Goudsche Courant, woensdag 8 januari 1890

downiMis T oï de Ksnulbrog b j de Fnuuohe ngMiiiig i gedaan wordt o a de rraag beantwoord of de bntg atwk genoeg kan worden gemaakt om herige atomen ki kat Kaaaal te wiantaaa Volgens het Tteslag hAben da tageniewps toowel 1 met den kraohtigsten wimd als qwt deo sterkstan stroom rekening gahouden Er wordt geweien de hanglmiggen die orer de dalen der Bhone der DuiUoe an eldars z jn gsboawd en die door stormen niet gedeerd worden Wat de scheepvaart betreft deze lal door bat aanbrengen van ruurtnena en eleotriaoba bakens in mband met de brug leer worden gediend De doorgang tusschen de pqlers ran S tot 500 meters wqdte kan bij welk weder ook Toor geen enkel schip bezwaar oplsTeran De eeoige moeilgkbeid is het Terkrggen ran Ëngelands toestemming De kosten worden op ƒ 412 800 000 begroot en men berekent dat de tmig jaariyks 118 150 000 s sal opbrengen Den 2Ssten Maarf 1880 kwamen de landloopers Angnst en Josef Lederoq Frans Hubinon en Babet met den nachttrein te Charleroi en gingen te roet naar Couillet om bq de weduwe Dubois roof te plegen Het was acht dierenweer looals een hunner nch uitgedrukt had het stortregende en bet was pikdonker Daar het nog te vroeg was verborgen zg zich in een schuur waaruit zg twee ploeggzars maeoamen Hisrmaa versokaften zq zich toegang tot de woning en terwijl Babet op den nitlÉgk stond stalen de anderen eerst beneden 750 b aan geld en gingen toen naar de slaapkamer der weduwe Deze verdedigde zich wanhopig tot een rieeselgke slag met het ploegijzer haar in een bloedplas deed ineenzlnken Nu roofden de moordanaars alles wat waaide had en verdeelden het TOOT de oogen van hun slachtoffer dat nog leefde en ondanks de ontzettende wond haar bewustzijn had herkregen doch bewegingloos bleef liggen Ch het geraas dat de dienstbode maakte vlachtten zg Da weduwe overleed spoedig daarop nadat zg nog eenige inlichtingen omtrent de inbrekers had gegeven o a dat twee hunner Tlaamsoh spraken Van dezen moord werden verdacht Coucke en GoethaU twee individuen met een slecht verleden dia dienzelfden nacht in de Tamboer bier hadden zitten drinken meer dan 33 halve liters beschonken waren wegg aan en in den omtrek om licht hadden aangeklopt daar Goethals bij een struikeling zijn muts had verloren Dit alles was ge ehied omstreeks den tijd dat de moord had plaats gehad Goethals was met bloed bevlekt dat hg niet verklaren kon vandaar de verdenking Kn zij konden zich hierv niet zuiveren ook niet door het getuigen van eeh onbetrouwbaar persoon die met hen de kroeg verlaten had Om kort te gaan na een vemietigende rede van den procureur generaal maakte men korte metten In November van hetzelfde jaar werden zij in het openbaar onthoofd de terechtstelling werd door de ware moordenaars bggewoond Intusschen deze werden om andere vergrgpea bter gevat en legden toen eens volledige bekenteuis of van den moord op de weduwe Dubois gepleegd Hoewel zij Walen waren hadden zij het zich tot gewoonte gemaakt onder elkaar ook een enkel woord TIaamsch te spreken en de aanwijzing hieromtrent door de weduwe gedaan had voor Coucke en Goethals die als Vlamingen bekend stonden in zware verdenking gebracht Deze moordgescbiedenis zal binnenkort in Henegouwen voor t gerecht komen Een zekere Peeters uit Antwerpen heeft zich t lot der onschuldig veroordeelden aangetrokken den procureur generaal van Strafbare lichtzinnigheid beschuldigd en een bloedverwant van dezen inmiddels overledene heeft tegen Peeters een aanklacht wegens laster ingediend Bij het proces dat hieruit zal volgen zal den onschuldig veroordeelden maar wat te laat gerechtigheid geschieden De reis en verblijfkosten welke voor s Rijks dienst mogen worden in rekening gebracht zijn in 1884 nader vastgesteld Deze regeling heeft tot menige klacht aanleiding gegeven over onbillijke beknibbeling In het Ifeekblad van het Hecht van 33 Dec jl zijn daarvan enkele voorbeelden medegedeeld De vergoeding is o a afhankelgk van den tijd nl of men 12 dan wel 24 uren in rekening mag brengen Van enkele minuten vroeger of later aankomen van een spoortrein hangt het af of men al dan niet voor gelijke diensten enkel of dubbel ontvangt Een ambtenaar die vroegtijdig op een plaats wil zijn en zich er den vorigen avond heeft begeeft krijgt geen nachtverblijf vergoed als hq gelegenheid hoeft gehad op den dag zelf zij took zeer vroeg in den ochtend zich op reis te begeven op t gevaar af zich te verslapen of een aansluiting te missen nog gezwegen van de groote Termoeienis dlw w lange ditutrerriahtiiB wellicht brengen tal Ken ander merkwaardig sttal geeft hst WetkUai vao il Vrgdag Voor Mn daelawtie van reis n vwM fkosten boven 10 noat en legclradit vsn t2Vi cent worden veidaac w hat mandaat van bataliag is met 75 centen legetraoht beswaard Nu had een ambtenaar ƒ 9 verblijfkosten en 1 60 leiskoaten gemaakt te zamen dns ƒ 10 60 Bracht hg dit in rekening dan werd hem aan zegelrecht 0 9 7 Vi gekort en zou hg dus ongeveer 1 niet vergoed krggen Daarom gaf hg sleehta ƒ 1 voor reiskosten op en bleef aldus op 10 in het geheel vrg van zegel Daarmede werd echter geen genoegen genomen omdat men voor reiskotten in rekening moet brengen de werkelgk uitgageven vracht voor de gebezigde vervoermiddelen De bedoeling van dit voorschrift is dat wie toevallig met een ander koateloos kao madergden niet een post mag opschrgven voor een spoorwegkaar e dat hg wel had knnnen gebnüken maar inderdaad niet gebruikt heeft De Minister vatte de bepaling echter zoo op dat men geen recht heeft minder te declareeren dan werkelijk betaald is en anders de zegelwetzou ontduiken Het baatte niet of de declarant aanvoerde dat niemand verplicht is eenige vergoeding aan te vragen en hg dus ook minder mag vorderen dan inderdaad is uitgegeven hg werd gedwongen 10 60 in rekening te brengen en bgna 1 zich te laten kortun voor zegelrecht Toonen zulke kleingeestige toepassingen niet inderdaad dat da regeling herziening noodig heeft f Uit lerseke sohrgft men aan de Midd Dat da oestorhandelaors hier gaarne het gevaar dat in het zaaien van Fransche oosters in Zeelan l gelegen is afgewend zagen is alleszins begrgpelgk De oeslerteelt heeft toch al met zooveel moeilijkheden te kampen dat de vraag of zg zich op den duur zal kunnen staanden houden niet misplaatst is Ënals daar nu nog nieuwe mededinging bgkomt met een soort die het Zeeuwsche product in het buiteuUnd ollergemskkelijkst in een slechten reuk kan brengen dan wordt do toestand nog moeielgker De verwarring van Zeeuwsche met Fransche oesters zal in dit geval te gemakkelijker ia de hand gewerkt kunnen worden omdat de Belgische ondernemer het oog moet hebben op oesters van de kust van Bretagne die uiterlgk nog al overeenkomst hebben met Zeeuwsche maar inwendig van veel minder hoedanigheid zijn Als hem zijn toeleg gelukt dan ligt het voor de hand dat zga voorbeeld navolging zal vinden want er zal ongetwijfeld aardig wat aan verdiend worden Maar zal het hem gelukken Er staan hem slechts twee wegen open Vooreerst kan hg een reeds bestaanden put trachten meester te worden waarop bet verbod van oesters afkomstig uit wateren baznideu de Ign Duinkerken Dover niet van toepassing is zoodanige zgn er en ten andere kan hg zelf een put aanleggen op grond die niet aan den st at toebehoort Daar het eerste tot heden mis geloopen is heeft hij zich op den tweeden weg begeven en zal aan het bestuur van den Wilhelmioapolder aeh stuk van de slikken vragen welke krachtens een arrest van den Hoogen Baad dien polder in eigendom toebohooren Op dit particulier terrein zal de minister het verbod van plaatsing van vreemde oesters wel niet toepasseiqk maken want dit zou met algeheel verbod van invoer gelijk staan Maar voor den aanleg van een put op dezen grond is toch altijd nog goedkeuring van 6ed Staten noodig die voor de waterstaatsbelangen te waken hebben De vraag is nu maar mogen z j ook vergunning weigoren op grond van strgd met het algemeen belaag P Hierop is de hoop gevestigd In de voorgenomen bgeenkomst zal men waarschgnlgk eene zending naar ïed Staten trachten uit te lokken om voor zoover noodig die heoren op het groote nadeel te wijzen dat aan de Zeeuwsche oesterteeelt door dergelijke practijken dreigt toegebracht te worden In de Standaard leest men Wij hebben nog geen afgedane zaak met de meedeeling van onderscheidene bedroevende feiten die ons omtrent de volkstelling worden medegedeeld En wat het laatste komt blglÉt nog niet het minst bedroevende te zijn Men weet wat Minister Mockay zelf in de Kamef uitdrukkelijk heeft verklaard omtrent de volkomen vrijheid die men had voor de invulling van de rubriek kerkgenootschap Maar ziehier nu met welk een brutale onbeschaamdheid enkele plattelandsdespootjes die vrijheid door den Minister gegeven tot totale leugen maken Uit Exmorra Fr schrijft men ons De doleerenden tn Exmorra en AUingawier had den rubriek 8 inpevuld behoort tot geen ketkaenootschap maar is van Gereformeerde gezindheid Nu ia echter de brenger dezer kaarten een politieagent zoo n j geweest om dat door te holen en er voor in de plaats te letten doUereni Se man had een gedrukt stuk bg rich van den hoofdteller den heer Jansen secretaris te Witmarsum En het hielp niets toen met ernst tegen deze handelwgze werd fevrotestead Kn uit Oostwoud een onderdeel van de gemeente Midwoud waar de burgemeester woont wordt ons gemeld dat de dorpa veldwaohter die daar door den Burgemeester met de telling belast was de kaarten heel gemoedelijk thuis had ingevuld De man vond het natuurlijk in zgn stoel bg den kachel veel gezelliger dan op straat met dat gure weer en toen men dien echt huiselgken volksteller om rekenschap van zgn doen vroeg antwoordde de man brutaalweg ia dat doe ik ntut gotdvindm der btgtietme Umi l bg onderzoek gebleken is dat natuurlgk niemand van de ingezetenen iot zulk een absurditeit sgn toestemming had gegeven Dergelijke feiten zullen naar we hopen niet te vergeefs ter algemeene kennis worden gebracht Ona dunkt dat vooral de afgevaardigden der Tweede Kamer wel zullen doen wat zg van deze stuitende abnormaliteiten uit hun district te hooren krggen goed in de ooren te knoopen Het is trouwens ook wel te verwachten dat Minister Mackay niet zoo maar ongestraft een loopje zal laten nemen met den door hemzelf gegeven officieele en zeer dnidelgke interpretatie van een voonchrift De Londensohe correspondent van de Uaarl Ct vlecht in een belangwekkend sohrgven over de veemarkt van Londen het volgend schrgven in vaneen Hollander aldaar over de maatregelen tegen den handel uit ons land genomen Laat mg u in weinige woorden vertellen waarom Hollandsch vee dat sedert 1 September nog in En f eland mocht komen zoo goed als verboden is De eer Chaplin minister van Landbouw was onbillgk genoeg om te weigeren het verbod van invoer uit Sleesw k Holstein op te heffen De invoer gaf werk aan honderden arbeiders aan de markt te Deptford Natuurlijk volgde er ontevredenheid van dien kant en werden er te Deptford en elders domonstratien gehouden zeUs liepen de afgevaardigden voor die wgk de heeren Boord en Darling gevaar b j een volgende verkiezing niet te worden herkozen Om dus alle belangen te verzoenen moest er iets gevonden worden Het Hollandsche vee moest de kastanjes uit het vuur halen en daar de regeering toch moeilgk den invoer uit Nederland geheel kon verbieden zonder een sohgu van reden zonder tevens den invoer uit Denemarken te verbieden was de eenige weg om de HolUndsche beesten weder naar Deptford te drgven het instellen van zulke belemmerende maatregelen dat zg die hun vee willen blgven zenden wel gedwongen waren het rechtstreeks naar Deptford te zenden waar dus weder werk gemaakt werd voor de ontslagen en hongerlijdende werklieden zooals de heer Chaplin hen voorstelde In waarheid waren zg die te Deptford in verband met den invoer uit Nederland werk vonden reeds elders te Thames Haven Islington of Harwich aan het werk Zelfs hadden daar meer in plaats van minder personen werk Zij die door het verbod van het Duitsche vee buiten werk geraakten zullen dit wel blgven totdat het verbod opgeheven wordt De handelwijze van den heer Chaplin zal natuurlgk g edgekeurd worden door allen die er belang bij hebben dat de beesten weder near Deptford gaan in plaats van naar eeu open en vrije markt De Engelsche maatschappij van landbouw zal ongetwijfeld den laatsten maatregel goedkeuren Kamen van Landbouw en de Smithfield Club zullen het voorbeeld volgen en zelfs nog krachtiger maatregelen aanbevelen en sir Edward Birkbeck en andere parlementaire wapenbroeders van den heer Chaplin zullen dan een krggsdans kunnen uitvoeren rond het grat van den Hollandschen veehandel Influenza t Gaat er hoe langer hoe ongunstiger uitzien met den gezondheidstoestand in Amsterdam het aantal ziektegevallen vermeerdert dagelijks de geneesheeren weten lotterlijk geen raad Er zgn er die hun maaltijd in het rijtuig gebruiken en van s morgens tot s avondi hun eigen patiënten en die van een paar collega s bezoeken want ook verscheiden geneesheeren lijden aan de ziekte De kwaal treedt op verschillende wgzen op Het grootste deel dor aangetasten krggt een soort zwaro verkoudheid die met hevige pijn vooral in rug en beenen gepaard gaat B j anderen echter komt de kwaal plotseling voor een hevige koorts neemt de krachten W g en dwingt tot tehuis blgven Niet er mee voortloopen als ge u onwel gevoelt is de raad dien de geneesheeren brengen maar die m d b vooral nu loo moeU k op te volgen nut wie nog oven voortkan wordt naar kantoor of werkplaats geroepen waar in den regel velen ontbreken t Is haast een uitzondering als men iemand spreekt £ e geheel geeond is en eker wordt er in gansoh Amsterdam geen f esprek gevoerd voariii de naam dor ziekte niet wordt genoemd In de laatste dagen hoort men ook van enkele sterfgevallen die met do heersohende epidemie in verband worden gebracht doch over t algemeen zgn de geneesheeren nog al optimistisch in hun oordeel en verzekeren z j dat de ziekte hier al b zpuder zachtaardig optreedt Intusschen Igdt er veel onder de ziekte De post de telegraaf en alle mogelflke andere diensteii ondervinden haar invloed De Amsterdamsche OmnibusMaatschappij hat hier en daar al minder wagens loopen daar zestig koetsiers en conducteurs zgn aangetast De kranten komen uit maar het kost inspanning op de zetterijen ontbreken vele personen De hoofdcommissaris van politie Steenkamp Igdt mede aan de kwaal De markthallen zgn voorloopig gesloten daar al de beambten ziek zijn Een vierde telegraafkantoor dat op den Haarlemmerdijk treedt morgen buiten dienst Het aantal aangetaste beambten bedraagt 70 dat der bestellers 31 En zoo is t overal naar verhouding Uit den Haag meldt men De inflnenza epidemie begint hier ook grooter properties aan te nemen Behalve dat bg den post en telegraafdienst het personeel incompleet is nog gisteren meldden zich opnieuw 6 telegraaf bestellers ziek ontbreekt ook op een aantal kantoren of magazgnen het personeel ten deele of geheel zoodat Zaterdag enkele winkels in de hoofdstraten verplicht waren te sluiten Aan het tramwegpeiteneel ontbrak j l Zaterdag een dertigtal Op bgna alle scholen is het aantal absentiën aanmerkelijk vermeerderd op enkele openbare scholen bedraagt het aantal zieke kinderen 60 en meer De heeren geneeskundigen van wie er eenigen zelf door de ziekte zgn aangetast hebben t dan ook zeer druk dezer dagen moest een hunner met de armenpractgk belast de hulp der politie inroepen om de orde te handhaven in en buiten zgne woning onder hen die ia t morgenuur zgn hulp kwamen inroepen Gelukkig dat het verloop der ongesteldheid in Amsterdam zeer gunstig is in twee of drie dagen zgn de lijders in den regel weder in staat hunne werkzaamheden te hervatten De invoering van de arbeidswet op 1 Januari schgnt niet te zijn voorbereid gelijk behoorde In de N Or Ct wordt daaromtrent een voorbeeld medegedeeld Een industrieel begeeft zich deze week naar de secretarie der gemeente zguor inwoiiing en vraagt de voor zgn werkpersoneel gevorderde kaarten men stelt ze hem ter hand en te hui komende ziet hg dat de werktgd daarop voor jongens is beperkt tot des avonds 7 uur Aangezien echter zgn onderneming behoorde tot die onder de bekende uitzonderingen van t bekende kouinkigk besluit opgenomen gaat hij terng naar het stadhuis en verzoekt verandering van het uur fvan werken Dat kan niet meneer zegt men hem We hebbeu strikt order om geen kaarten af te geven voor een later uur dan 7 in den avond Maar meneer zegt de man ik ben dit en dat hoofd van een bedrijf in de uitzonderingen begrepen ik mag dus de jongens tot 10 uur te werk houden het staat duidelijk in het kon besluit van zooveel December Staatthlad no zooveel Best mogelgk meneer maar daar weten wg niets van we kennen alleen de wet en wij volgen hier de inatructién van den secretaris Ja maar het kon besluit dat u in de Staatscourant van dien en dien dag vfndt zegt uitdrukkelijk Meneer of u nu al praat als Brugman het helpt niet Wij weten hier van geen uitzonderingen wij hebben de wet voor ons en t kon besluit kennen we niet we lezen hier geen Staatscourant of Staatsblad En de industrieel moest heengaan en elders herstel zoeken Gjj denkt misschien zegt de Hoagsche correspondent die dit mededeelt dat dit in t eeu of ander uithoekje van Noord Brabant of Limburg is gabeurd f Vergis u niet het kwam voor ten stadhuize der gemeente s Gravenhage I BulteDlandsch Overzicbt Beater seinde over den stand der Spaanscbe ministercrisis het volgende Sagasta is nog altijd niet geslaagd in het vinden van een minister van financiën die het midden weet te houdon tusschen de voorstanders van den vrgen handel en de proteo tionisten Ook de keus van em minister van oorlog is moeilük De genenuda der liberale rechterzijde in den Senaat zonden gaarne zien dat de portefeuille werd toevertrouwd aan generaal Lopez Dominguez generaal Gaasola komt hun te eerzuchtig voor Lopez Dominguez heeft de portefeuille nog niet aangenomen en het is zelfs nog niet zeker of hg daartoe zal overgaan De crisis zal zeker tot Maandag duren De andere miniaterieele zetels zgn vervuld onder anderen door drie protectionisten De berichten omtrent de werkstaking der Beigi sche mgnwerkera luiden sedert Zaterdag gunstiger In het bekken van Charleroi wel ia waar was het aantal der werkstakers onveranderd en in het Luiksohe land in de mgnen te Seraing was zelfs het aantal vermeerderd en duchtte men voor heden eene veel grootere uitbreiding nog terwijl daarentegen in bet bekken van Bergen de Sorwiage het cgfer der werkstakenden op nauwelgks 1200 was gedaald Maar de toestand is dan ook slechts in zoover gunstiger dat er meer dan eenigen dag te voren op eeu ver f elgk tusschen de mgnbesturen en de werkstakers ana bestaat De gouverneur der provincie Henegouwen namelijk graaf d Ursel heeft Zaterdag eene samenkomst gehad van 6 gedelegeerden der mgnwerkera en lu die samenkomst is besloten dat de gouverneur trachten zal de patroons en de gedelegeerden hunne kameraden over te halen de volgende grondslagen voor een vergelijk aan te nemen lo Vermindering van den arbeidsdag op 10 uur dus met één uur 2o Verhooging van het loon in verhouding tot den gemiddelden verkoopsprijs der steenkool uitsluitend Ier beoordeeling van de patroons 3o Bg aanneming dezer twee voorwaarden door beide partgen algemeene hervatting van den arbeid op Dinsdag 7 Januari Dit is zegt de Indépendance het eerste voorstel dat kans op verzoening biedt dat men nu ook van beide zgden iets toegeve Oostenrijk heeft weer een dor staatslieden verloren die een groote rol speelden bij de politioko gebeurtenissen en de Oostanrgk Hongaarsche monarchie in de tweede helft dezer eeuw Te Praag is op 76jarigen leeftijd overleden prins Carlos Anorsperg een van de weinige leden van den hoogen Oostenrgkschen adel die zich bg de liberale partg aansloot en haar steeds getrouw bleef In 1846 dus toen hg 32 jaren oud was werd prins Anorsperg lid van don Boheemschen Landdag maar zgn politieke loopbaan begon eerst in 1861 toen de liberale leider voor Sahmerling na afkondiging der constitutiëtt een ministerie vormde en begon met l den oorsten kavalior van Oostonrgk gelgk Auersperg algemeen werd genoemd tot voorzitter van het toen opgerichte Heeienhuis te benoemen Steeds stond prins Auersperg den liberalen leider wakker ter zgde en ook bleef hg op zgn post toen von Schmerling in 1866 moest aftreden en hot reactionaire ministerie van graaf Belcredi aan het bewind kwam Ook tijdens het ministerie Von Beust dat na den oorlog van 1866 optrad bleef de voorzitter van het Heerenhnis steeds de voornaamste steunpilaar der liberale partg Na do schikking met Hongarije in 1866 kwamen de reactionairen in de minderheid Natuurlijk was Auersperg toen de aangewezen man om aan de spits op te treden van het liberale ministerie dat toon optrad Graaf von Beust maakte hot den ministerpresident door zijne geheime tegenwerking echter zoo lastig dat Auersperg in 1868 zijn ontslag nam en naat zijn landgoed in Bohemen terugkeerde Eerst in 1870 verschoen de liberale kampioen weer op het politiek tooneol Als lid van don Hijksraad verzette hij zich zoo hevig tegen het reactionaire ministeriePotocki dat dit moest aftreden en prins Adolf van Auersperg zijn jongere broeder met het vormen vsn een ministerie werd belast In 1872 trad prins Carlos weer op als voorzitter van het Hoogerhuis maar na den val van het ministerie van zijn broeder begaf hij zich en nu voorgoed weer naar zijn bezittingen in Bohemen Evenwel bleef hg ook daar tot zijn dood steeds een hechte steunpilaar voor do Duitsoh liborale partg zoodat zijn dood vootal voor de Duitschers in Bohemen die hij in hun strijd togen de Czechen steeds steunde een zwaar verlies is Zelfs de politieke tegenstanders van prins Auersperg die in hem steeds oen zoo geduchten vijand vonden brengen hulde aan het edel en onbaatzuchtig karakter van den oersten kavalior van Oostonrgk aan wien de Duitach liberale partg voor een groot doel haar opkomst en invloed te danken hooft De expeditie van Stanley Wanneer over eenigen tgd Stanley de herinneringen van z jn laatsten tocht door het zwarte werelddeel zal te boek gesteld hebben en wij geregeld zullen hooren verhalen wat de kloeke reiziger go dnrenile twee jaren in het onbekende Afrika gerien en doorleefd heeft zal het ons zgn of wg nur een van de phanttatische verlelsela van een Alexander Dumas of een Jnles Verne luisteren Voor hen die niet trouw den Amerikaanschen reiziger op zijn tocht hebben gevolgd is het waarschijnlijk niet onaangenaam te voren nog in vluchtige trekken een geschiedenis van de aanleiding en het doel zgner jongste expeditie te vernemen Wg ontleenen deze aan eeu schets van de hand van den heer Gerard Harry in de Indépendance helge Seeds de aanleiding tot Stanley s expeditie ge misschien later den muzelmannen stof tot een legende van den nieuwen profeet die op aaide neerdaalde Deze nieuwe profeet of mahdi Mohamed Ahmed was de zoon van een timmerman te Dongola en wellicht zal na twee duizend jaar een rksehe Strausz of een Arabische Benan het Z iie van den Mahdi beschrgven en de goddelgkheid ook van deten timmermanszoon bestrijden Maar zg zullen dan tevens moeten verhalen hoe hg in 1881 na een lang leven van boetedoening en gebeden Soedan doortrok allen oproepend met hem te gaan om de wereld te veroveren met hem den aangekondigden Messias van den Islam V Sar alles zocht hg zgn land te bevrgden van het juk van den tronwenloozen Egyptenaar den khedive Ismaël die in 1866 den stouten droom droomde om het onmetelgke Soedan van zijn fanatieke hoofden en van zijn slavenhandehiars te zuiveren en er met hulp van wakkere Europeanen als Samuel Baker en Gordon een bloeiende Egyptische provincie van te maken Men herinnert zich dooi welke wonderen de mahdi zgn geloovigen wist aan te vuren hoe hij zijn profetieën voor hen wist te verwezealgken In 1883 versloeg hij nabij El Obeid hot gebeele leger onder aanvoering van den Engelsohon generaal Hicks Beach Van de 16000 man van Hicks bleven slechts 63 in leven Daarop volgde de verovering van Khartoem de dood van Gordon de eene nederlaag na de andere van het Britsche leger door de beste der Engelsche generaals aangevoerd Thans bleef den Mahdi nog slechts over de Egyptenaren te verjagen uit het Zuidelgkste deel van Soedan het gebied der meren en dor olifantstanden uit de Equatoriaal provincie welke sedert twaalf jaar trouw door Emin pacha geregeerd word Sedert 1885 bestond er geen twgfel of Emin zou vroeg of laat het lot van Hicks en Gordon ondergaan on door de Madhisten vallen Barbaarsche volksstammen sneden hom don uitweg naar de kust van Zanzibar af Hoe lang kon hij bovendien op zijn door vree en uitpatting gedemoraliseerde Egyptische troepen vertrouwen Indien gij Emin en zijn dapperen wilt redden is het meer dan tijd riep op het einde van December 1886 de Bussische reiziger Junker die Emin bezocht had en zelf met moeite de kust weder bereikte Henrey Stanley stond gereed Emin te hulp te snellen en hem te bevrijden Door eenige rgke particulieren in Engeland o a sir William Mackinnon do schotrgke Schotsche handelaor en kolonel sir Francis de Winton oud gouverneur van den vrgen staat aan den Congo werd een expeditie uitgerust Indien Stanley er in slaagde Emin te bevrijden en de massa ivoor die jaren lang te Wadelai opgestapeld lag mede terug te brengen zouden do kosten ruimsohoote vergoed zijn Bovendien welke bgzondere vondsten welke heerlijke ontdekkingen kon men niet verwachten van don kloeken Amerikaan die als journalist de oorlogen in Abyssinie en Aschanti had medegemaakt dr Livingstone op den oovor van de Tanganyka had teruggevonden die de bronnen van den Congo had ontdekt Op een donkeren wintermorgen don 16 Januari 1887 kwam Stanley naar Brussel om afscheid te nemen van den koning van Belfie zijn beschermheer Vier dagen later verliet hg Londen beraadslaagde van 28 Januari tot 6 Februari met hot E jptisch gouvernement kwam den 22 Februari te Zanzibar aan waar hij zich den volgenden dag inscheepte om er Vrijdag 11 den 6 December 1889 terug te koeren na 1012 dagen gereisd en verscheidene daarvan in levensgevaar verkeerd te hebbeu Stanley gaf er de voorkeur aan in plaats direct van Zanzibar uit naar Wadelai te trekken den Congo te volgen en Afrika middendoor te snijden Van de Westkust tot de Aroewimi rivier van deze naar het Albertmeer van daar naar Bagamoyo is een afstand van 7000 K M wanneer men rekening houdt met den weg die herhaaldelijk in zig zag liep en heen en terug genomen is Door oerwouden door moerassen waaruit verpestende koortsdampen opstegen over borgen door valleien met vgandelgke stammen bevolkt werd deze afstand afgelegd Men kan zich eonig denkbeeld van de uitgestrektheid van Stanley s tocht maken wanneer men bedenkt dat Eurcpa van af de Noordkaap tot de uiterste punt van Griekenland geen 4000 K M meet on