Goudsche Courant, zaterdag 12 december 1891

de tifel Tol gehuurd kristal Hy moet den wyn laten vlofieo en jn oordon bleu moet de beste recepten hebben de ciez Véfawt Staten Geoeraal Twexdx Kai es Sitting Tan Woensdag 10 December 1891 De zitting begon met eene rede van den minister van binnenlatldsche zaken De voornaamste aangeroerde zaken betreffen de noodlijdende gemeenten en de wik en weegloonoo De onderw jsquaestién worden bij de respectieve artikelen behandeld Wat dë eerste betreft de minister erkende dat verbetering in den financieelen toestand dringend noodzakelyk is Daarom zal hg tijdelyke voorzieningen voorstellen dia hij hoopt dat nog dit jaar zullen totstandkomen terwijl ook de geheele herziening der gemeentewet op dit punt niet al te lang zal worden verschoven Wat de wik en weegloonen betreft achtto de minister de zaak wettig beslist bij het laatste door den minister Lohman gecontrasigneerde kon besluit en wenschte hij de uilkomsten van het jaar 1892 af te wachten om een vast oordeel te vellen Djt voornemen was niet naar den zin der afgevaardigden uit de bezwaarde streek zoodat de discussie een grooten omvang dreigde aan te nemen De heeren Butgers en Zijp stelden een motie voor waarbij de heffing onaannemelijk wordt verklaard en de regeering wordt uitgenoodigd onverwijld een onderzoek in te stellen of zg niet is in strijd met de gemeentewet De voorz wist echter de behendeling dezer ipotie te doen verschuiven tot een nader te bepalen dag Behartigenswaardig waren de opmerkingen van den heer Roell over het stelsel van subsidien bij begrootingsposten dat op steeds ruimer schaal wordt inïoerd Vooral op t gebied van het onderwijs is het Ministerie van Binnenlandsche Zaken tegenwoordig in dezen in de weer Niemand ontkent meer het nnt van subsidien voor landbouw zeevaartkuodig ambachts onderwijs maar eenerzijds wordt aan t nitvoerend gezag licht te veel speling jelnten anderdeels mag men voor onbeperkte opdrijving van uitgaven beducht zijn als eenvoudig bij begrootingspost tot vaak ingrijpende hervormingen wordt besloten Het stelsel de begrooting uitsluitend te gronden op wetten voir welker uitvoering geldea worden toegestaan is ongetwijfeld het beste al zijn er gevallen die afwijking daarvan geoorloofd ja raadzaam maken Bij de afdeeling armwezen kwam het geheele stelsel onzer armenwetgeving ter sprake almedo een discussie die voor t oogenblik practisch gevolg miste maar naar s Ministers oordeel haar nut zou kunnen afwerpen als de schoone taak eener herziening onzer armenwet aan de orde komt De minister en de heer Hintzen toonden zich meer ingenomen met het besinsel der Armenwet dan de j heeren Hartogh en Dobbelnian Men vorderde tot art 83bis waar men bleef steken in een debat over de overbrenging van sommigeposten die op den landbouw belrekking hebban van de begrooting van Waterstaat naar die van Binnenl Zaken In de A Roll Cl leest men aangaande het over lijden van Prof Kuenen het volgende Als eene treurmare zal het zoowel in ons gansche vaderland als aan zoo menige universiteit in het en legde het ter zijde toen nam hij een tweede en derde en nadat hij een schuwen bük achter zich geworpen had stak hij de pakketten in de zakken van zijn jas Alle overige papieren wierp hij weder in de kasten die bij zorgvuldig sloot daarna verliet hg de kamer en ging naar zijn slaapvertrek XXVIII De oude kamerdienaar had zijn plunje bijeengepakt en aan een kruier ter hand gesteld die ze naar de stad zou brengen Ëen bescheiden woning had Daniël reeds voor eenige dagen gehuurd en betrokken hij was nu nog eens naar Hobenhausen gekomen om zijn goed te halenen voor altijd afscheid te nemen Het afscheid moest den ouden üiau die hier zoo vele jaren geleefd had pijn doen daar aan all voor hem oen ofschoon niet altijd aangename herinnering verbonden was Wanneer zijn ontslag slechts op een gegronde oorzaak had berust dan zou hij er zich eer in geschikt hebben maar geen verwijt kon hem treffen en er bestond niet do minste aanleiding hem met schande weg te jagen Ddt zeide hij ook tegen gravin Unica voor wie hij nu stond om van haar afscheid te nemen Cnica gaf haar leedwezen te kennen zij had het ontslag van Daniel voorzien maar toch niet buitenland worden vernomen dat de Leidsohe hoogleeraar dr Abraham Kuenen gisteren onverwacht is overleden Wel was hij sedert wekon lijdend en maakte men sich niet zonder reden bezorgd maar in het laatst dor voorgaande week hadden zich enkele gunstige verschijnselen in het verloop der ziekte voorgedaan Maandag 1 1 was hg nog zeer opgewekt toen een der onzen hem bezocht eo hem aan zjjne schrijftafel vond met smaak zque pijp rockend Toch sprak kq mot een zachten vriendelijken glimlach tis meer schijn dan wezen ik gevoel mij werkelijk J oo zwak Woensdagavond was hg zeer monter en gevoelde zich den volgendon morgen door een rustigen nacht verkwikt Maar niet lang daarna kroeg hg op eens hevige pgn in den rug en den buik eene zware koorts volgde de beide laatste uren lag hg buiten kennia Ruim half een is hg zacht ontslapen Ave pia anima Dun 18den September 18Ï8 te Haarlem geboren bereikte hg den leeftgd van ruim 63 jaren lu hem is aan Leidens universiteit een harrr rijkstbegaafde leeraren onttallen Den 12don Maart 1853 aanvaardde hg het buitengewoon hoogleeraarsschap en mocht dus ruim acht eu dertig jaren werkzaam zgii De Koninklijke Academie van wetenschappen verliest in hem haren zoo hoog geschallen voorzitter Het Theologisch tijdschrift waaraaa hij ruim vgfen twintig jaren zgne beste krachten wijdde mist voor goed den bekwaamste zgner redacteurs Het is bier noch de plaats noch de lijd om in eene uitvoerige beschouwing van Kuenens leven en werken te treden Genoeg zij het ons ditmaal te herinneren aan de hulde door Simon Gorter reeds in 66 met zijno fijn versneden pen hem gebracht Van het Historiscbcritiscb onderzoek naar het ontstaan van de verzameling van tie boekeu des Ouden VerbonJs schreef bij Mel eerbied en vertrouwen rust ons oog op zulk een werk dat is het hoofdleger welks welgeordende dichtaaneengeslolen drommsn in den strijd der richtingen den slag moeten winnen Hoc nitimur Daar ligt onze kracht Dat werk bewaart voor moedeloosheid Het is als een vaste burg Deze breede studiën over Israels loiterkunde ztjn kritisch en analytisch het werk van den ontleedkundige Met die bescheidenheid die hem zoo I beminnelijk maakt erkent de schrijver zelf dat de analyse nog uiet meer is dan het voorbereidend werk I Doch zooveel is door deze Oud Toslamentische studiën voor goed gewonnen dat het Ouile Testament I aan de nieuwere beschouwing behoort Kr was eene I gestolde massa z wordt vloeibaar De muur moest afgebroken worden zouden de steenea voor den nieuwen boaw kunnen dienon En welke kostelijke steenen I weMc eene beicjfio in die schoone materialen Met weemoed herinneren wij die woorden nog eens omdat Kuenen zoo hartelijk had gewenscht van de tweede geheel omgewerkte uitgave van dit historisch critisch onderzoek 1ste deel 1887 2de deel 1889 ook het derde de dichterlijke boeken te zullen voltooien Nog een der laatste dagen van zijn leven sprakhij er over boe de arbeid reeds vdór de vacantia door hem gestaakt had moeten worden Die wensch I van den bemiunalijken en zoo algemeen beminden jgeleerde is belaas niet vervuld Toch zullen tijdgenoot en nazaat dankbaar zijn en blijven voor hetgeen hij met zijnen machtigen geest in dionst der we jtenschap heeft gewrocht vermoed dat hel onder zulke omstandigheden zou volgen Mgn broeder mist een brief zeide zij hij beweert dat slechts gij dezen van zgn schrijftafel kunt genomen hebben Beweren kan men alles antwoordde Daniel maar zoolang bewijzen ontbreken mag men Ik geloof dat er nog meer redenen zijn vielUnica in de rede ge zult dit ook vinden wanneerge daarover nadenkt Mijn broeder kan het J6 nietvergeven dat ge u destijds aan de zijde van mijnmoeder geschaard hebt Wat toen destijds hier isvoorgevallen weet ik niet maar ik meen te mogenaannemen dat gij voor mijn broeder een gevaarlijketegenstander waart Do oude man kon de gegrondheid van dit vermoeden niel wegcijferen maaj dit rechtvaardigde toch eeu zoo 8chdnd lijk ontslag niet Hoe had ik het kunnen voorkomen dat ikden baat van den jongen heer op mij laadde eidohij Ik moest doen wat mij bevolen werd en iemandkan toch maar één meesier dienen Wanneer ik deontvangen bevelen niet ten uitvoer bracht dan werdik ontslagen en ik mocht er niet lang over denken of deze bevelen den jongonheer onaangenaam zouden I zijn En als hij mij daarom haatte dan stond hethem immers vrij mij aanstonds na ztjn terugkeermijn ontslag Ie geven Daarin had niemand iels ionteorends gevonden en ik zou mij zonder morren in het onvermijdelijke hebben geschikt De twee firmanten van een handelshuis to Amsterdam twee broers zaten op den Bn Deo in hun particulier kantoor bg elkaar De een is bezig de correspondentie te beantwoorden terwgl de ander St Nicolaas palyes maakt Hg scheen hiervan nogal veel werk Ie uiakeo ten minsie elk pakje ging vergezeld van een vier of achtregelig versje Nauwelijks was weer een nieuw versje klaar of de broer moest het ook lezen Juist heeft deze een brief aan een firma te Kopenhagen ondorteekend waarin wordt aangedrongen op spoedige afzending van reeds vroeger aangevraagde maar nog niet ontvangen goederen toen hel volgende versje aan zijn goedkeuring werd onderworpen Suikergoeil en marsepein k Geloof dat moei u welkom zgn Sinl heelt u ook goed bedacht Ën u dit pakje meegebracht Vin je het zoo goed vraagt de dichter Ja zeker antwoordt de ander ftheel goed I f Och zeg laat er even het adres op schrijven het is voor Annie De aangesprokene neemt twee etiveloppeo een met het hoofd der firma erop voor zijn brief baar Kopenhagen en de andere zonder hoofd voor het StNicolaas versje Bg vergissing doet hij de brieven in de verkoerde couverts zoodat natnurlgk van hetStNico laaa pnkje de aardigheid af is omdat Annie nu dailelgk kon zien vau wicn het kwam al kon zij ook overigens van den brief die in het Dnitsch was geschreven niet veel lozen Wat de kopenhaagsche firma met het hnllandsche gedicht heeft uitgevoerd zgn wij nog niet te welenkunnen komen fijAo Do heer J H Bössing deelt in het Hieuici v d dag het volgende medo Naar aanleiding van een zinspeling in het laatste fenilletoo op den klap door Multaluli den man toebedeeld die in het Grand ThéAtre v Lier eene actrice bespoUe wier kind naast liem zat schrijft een ooggetuige dat dit niet eene actrice maar eene zangeres gold en niet in het Grand Théatro geschiedde maar in het Salon van Duport Hel moet schrijft de vriendelijke ooggetuige en opmorker in den winter van 1864 geweest zijn dal bij Duport eono operette of liever een gezelschap voor operacomiqua spoelde dat zeer verdienstelgk was Hel voerde met zeer veel succes o a vCzar uiid Zimmermann en ffOer Waffenscbmied op De baryloii die het bekeude lied vau ileu Cznar zong was uitstekend en alleen om hem kwamen ia het kleine zaaltje vele heeren on lames de laatste vooral want de baryton was bovendien een knappe kerel die de dames n 1 men er anders nooitzag Vporls muntte uit de Heer Sauvlel en zijnevrouw eene zangeres hoewel ver van mooi van vrijwat verdienste en vooral een uitstekende actrice Zij vervulde ook in den regel hoofdrollen Avondaan avond zaten wij jongelui do Rederijkers van dien tijd bij Duport en amuseoerd jn onskostelijk voor onze zestig cents eerste rang Multatuli was aldaar ook een vaste verschijning en op een goeien avond zat hij op do eerste bank met het zoontje van Mevrouw Sauvlel naast zich Achter hem namen plaats twee heeren metjuweelen ringen en mooie dassen de heeren wolbekende personen Deze veroorloofden zich allerlei hatelijkheden over het uiterlgk en hei spel van Mevrouw Unica knikte haar blik rustte vol hartelijke deelnoming op den ouden bediende Daarini geef ik je gelijk antwoordde zg maarhet is nu eenmaal gosclued en ge kent de stijfhoofdigheid van mijn broeder wanneer hij eenmaal eenbesluit heeft genomen dan blijft hij daarbij En ik ben te trotscb om te verzoeken waarik recht heb te eischen I zeide Daniël Ik ben voorde familie Von Hobenhausen oen trouw dienaar geweest en wanneer ik nu op de straat word geworpen dan strekt du mijnheer niet tot eer Wanneer de zalige heer nog leefde zou ik dit slot zeker niet verlaten zonder dat mijne toekomst was verzorgd Met die zorg belast ik mg Ik mag di iyit verlangen freule Was je dan uiel ook vooi mij een rouw dienaar antwoordde Unica bedaard En heb ik je nietreeds vroeger beloofd goed te maken wat mijn zaligevader verzuimd heeft Wees dus onbezorgd ondankzal je loon niet zijn Ik zal er met mijn aanstaandeover spreken Mijnheer Von Buchenau waardeertje ook Baron Von Buchenau ie oen man van eer zeideDaniel JFordt venolgi Sauvlel Het zoontje zeide toen tot Multatuli Hoort u daar wat ze van mgn moeder zeggen Multatuli keerde zich om en merkte op datzg oor hun zestig cents oneindig meer kregen dan waarop zij reebt hadden en zelf waard waren dat zij misschien niet eens fatsoenigk over een tooneel zouden kunnen loopon en dat zij in ieder geval het recht niet hadden om door banale opmerkingen zgn genot te bederven Do hoeren lachten hem uit en toen zg met hun praatjes doorgingen stond Multatuli op en sloeg zijne parapluie op de hersens der fijne heeren kapot Dit gaf natuurlgk een standje De politie kwam on zij wilde Multatuli er uit zetten maar het zoontje had den orkest directeur van het gebeurde iu kennis gesteld n nu werden de boeren verzocht heen te gaan Deze heeren hadden echter vele aanhangers en dreigden in grooten getale te Komen als Multatuli weer in bet Salon van Duport verscheen Een samenzwering tegen hem werd op de beurs op touw gezet maar de beambten van de Eijks telegraaf hadden dit op hut buurtkantoor gehoord en avond aan avond was er nu een lijfwacht van een 25 fiiuke jongens present gewapend mot stevige aix pences die in twee clubs verdeeld tn de aal plaats namen om de heeren samenzweerders af te ranselen on met hun sterke longen Mevrouw Sauvlet toe te juichen De heeren met de mooie dassen verschenen wel Mnltalult ook maar men duidde niet tot groot leedwezen der gewapende telegrafiaten Multatuli schreef den heeren beleedigera van Mevrouw Sauvlet dut hij tot hunoe beschikking waa en elko satisfactie wildo geven die zij verlangden do keuze der wapens aan hen overlatende De moedige beleedtgers liepen naur den commissaris van politie proces verbaal weril opgemaakt en tie schrijver van Max Havelaar werd veroordeeld tot een maand cel Multatuli maakte een reisje door Duitschland vanwaar een liberaal Minister hem naar Den Haag riep en de desbetreffende onderhandelingen plaats vonden die echter later weer afsprongen r Ue straf is echter nooit toegepast men liet Multatuli vrij loopen en deze was verstandig genoeg zich niet aan te melden De Sl Ci van 9 dezer bovat een verslag van den consul generaal te Buenos Ayres over de Nederlandsche landverhuizers in Argentinië Uo consul bevestigt wat reeds vau verschillende zgden is aangevoerd dat de lounen wel zeer gedaald zijn maar dat er tooh brood te verdienen is voor flinko werklieden Du prijken dor lovenamiddelen zgn er thans ook zeer laag De consul zegt dat de landverhuizers niet op valsche vporspiegel ngen gelokt zgn de grooto stroom landvorhuizers kwam vanzelf In 1889 en 90 ztjn 4007 Nederiandscho landverhuizers in Argentinië aangekomen en 395 zijn teruggekeerd De heer D Bauduin die in Maart en April Montevideo en Buenos Ayres bezocht deelt in deiV R Cl uit zijn dagboek eenige uittreksels mede In dnt dagboek wordt een treurig tafereel opgehangen van die laudrerhuizora van welke velen zich onbekwaam en lui toonden en tevens veeleischend Aan het Neilerlandsch consulaat stond het nooit stil met bezoeken en verzoeken van allerlei aard van ongelukkigen die zonder middelen zonder een handwerk te kennen maar met groote gezinnon derwaarts waren gekomen en daarom als onbruikbaar waren weggejaagd en dan bij den consul om hulp komen vragen De heer Bauduin loont aan dat de consul generaal zooveel mogelijk do lieden helpt en een vereeniging hooft gesticht onder de Hollanders in Buonos Ayres die hoewel niet rijk 5 a 10 doUards s mnands bijdragen i wat in Hollandsche ooren toch nogal hoog zal klinken Er is een vast fonds noodig waarvoor men ook in Nederland moge bijdragen Ook wordt in het sttik nog een schrijven geciteerdvau een Nederlander J J van IJschdijk die den con sulgeneraal dank zegt voor de hulp dte hij en zijnr landgenor teu steeds van hem mochten ondervinden en die inlichtingen geeft over do streek waar hij isgevestigd In de Woensdag te Arasterdam gohouilou vergadering van het Aardrijkskundig Gonootschap hield de heer G P H Zimmerman kapitein der infanterie eeu rede over het nieuwe gebied aan de Marowijne dat bij arbitraire beschikking aan Nederland ia toegekend Na in herinnering gebracht te hebben dat door de uitspraak Van den keizer van Rusland in het geschil betreffende de grensrogeling tussehen Nederlandsch en Franadi Guyana het Nederiandscho gebied in Zuid Araonka i vergroot mot 676 000 hectaren vruchtbaren grond deluvialeu grond rijk aan veel kostbare houtsoorten aan goud en andere molalen gaf spreker een uitvoerige beschrijiing vnii deu loop dor Marowijue rivier die nu van haar bron af de grens is tosmhen Cayenne en Suriname Van Paramaribo uit vervolgde spreker is hel Lawu gebied eerst in 12 a 14 dagen reizens te bereiken Het is reeds gebleken dat die bodem rgk is aan goud en andere delfstoffen Wat met dit grond gebied aau te vangen P vroeg sprekor Het braak laten liggen en het bestuur en de ontginning overlaten aan de vreemde gelukzoekers die door gouddorst gedreven binnenkort daarheen zullen stroomen Om dat gebied onder ons gezag en toezicht te stellen is allereerst noodig dat het meer toegankelijk worde gemakkelgk te bereiken zg Daartoe is de stoomtram het beste middel De richting daarvan moot zijn van Paramaribo langs den linker oever der Suriname naar den overkant van post Gelderland en van daar in nagenoeg rechte lijn in zuidoostelgke richting naar het ontmoetingspunt vqn de Lawa met de Tapaiiahoai Die weg is 186 ktloraoter lang Verder ac it spreker het noodig dat aan het gebied eon eigen bestuur worde gegeven gesteund door militaire macht Aan het hoofd zou een districtscommissaris kunnen worden geplaatst Daarna kwam sprekor op de slotbepaling van de scheidsreehtelijke uitspraak krachtens welke do bona fide verkregen rechten van franscbe onderd i ien gerojiold worden en zeide dat wanneer die bepaling in ruimen zin werd toegepast daarvan velerlei moeilijkheden konden verwachl worden Do beste wijze om te zorgen dat de verordeningen op het ontginnen van delfstoffen in het Lawagebied worden nugekumon is een goedo en snelle verbinding met de hoofdstad Üe franscbe Regeoring had onmiddellijk na de arbitraire uitsprfiak het gebied door haar ambtenaren en militairen doen ontruimen met vertrouwen dë bescberming aan de nieuwe beiiitors overlatende Wij behooren nu te toonen dat wij ook d inr onze plichten willen en ook zullen weten te vervullen Onze waardigheid onze eer en ons belang zijn daarbij iii hooge mate betrokken O O O IsT E E L Gisterenavond voerde het Rotterdamsch gezelschap der hb Le Gras Haspels Walteh Solt iu tooneolspol in 4 bedr van Hans Olilen ton tooneele Niettegenstaande eene bloemlezing van Üuitsche tooneel verslagen waarin zeer gunstig over dit stuk gesproken wordt bij Ons Jenoej eri sleim was rondgeziji den was de belangstelling gering en do opkomst niet groot Zij die thuis bleien hebbe $ veel gemist in zooverre er gisterenavond eenige prachtige staaltjes van tooneol speelkunst te genieten vielen die geen dagelijksche kost zgn en die b v in het zoozeer toegejuichte Onze Lm Juan s geheel werden gemist Wat het stuk zelf betreft dat tooueelsiuk getiteld werd maar zooals ons terecht na de voorstelling door iemand werd opgemerkt veeleer drama mocht hoeten kunnen wij ons volstrekt met vcreenigen met de overdreven loftuitingen in het Berlimr Tagehlatt e a daaraan toegezwaaid De bouw van het stuk la il veel te weiisohen over eu hier en daar komen tooneelcn voor die langdradig en vrij vervolend zijn Meer dan eens werden er gesprekken gehoiidi n o a die l mgo samenspraak tusschen Walter en Herman Soltau waarin de toeschouwers elkander met verbazing aankeken en schenen te vragen Waar hebben zy t nu eigenigk over De dialoog ts dan ook de zwakke zijde van dit stuk De verschgninu van Amalia Mdenbach was vrij curieus Zg scheen alleen voor het voetlicht te komen om ons te vertellen wat er eigenlijk gebeurd was tusschen het 2e en 3e bedrijf Toen zij zich vau die taak gekweten had vertrok zij weör en wij zagen haar niet terug De schrijver had de handigheid er voor te zorgen dat het einde van ie ler bedrijf vol effect was en flink pakte zoodat men enkele vervelende passages die voorafgegaan wpren hem niet te zeer euvel duidde Het tooneel waarin de rechter Frniioius Walter Soltau onder handen neemt was zeer boeiend dat waarin Mkh iberg laatstgenoemden het misdadige voorstel deed om samen ten koste van eenige menschonlevens een millioentje te verdienen maakte ook diepen indruk op de toeschouwers en zoo waren er nog enkele die uitstekend voldeden en op zichzelf reeds oen bezoek aau do voorstellinü rechtvaardigden Wnt de vertolking der rollen betreft is er veel stof tot roemen De gebroeders Haspels beiden uilstekend gegrimeerd handhaafden op schittorende wijze hun naam van talentvolle artisten In het 3a beilrijf vooral was D Haspels uitstekend Ook do heer Tartaud vertolkte ilo titelrol zeer verdienstelijk en moest moor dan eens den welverdienden bgval der toeschouwers in ontvangst nemen De heer Henri de Vries kon ons als Htirman Soltau ditmaal minder behagen Als hij een gewoon braaf man moet voorgtellen meestal zijn hem vivours rollen toobe deeid sohgnt hjj dit door zekere atijf beid tn osnatuurlgkheid le willen doen uitkomen Hg had gisteren iets saais over zich en zelfs bg de eerste ontmoeting met Walter die hij in zoovele jaren niet gazion had en van wiou bij zooveel hield was hg niets hartelijk maar even plechtig als te voren De dames van Kerckhoven en Klein hadden geen rollen waarin hun talenten bijzonder gelegenheid hadden uit le komen Het nastukje VóÓE het Dinek geschreven door een Rolterdamsche dame was een aardig bigspel waarin Mevr Van Eysden Vink op geestige wjjze een jonge echtgenoote Joed zien die een diner moet geven niet voor haar pleizier maar als afdoener en nu daarvan een last en drukte heeft die kluchtig was om aan te zien Het stukje viel blijkbaar zeer in den smaak van het publiek Buitenlandsch Overzicht Do handelsverdragen zij n in den Dnitsclieu Rijksdag onmidilellgk aan de orde gesteld Gisteren begon reeds de diïcussie De beraadslaging werd door den Rgksksnaelior Von Capriïi met eene groote redevoering geopend Hg verwees in hoofdzaak naar de bij de tractate C overgelegde memorie van toelichting Hg tpcnde de moeilijkheid aan om in de vereischie volksvoedingamiddelen te voorzien welke nog vergroot wordt door het in Rusland en Amerika gevolgde afsluitingsstelsel Onderhondelingen met Rusland aan le knonpen waro doelloos dewijl daar een steeds dreigender wordendo hongersnood bestaat Met de Vereenigde Staten zgn wij gelukkig zooals de medegedeelde stukkon bewijzen tot overeenstemming geraakt Een graanrecht van vijf mark kon niet in stand gehouden worden het was een paardenmiddel dat Duitschland op den duur niet verdragen kon Verlaging van het recht was reeds noodzakelijk alleen wegens do mogelijkheid van oon aigemeenen oorlog dewijl wij ons anders nooit in voldoende mate hadden kunnen proviandeeren Bovendien vordert de verlaging gec i aanzienlijk offer van den Duitschen landbouw Aau het slot zijner rede dio anderhalf uur duurde zeide de rijkskauselier dat do tructaleii een onverbrekelijk geheel vormen d it aangenomen behoort te worden uit vaderlandsliefde en inot het doel Duitschland een grooter afzetgebied voor zijne nijverheid in Europa te verschaffen Dit is noodig voor de ooconomische toekomst van Duitschland ook met he oog op de ontwikkeling van Amerika Australië China enz De rede werd aan de linkerzijde en in het Centrum toegejuicht Ondanks den aangekondigden tegenstand der conservatieven wordt de aanneming der tractaten in de parlementaire kringen als zeker beschouwd Het volgende moge dienen om een kijkje te geven op het oordeel der Pranschon over de tractaten Een slag van Sedan op handelsterrein bedreigt Frankrijk Dus kenschetst de Temps de ontstemming door de handelsverdragen in Frankrijk teweeggebracht Frankrijk 13 grootendeel afhankelijk van zjjn uitvoer Wel zal hot volgens het tractaat van Frankfort de gunstige voorwaarden genieten die door Duitschland aan Zwitserland België Engeland e a worden verleend maar van de voordeden die andere landen vooral Italië en Spanje verkrijgen wordt het uitgesloten De protoctionisten mogen er tiotsch op zijn zegt het blad den ijzeren ring te hebben gesmeed dia hun land langzamerhand zal worgen Daar het nieuwe minimnmlarief belangrijk hooger is dan het thans bestaande is er weinig kans dat andere tonden aau Frankrijk voorrechten zullen willen geven De Liberie merkt op dat het gevaar van een economischen bond tegen Frankrgk reeds lang dreigde en het gevolg is van de weigering der regeeriog om handelsverdragen te sluiten Het kwaad dus veroorzaakt kan alleen na veel tijd en met veel kosten worden goedgemaakt Duitschland heeft behendig de leiding genomen in een vrijzinnige handelspolitiek Landen die bet voordeeliger zullen vinden zich bij den raiddenEuropeeschen Bond aan te sluiten zullen het Franscbe minimiim tarief verwerpen Door do scherpzinnige redactie der nieuwe tractaten wordt de uitwerking van het verdrag van Frankfort zoo goed als nul Te Berlijn is men tevreden en het is zeer waarscbijnlgk dat de Rijksdag do verdragen ronder belangrgk debat zal aannemen De conservatieven nationaal liberalen en clericalen beschouwen ze als een noodzakelijk kwaad ols concessies die zij hadden te doen om te voorkomen dal Duitschland op handelsgebied werd afgezonderd De irgzinnigon ilaarentcgen juichen om den belangrijken stap in de richting van het vrghandelsstelsel door do regeering gedaan Twee bressen zijn grscboten zegt do