Goudsche Courant, maandag 8 december 1890

De uitslag was dst van de 89 volledig geexamineeide oandidateu an 21 bet verlangde getuigschrift kon worden toegekend dat is bgna 54 pCl Telt men echter en daarvoor bestaat alle reden ook hen mede die zich onder hut examen terugtrokken dewgl zg zelveu inzagen geen de mmste kans van slagen lo bezitten dan is hut resultaat dat maar juist de helft der candidaten werd toegelaten Het oordeel der commissie is over de meeste vakken ongunstig vooral watNederlandsoh Fransoh en Duitsch betreft cftjüEETBOUWD 5 Dec J de Jong 24 j en J C tan E 20 j H C Gnbrg 29 j en M B olcken 28 j Haastrecht GEBOREN Marinu ouder C van Leeuwen en C de Graaf ♦ OVERLEDEN M tan Leeuvuo 1 i ADVERTENTIEN Goudsche Zangvereeniging REPETITIE op MAANDAG 8 DECEMBERdes avonds te 8 uren HET BE STUUR De Notaris H J F HEIJMAN gevestigd te Haastrecht zal te Oudewater op Maandag 15 December 1890 des voorm om 11 ure in het Koffijhuis van A VAN DEN HOOGEN aldaar in het openbaar veilen en verkoopen Eene Bouwnianswoning met SCHUUR en ongeveer 10 Hectaren uitmuntend BOUW WEI en HOOILAND BOOMGAARD UITERWAARD en BOSCHHAKHO IT staande en liggende op de polders Rozendaal en Gröoten Draak te Haastrecht in perceelen en gecombineerd Betaling der kooppenningen 1 Februari 1891 Te aanvaarden dadelgk na de betaling der kooppenningen Informatiën geeft voorn Notaris Buitenlaudscti Overzicht Een compromis is tot stand gekomen tusschen Farnell en de lersohe parlementspartg waarbij bepaald is dat Purnell de leiding zgner purtg zal nederleggeu zoodra de liberale Engelsche leiders aan de lersohe parlementspartg de verzekering geven dat het eventueele ontwerp betreffende Home Rule de controle over de politie in Ierland aan de lersche r geering en de landquaestie aan het lersche parlement zal overlateu Er is terstond een comité beuoemd om over die zaak te haudeleu met Gladstone Morley en Harcourt Eergisteren werd te fierlgn de lang verwachte conferentie over hervorming van het hooger onderwijs geopend in tegenwoordigheid des Keizers Deze opende de beraadslag en met oene uitvoerige rede waarin hij aanwees nat het hier r4et gehlt eene staalkundige ooderw uaestie maar uitsluitend technische en paedagogische maatregelen Wanneer hij een weinig scherp moest worden zóó zeide hij dan trof dit niemand persoonlgk maar het stelsel en de zaak Hg kon als ingewgde zeggen wat er te verlangen is daar hg als gymnasiast ondervonden had hoe het daar toegaat Indien de school gedaan had wat van haar verlangd moet worden dan had zg van te voren den strijd legen de sociaal democratie begonnen De leeraars hadden allen met elkander die zaak flink moeten aanpakken en het opgroeiend geslacht zóó moeten onderwgzen dat die jongelieden die ongeveer even oud zijn als ik dus ongeveer dertig jaar van zelf reeds het materiaal zouden vormen waarmede ik in staat zou kunnen zgn om die beweging spoediger meester te worden Er is echter niet te bemerken geweest dat na 1871 de school duidelijk k eft gemaakt aan de jeugd dat het nieuwe staalswCHu hiertoe bestaat om in stand te worden gehouden De mUdelpuntvliedends tendenzen wortelen in de opvoeding der jeugd Hoofdoorzaak is dat sederf 1870 philologen als beati possidentes in de gymnasiums hebben gezeteld en voornamelgk op de leerstof op het leeren en weten nadruk hebben gelegd maar niet gelet hebben op karaktervorming ea Üe behoeften van het tegenwoordig leven Naar mijne meening is dit thans zoover gegaan dat het niet verder gaan kan Dat blijkt ook b de examens Daarbij wordt als grondregel gevolgd dat de scholieren van alle dingen zooveel mogelgk moeten weten of dit voor het leven past of niet dit is bijzaak Spreekt men hierover met een der hierbij betrokken heeren tracht men hem duidelgk te maken dat een jongmensoh toch eeoigszins voor het practisch leven en de vragen welke dat leven botreffei moet worden gevormd dan wordt altgd getegil flat dit niet de taak der school is maar gymnastiek van den geest hoofdzaak is en dat door die gyntnastiek van den geest de jonkman in staat is alles te doen wat voor het leven noodig is Ik geloof dat men niet kac voortgaan met deze grondstelling te rolgen Ik ben geen fanatiek tegenstander van het jtymnasium maar het mist een nationalen grondulag Wij moeten nationaalgezindo jonge Duitschera opvoeden en geen jonge Grieken of Romeinen Wij moeten die grondstelling WERKSTER Gevraagd een WEKKVROUW voor 2 of 3 dagen per week Adres aan het Bureau dezer Courant WOTERiHAI TELS Alle nogr voorhanden HllTflRJIlAIlTELli worden vSin af heden tot Spotprijzen OPGERUIMD Wordt gevraagd een LOOPJÜI GE te kunnen zetten Het was een opzettelijke balaedigiog der zieka vronw aangedaan De oversla gaf stilzwggend een teeken van instemming boosaardig lachend beat hg rich op de onderlip en strekte de beenen voor zich uit Een gerucht in de aangrenzende ontbijtkamer maakte een einde aan het onaangename gesprek Jan luisterde hij had een deur hooren sluiten en Temam lichte voalstappen op den parketvloer van het iiaasta vertrek flat moest Doorija zijn die daar het theegoed gereed zette Mevrouw van Barneveld stond op Jan hoorde het ritselen van haar zijdan kleed en zag baar in het galaat Ik verzoek dat gij u niet vermoeit I zeida hg met aan gebiedend handgebaar Ik zalf heb met uwe gunstelinge een paar woorden ta spreken mamal Jon stond uit zgn stoel op zijne moeder zonk willoos op hare plaats terug en keok hem met angsd en blik na In de andere kamer ond Doortja voor de theetafel ds kopjes het blad M chikken Haar g laat was PETROLBUM NOTKERIIVGEN van de Makelaars Cantzla SohalkwUk te Rotterilaiii De markt was heden flauw Loco Tankfust 7 66 Geimporiaard fust 7 70 Januari Februari an Maari levering 7 70 December lerering ƒ 7 80 Ba rarerlljke stand GEBOREN 8 Doe JobsDOn Frunciicaa ouders C P Duin ea A W Tiebtcki i Leenlje ouden J Stoppelenburg en B de Joog Helen Enüelinn ouderS E tan Ecnt en C de Jong ChriatiMu onder C R boow en J Schecpbonvier 6 VVllhelmo ouder W nu Hoijen en W de I ange OVERLEDEN 3 Dec n A 3 j 2 m W 18 m J sedert eeuwen Uwe bijzonders gunst hletoond en een VorStenhuia geschonken dat zgn gesag met reohtTaardigheid uitoefent welks doel en streven nooit andera was dan in deugd en vrgheid te regeeren ax dat ook TIw volk Israel ia ijne schaduw veilig zetelde doordat het ia zijn rijk smaad nooh minachting duiddsb Dat en zojTeel meer rgst voor onze herinnering en onze ziel is nedergebogen nu Gij onzen roem onze heerlijkheid onzen Vont gebieder tot zijne vaderen hebt verzameld een Koning goed es weldadig voor zgu land bemind en hooggeacht door gansch zgn volk onze Heer en Koning WILLEM III die in zaligheid ruste O Almachtige die aller geesten en zielen gedenkt en thans de zijne tot U hebt geroepen zeker wordt hq verzadigd uit de zaligheid van Uwen zetel vindt hg bescherming in de schaduw Uwer lente Immers Gij vergeldt ieder naar zgne daden naar ign handelingen vind hij belooning Levenslanz toch voorde bij den sohepter in recht en billgkheid zijnen onderdanen was hg een liefdevol vader armen en verdrukten vonden bij hem steun en onderstand Het recht werd tijdens zgne regeering gehandhaafd vrede en voorspoed bloeiden ook doordat bij zijne krachten en vermogens wgdde aan bet welzijn en den vooruitgang van het Vaderland O Heer I Gedenk dat alles hem ten goede Bij U immers zal hij het loon zgner werken oogsten Eoemvol was zijne regeering in roem ging hij henen Dat hg voor zgne nagelatene vorstelijke familir voor zijne doorluchtige levensgezelliune H M de XMiingm RegeHte en voor zgne jeugdige dochter onze geliefde Koningin Wilhelmina die edele spruit uit de groote Oranje dynastie onze hoop onze steun voor den troon Uwer heerlgkheid roem Majesteit en vooitduur verwerve Zijne regeering kenmerkte zich door vrede io vrede O God der vadereu die boven de wolkon troont verleen hem vrede zaligheid zijn ziel zij gebonden in de bundel des eeuwigen levens totdat op de groote ba in worde geblazen en de doodon herleven Amen Amen I De St Ct No 284 bevat het verslag der commissie voor het litt mathomatisch examen art 4 der wet van 25 Deo 1878 Er hadden zich 45 candidaten aangemeld waarvan 42 opkwamen en 3 zich onder het examen terugtrokken Aan hut geheele examen is dus deelgenomen door 39 personen onder welke n vrouwelijke Van dezen legden niet meer dan 18 lit examen voor de eerste maal af 12jkwamen voor den tweeden keer 5 voor de derde en 4 zelfs voor de vierde maal Aangaande de wgze van opleiding kan worden medegedeeld dat 11 enkel een lagere school bezncht 23 de lessen aan eene hoogere burgerschool doorloopeu en 5 enkele lessen van een gymnasium gevolgd hadden Daarenboven hadden nagenoeg alleu korter of langer tgd privaatlesaen genomen in het bijzonder om zich te bekwamen in de bolvormige driehoeksmeting Wat de beroepskeuze betreft waren 18 van plan om voor arts 15 voor apotheker te gaan studeeren terwijl 6 nog geen keus hadden gedaar of andere Toornemens koesterden 14 hunner stelden zich voor de universiteit te Amsterdam 9 die ta Groningen te bezoeken 8 hadden het oog op Utrecht on 5 op Leiden gevestigd 3 konden nog niet opgeven aan welke hoogoschool zg hunne studiën dachten te voltooien I den invloed van een ptotoelingen omkeer die ook op hal gelaat van het meisje zichtbaar was Doortje s gelaat was bleek geworden iedere bloeddruppel scheen daaruit te zijn geweken haar blik rustte starend aeniga ooganblikkan op ham toen hg tegenover haar stond Het kopje dat zg in haar bevende hand hield vial op bat scbotaltja an vervolgens in scherven voor bare voeten op dan parketvloer Het was alsof deze beide wezens door eenzeliden electrischen schok getroffen waren zij die als kinderen zich zoo goed mat alkaar haddan verstaan an I dia alkaar nu zoo bet scheen een onverzoenlijke vijandschap toedroegen We door den Krfslwind en door baar snelle loepen iibogcooi gekleirrd hare h u beefden terwijl zg Jan s bimienkomen wad mo vast en zeker geweest en zg kende dien slap M ar nog hield hij de deurknop in de hand toen zijn gelaat van kleur en uitdrukking verschoot D brutale trek verdwaen onder Jan verkeerde voortdurend in ean prikkelbare stamming Man had hem op grond van een geneeskundig onderzoek ongatohikt voor den dienst verklaard en hem zijn ontslag te huis gezonden on dit krenkte ham diep Hij zoude gaarne op reis zgn gegaan maar men hield hem hier vast als met gzaron handen en dat verdroot ham ar had nimmer een goadq verstandhouding tussohen zijne pleegmoeder en hem bestaan en thans was er sinds zgn terugkeer nog geen vriendelgk woord tusschen hen gewisseld Het ergerde ham dat deze zenuwachtige vrouw uit misplaatste door haar eigen echtgenoot bespotte pbilantropie een meisje van zeer verdachte herkomst in baar huis had opgenomen en met hem gelijk wilde stellen en toch was dit meisje het voorwerp van al zgn denken En bovendien was er nog iets Wat hem voortdurend hinderde de overste en hij schenen in hunne gevoelene verlaten welke eeuwen lang gevolgd is en afkomstig van de oude kloosteropvoeding der middeleeuwen waar het Latgn hoerschte en een beetje Grieksch Dat kan niet meer blgven heersohen Wg moeten het Duitsoh tot grondslag maken j het Duitsch moet het middelpunt zijn waarom alles draait Wanneer iemand die eindexamen do t een onberispelijk opstel in het Duitsch levert kau men daarnaar de mate zijner ontwikkeling niet beoordeelen kan men daarnaar niet lieu of hg knap is of nietP Natuurlijk wordt veel hiertegen ingebracht en gezegd een Latijnsoh opstel is ook iets zeer gowichtigs het is zeer goed mensohen in eene vreemde taal e ontwikkelen en wat weet ik al niet moer Js mgne heeren ik heb dat nu eenmaal zelf medegemaakt Hoe komt zulk een Latgnsoh opstel tot ataiid P Ik wil nu eens zeggen dat iemand over I het geheel eon voldoend examen heeft gedaon en in het Latijnsche opstel een 2 krggt dan heeft hij straf verdiend in plaats van lof Want dat hg het LaI tgusche opstel niet op liohtige manier heeft klaar gekregen dat is duidelijk En van alle Latgnschs opstellen die wg geschreven hebben is er nog niet één op de twaalf dat niet met zulke hulpmiddelen is klaar gespeeld Zulke opstellen werden goedgekeurd Maar wanneer nij op het gymnasium een opstel over Lessing s Minna von Barnhelm moesten maken dan kregen wij nauwelijks voldoende Daarom zeg ik weg met het Latgnsnh opstel Het hindert ons en wij verliezen er den tgd van het Duitsche door Voor alles moest men op de hoogto zijn van de nationale geschiedenis Van den groeten keurvorst den zevenjarigen oorlog de vrgheids oorlogen de Fransche revolutie van dit alles werd op het gymnasium niets behandeld Slechts door lessen vau mijn onderwijzer Hinzpeter heb ik daarvan iots vernomen Waarom wordt er altijd aan onze regeering geknaagd en het buitenland tot voorbeeld gekozen Omdat de jongelui niet weten hoe onze toestanden zich ontwikkeld hebben Werd hun dit duidelijk gemaakt in hoofdtrekken objectief en eenvoudig dan kregen zij een geheel ander gezicht op de vragen van den tegenwoordigen tgd dan zg tol dusver badden Ook het aantal lesuren moet verminderd worden Zoo kan het niet verder gaan Toen ik gymnasiast was is men begonnen over het aantsl uren voor het huiswerk berichten in te winnen Er waren 5 a 61 tot 7 uren voor noodig Beken daarbij nog 6 uren op school 2 uren voor het eten dan kunt gg uitrekenen wat er van daito overbigft Indien ik niet de gelegenheid had gehaiL naar het gymnasium en naar huis te rgden en nogl wat meer mij in vrijheid Ie beweg en dan had ik waarlgk niet geweten hoe het er uitziet in de wereld Dot is toch eene hoeveelheid werk waarmee men jonga lieden niet op den duur kan belasten De scholen ik spreek nu eenmaal over gymnasiums hebben bovenmonsohelijke dingen gedaan en hebben naar mijne meening eens al te groote overproductie van ontwikkelden veroorzaakt eene grootera dan de natie dragen kan en grooter dan de lieden zelven verdragen kunnen De naam die van Bismarck afkomstig is ii juist de naam van Abiturienteuprolelariaat de zoogenaamde hongercandidaten vooral voor de heeren journalisten die dikwerf mislukte gymnasiasten zgn Dat is een gevaar voor ons die overmaat die wg nu reeds hebban Ik zal dan ook geen gymnasium meer goedkeuren dat niet absoluut zijn recht van bestaan en zijne noodzakelijkheid kan bewijzen Wg hebben er reeds genoeg Maar nu is da vraag wat kan men wensohen ten aandien van da klassieke voftning en ten aanzien van technische vorming en het bast recht varkrggen op eenjarige vrgwilligeii dienst Ik houd het er voor dat de quaestie heel eenvoudig hierdoor kan worden opgelost dat men met een radicale greep de tot dusver heerschende ziejiswgte tot helderheid omtrent hel meisje overeen ta stemmen doch hij raadde de beweegredenen van zgnan pleegvader hg zag boa de oude libartein bet meisje gedurig met B oogen volgde hij begreep waarom de overste op de verwijdering van Doorlje aandrong en terwgl zg schijnbaar hetzelfde beoogden was het hem slechts om de vernedering van hel meiai a daen Bleek met i Ê Ê t g thans eenige schreden van Doortjl BflfflBpopje lag in splinters op den vloer Kan ja niet boter opletten P barstte hg los maar zijn tanden begonnen te klapperen nadat hg deze weinige woorden geuit had Doortja steeg bat bloed weder naar het hoofd Da toon waarop Jan gesproken had was zoo vreemd zoo geheel in tegenspraak mat de woorden Haar fijn jonkvronwelgk gevoel zeide baar wat hg zich zelf misschien niet zou willen bekennen wat er in hem omging Da onzuiverheid van zgn begeeren zoo zichtbaar in strgd met de achting die zij hem afdwong vervulde bet reina hart van het meisje met afschuw En toch kon zij een zeker medelijden niat cnderdrukken toen zij hem zoo kinderachtig en zoo links zag doen Doortje antwoordde niet op zgn verwgt om hem te trotseeren gaf zij zich zelfs da moeite niet de scherven op te rapen Wordt vervolgd brengt Dat men zegt klassieke gymnasiums met klassieke vorming een tweede soort scholen met vorming in technische vakken maar Eealgymnasiums zgn eene halfheid waardoor men slechts halve ontwikkeling verkrijgt en halfheid voor het geheele verdere leven Het voornaamste iu hot slot der rede is de klacht dat door de goesteljjke overiading de lichamelijke geschiktheid van de jongere kindereu der besoliaafde klassen achteruit is gegaan zoodat zij voor de werkzaamheden in het leger minder deugen Verontrustend noemde de Keizer het toenemen der bijziendheid Bedenkt zeide hij welke nakomelingschap er voor de verdediging des lands noodig is Ik zoek naar soldaten Wg willen een krachtig geslacht hebben dat ook als geeatelgke aanvoerders en beambten het vaderland kan dienen De Keizer verleide o n dat hij als leerling op het gymnasium te Kassei in eene klasse 21 mede scholieren had van wie er 18 een bril droogon Deze redevoering zal in de sehoolwereld van geheel Duitachland eeuo ongeloofelij ke beweging teweegbrengen Het Fransche ministerie heeft iu de Kamer weer eens een overwinning behaald Het gold de regeling dor spaarkassen De regeeriifg stelde voor do rente te bepalen op 3 pCt doch de heer Laroohe JouberI deed hel voorstel om een veranderlijke rente te kiezen van 2 lot 4 pCt al naar gelong van het bedrag der iugebrachte som De Kamer nam dit voorstel in overwoging doch de heer De Froyoinet verlangde dal het onmiddellijk naar de commissie zou worden verzonden opdat de beslissing spoedig zou volgen Dit geschiedde en reeds den volgenden dag bracht de commissie rapport uit De commissie verklaarde zich tegen hot voorstel Joubert evenals tegen het ondervoorstel van den heer Camille Pelleian om de bate die door verlaging van do rente zou verkregen worden ni t naar de spaarkosfonds te verwgzen maar deze in de scbatki t lo storten De legeering wilde daarvan evenmin iets weten en eindelijk werd de vaste ronta van 3 pCt aangenomen Ten slotte werd nog op verlangen van de heeren Eouvier en De Freyoine tegen den wil der oppositie het geheele gedoelte dor begrooting dat de spaarkassen betreft naar een afzonderlgke commissie verwezen Daarentegen haefl de regeering zich met het ooncessieplan van den heer De Sonbeyran vorepnigd Volgens dit plan zullen de liquidaliebons die 112 950 000 fr beiiragen en do dertigjarige obligatien to een bedrag van 56 000 000 fr dus samen 169 000 000 fr geconverteerd worden in een 3 pCts aflosbare leening Ten einde nu echter te vermijden dat te gelgker tgd een aflosbare 3 pCts leeuing met de nietaflosbare B pCis leening an 700 000 000 fr wordt uitgegeven zal men de 169 000 000 aflosbare rente bij de deposito kas inwisselen logen hetzelfde bedrag nietaflosbare rente welke deze kas in voorraad heeft Zoodoende zou indien het leeningsplan van den heer Eouvier mocht doorgaan een 3 pCts leaning van 869 000 000 fr uitgegeven worden In dit plan heeft de heer Eouvier berust maar de kabinets quaestie zal gesteld worden zoodra de alcoholbelasting aan de orde komt Dan zal dus eerst het lot van het ministerie De Freycinet beslist worden Markt A UI KEXXiSGEFlXG POIKE OUDE SCHIEDAMMER GEITEYEE Merk NIGHTCAP De BÜEGEMEESTEE vau Gouda brengt bij deze ter kennis van de belanghebbenden dat door dan Heer Provincialen Inspecteur der Directe Belastingen enz Ie Eolterdam op den Sden December 1890 zgn executoir verklaard de Kohieren a van de belasting op het Personeel No 6 en 7 dienst 1890 91 b van de belasting van het Patentrecht No 7 dienst 1890 91 2de kwartaal Verkrygbaar bij PEETERS Jz Ala bewys van echtheid i cachet en kurk steeds voorzien van den naain der Firma P HOPPE M N B Dat voormelde Kohieren tér invordering zgn gesteld in handen van den Heer Ontvanger dat ieder die daarop voorkomt verplicht is zijnen aanslag op den bg de wet bepaalden voet te voldoen en dat heden ingaat da termijn van Drie Maanden binnen welken da reclames behooren ta wdrden ingediend GOUDA den 6 December 1890 De Burgemeester voornoemd VAN BEEQEN I IZENDOORN TRADE MARK ni5 van Gebrs SNEL Amsterdam Verkrijgbaar te Qouda bn P OUDSHOORN Kleiweg G H LAKERVELD Gouwe C VAN VLIET Markt B van WIN ERDEN Crabethstr ta Sckoonlu vm Wed F G VEKDONK A O FIJN VAN DRAADT Oudewater Wy VERflOOEEN J C G W Roelof 82 j J Sirre 10 w i P Schenk VERHEUL Woerden J GROEN Alfen a R J EOOLE Probeert s v p 80ÜCH0N THEE No 3 1 25 per l kilo De Notaris H J F HEIJMAN te Haaareckt zal aldaar op WOENSDAG deD 17 DECEIBER m voorm 10 ure op de Hofstede van BU d LANGE te Rozendaal verkoopen 1 0 balfdragendeeD 3 VaarkoeU D 6 PINKEN 2 ZEUGEN 2 BOERENWAGENS TILBURRIJ STORTKAR GIERWAGEN BOUW enMELKGEKEEDSCHAPPEN KARNMOLEN Meubelen Huisraad enz Voorts 15000 kilogrammen HOOI Koopen boven de ƒ 10 op dag tot 1 Mei 1890 mits voldoende en aan den Notaris bekende borgen stellende PORTü PORT No 1 2 en No 3 imi FIN FOBT EN TXTitté Fort Malaga en Tokaijer aanbevelingswaardig voor zieken Verkrggbaar bfl Wed C van OIJE De Twee VERLOTE Kruidenierswinkels zgn gevallen op de Nammers 549 en 28 Puike ROOMBOTEEÜ Vaatjes netto 4 kilo ƒ 4 25 per 11 en 22 kilo 1 per kilo franco rembours J BllUjJ STING Rzn Bellen P VAN DEN TOORN 5IJ IIB SOEST g e b r n i k DROP uit de BLIKKBN TB O M UEL van Handelsmerk i KATER CO GRONINGEN Elk stokje DSOJP heeft de vorm van een zittende KAT Alom verkrijgbaar Onde hardnekkige kwaleo van de verteringsorganen zgn eer geraarIgk Wie daarmede behebt is late het nnttige boek ov r maagziekte komao dat kostloos wojrdt toegezonden doorjtf RrrS POPt s uitgevers firma te Beide SleesvrgkHobtein Zeer Hette Gesteendrukte mmABTJss worddS GELEVERD door A BRINRMAIV en Zn J