dat deed iedereen te Pairmount Ik heb nooit geweten dotje daar iets tegen hadt Dat komt omdat ik het niet beletten kon Hij heeft mg dien naam gegeven op Ellsworth wgzende en al de anderen hebben het van heth overgenomen om mg zoo te noemen Wat moest ik doen Gij hadt daar het meeste praats Hier dit zeggende zag hg om zich heen staan wg gelijk Gg telt één onder de menigte ik ook Moer heb ik niet te zeggen Hg stapte ter zgde en Ellsworth en Graves liepen voort en lacl len er spottend om dat de Dwarskijker een hooge borst zette Het was tgd want die zonderlingo ontmoeting begon de aandacht te trekken ea er stonden reeds tonijhouwers om hen heen De twee jongelieden waren spoedig hutten bereik van de nieuwsgierigen en William Holt ontweek ook alle verdere opmerkMamheid door eensklaps over te steken en aan de andere zijde van de raat zgn weg voort te zetten Het scheen dat deze kleine i eurtenis hunne gedachten een anderen loop had figeveh of dat de mede te trachten het wrak bg opkomende vloed naar het land te doen afdrgven Hiervan was gisteren evenwel niets te bespeuren Aan zgn verlangen om dit zijn voornemen bij proces verbBal te oonstateeren werd niet voldaan Slechts indien hg gisteren tegen de bevelen dor politie zou hebben gehandbid zou daarvan procesverbaal zgn opgemaakt Verder Verneemt men dat vanwege den oorspron kelgken kooper van hot wrak W Begeling gisteren bQ den deurwaardei Meijs te Scbeveuingen atschrift is gelicht van het proces verbaal van den verkoop welke op 24 December 11 ten overstaan van dien ambtenaar heeft plaats g had Te Maastricht heeft Zondag avond de schildwacht die voor de gevangenis de wacht had zgn post verlaten om zich in een daushuis te gaan vermaken Hij had daarbij gerekend op de omstandigheid dat de commandant der politiewacht wegens de vele nachtpermissies welke op Zondag gegeven worden niet vdór middernacht de ronde kon doen Toevalligerwijze echter werd door eenen gevangenbewaarder zgne afwezigheid bemerkt en daarvan aan den sergeant der gevangeniswacht mededeeling gedaan De onbetrouwbare schildwacht is met 14 dagen provoost gestraft Te Breda doet zich het volgend geval voor Zekere Vin Elewout wiens kinderen hier te lande zfip geboren verbleef in het vorige jaar met zijn gean in België In de meening dat zQn zoon de miiilieplichten in Nederland moest vervullen liet hg dezen zich in hst vorige Jaar ter insohrijving aanbieden zoodat hg dit jaar zou hebben moeten loten De jeugdige v E word echter afgewezen daar zgn ouders in het buitenland verbleven Inmiddels heeft zich vader v E weder met zgn geheele gezin waiironder natuurlgk ook de militiepliohtige V E behoort metterwoon hier gevestigd en nu meldde zich de laatste weder voor de militie aan uit vrees voor 5 jaar to zullen worden ingelijfd MeU verbeelde zich echter zijne blijdschap toen hg de gelukkige tgding ontving dat hg geheel vrij was van den militie dienst daar zgne ouders zich buitenslands hadden bevonden toen hg zich voor de nulitie had mbeten Idten inschrijven iV £ C Buitenlandscb Overzicbt De verkiezingsstrijd te Parijs dié nog twaalf dagen duren moet wordt hoe langer hoe heftiger en heeft reeds aanleiding gegeven tot duels en standjes tusschen de afgevaardigden Beide partgen zoeken elkander de loef sf te steken in het bewerken der volkshartstochten Generaal Boulanger werkt in zijn kiesmanifesten op het chauvinisme der kiezers terwijl zijne tegenstanders antwoorden met het vernietigende woord Sedan In den grond der zaak loopt echter de Parijsche kiesstrgd oya geheel andere dingen Het is een duel op leve n dood tusschen de Bepubliek en de Dictatuur Doch de ipartijen staan niet geheel gelgk Zegepraalt Boulanger als vertegenwoordiger der dictatuur dan is de geheele val der republiek bezwaarlgk lang meer te keeren lijdt de dappere generaal evenwel de nederlaag dan zal dat aan Kqapreelige maar weinig afbreuk doen en de republiek heeft over korter of langer tgd denzelfden storm weder af te slaan Men kan het zich zelf moeielgk meer verhelen het boulan atmosfeer om hen heen nu zij in de deftige wgkkwamen hunne denkbeelden gewgzigd had wanthet gesprek tussSien Ellsworth et Graves nam een nieuwe wending Men zegt dat dn Barry terngkomt merkte Ellsworth aan Ja bevestigde Graves met de eerste stoomboot heoft Tom Catleton mg gezegd Dan zal juffrouw Clara tusschen die tweemoeten beslissen hernam Ellsworth Dat zou zij niet beter kunnen doen dandoor beiden af te wgzen dunkt ü dat o kpietP Geen slechte inval maar ik houd het er voor dat Tom haar krggt Ik wed tien tegen één dat zg Alf neemt Aangenomen Die tw e kerels hebben Clara geloof ik bedorven ging Graves voort Ik heb eigenigk nooit kunnen zion wat zij over zich heeft om iemand zoo gek op haar maken Dat juist met sprak Ellsworth maar zg is een verduiveld aardig meisje Ik moet echter zeggen dat ik er niet aan denken zou hailr tot mgnvrouw te kiezen Ik ook niet zeide Graves zoudt gg bovendien niet denken dat zg onaangenaam danstF Aro rf vervolgd gisme is ie to omst van Fnmkrgk De overgangj van de tegenwoordige republiek tot Ijiet consulaat van BoulsBger kan wellicht nog een zekeren tgdopgehouden worden maar kenners van Frairtche toestanden achten dezen hoe langer hoe onverm jdeIglwr Te Petersburg eeft men het nieuwjaarsfeest gevierd Ds oztuur is met zijns gemalin in de hoofdstad teruggekeerd en ontving op de gebiuikelijke wgze de hooge militaire en burgerlijke utöriteiten en i e leden van het corps diplomatique die den czaar bij de iotrede van het nieuwe jaar hun opwachting kwamen maken De Petetrsburgsche bladen wgzcn vooral op de gunstige omstandigheden waaronder bet nieuwe jaaï voor Kusland begint In plüata van een tekort wgst de aanstaande begrootjng een overschot aan ï n 4 800 000 roebels daar ie gewone uitgaven 816 800 000 en de ontvangsten 861 300 000 roebels zullen bedragen Bovendien is nog voor buitengewone uitgaven uitgetrokken 34 000 000 roebels welke gelijk uitdrukkelijk is bepaald tot het aanloggen van spoorwegen eil havenwerken zullen be steed worden Met den aanvang van het nieuwe jaar zijn ook weer nieuwe besluiten genomen iji verband met de reorganisatie der infanterie Versterking van het aantal manschappen is niet het eenige doel der nieuwe organisatie Vooral wil de regeering de eenheid bevorderen en de door het gausche ry verspreide strijdkrachten meer dan nu het geval is tot vaste legercorpsen samentrakken Tot dit doel is dan ook reeds i het vorige jaar het aantal der legerkorpsen aanmerkelgk vernieerderd Het Bussisehe rijk is echter zoo groot dat hot zeker wél eenige jaren zal duren vooida $ deze nieuwe regeling geheel is uitgevoerd In 4en Duitsoben rijksdag heeft gisteren eene discussie plaats gehad over de koloniale politiek waarhq de Begeering harde waarheden moest hoeren van enkele vrgzinnigen doch waarin Bismarck als ait d den steun dex groots Meerderheid had Aangezien de BglIskanBelier uitdrukkelgk den wensch had te kennen gegeven dat reeds dadelgk in den vollen Bijksdag de begrooting van buitenlandBche zaken Zou worden behandeld werd eene i frooie politieke zitting verwacht Ook was overal heen het gerucht verspreid dat bg deze gelegenheid zoowel van deo kant der liberale oppositie als van dieu des Bgkskanseliera het voorgevallene met Geffckeu en Sir B Morier openlijk ter sprake zoude worden gebracht Dien ten gevolge heerschte er eene ongehoorde spanning doch tot ontgoocheling der dicht opoengedrcAgen toe hoorders gebeurde er niets van dat alles De geheels beraadslaging greep plaats ionder eenig voorval Van politieken aard en zij wekte wel nu en dan den lach lust doch niet eene bgzondere mate van belangstelling op De zitting liep ten einde uit in bijtende woordonwissélingen tusschen Bamberger Bichter en don Bgkskanselier welke dikwgls do grootste vroolijkheid onder de overige leden teweegbrachten Bismarck nam acht malen het woord hij zag er bgzonder krachtig uit en bleef vier uren in de zaal ledere redevoering van de tegenpartg beantwoorde hg telkens onmiddellgk Voor het gebouw van den Bgksdag brachten groote mensohonmassa s die zich ondanksde hevige koude uren lang op de straat en tot in het portaal van het gebouw verdrongen aan Bismarck bg diens aankomst en vertrek stormachtige ovaties Uit een po ek oogpunt was alleen opmerkelijk het zichtbare sweven van Bismarck om de botrekkingen tusschen Engeland en Duitschland ten aanzien der koloniale aangelegenheden voor te stellen als berustende op wederzgds vriendschappelgke gezindheid De troonrede waarmee de Pruisische Landdag door den Keizer geopend is draagt geheel den ouden stempel zg is eenvoudig zakelijk evenals in den tijd van Wilhelm I Dat verschillende uitdrukkingen warm werden toegejuicht en ds Afgevaardigden over t geheel in een optimistische stemming verkeerden is niet te verwonderen de troonrede geeft zulk een lichtgekleurd beeld van den politieken en eoonomisohen toestand dat men in vergelijking met de meeste anders landen van Enropa eeiu sprookje meent te hooren Tot het j ed humeur der Begeering heeft zeker ook wel bggedragen dat de samenstelling van dezen nieuwen Landdag voor haar zeer gunstig is daar d consgrvatieven en nationaal liberalen de meer derheid vormen iets wat vooral van gewicht is wanneer men bedenkt dat het mandaat tegenwoordig vijf jareH duurt tot 1894 zal men dus een Landdag hebben waarin de vganden der Begeering de vrgzinnigen slechts een kleins fractie vormen EBZEVEU ÏÏIT HOTTEEDAM n Voonisn van sen aaDbsveliagsbrief van een mgner Trieuden bezocht mg eens sen volbloed Parijzenaar Ik noodigde hem ten eten den volgenden dng gebruikte hg andermaal het middagmaal ten nt jnen huize den dsrden dag was hij verhinderd maar zouthee komen drinksn H j liet zich het geurige vocht met hetgeen er verder bg werd voorgediend goed smaken Den anderen morgan toen ik hem in zgn hotel bezocht ton sinds hem opnieuw ten eten te vragen weigerde h j en zeide met een geestig lachje om ds vsrbleèkts lippsn IVop de hat nuit muil trop de bm ihé tmit plu encore Do man was yan twes kopjes thee ziJó zenuwachtig geworden dat hg des nachts geen oogenblik had kunnen penl Goto dat hij verplicht was spoedig de terugreis aan te nemen want zulke zenuwachtige menschen kunnen wij hier niet gebruiken Het levenia hier toch door zijne rustelooze bedrijvigheid reehs zóó zenuwachtig en gejaagd dat poppetjes zooteer als de bedoelde Parijzenaar er niet tegen bestandzouden zgn Een schaarschs rentenier uitgezonderd is hier elkeen in d weer van den vroegen morgen tot den laten avond Bij het ktieifbn van den dag Vindt men reeds beweging op straat het zijn de lieden dis vóór zonsopgang het bed moeten verlaten zullen zij bij tgds aan het werk kunnen komen Hoe meerde dag vordert hoe meet ook de drukte toeneemt Er wordt niet slechts gewerkt over dag maar ook des nachts Zeer velen zgn verplicht van den nacht een dag ts maken In as allereerste plaats is dathet geval met meest allen dis in betrekking staanttot geregelde stoombootlgnen op het buitenland daar do booten met koortsachtige snelheid moeten worden gelost en geladen dus ook bij nacht ten einde de ohkosten te verminderen en het meest mogelijks aantal reizen in het jaar te kunnen doen Botterdam is inderdaad een bgenkorf waarin totzelis in de nachtelijke uren geen rust heerseht Die rustelooze activiteit nu gepaard aan eenen gszoUtten ondernemingsgeest is een t der redenen die bet mogelgk heeft gemaakt aan de steeds toenems e behoeften van e gemeentekas voor een deel het hoofd te bieden Ds zich op die wgze en met behulp van den nieuwen waterweg uitbreidende handel en scheepvaart deden toch ƒ oor de Gemeente vele bronnen van inkomst milder vloeien dan voor dezen Om maar op één object te wij ien het Brugen Havengeld brengt op dit oogenblik bruto ee esom op van bij da zeven maal honderd duizend gulden Intusschen dat is slechts een droppel in den oceaan daar het bndget van Uitgavsu verre boven de vijf millioen gulden stggt Alleen reeds voor Benten sa Aflosstbgen van ds Geldleeningen waarop ik in mijnen vorigen wees is voor 1889 noodig eens som van dertisn ton gouds een bedrag dat telken jore terugkeert en zelfs met verhooging dreigt daar hetgeen de schuldenlast door aflossing mindert ruimschoots wordt opgewogen door het telkens aangaan van nieuwe leeningen Ten einde verder in de behoeften te voorzien worden natuurlgk belastingen geheven hoofdzakelgk 40 opcenten op de hoofdsoiA der belasting op de gebouwde eigendommen en 80 opcenten op het Personeel hetgeen bg de zeven ton opbrengt Men had sr t spi eekt van zelf niet genoeg aan en riep derhalve eene Plaatselijke Directe Belasting in het leven geen inkomstenbelasting maar eene heffing van 2 i pot op den grondslag van het Personeel naar eene progressive tabel Die plaatselgke directe belasting brengt bij de zes ton op Alles bgoengenomen verpletterde de bnrgerg waarlijk niet onder den druk der belastingen maar dat Aratement zooals Victor Hugo het zou noemen kon niet op zich laten wachten waat vooral in de laatste 10 of 15 jaren zijn de uitgaven op ontzaohwekkende wgze gestegen en zg Blgven het elk jaarin toenemende mate doen Toch zgn de belastingen in al dien tgd niet verhoogd Ds Plaatselgke Directe Belaiting wordt nog altgd geheven naar het oude bedrag van 2 pot Hoe is men er dan in geslaagd aan do steeds hooger wordende enorme uUgaven het hoofd te bieden toen het milder vloeien van de gewone middelen ten eenenmale onvoldoende blesk om het evenwicht in ds geldmiddelen te handhaven P Ziehier het antwoord op die in gn oog belangwekkende vraag Men heeft namelgk gebruik gemaakt van een truc Men heeft gezegd it y a dee aecommodement avec Ie ciel waarom dan ook niet met de OemeentewetP Op die stelling voortbouwende heeft men fluks een igpad ingeslagen Artikel 240 van da Gemeentewet omsohrgft al hetgeen wat tot dekimg der plaatselgke uitgaven zpo al kan warden gehevsn sn sprsekt dan in de allerlaatste plaats van hetgeen overeenkomstig Art 238 kan worden geheven van openbare door of van wege het Gemeentebestuur verstrekte diensten Art 264 komt dan sohter e n erg Iselgke spaak in het wisl steken door voor ts schrijven dat dis rschten tot geen hooger bedrag mogen worden geheven dan noodig is te achten om den betaler naar evenredigheid van het gebruik en genot dat hg heeft in de kostsn van aanleg onderhoud of versterking van het door hem gebruikte of genotene te doen dragen De Gemeente mocht alzoo aan dergelijke leverantiën niets verdienen Fluks werd naar het voorbeeld van sommige andere gemeenten het stelsel ingevoerd van de privaat rechtelijke bezittingen waaronder dan Drinkwaterleidingen Gasfabrieken Handelsinrichtingen Vrgentrepót en Droogdok zouden ressorteeren ten einde zoo productief mogelijk voor de Gemeentekas te worden gemaakt Men bereikte alzoo langs een omweg datgeen wat naar de letter der wet verboden was eh indien ik dat een omtcef neem dan wil ik daardoor niet geacht worden over ds zaak zelve een afkeurend oordeel uit te spreken Laat ik mij duidelijkheidshalve van een voorbeeld bedienen De Botterdammers waren gezegend door de fabriek van de groote Engelsche Continental Gai Ammation die zich gruwelijk duur liet betalen totdat eens tweede HoUandsche fabriek werd opgericht maar wel verre dat die twes ernstig met elkander in concurrentie traden koesterden zg zich onder één deken De gasprijs werd wel verlaagd tot op 10 centen per kubiek meter maar op die hoogte werd hij onveranderd gehouden niettegenstaande het bekend was dat zelfe tegen dien verlaagden prijs aan den verbruiker het vel over de ooren werd gehaald Toen nu ds tijd naderde waarop de Concessie der Engelsche fabriek zou vervallen ontstond er eene beweging om de gasleverantie door de Gemeente in eigen beheer te doen nemen Allerhevigst verzet van den kant der conservatieve en clericale pers welks laatste in strijd met haar wezen een inderdaad Heidensch spektakel maakte De gemeente mocht niet in concurrentie treden met de particuliere nijverheid zij zou veel dudrder exploitéeren slechter bedienen bestolen worden ts gronde gaan door de mededingitg van het electrisch licht en zóó vooiis Men liet praten en schreeuwen en nam de gasleverantie in igen beheer zoodat op dit oogenblik geheel Botteraam van gemeentewege van gas wordt voorzien En welke ziju de gevolgen In de eerste plaats werden de verbruikers in het genot gesteld van eene prijsverlaging van 30 pet Zij betalen in de plaats van de 10 centen van vroeger slechts 7 centen per kubiek meter In de tweede plaats vloeien de winsten die daarna nog behaald worden in de Gemeentekas en niet langer in die van etl iiks Engelsche geldwolven of van eenige HollanSSis aandeelhouders En die winsten zijn reeds thans nu de nieuws gemeentelijke Gasfabriek nauwelijks voltooid is buitengewoon groot De Begrooting der Gemeentegasfabrieken voor 1889 vrijst altgd bij den tot op 7 centen verminderden prijswen bij ruime afschrijving een voordeelig saldo aan van ƒ 336 000 Nu is het volkomen waar dat daarbij intrest en aflossing van het aanleg kapitaal niet in rekening zgn gebracht maar ge kunt er veilig op rekenen dat aan het eind van 1889 zóó veel meer zal blijken gewonnen te zijn dat de fabrieken ook uit dien hoofde in haar eigen onderhoud kunnen voorzien Bovendien er is nog een andere truc De Gemeente heeft eene belasting ingevosrd op het gebruik van GemeentegrtJnd en Gomeentewater de zoogenaamde bnizenbelasting sn past die toe op hare eigen privaat rechtelijke bezittingen met het gevolg at b V de Gasfabrieken voor 1889 zullen hebben te betalen p m 175 000 zoodat het voor 1889 geraamde Batig Saldo alles vloeit toch in de Gemeentekas niet ƒ 336 000 maar in de werkeIgkheid meer dan een half millioen gulden bedraagt Hetzelfde is bet geval met de Drinkwaterleiding wier geraamd batig slot voor den dienst van 1889 ad 136 492 verhoogd moet worden met de hovendie aan do Gemeente te betalen bnizenbelasting ad ƒ 160 000 De gezamenlgks baten van de inrichtingen in afzonderlgk beheer zijn voor 1889 te stellen op meer dan negen maal honderd duizend gulden Ziedaar hoe het komt dat groote steeds grooter wordende uitgaven het gemeentelgk budget drukken zonder dat het tot nu toe noodig was tot verh oging van belasting de toevlucht te nemen Men zal mij wellicht tegenwerpen dat die winsten door Gasleverantie Drinkwaterleiding enz afgeworpen door de consumenten als belastingschuldigen worden betaald terwgl dan nog sommigen die van de privaat rechtelgke inrichtingen geen gebruik maken zoodoende op het stuk van belastingen een privilegie genieten De eerste opmerking ware jaist de tweede bedenking zou als minder gegrond van der hand gewezen kunnen worden De prgs vau gas gezuiverd drinkwater enz wordt toch niet betaald in den vorm van belasting met het gevolg 4 T