Goudsche Courant, donderdag 23 oktober 1890

1890 1 De nitgave dezer Ooarant geschiedt dagel ks mekr itzondering van Zon en Feestdagen Dfe i p i s per drie maanden ii 1 25 fnu erflost 1 70 i Afzoa rlflke Noemer Vul CENTEN Hetojiiderwijs en de Tergouwsche Zfla de uitgaven voor onderwas aan meergegoeden inderdaad onnoodig en overbodig en ie zware last op do schouders der gemeente Deze vragen stelden wg ons voor nog te beantwoorden Laten wg beginnen raet een algemeens opmerking Het komt ons voor dat een gemeentebestuur hetwelk niet naar vermogen zorgt voor voldoend onderwas aan alle standen zgn wettelgken plicht verzoimt Naar het stelsel onzer onderwgswetten lager middelbaar en hooger is aan het gemeentebestuur in de eerste plaats opgedragen te waken voor getronwe toepassing van bet beginsel dat het openbaar onderwgs een voorwerp is van voortdurende zorg der overheid De landsregeering treedt daarbg op als leidsvrouw en neemt een deel der kosten voor haar rekening doch de wet rekent op het initiatief en het juist inzicht in de locale behoeften bg het gemeentebestuur en de ingezetenen zfilven Dit is voor de practgk een alleszins juiste regel de gemeente heeft in de eerste plaats belang bij goede scholen voor alle standen doch hetRgk erkent door zgn medewerking en steun dat de resultaten er van verder strekken dan het gebied van stad of dorp en ten goede komen aan het geheele Nederlandsche volk Vandaar teruggave van een deel der kosten van lager ouderwgs vandaar subsidiën meestal voor de helft van het bedrag voor hoogere burgei scholen en gymnasia Bet is dus eene dwalingen eene miskenning vanden geest onzer wetgeving Sociëteit ONS GE1V0EGE V Zaal cKOMSTMIN Gouda HDOQDÜITSGHE OFEBA van Rotterdam Directie ALEXANDER SAALBORN D0in £RDA6 23 OCTOBER 1890 aanvang 7 i nar Die Entführungp aus dem Serail Oper in 3 Anfzflgen Masik von W A MOZART Loting Woensdagavond 22 October 7 nnr PRUZEN DER PLAATSEN HH Leden 0 99 Niet Leden ƒ 1 49 Plaatsbespieking Donderdag 23 Oct van 10 3 nor a de Sociëteit EENE WEDDENSCHAP W het Duitich Ik zegen bet goede toeval dat mij heden het geluk van uw gezelschap verschaft reeds geloofde ik dat alles tegen mij had samengespannen om mijne kennismaking met u te verhinderen Forster deed zich geweld aan om vriendelijk te glimlachen Gij doet mij inderdaad hopen mejuffrouw dat ge uwen naam niet langer onder een pseudoniati zult verbergen Pardon mynheer de naam waaronder ik sohnjf is geen aangenomen naam Forstpr wist niet recht wat hij er van denken moest bare bneven waren toch alle met naamloos onderteekend geweest Dan is uw naam in ieder geval toch een zeer zeldzame zeide hij eindelijk Niet zoo zeldzaam als ge misschien denkt In Pommeren is de naam Sauerwassor tamelijk algemeen Sauerwasser herhaalde Forster werktuigelijk dus niet Naamloos Sauerwasser nu viel het hem in dat het de naam was van de schrijfster van een STEENKOLEN In LOSSING eene LADING Grove STËËNKOLEIV Aanbevelend krijgsman de Koster BOGEN 17 118 Gouda Snelpersdruk van A Brihkm n ZooN op den Uuitschen troqli die too te rechter tp met het oude systo tt V n dwang en geweld brak te danken dat op het congres te Htlle de gematigde richting verpersoonlijkt in de talontroile en ervaren leiders Bebel en Liebknecht zegevierde De tyd moet of de sociale politiek van keizer Wilhelm meer is dan een vorstelijke gril van een in den grond voor het autocratisch soi vereine gezag zoo ij verzuchtend wakend jong en energiek monarch Tussohen de liberale part en der Zwitsersohe kantons bestondtot nog toe geene g leenschappelyke organisatie Naar aanleiding der gel nrtenissen in Tessin is ff nu te Olten eene vergattering gehouden van vaardigden uit da vrgtinjfigen in alle kantons J Ih deze bijeenkamst is beslol iin aan da bondsaviorinnen te geven dat z de nemen om b j de verkie lo in de zaak van teiten het vertrouwen te noodige maatregelen znllei le politieke Wisdryren dl tats gehad ir vrijzinnige party in het onder Samenwerking met nwoordigers in de Bondsipp n te doen ter organij voc i geheel Zwitserland zingen in Tessin uitdrukkiiig te doen geven aan d4 i wil des volks en dat zgibereid zuU zgn om ai nestie te verleenen voor af bq den opstand hebben pj ScboUersraatt te Gooda Bij vooiMp van 21 October 1890 zqn wegou niet tijdige Mgifte voor de Schutteljj veroordeeld In eeii b te van SO et C I K P H on IL P In een boöte van f 1 i C jifO W ï H H P W v d P A J B P H4fl J J H 8 en W T d K en allen fl P H4 H in de kosMo So aaq het bestuur kanto i B m i p te dragej de vrijzinnige volksvÈrtr vergadering de noodige satie eener v jzinnige pa PETliOLEUM NOTEEfltlIMGEN van de Makelaars C Btzl ar SchsIkwUk te Rotterdam Da markt was heden vast Loco Tankfust ƒ 7 95 Geïmporteerd fust ƒ 8 Januarilevenng ƒ 8 05 November levering ƒ 7 95 Decemberlevering ƒ 8 Kaotongerecbt te Goada Zitting van Woensdag 22 October 1890 De volgende personen zijn veroordeeld wegens Jachtovertredingen H S en C P te Rotterdam tot 0 50 of 1 dag hechtenis Zonder daartoe gerechtigd te zijn laten loopen ran niet uitvliegend pluimgedierte J T te Waddiniveen to ƒ 3 of 2 dagen hechtenis Als gezagvoerder vaa een stoomboot geen doorgang verleenen aan andere stoombooten P B te Djkftm tot 5 of 3 dagen hechtenis Bgden met een kar bespannen n et honden niet voorzien van muilkorven J T te Nieuwerkerk a d Ussel tot ƒ 1 of 1 dag hechtenis Viascheiijovertredingen M 8 te Beeuwijk tot 2 geldboeten elk van 1 of 2 dagen hechtenis voor elke boete C van G J B te Beeuwijk ieder tot 1 of 2 dagen hechtenis Verwekken van rumoer waardoor de nachtrust kan worden verstoord K B J van der N W van der H en J van W te Waddinxveen ieder tot 2 of 2 dagen hechtenis Plegen van Straatschenderij H B te Waddinxveen tot 3 of 2 dagen hechtenis Openbare dronkenschap J K te Stolwijk tot ƒ 3 of 3 dagen hechtenis J h A B e Gouda J de V te Kralingen B van D M de K C K te Gouda G H zonder bekende woonplaats ieder tot 1 of dagen hechtenis B S te Gouda tot ƒ 0 50 of 1 dag hechtenis Openbare dronkenschap gepleegd bij Ie herhaling C J van der G te Gouda tot eene hechtenis van 3 dagen Openbare dronkenschap gepleegd bg 3e herhaling H K te Gouda tot eene hechtenis van 2 weken Allen zijn tevens veroordeeld in de kosten verhaalbaar bij lijfsdwang van cén dag APVERTENTIfiN Voor de betoonde belangstelling wegens de geboorte hnnner kleine betnigen de Heei en Mevrouw Ade SPABNAAIJ DiBaraLHOMr faun dank Rotterdam 23 October 1890 AOBESBOEE 60001 I JAARGANG 1891 i Bij het ter perse gaan verzoeken de Uitgevers beleefd opgave van elte misstelling verandering olgewenschte toevoeging i G B VAN GOOR ZO E GOUDA Octobei 1890 Kantoor Kleiweg E 91 ey Nfrdéo manchetten n voorbepidjes zgn uit api vervaanfgp met linnen overtrokken en aarl oor van echt linne niet te onder scheiden ï ey é boor iiii manchetten en voorb mdj es o buit Jf stetf ekfut in h t dra eii véftTtnsSeUfliihn roe koopeiit dao het h t dra eii I wlwhloon v r linpengoed en vftnhcffldjes eyls bo0rdei manchetlen w rden i i Set gebntik e jèndig weggeworpen zQodat jben alt d nwuwe yititekend pusend boorden UaJwhetten n vodm mdjps draagt k 5 Gal Mrste Lodellei i jgp Ê mfSi s tf I Ê éoXTSB 1 $ OOSTAXIA P t n 1 r doitjDl M Mtto i JC K =3m VW nAjmoda WAOMB T BTWHAW ni J f tou I jpj Verki gbaar te GoUda bg den Heer C A B BANTZINGEB Korte Tiendeweg D 17 J W P van EDE van der PALS Markt A 107 of direct bij MEY EDLICH V r Bd e chMt Lelpzlg Plagwltz DAUES HANMmN Bfl het naderend St NIC0LAASFEE8T bevelen w ons minzaam aan Pirma Gez SCEOUTEIT De ETALAGE i van af heden geopend HH HAASHANSELAARS Een JONGMENSCH P G eenigzins bekend met de moderne talen wenscht zoo spoedig mogelgk FlaatsuLg ter Opleiding in de GOÜDSCHB KAA8RANDBL zoowelBinnenals Bnitenlandsche genegen daarvoorvergoeding te geven Hierop reflecteerendenzenden ft anco brieven onder letters G S aanJ MUUSSES Boekb te Purmerend MADERA ƒ 0 90 1 1 20 per Flesch PORT a PORT 1 40 ƒ 2 en 2 50 per Flesch Wed C van OWE Kleiweg No 2 Gouda 4358 Vrijdag 24 October GOUDSCHE COURANT Nieuws en Advertentieblad voor Gouda en Omstreken ADVERTENTIEN worden geplaattt van 1 5 regels i 50 Centen iedere rogd meer 10 Centen GR 00 TE LETTERS worden berektnd naar plaatsruimte Bovendien worden alle Advertentien gratis opgenomen in het ADVERTENTIEBLAD t welk des Maandags verschgnt De inzending van advertentiep kan gescMeden tot 66u uur des namiddags van den dag der uitgave sg indien de Tergonwsohe er de gemeente een verwgt van maakt dat zg ook zorgt voor het onderwgs aan meergegoeden Dit is eenvoudig haar plicht Zon het daarenboven niet onbillgk zgn indien Gouda zooals thans volgens de begrooting werkelgk geschiedt 40000 uitgeeft voor de lagere scholen en voor middelbaar en hooger onderwgs njets Zooals wg m ons vorig artikel bereken n kosten Muziekschool H Burgerschool i Gymnasium de stad juist 19 duizend guldj ta dat is nog niet de helft van het lager Dq mecrgegoeden hebben in dit opzicht evenzeer recht op behoorlgke behartiging hnnner belangen het ondeiTvgs is geene bedeeling van overheidswege aan noodIgdende burgers maar een tak van openbaren dienst die bg de wet is opgedragen aan de j emeente onder toezicht en medewerking van en Staat Trouwens het woord meergegoeden vertegenwoordigt een zeer jjnbestemd begrip Waar is de grens Zou de Tergonwsohe denken dat de leerlingen van h burgerschool en gymnasium allen rgkelui skinderen zgn voor wie het onderwgs min of meer een weeldeartikel is Wg kunnen haar verzekeren dat de meesten er heengaan om zich te wapenen voor den lateren strgd om het bestaan en dat zg de daar verkregen opleiding evenmin missen kunnen als het gros der burgerg de kundigheden die op de lagere school aangebracht worden Wg kunnen ons voorstellen dat de Tergouwsche en haar geestverwanten bezwaren hebben tegen het vigeerende stelsel van onderwgs maar zg mogen daarom nog niet van het gemeentebestuur vergen dat het zgn wettelijke verplichtingen veronachtzaamt zoolang de wet niet is gewgzigd De geheele quaestie komt dus neder op de vraag of onze welvarende gemeente van 19838 zielen behoefte heeft aan middelbaar en hooger onderwgs Zoo ja dan behooren de middelen er voor te worden gevonden even goed als voor de andere meer materieele beboeten der stad De gemeenteraad heeft deze vraag toestemmend beantwooifl en onzes inziens terecht Welke gemeente van deze grootte heeft tegenwoordig niet haar hoogere burgerschool Het daar verstrekte onderwijs is voor de ngvere burgerg voor den gezeten middelatand een ware levensbehoefte En dan verkeeren wg hier ter stede nog in het bgzonder gunstige geval dat de gemeente alleen eene bijdrage geeft voor de beide hoogste klassen die bg den voormaligen 3j cursus gevoegd zijn hetRgk betaalt ongeveer nog het dubbele Waar zoo de Staat voorging is daar de gemeente niet verantwoord indien zg van haar kant iets doet voor dit groote volksbelang Wat het Gymnasium betreft de wet schrijft voor dat elke gemeente van 20000 zielen een gymnasium moet inrichten Het is dus een door alle deskundigen erkende en door de bevoegde macht gesanctioneerde regel dat eene stad als Gouda behoefte heeft aan hooger onderwijs Wat wil dan de Tergouwsche Dat men het progymnasium zgn kwgnend bestaan had laten roortsleepen omdat er nog 162 zielen aan de 20000 ontbreken De ondervindig heeft geleerd dat de enkele progymnasia die er geweest zgn nergens tot bloei kwamen omdat men de leerlingen niet tot aan de academie brengen kon Vandaar dat zg successievelijk veranderd zgn in volledige gymnasia Zoo ook hier En dit is geschied onder toejuiching en medewer FEVILLETOI opstel over huishoudelijke aaken dat bij eens als bladvuUiug in zgn tijdschrift had opgenomen Als juffrouw Sauerwasser zijne onbekende correspondente niet was dan had hy immers volstrekt geen verplichtingen aan haar Hij voelde zich van een drukkenden last bevrijd Nu behoefde hij er geen gewetenszaak van te maken de plannen van zgn buurvrouw omtrent zijne geleide voor dien middag te verstoren en toen deze een jonge Hamburger dia in de sleep van haar groenzijden japon verward was geraakt met een vriendelijkon glimlach verzekerde dat zulke kleine avonturen do eigenaardige bekoorlijkheid van bergtochten verhoogden wist hij spoorloos te verdwijnen Maar waar zou hij Mela vinden Dat was de groote vraag die hij zich nu voorlegde Maar de liefde maakte hem scherp van gezicht on evenals een Indiaansche padvinder ook da lichtste sporen beschouwt kwam hij al vragend tot aan den Heustadlbauer Daar vond hij papa Schwarz an vernam van dezen tot zijna juist niet aangename verrassing dat Mela met Leopold achtergebleven was om aardbezien te zoeken Ben goed eind kroop hij door dik en dun reeds wilde hij zijn nasponngen ontmoedigd opgeven toen er een gelach door de struiken drong dat hem bekend voorkwam Hij ging op het geluid af en stond nu voor een kleine opening in het hout larrast het tooneel beschouwend dat zich aan zijna oogen voordeed Op oen steen met mos begroeid tusschen varens en blauwe klokjes zat Mela haar hoed lag naast haar de blonde vlechten die haar door de warmte van den dag to zwaar waren geworden hingen losgemaakt op haar rua Zii had zich voorover gebogen en hield m haar hand een aardbezie aan een langen steel in de hoogte well neef Leopold die lang uitgestrekt voor haar n het gras lag moeite daad op ta vangen Gemakkelijk werd dl hem door Mala achter met gemaakt an lederen keer als hii naar de vrucht hapte zoidar ze te knjgan barstte ze in het schaterend galach uit dat 1 crater op het spoar had gebracht e waren beiden zoo verdiept in deze aangename bezigheid dat ze hem pas bemerkten toen hij vlakvoor hen stond Verschrikt sprong Mela op Hoe goed dat ga komt mijnheer de redacteur wii ziju verdwaald en konden dan wog mat weer vinden Ga schijnt er yverig naar gezocnt te hebben antwoordde Forster spottend Mela deed alsof ze da vraag met hoorde Hebt ga vader niet gezien Een kwartier geleden vond ik hem bij den Heustadlbauer Hg was zeker heel ongerust over ons Natuurlijk was hij dat Ik vond hem juist bezig zgn bezorgdheid in een groot glas karnemelk ie verdrinken Arme vaderj ach Leopold als ge eens zoo vnen delgk zoudt willen zgn hem ta zoggen waar wij zijn Leopold had bhjkbaar liever verkozen in het ras