Goudsche Courant, woensdag 3 juli 1889

pi honger gestorven is moest hemden naaien voor 15 cent het stuk Ondanks deze hongerloonen zija de aanvragen omwerk zeer talrgk Huiavmac Aan een particulieren brief ontleent het DagHai het volgende omtrent den moord op den controlour e kl A F P Graafiand te Indragire Ned OostIndie gepleegd Zoo even kwamen er berichten uit Hiouw omtrent de treurige gebeurtenis Den 16deD Mei des namiddags ging de heer Graafland met echtgenoote en kinderen eeno wandeling doen fiij den luitenantChinees gebruikten zy een kop thee toen een oppasser berichtte dat er eene prauw was aadgekoI men waarvan de opvarenden ongezind waren om te doeu onderzoeken wat er in was De heer Graafland begaf zich naar het vaartuig waarin drie personen waren gezeten en beval hun dat zij de kagangs zouden ontladen Dit weigerden zij waarop de controleur hen dreigde door een geweer van den oppasser te nemen hetwelk hij begon te laden Een der opvarenden verliet nu do schuit en wilde den heer Graafland met eene kris te Igf Die kris werd hem door den oppasser ntrukt en de controleur had zijn geweer bij den voet toen onverwaclit de eanvaller hem het geweer ontnam en met de bsgonet een diepe dijwond toebracht De heer Graafland trok de bajonet uit de wond en eene worsteling volgde waarbij het geweer viermaal van eigenaar veranderde toen plotseling uit het Chineesche kamp een onverlaat kwam aanloopen die den controleur een krissteek in den hals toebracht zoo diep dat hij weldra nederviel De dader vermoordde nog een korporaal oppasser en wilde zich toen door zwemmen redden doch werd door scheepsvolk afgemaakt Terwijl de controleur met zijn v jand worstelde waren de beide andere opvarendeti uit de prauw gekomen doch do oppassers schoten op hen toe en maakten hen af De controleur werd naar huis gedragen en stierf dienzelfden nacht Den 17n kwam de gouveruements stoomboot en bracht de echtgenoote en kindoren van den controleur naar Riouw van waar zij weldra naar Europa hoopten te vertrekken Do resident juist op reis naar Indragiri vernam de treurige tijding Met tranen in de oogen riep hij uit O GodI moest dit lot mijnen besten controleur treffen I Welk eene toekomst had die mani Hij schreef ook een brief waarin hij den overledene wegens zijn dienstwerk allen lof toebracht Het Maandblad van do HoUandsche Maatschappij van Landbouw bevat een artikel van den heer J A Coops waarin de wensohelykheid wordt betoogd om den landbouwer flnancieele hulp te bieden door hem op de goedkoopst mogelijke wy e het kapitaal te verschaffen dat hij voor productie op ruime schaal behoeft Kennis en kapitaal behooren hand aan hand te gaan waar men den strijd tegen bvitenlandsche mededinging zonder wettelijke bescherming wil volhouden Naast de zorg voor doeltreffend onderwijs is het streven naar eene regeling van het landbouwkrediet een eisoh dos tjjds De schr geeft een overzicht van do pogingen die in het buitenland beproefd zgn tot organisatie van het landbouwjcrediet Hij haalt het adres aan van het Brown van Worcester een poging tot moord gedaan op deze jonge dame Hij beweert tot deze daad te zijn aangezet door den Lord Norman i Bedenk u wel gij hebt zware dingen te verantwoorden Treedt nader mnalablel Hier is het bevel om Lord Norman zijne dochter en den advocaat Carringshliff in hechtenis te nemen Breng hen naar de gevangenis Jij waart de duivel die mg voortdreef schreeuwde de Lord en sprong op den advocaat die doodsbleek als verstijfd stond bij deze wending der zaak Jij hebt de plannen gesmeed die mij nu ten verdervB brengen Met mijn eigen handen zal ik je worgen schoft De gerechtsdienaars verhinderden hem in zijn voornemen De advocaat was hevig verschrikt door dien aanval maar toen hy zich veilig zag bleef hy het antwoord niet schuldig Jou gek der gekken hoe kan je mij medeplichtige noemen Heb ik het moordplan verzonnen of Jij en je dochter Toen er van zijn dochter gesproken werd keek de Lord om Zij lag dood in Walther s armen Toen de rechter bevel gaf om haar in hechtenis te nemen greep zy in haar zak naar een fleschje en dronk dat in één teug ledig Een oogenblik later zonk zij in een In haar nabyheid stond Walther Hij greep haar en liet haar zacht op den vloer glyden Dr Parker kwam er bij om hulp te verleenen doch hij kon slechts don dood constateeren Een Ned landbouwoomité tot de regeering in 1886 ten i wijze hoezeer de noodzakelijkheid van een georganiseerd landbouwkrediet ook hier te lande algemeen erkend wordt Echter is de verwezenlijking van het denkbeeld eener landbouwkredietorganisatie in Nederland nog weinig gevorderd ondanks den aandrang waarmede men telkens do zaak ter sprake bracht Gaat men te rade met de ondervindi g in andere landen van Europa bij de organisatie van het landbouw krediet opgedaan zoo moet reeds dadelijk de voorkeur worden gegeven aan eeu stelsel dat op samenwerking van particuliere krachten rusl en staatshulp of tussohenkomst van het wetgevend gezag overbodig maakt De instellingen door den staat in het leven geroepen en gesteund hebben niet aan de verwachtingen beantwoord de landbonwbauk in Italië on het Crédit Agrioole in Frankrijk zijn daarvan het bewys Evenzeer valt het te betwijfelen dat uitbreiding van zakelyke rechten ten behoeve van den landbouw aan eene krediet organisatie zeer bevorderlijk zoudo zijn De ondervinding pleit niet sterk voor het nut van landbouw pand en landbouwprivilege Maar in elk geval zou bet te bejammeren zijn wanneer de ten aanzien dezer rechten zeer uiteenloopende meeningon het tot stand komen eenor landbouw krediet organisatie belemmerden In het stelsel dat als Nederlandsch landbouwkrediet overweging verdient behoort het persoonlijk krediet de voornaamste plaats in te nemen Men mag aannemen dat de tegenwoordig in ons land vrij talrijke hypotheekbanken voldoendo voorzien in de kredietbehoefte der landbouwers op langen termijn en tegen zakelijken waarborg Het meest passend voor de behoeftf n van Nederlandsohe landbouwers komt den sch r voOr een landbouw krediet volgens het systoem Raiffeissen dat sedert 1870 in Duitschland wordt toegepast en daar zeer verbreid is Om tot organisatie van het land bouwkrediet in den geest van dat stelsel te geraken zou men zooveel mogelijk in het middenpunt des lands waarvoor by v Utrecht in aanmerkiug zou kunnen komen eeu krediet instelling moeten vestigen die bestemd is de kern te worden van een Nederlandsch laiidbouw tkrediet Aan het hoofd dier instelling plaatse men een zaakkiindig bestuur van manAen die zich ten doel willen stellen de ontwikkeling en verbreiding van het landbouwkrediet te bevorderen Om die kom heen kunnen zich dan achtereenvolgens de plaatselijke kredietvereeuigingen groepeeren en het gelieel kan na verloop van tijd tot een krachtig organisme zijn sameugegroeid Met de vestiging eener centrale instelling voor landbouw krediet een Nederlandsche Landbouwbank als medium tuaschen plaatselyke landbouwkrediet vereenigingen en de hoogste kredietinstelling in Nederland zal voorzeker tegemoet gekomen worden aan do wenschen van hen die don werkkring der Nederlandsche Bank ten nutte van den landbouwstand willen zien uitgebreid De Prov Staten van Overijsol hebben in bun zomervergadering over de volgende vraag te beslissen la de jongste wintsrvergadering werd door den heer Mr G Wicherlink ter kennis van de leden gebracht dat hij verhinderd was do zitting van Woensdag i November bij te wonen met hot oog op don dankdag voor het gewas Do heer Mr P I snelwerkend vergif had aan haar leven een einde gemaakt VIJF EN TWINTIGSTE HOOFDSTUK Juist een jaar na de gebeurtenissen die wij in het vorige hoofdstuk beschreven reed op een zonnigen Meidag een landauer met vier extra postpaarden op den straatweg van Warwick naar Worcester De personen in het rijtuig zijn oude bekenden Mevrouw Lund haar zoon Walther en zyn vrouw Alice Norman De jongelieden zijn op hun huwelijksreis naar Schotland Het gesprek was levendig Wij zullen samen slechts een wil hebben namelijk om elkander gelukkig te maken zeide Walther hartelijk de hand van zijn vrouw drukkende Zoo praten de mannen altyd als ze pas getrouwd zijn luidde de opmerking van zijn mama maar het bly fl niet zoo Ik ben een oude vrouw met veel ondervinding en kan daarom een jonge vrouw veel goeden raad geven lieve Alice Spreek dan liefst niet van uw laatste ondervinding met Carringshliff mama spotte Walther Allee hoort niet gaarne zyn naam noemen Je handelt zeer verkeerd met my tot mikpunt voor uw spotternij te kiezen Walther Ik heb m in mijnheer Carringshliff vergist maar hy was toch een gentleman daar blijf V Ü geweest was dan deed je nu deze huwelijksreis niet want doordien hy Lord Kumsdale in het duel doodde O van Diggelen richtte daarop tot Ged Staten h t verzoek hun meening mede te deelen omtrent de vraag of de Staten bevoegd zouden zyn het besluit waarbij een bid en dankdag voor het gewas is ingesteld in te trekken en zoo ja of de intrekking wenschelyk is Thans heb oen Ged Staten aan dit verzoek gehoor gegeven Zij brengen in herinnering dat reeds tweemaal en wel In Nov 18BB en Nov 1864 deze vraag in de Statenvergadering werd gesteld en behandeld De eerste maal werd het voorstel om aan Ged Staten een onderzoek op te dragen eenvoudig verworpen de tweede maal verklaarden de Staten naar aanleiding van een door de afdeelingen uitgebracht rapport dat zij onbevoegd waren tot wijziging of afschaffing dezer dagen en dat zij zich van alle inmenging in dezo thans zuiver kerkelyke zaak moesten onthouden Het komt ons voor zeggen Ged Staten in het thans uitgebracht rapport dat de Staten zich met dit besluit op hot juiste standpunt hebben geplaatst De bid en dankdagen in Nederland zijn instellingen van zeer ouden datum die gedurende langen tijd nu eens door het kerkelijk dan weer door het openbaar gezag werden geordonneerd zonder dat een der beide machten zich daardoor in hare rechten getreden waande In de tweede helft der zestiende eeuw veranderde dit allengs en kwam de regeling dezer materie uitsluitend in handen van het Staatsgezag Werd nog in 1B78 de biddag ingesteld door raedt derkercke en bewillinghe der Overheid in de Haagsche kerkenorden van 1591 staat kortweg dat de bid envastdagen by der Overheijdts verordonneert zullen worden Deze verordening erkende alzoo alleen de burgerlijke overheid als gerechtigd en bevoegd om bede en dankdagen in te stellen zonder den raad of de medewerking van het kerkelyk gezag Geheel dus strookende met hare bevoegdheid besloot de vergadering van Bidderschap en Steden de Staten van Overijsel op 22 April 1653 tot de instelling van een bid en dankdag voor het gewas toen door de Deputaten der Synode was ven ocht dat alhier naar het voorbeeld van eonige andere provinciën een provinciale bededag telken jare in April of Mei mocht worden geordonneerd om de schadelijke droogten en andere landbedervende plagen waarmede God ons regtvaardig om onzer zonden wil nu eenige jaren herwaarts extraordinair had bezocht af te bidden Staat het derhalve vost dat Ridderschap en Steden het toenmalig gewestelijk bestuur wel degelijk bevoegd waren ten aanzien van de bid en dankdagen regelend op te treden daaruit te besluiten dat ook thans het bestuur van Overijsel daartoe nog bevoegd is zou dunkt ons stry d wekken met het by de Grondwet aangenomen beginsel der scheiding van Kerk en Staat Dat be ttsel brengt mede dat ieder openbaar gezag en dus ook Uwe vergadering zich hebben te onthouden van bemoeiingen met de inwendige aangelegenheden der kerk en nu zal het wel geen betoog behoeven dat een regeling betreffende den bede en dankdag voor het gewas waarmede immers da viering van een zuiver godsdienstige plechtigheid beoogd wordt tot die aangelegenheden behoort Het antwoord op de vraag van den heer Van Diggelen luidt dus ontkennend wat het eerste gedeelte betreft waardoor de behandeling van het tweede van zelf vervalt kwaiüTje vrouw in het bezit van een dgjr schoonste kasteelen der Rumsdale s Daar moet ik u gelijk in geven mama zeide Alice hoewél ik nog niet goed begrijp hoe ik in het bezit kom van een kasteel dat eigenlijk voor een ander bestemd was Naar de letter van het testament was je de erfgerechtigde sprak haar echtgenoot Het bepaalde dat het kasteel Geraldsgreen zou toebehooren aan Alice de dochter van wijlen Lord Prederik Norman en dat ben je immers Of wensoh je dat de stry d over je naam nogmaals ontbrandt ofschoon die je zooveel heete tranen heeft gekost en bijna je dood veroorzaakte O Walther ik bid je zwyg daarvan Myn hart wordt telkens angstig en Beklemd als ik denk aan hetgeen is moeten gebeuren om mij in myn recht te herstellen Laten wij dien ongelukkigen tyd vergeten de Hemel heeft alles tot ons geluk laten gedijen En Hij heeft mijn vurigsten wensoh vervuld ik verheug my in een reine kuisohe echtgenoote Wacht maar lieve Alice hoe hij over een jaarspreekt en of hü dan nog mo met je is ingenomen Je moest eens weten wat ik daaromtrent beleefd heb Mijn echtgenoot was ook zoo n dweeper toen wy pasgetrouwd waren Hij wou mij op de handen dragen uit miJn schoenen dnnken en meer zulke dwaasheid maar dat alles duurde niet langer dan de wittebroodsweken Slot colgt Buitenlandsch Overzicht Het wordt tyd dat de Fransohe kamer voor goed heengaat Ds reactionaire partijm doen bun best om door het verwekken van opschudding en agitatie den parlementairen regeeringsvorm in discretliet te brengen Een paar maal reeds is de tijdelijke uitsluiting op leden dSr kamer toegepast De heer Paul de Cassagnao beroemt er zich op in zjn blad VAutorM dat hem nu voor de derde maal tijdens de republiek den toegang tot het Palai Bourbon is ontzegd De eerste maal zegt do Bonapartist geschiedde dit omdat ik Jules Ferry den grootstcn van alle lafaards noemde de tweede maal omdat ik zeide dat Jules Feriy de grootste van alle leagensan is en nu is mij gisteren weer verboden de zittingen by te wonei omdat ik tot den minister van justitie zeide Gy zyt de medeplichtige van een dief De heer De Cassagnao voegt er nog bij wat hij zeide toen hij de Kamer verliet en dat door de meesten niet is verstaan Toen riep de Bonapartist de Kamer toe Gij hebt tot minister van justitie eeu schurk die even goed op zijn plaats zou zijn in do gevangenis van Poissy als aan de ministertafel De republikeinsohe bladen te recht ton hoogste verontwaardigd ov r de wijze waarop Ie reactionaire partij tegenwoordig te werk gaat meenen echter bewijzfn te zieo dat de rechterzijde daarvan zelve de nadeelen ondervindt Toen De Cassagnao de Kamer verliet volgden hem wel de Bonapartisten maai de royalisten bleven zitten De republikeinen wijzen op deze verdeeldheid onder faun tegenstanders die hun naar zij meenen bij de verkiezingen ten goede zal komen In de zitting welko gisteren door de Kamer van Afgevaardigden is gehouden stelde de heer Boche voor de militaire pensioenen met 3 millioen te verhoogen De heer Bouvier mii ister van finanoien bestreed dit vooYstel dal echter met 376 tegen 241 stemmen werd aangenomen De beer Lafont vestigde vervolgens do aandacht op de lafterlijke beschuldiging waaraan sommige Bfgevaardigden en de regeering blootstaan en wees daarbij meer bepaaldelijk op een artikel van de Preue waarin de heer Tirard wordt aangevallen De heer Pbilippon wenaclite deze opmerkieg van den heer I difont in eene interpellatie veranderd te zien Daarbij ontstond tusschen de heeren Bouvier en Andrieux een scherpe woordenwisseling welke zoo hoog liep dat de Kamerboden lusschenl eiden moesten komen Dienvolgens heerschte in de Kamer groote opschudding Ten slolte werd met 349 tegen 116 stemmen eene motie aangenomen van den volgenden inhoud De Kamer geeft opnieuw hare verontwaardiging te kennen over hot schandelijk stelsel van laster jegens het gouvernement en gaat over tot da orde van den dag De verhouding tusschen Duitschland en Zwitserland is nog steieds even gespannen Men bemerkt dat aan de taal der officieuse Uuitsche bladen De Norddeutsche zegt dat onder de kantonnale ambtenaren in Zwitserland vele aanhangers der sociaal democratie worden aangetroffen vooral onder de politie in het voor de betrekkingen met Duitschhind zoo belangrijke kanton Zurich heeft een erkend sociaal democraat Fischer de leiding dor politie in handen dezelfde die in het voorjaar van 1888 aan Singer en Bebel het grootendeela onware materiaal voor hun aanvallen tegen bet Duitsche Rijk in handen speelde Zelfs de Bondsraad gaat het blad voort schroomt niet in opeulyke bekendmakingen de verdachte mededeelingen van dien persoon als bewijsstukken aan te voeren naast Fischer doet in Zurich de bekende revolutionaire adjinct Lang dienst die in alle gewichtige vergaderingen als woordvoerder zijner partijgenooten optreedt en zich beijvert om den haat tegen de Duitsche Regeering de beschermster der reactie en dwingelandij aan te blazen de Duitsche sooiaal democraten zijn er in geslaagd groeten invloed op de kantonnale Regeeringen te verkrijgen en hun Zwitsersche partijgenooten bestrijden onder misbruik van hnn positie als ambtenaren do Duitsche Regeeringen en bevorderen de sociaal democratische propaganda van het onzijdig grondgebied des Kedgenootschaps uit In een gistereh tot de kardinalen gericht protest komt de Paus nogmaals nadrukkelijk op legen de oprichting vin het godenkteeken voor Giordano Bruno De Paus zegt dat de heiligste taken bij deze gelegenheid zyn aangerand en dat de regeering de aanranding in het openbaar heeft voorbereid en hegunstigd Z H noemt het siwirtelyk te moeten zien dat in eene aan God gewijde stad de kettery 1 verheerlijkt door zulk een verfoeilijk en bedroevend godenkteeken Hy wijst de geheele katholieke wereld op dit feit De voorgewende eerbetuigingen hem gebracht veranderen in beleedigingen en wU van Rome de hoofdstad van ongodsdienstigheid maken De Paus doel verder uitkomen dat It Uë steeds tot deu oorlog tot het Pausdom drijft doch hü verklaart ondanks zijn hoogen ouderdom de worsteling te zullen voortzetten daar hy door goddelijke hulp gesteund wordt BRIEVEN UIT EOTTEEDAM XVIII Indien de lezer fich gelieft te herinneren hetgeen ik over de Tooneelschool in dit blad gemeend heb te moeten opmerken dan eal hij iiit andere bladen wellicht reeds hebben gezien dat mgne voorspellingen zich beginnen te verwezenlijken Dat ontheft mij evenwel niet van de verplichting van den loop der dingen eenige medeileeling te doen De voorstellen van het Hoofdbestuur van het Nederlandsch Tooneelverbond tot reorganisatie der school heb ik indertijd uitvoerig medegedeeld Dat indien er tevredenheid heerschtd over de werking der Tooneelschool van dergelijke ingrijpende reorganisatie geen sprake zou zijn behoeft wel niet gezegd te worden want die reorganisatie heeft geen uitbreiding maar inkrimping op het oog inkrimping met het doel om van de inrichting eene zuivere vakschool te maken en do voorbereideede khisseu to doen vervallen Geenerlei marktgeschreeuw van behughebbenden of van blinde voorstanders der imicbting zoo als zij zich thans voordoet kan aan de juistheid dier stelling afbreuk doen Vrijdag avond nu kwamen de leden dor Rotterdamsche Afdeeling van het Tooneelverbond in algemeenu vergadering bijeen om over de bedoelde ikp lezer iloor myne aitvoerige mededeelingen bekende voorstellen van het Hoofdbestuur van gedachten to wisselen Met de hartstochtelijkheid die den voorstander van de tegenwoordige Tooneelschool kenmerkt werden die voorstellen door den Schiedaroschen Heer Horn in den breede bestreden Daarentegen werden zÜ verdedigd door den Voorzitter der Afdeeling den Hoer F Ebeling die onder meer met voel nadruk constateerde dal eene Jarenlange praclgk het onvoldoende van iet tegenmoordige iteltet der Tooneeltchml heeft geleerd Met algemeene stemmen werd daarna besloten zich in beginsel met de voorstellen van het Hoofdbestuur te voreeoigen In b góuel want wel verre dat men de voorstellen als ondoelmatig beschouwde vond men dat zij niet ver genoeg gingen Met wenschte de voorbereidende klassen die als overgangsmaatregel zullen behouden blijven dadelijk te doen vervallen doch ten slotte besloot men mede te gaan léet het Haagiche amendement dat aan het Hoofdbestuur met opheffing der voorbereidende klassen de bevoegdheid laat aan sommige leerlingen voorbereidend onderwys buiten de Tooneelschool b V aan eène der Hoogere Buif iarscholen te doen geveu Immers ook de Haagsche afdeeling heeft eene vergadering gehouden en zioh dnede iu beginsel voor de voorstellen van het Hoonfbestuur verklaard Die twee afdeelingen all n tellen 818 van de 2100 leden van het Tooneelverbond Men ziet derhalve dat ik inderdaad niet alleen sla met mijne bedenkingen tegen de Tooneelschool en dat ook vereweg de meeste aodere afdeelingen zich voor do plannen van het Hoofdbestuur zullen verklaren acht ik boven allen twijfel verheven De Amsterdamsche Afdeeling zal op dien naar ik ik vertrouw byua algemeenen regel eene uitzondering maken Op de vergadering dier afdeeling heeft zich eene meenlerheid gevormd togen de voorstellen van het Hoofdbestuur Dit feit kan geen verwondering baron wanneer men bedenkt lo dat de vergadering werd geleid door een lid van het Hoofdbestuur die na in dat college geheel in de minderheid te zy n gebleven alsnu trachtte met behulp der afdeeling aan zijn persoonlijk gevoelen eenigen steun te bezorgen en 2a dat indien de Tooneelschool al eenige vruchten afwerpt daarvan bijna uitsluitend door Amsterdam gebruik wordt gemaakt Ik verwys daaromtrent onder meer naar het oordeel van den Voorzitter der Rotterdamsche Afdeeling die Vrijdag avond verklaarde dat de Tooneelschool mag worden gezegd weinig anders te zijn dan eene instelling vaq welke in de eerste plaats wordt geprofiteerd door eenige Amsterdamsche Tooneelgezelschappen Intusschen tot zelfs de Amsterdamsche Afdeeling schijnt water in den wijn te hebben gedaan want op voorstel van Prof Stokvis is besloten eene wijziging van het reglement aan te bevelen in dien zin dat de voorbereidende opleiding der leerlingen plaats heeft in eene aan de tooneelschool verbonden voorbereidende vakschool zoolang de noodzakel kheid beitaat De afgevaardigden van de Amsterdamsche Afdee ling ide heeren van der Mandere en Mehrens die gezind waren ten gunste van de voorstellen van het Hoofdbestuur hebben niettemin hun ontslag als zoodanig genomen doch zich lat n bewegen dat ontslag weder in te trekken toen men hen ter Verdediging van de zienswijze der afdeeliqg de heeren Mr I N vaij Hifi en T H de Beer had toegevoegd Er bestaat abioo verdeeldheid tot in den boezem van de Amsterdamsche Afdeeling zelve En nu genoeg over deze zaak Zaterdag a s zal de te Amsterdam te houden algemeene vergadering de zaak ter hand men en in hpogste ressort beslissen tusschen de tevredenen en de malcontenten Ik zie die beslissing met belangstelling te gemoet Rotterdam beeft wederom verschillende bezoeken ontvangen Ik wensch ze stilzwijgend voorbij te gaan en zelfs van hetgeen hier met den Koning der Koningen voorviel geenerlei melding te maken De Shah is vertrokken en het komt ons voor dat de betamelijkheid gebiedt geen kwaad achter zijn rug te spreken Men zou anders ook maar gevaar loepen door den houder van het Amstel hotel den Heer Calisch den Heer Carré of hoo de nieuwe Perzische ridders heten mogen op een tweegevecht te worden uitgedaagd Een enkel woord wensch ik evenwel te wijden aan de algemeen vergadering der Vereeniging voor Statistiek die hier 11 Zaterdag te midden van een hevig onweder werd gehouden De Statuten dezer aanzienlijke Vereeniging zijn niet in mijn bezit Dat belet niet dat men eenig recht heeft te beweren dat i de praktijk van die Statuten wordt afgeweken 5f dat de naam der Vereeniging niet met het doel overeenkomt dat de Statuten beoogen Op deze algemeene vergadering toch die van des morgens 11 i tot des namiddags ca B ure duurde is van Statistiek nauwelijks sprake geweest Er is gehandeld over de ontwikkeling en de toekomst van Rotterdam welke laatste in het algemeen rooskleurig werd voorgesteld Er is gesproken van de commercieele gevolgen van de overdracht van den Rhijnspoorweg aan deu Staat der Nederlanden Er is van gedachten gewisseld over de vraag welke de gevolgen kunnen zijn van de uitdieping der nvier de Waal en van het aanleggen van kanalen in Duitschland Men heeft de meeniug verkondigd dat Duitschland het moge doen wat het wil en kan er nooit in slagen zsUKeulen tot eene zeehaven te maken Men heeft de rivaliteit tusschen Amsterdam en Rotterdam ter sprake gebracht in eene voor eerstgenoemde stad minder gunstigen zin Daarna is men overgegaan tot het groote vraagstukvan den Landbouw Moet aan den pachter wienspacht niet wordt hernieuwd door den grondeigeuaarvergoeding worden toegekend voor de verbeteringen die hij de pachter op de gronden heeft tot standgebracht beteij door het stichten van gebouwen enz betzij 1 draineeren hetzij door bemesting die devruchtbaarheid van den bo lem op eenigermate blijvende wijze heeft bevorderd Zoo ja verdifent dande invoering eener wet hier e lande aanbevelingnaar het model van de Engelsche Agricultural Holding Act Zoo neen wat dan Is hier te landede positie en den rechtstoestand van den pachtertegenover den landheer zoo onlierispelijk dat verbetering overbo lig moet geacht worden Zou het zoo werd zelfs gevraagd zou het aanbeveling verdienen den grondeigendom of te koopen in dien zin dat den grondeigenaar door den pachter voortaan worde betaald eene vaste grondrente waardoor de tegenwoordige landheer zou worden grondrentheer Deze en andere denkbeelden werden op den voorgrond geplaatst verdedigd en bestreden zonder dat het tot eene bepaalde beslissing kwam Men zal eeu nader onderzoek instellen Ten laatste werd zelfs voor eene volgende vergadering het vraagstuk aan de orde gesteld van de nationelisatie van den bodem met de economische beteekcnis die deze vreemde maatregel op ons land toegepast zou kunnen hebben Men ziet dat bq dit alles van Statistiek si zeer weinig de reden is Het zijn groote en het zijn meerendeels nieuwe ecouomische vraagstukken die de Vereeniging voor Statistiek ter hand neemt en alhoewel dit schijnbaar met hare roeping in geen rechtstreekscb verband staat komt het mü geen oogenblik in den zin haar daarvan een verwijt te maken Het tegendeel is waar ik hoop van harte dat de Vereeniging op dien weg zal blijven voortgaan want gelijk ik iveds in den aanhef zeide het is inderdaad eene aanzienlijke vereeniging aanzienlijk door het groot aantal over het geheele land verspreide leden aanzienlijk tevens door het gehalte van het meerendeel dier leden rijk aan keunis on ervaring op verschillend gebied De voorlichting van eulk eene Vereeniging kan van groot nut zijn NEMO