Goudsche Courant, dinsdag 26 maart 1901

Ulrecte SpMrwegvcrhMligeD set fiOUDA Wfaterdieist 1900 iaiKevaig 1 October TUd vai flmiileh B i 7JI t M 1 17 Ml I U Itüll t 1 1 M f io ia 1 41 Jl I 10 17 7 47 1 07 l il 1 11 l ll 10 10 10 l U OI 11 47 I l ll I f 11 11 f f 11 41 1 ƒ X aoDDa soTTiiaaHfia f M Ooada i ll 7 11 7 11 Ml Ml I OI M l lt 1 17 10 11 11 01 11 11 11 Moordrsekl door 7 11 i tM i f 11 0 1 1 01 SInwnkerk 7 11 t i l j t i U l t 1 11 t t i ll Oapallt f 7 11 f M7 tt i f 1 17 l lt aaftarduB H t li 7 4 I M M 10 11 U II 11 11 11 10 1M l ll i l 1 11 tl 1 17 i 41 Ml KatlerdinD P I OI l UMI l il l l Kottardra B t t 10 01 11 11 l ll I IO IIIM U Il Usm fc t l ƒ 0 l t lM i i l lt IIm hm Dlutut StwM nMAlIiMtnnv la kl nArü taK tagra hU TnAlftgi B BoUufaka Sf r l llln nwU U t k gk 1 lUra 0ywl 4 t 0maii alI 90SDA t1 nm II ff t 11 10 1 41 g Ml t 1 41 f t 11 11 l l 7 l lt 7 10 11 11 11 ll 4i 11 10 IJl I U 1 41 I M dl M M It 10 11 4I 4 44 t iO II I l il t 41 10 l l Ot i O 10 41 U il 11 0 IMl l Ot l Ot Ml t OI 4 01 44 i 07 l ll i t l il 0 l ll 3d 1 04 1 14 1 00 l tt 10 01 10 11 l lt 7 01 7 M I M S 4t 1 47 1l 0 Ittl lt tl Ub i AUm It Utut iA Mtlia IitidltlM if Iti Itir kat iht fntal nilia B BtUtOükttpM X lUn it nl iM Mk tu g i ii iml tm aODDt DIN B t ll Ml 10 00 10 11 io ia ii it 11 1111 11 it ii l ll l ll t t U t 1 10 UM é Al u it i n 1 4 10 11 10 41 11 41 11 01 IMl 11 11 l e l lt 1 41 1 01 l lt 1 17 l ll t ll i 1 18 E P l t i s e t 10 11 4 X I i lt l 0 7 01 7 11 7 11 l lt t ll I OI iO 10 11 Il tl 11 Mf 11 04 I U l 01 U 00 4 11 4 17 i tt Ml 7 01 JM 7 U Ml 1 11 ia M i tl j 10 17 l t M 4 41 4 11 T i ii 10 11 lA V 4 11 1 44 10 11 01 M tXl M i ll 14 IMl L 1 14 a al 7 11 7 41 07 01 l tt to lO H 10 14 U ii 11 01 It l4 1 11 l tt I i t t7 4 41 S tl4 4 7 0i 7J11 O S i lt ai 10 ll f 00 D ü 4 4 H STVan i H Tka awia I ioadt SI I U Ml 10 10 lO i It OI 1 10 1 SIM 4 07 4 41 i ll tl 1 41 l il lO Ï 10 17 U OI miLW I l t il 10 10 11 04 11 41 1M7 1 17 1 11 I 4 114 171 111 031 44 t ai 10 1 U Ot 11 11 lIlmtLO 1 19 a ll MT 10 M U l ltltl Ipl ll I t7 I1J4 4II I l ll 10 10 ll ia llJ4 ifi atmaitkllrah tUaaa la la Uaaaa atttt attla X BJ aaaat aHlat la U aa atnliii l kaw o I KA UT lUaTlli nnt B lt Of 11 17 1 11 t ll 14 11 l it Ml 7 10 7 11 l lt 10 17 ll M Ml 7 11 10 111 1 40 Ml au 7 M t i U OI I OI l Ot 1 4 1 04 1 10 IS 7 14 l Ot I tl ll M U t T I t0 t 741 l lt 1 07 f lt 10 14 ll ll t 11 11 i 4t l ll 11 14 a ei 7 04 l lt Ml Ml lt 14 10 4 11 47 J J t ll t ll 7 47 Mt I M 10 1 10 11 11 11 11 01 1 41 1 01 1 1 Il 4 4t i U Uut G l l 7 11 t lO l lt tot Ml 11 U1I4I IMt M7 l lt I U4 4i Ml Ml 7 01 l iat i IIM Ml 7 11 0l Mi It OI 10 41 1 07 1 44 I OI 1 17 10 11 U II 11 17 4 lli 04 t t U J 1 11 t ll 1 17 10 41 1 M 4 l r Sr M l 4t 7 01 1JM Mt l Ot l ll 10 14 i llJI Verspreide Berichten Beloic De koningin yan Engeland is op weg Tan Londen naar Kopenhagen VrDdagnamiddag komende ran Calain waar itj om half één met de Express aankwam tegen vgl nir aan het station Sehaerbeek bg Broiiel aangekomen en daar waren geweldige Tooriorgsmaatregeleu gmeiBen door de politie van bet N oorderstatlon al tonden de bandbarers der orde langs dan geheelen weg al ware de czaar Tan BusUnd op bezoek I Op het perron was tot de ontTangst aanwezig de Britscbe gezant met een orcbideeenmiker doch de koningin liet zich maar heel eventjes door eu reetje dar gordijntjes küken aan de aanwezige politiemannen en om balt zeven te Luik ging t precies evenzoo door de enorme maatregelen der politie Toch is een heel nauwkeurig toekijkend reporter nog even ganw te weten gekomen dat de Koningin een KngeUche krant zat te lezen en dat ze daarna ging eten soep oxtail lamskotelet kip en andere smakelijke dingen I DOITSCHUIID Met gedwongen raat en de bniseiykbeid Tan dan keizer schijnt t al waer nit te weien Wilhelm II speelde avond aan avond zfn partijtje tkat waarby de bewegelijke Torst in een genoegelgke stemming verkeerde ondanks ziJn gezwollen rechterkoon Vrijdagnamiddag is de keizer voor teerst weer een ritje gaan maken met zijn vrouw In een gesloten rijtnig naar het mansolenm te Charlotteuburg waar een krans werd neergelegd ter gelegenheid van den geboortedag van Wilhelm I De zwelling onder het oog neemt niet zoo spoedig a als de keizer wel zon wenachen en een Lohengrinkeiier met een dik oog gaat toch nietl Toch heeft de keizer nker om het niet af te loeren tegenover bet presidium van den Pruisischen Landdag dat Vrijdag zp deelneming kwam betuigen maar weer eens een toespraak gehouden De aanslag vormde een gereedo aanleiding tot een releveering van den ernst der tijden de jeugd was gedemoraliseerd meende Wilhelm II en alle standen hebben daar schuld aan terwijl alle maatregelen dor rageering aan een ernstige critiek onderworpen worden waardoor bet gezag der kroon siuds don dood van keizer Wilhelm I aanmerkelijk geleden boeit Het verband tnsacben die daad van ean ongelukkige te Bremen waardoor evengoed oen gewoon burger bad getrollen kunnen worden en die afdwalingen des menschdoms volgeus den keizer valt niet zoo dadeiyk in het oog doch dat deze vorst vroeger of later min of meer in botsing moet komen met de moderne opvattingen n instellingen ichynt wel onvermydeiyk I BINNENLAND lotlardaa Beun f t I M Rottardsni D F i i Ml Rotterdam H 4 41 l tO l 7 J ll Oapalla Il 1 41 KInwarkark l ll l ll t Moordnekt l ll 4 oada 1 17 10 Il 7 tt 7 41 1 17 1 41 I II l Ot 1 14 I OI t ll 7 11 7 11 7 1 7 M 7 11 Soada gemk Moare 8a t nuM Ieg Vaorban a Haia ê Ml sHag Toorbug lMtun Zt Savsab Uo Oniidt rtatltoUai ai 14 a ai 7 117 41 07 at iaap kit aUt fMfen4 vailat ttatda Oadaw Waaid Umekt 1 07 Ulnekt tToanlea Oadw Ooida Naar het Vad met zekerheid verneemt lal de heer Kerdyk zich om geiondbetdsrtdanen nl t weder voor de Tweede Kamer Ttrkieabaar itellen Een wetsontwerp is aaa de Tweede Eaaei toegezonden hoodesde aaavnUing ra ToriMO ging der begrooting van Nederl Indié voor bet dienstjaar 1901 Uit het ontwerp van wat bl kt dat tot de betrekkingen van adsptrant eontrólenr en controleur by bet binnenlandsch bestuur adsis teutresident gewehtelgk secretaris resident en gesverneur alsmede tot de betrekkingen van relerendaris met uitzondering van die by de Comptabiliteit en secretaris bij de departementen van algemeene bargerlgk bestuur bg de Algemeene Secretarie en bg den Baad van Nederlandsch Indie daaronder begrepen de betrekkingen van algemeen secretaris en van gouvernementsaecretaris alleen benoembaar zgn a Zy die na te zyn aangewexen als candidaat Indisch ambtenaar hunne studiën hebben voltooid volgens de bepalingen van het besluit boudende vaststelling van de bgzoodere voorwaarden voor benoembaarheid tot betrekkingen bg bet binnenlandsch bestuur en by de Qouvemementsbureani in Nad Indië b Zy die bebben voldaan aan het examen bedoeld bij art 92 2e lid der wet van 28 April 1876 tot regeling van het hooger onderwya Stbl 1876 no 102 en uitsluitend voor de genoemde bnrean betrekkingcn e Doctoren in de rechtswetenschap en doctoren in de Staatswetenschap De minister van koloniën stelt telken jare na overleg met den Oonvernear Generaal vast hoeveel candidaat Indische ambtenaren zullen worden aangewezen Een derde van bet aantal plaatsen worJt in Nederland beschikbaar gesteld voor hen die in het bezit zyn van een getnigtchrilt dat zy bekwaam zgn tot studie aan eene universiteit verworven na afloop van een gymnasium met 6 jarigen carsns dan wel by eene commissie als bedoeld in art 12 der wet op het Hooger Onderwgs een derde eveneens in Nederland voor hen die in bet bezit zyn van een getuigschrift van eindexamen van de H B S met 5 iarigen cursus in Nederland en een derde in Ned Indie voor hen die in het it zyn van het getuigschrift van eind examen van de H B 8 met 5 jarigen cursus daar te lande In Nederland wg t de min van koloniën in Ned Indie de gouv gen da candidaat Indisebe ambtenaren aan De candidaat Indische ambtenaren worden opgeleid aan de Kyksnniversiteit te Leiden De verschillende eiameneischen zgn nader in het ontwerp nitvoorig aangegeven De verhooging der Ind begrooting 1901 bedraagt in verband met een en ander f 31 00 Hooldstuk V Binnenl Zaken wordt naar aanleiding van bet voorgaande verhoogd aet 1 10 U00 voor de hoogleeraren dia dienslltar zullen worden gemaakt voor de opleiding van Indische ambtenaren en met 1600 voor het aanachaflen van leermiddelen enz In de Kitting van de Kamer van Koophandel te Arnhem is behandeld het rapport in zake de verlaging van het tariel van drukwerken samengesteld door de heeren Ë G Coben R J C T Kolfschoten en J J Wentlnk In dit rapport wordt betoogd dat het belaag van handel ngverheid en algemeen varkeer en verlaging van bet drakwerktariel vordert De commissie vergeiykt de tari ran van venehillaiide Enropeeache landen met de onze en is van oordeel dat het Belgische tariel voor ons den besten maatstaf vormt zy stelt het volgeode tarief voor 25 gram I et 50 gr 1 et 75 gr 1 et 100 gr 2 cU 150 gr 3 et 200 gr 4 et 250 gr 5 et Beslaten werd ia den geelt van dit rapport een adres aan den minister s waterstaat h en n te richten In de varige vergadering werd reeds bealoten in den g e t der N meegaetae Kaaer een adrea aas den Minister te richten tot uitbreiding van het gewicht van brieven waarvoor 5 et verschuldigd is van 15 tot 20 gram Het Vaderland schrglt De haaren liberalen die uit de Liberale l nie zgn weggeloopeo doen deaken aan de kikkers die hnn Koning bebben gekregen Eindeiyk is thans het verbond tot stand gekomen waarvoor zoolang in t geheim is gewerkt Het woord is gesproken dat den heer Treub den toegang kon openen tot liberalen kring Daarmee is de heer Treub hun leidsman geworden en ze zollen weten wat dit zegt Nu hebben wy voor de Amsterdamsche herkiezing van den beer Treub vernomen wat de plicht is der jonge partg dis zich onder zgn vlengelen beeft gesteld Zelf execntie ten bate der sociaal democratie Waar de kenze staat tnsscben hem die de nrgentie van grondwetsherziening slet erkent al zgn zgn beginselen ook nog zoo voortreffeiyk en betrouwbaar en hem die strydt voor die urgentie al is hy sociaal democraat daar geen aarzeling maar den laatste gekozen Te Utrecht heette het nog palstaan tegen de oud liberalen en tegen de sociaal democraten na is het ten stryde zalfs tegen geavanceerdliberalen en v6ör den sociaaldemocraat Het is niet meer de eenling Treub die zoo spreekt het is Treub de leider van den vrgzinnigdemocratischen bond die deze leuze aanheft En de heeren Molengraatl Drncker Van Kaalte Fokker Smldt bebben het hoofd te buigen en te volgen zy kunnen zelfs niet meer protesteeren zy hebben zich overgegeven op genade of ongenade Zy hebben zelf zich den urgentiestrop om den hals geslagen Straks vindt de sociaaldemocratie het argent dien toe te halen Wg hebben het voorspeld en wy bebben gewaarschuwd Zal het in de Kamer den heeren Drncker Van Kaalte Fokker bevallen das te draven gedreven door de Trenbiaaascbe zweep veor de sociaal democratische 2 egekar Gemengde Berihten ta7 7 l 7 17 a a O riat rtraa a i 11 10 i ll t i ot l lt I t 1 17 11 441 l tt Mi 1 4 Ml 7 M k A 7 17 iJI Eo loadl De lente is allerwege in Eiropa op treurige wgze begonnen of eigeniyk uitgebleven Lage temperatunr met scherpen wind in ZuidFrankryk zwara regens met zwellende rivieren een groot getal zieken overal en groote schade door storm aan daken telegraaf en telepboonleidingen veroorzaakt kenmerken het eerste voorjaar der nieuwe eeuw Te Carrarain in Italië bebben zware regens den spoorweg voor marmervervoer vermeld jn Noord Dnitschland beeft het Woensdag en Ponderdag nog g iiwm rd tot leUi io in Leipzig Dresden a IVaikiart Ah het dit jaar maar niet gaat als in 1845 toen op 25 Maart nog gsacbuiteu over de dichtgavroren ZiMerzea gMen We Eustland vormt een Itzondering daar beeHaen deze week by aaidwaatenwind zich vaikiugd in een teaperatanr Tan oogevaer fr Mden In den tMnel die vaor dM Niw Toikaefcen spoorweg wordt gebootd is n ernstig ongeluk gebeurd Tegen technische waarschuwingen in werd gebruik gemaakt van t zWMe ladingen dynamiet teneinde daardoor den langzame voortgang van het werk te verbaasten Donderdag had een hevige ontploffing plaats door het springen van een groote hoeveelheid dynsmiet op een diepte van 140 voet Zes en veertig werklieden werden onder de painboopen begraven Eerst meende men dat niemand het ongeluk overleefd had doch nadat men met de reddingswerkzaamheden een aanvang had gemaakt bleek dat één werkman gedood was twee krankzinnig waren geworden eu vier zwaar gekwest waren Door de hardheid van den grond kwamen de anderen er ongedeerd af Opdwe Vtrjderiiig u Ga87erkn en te aOÜDA f gebonden DONDEBDAQ 21 MAAST ia het lokaal Nnt en Vermaak De Voorzitter Alaieen d nderlyke meter habt daarvoor dan komt het mg voor dat het ia warkgas Maar dat is aen kwestie van anderen aard Ik veronderstel nu dat wanneer er nog hearen zgn die waarnemingen bebben gedaan in dezelfde richting deze ongeveer alle op hetzelfde zallen neerkomen betzg bat gas wordt gebruikt voor gloeilicht of voor v rwarming of voor beweegkracht Ik waateb nu het volgende mede te doelen De verschillende klachten kier gebaerd zyn niet nieuw My is sedert raaaadeuvan verscbilleode zydeo gevraagd wat er took aaa het gas nwnkeeran kan want dat men veel meer gebroikt en het elfeet toch misder is Klachten over bet gas zgn bg bet pibliek spoedig gangbaar dua moet men met het in ontvangst nemen daarvan nit den aard voorzichtig zyn De klachten hier agn ecUec zoo vaelvaldig on o k in eigen kring was dat waar te nemen dat bet ng weucbeiyk voorkwam te trachten door een ondarzoek de gegreudhoid der klachten na te glMi Die overweging heelt aanleiding gegeven tat het bespreken van dit onderwerp in bet laboratoriam van de kaarsenfabriek aan bewgs dus dat daar nog wel over wat asdara gepraat wordL Wy zgn toen tot k t baduit gekomen dat het zeer wenscheiyk was die klachten te onderzoeken en te zien Wat daarvan was i 1 11 i 17 f M7 f M 7 11 t i t ll I e l l IMl 10 11 I M i l il lAOI l il 10 01 10 17 10 11 10 11 18 10 9 IL 10 41 11 U 1LI7 De heeren chemici vaa het labontoiius van de kaarsenfabriek zyn taen aas kat werk gegaan n hebben tact gai aan erna aekeikiadige analise onderworpen De waar aemiogeo die daarbg op uiterst secure wjJM lijn gedaan waren van dien aard dat onie vraag igeólgk zoo goed als gaheel a al was opgelast Die waameaiiagan habbeo tat deel gehad om te zienwelka miader oor ale kestanddeelen in het gat aanwezig waiea waarTta irg daa faiTloed konden nagaan op da kwaliteit Tan ket gas en waarin wg eventueel den grond konden vinden voor de klachten Ik moet rondait zeggen dat dat onderzoek zeer verrassende en wat de kwaliteit van het gas betreft treurige uitkomsten had Het kan niet anders of bet is te veronderstellen dat bg de hier aanwezigen ook op dat pnnt belangstelling genoeg in deze zaak is en met bet oog op deze bgeenkomst hebben wg gezorgd dat de uitkomsten van dat onderzoek beschikbaar waren Toor allen die hier aanwezig zgn en andere belangstellenden die niet aanwezig mochten zgn Verder heb ik goedgevonden den heer Geitel te verzoeken op dezen avond dat onderzoek en de uitkomsten daarvan nader toe te lichten en daaraan vast te kaoopen eenige beseboswingen over het fabriceeren van gas en over wat van een normaal samengesteld gas van goede kwaliteit raag worden verlangd Alvorens de heer Geitel het woord voert wordt in de vergadering rondgedeeld een gedrukt stuk van den volgenden inhoud Naar aanleiding van de vele kluchten over het door de Gemeente Gouda geleverde gas en door de vele ongerieflgkbeden by bet gebrnik van dat gas ondervonden hebben de ondergeteekenden een nader onderzoek ingesteld Te oordeelen naar verschgnsolen by het gebruik van meergenoemd gas waargenomen moest de oorzaak der slechte kwaliteit gezocht worden in een bnitensporig en zeer nadeelig werkend gehalte aan lucht Overwegende dat lucht bestaat nit + i znnrstof en ± U stikstof was bet wenschelyk het gehalte aan lucht door gasunalysen te bepalen Tot deze onderzoekingen diende het welbekende Orsatapparaat van welks goeden staat wg ons vooruit overtuigd hadden door eenige controle analyses van gewone lucht waarvan de samenstelling bekend en constant is Het gas werd gedeeltelgk onderzocht in het chemische laboratorium der Stearine Kaarsenfabriek alhier en gedeeltelgk ineen perceel op de Oosthaven gelegen in het centrum van verbruik beide voorzien van zeer ruime bsisleiding Alvorens tot het onderzoek ever te gaan werd langen tgd gas door het toestel geleid zoodat wg volkomen zekerheid badden dat werkelgk het door de gemeente op dat tgdstip geleverde gas voor het onderzoek beschikbaar was i e volgende resnltaten werden verkregen t oocoeot ootooi 3 O e o o o o r t 34 C4 c i M M oi Oi 00 ca cc cd c i c i a i oa oj Bsoi catoch öio Nthcno o odcJoitriiHiH S oj 04 o i 04 o4 oi i th t 00 e ïo eooo o T ïo c w oi ed 04 oJ oJ oj oj o co G i ori c4 oi i i i S 2 8 lOO HOQOfOOïOOïOr OOQOOïO oJerïcncrsoacM oooQodoiodcdcdoJcd iaoococotoco ciO otocotA tD o oa es ed4Ï oi cd en oi cd oï cd od o4 od cd II II I De analyses van tal van buiten en binnenliadMhe gaifabriAea hebbea ons aangetooad dat het gewoonigk in gas voorkomende zanrstotgebalte zelden 0 4 pCt bereikt in bet gas van de Stedelijke Gasfabriek te Amsterdam bedraagt de hoeveelheid znnrstof tnsscben 0 1 pCt en 4 pCt Dat ook de regeneratie in situ bg goede controle een in practischen zin zuurstofvrg gas kan leveren bewgzen ons de volgende cyfera ontleend aan bet Journal fAr Gasbeleuchtnng 1898 Pag 693 waaruit blgkt dat een gas met 0 5 pCt zwavelwaterstof en 0 35 pCt zuurstof in den vorm van lucht toegevoerd na de tweede zuiveringskist slechts 0 01 pCt vrge zunrstol bevat terwgl de zwavelwaterstof geheel vorwgderd is Vergelgken wg hiermede de door ons in het eerste gedeelte der nevenstaande tabellen samengestelde resultaten dun komen wg tot de overtuiging dat door de gemeente in de laatste maanden aan de gasverbuikers een gas geleverd is dat gemiddeld 2 8 pCt en 2 5 pCt zunrstol bevat hetgeen overeenkomt met een gehalte van 14 0 püt en 12 5 pCt lucht geheel en al waardeloos ja zells zeer nadeelig voor het licht zoowel als voor het warmte ellekt Hierboven spraken wg meermalen van den nadeellgen invloed welke lacht in gas op het licht en warmte ellekt heelt thans wenschen wg deze bewering door eenige cglers te staven welke wg ontleenen aan onderzoekingen van den beer Dr A Smits en G F van Limborgh van der Meersch scheikundigen aan de Stedelgke Gaslabriek te Amsterdam Volgens deze heeren neemt de lichtsterkte van glocilichtkonsjes voor ieder procent aan het gas toegevoegde lucht tnsscben 5 pCt on 10 pCt met 2 pCt al indien men dus in een gloeilichtbrander bg een verbruik van 115 Liter per uur met laclitvrg gas een licbtellekt bereikt van IH licht oonheden verkrUgt men met dezelfde biieveelbeid gas waaraan 10 pCt lucht toegevoegd is dus een volume Jvan 125 5 Liter slechts een licbtellekt van 79 2 lichl eonheden ol met 115 Liter slechts 72 eenheden De bovengenoemde heeren Sniits en Van Limborgh hebben verder aangetoond dat carbnreeren van gas voor gasgloeiverlichting absoluut geen reden van bestaan beeft het gloeikousje vraagt niet naar gas van hooge lichtsterkte maar naar een vlam van hooge toraperatnnr naar o groot warmteellekt en dat dit ook voor gasmotoren het geval is beboelt nanwclgks vermeld te worden Daar eerst s avonds het gas gecarboreerd wordt krggen groote verbruikers als do bezitters van gasmotoren ougecarbureerd gas dat met toevoeging van lucht hun motoren ontoereikend en zeer kostbaar maakt Daargelaten dus ol een levering van gas dat vermengd is met 12 5 15 0 pCt lucht in t algemeen te verdedigen is uit een technisch en economisch oogpunt is het zeer zeker af te keuren Om te kunnen constatceren of gas aan eischen van licht en warmte elfect voldoet zyn slechts twee apparaten benoodigd namelgk het Orsatapparaat om de samenstelling een Junker calorimeter om het warmteeffekt te controleeren heide toestellen zgn goedkoop te verkrggen zeer eenvoudig in de behandeling en geven uiterst nauwkeurige en betrouwbare resultaten Wg ziJn eventueel bereid over het werken met deze toestellen alle gewenschte inlichtingen te geven Dr A C GEITEL Dr D W IJ88EL Dl SCHEPPER Gouda Maart 1901 De heer Geitel Sinds lang reeds was het mg en mgne bnisgenooten zooals velen uwer opgevallen dat onze gloeikousje slechts dan goed brandden indien wg een of twee lucbtgaatjes dichtstopten dat gasconforen die vroeger onberiapelgk hnn plicht deden thans bg lager draaien terngsloegen dat hetzelfde gebenrde bg gaskachels waarvan ik er vier in mgn huis heb en ook dat by deze laatste was te verhelpen indien men den luchttoevoer door een klein stukje blik tgdelgk dicht maakte dan ging het vrg goed Maar het nuttig elfect van een gaskachel te controle ren is niet zoo eenvoudig waarom ik my daaimede nooit heb beziggehouden De verwarming van een bad gevnld met dezelfde hoeveelheid water duurde thans driemaal zoolang als vroeger en alle toegepaste middelen om in dien nood te voorzien bg dezen kouden winter bleken totaal onvoldoende Op 26 Januari waren van do vier kachels noob op de badkamer noch op de kamer van de kinderen in staat gebruikt te kunnen worden Dat mei daardoor eenigszins ontstemd geraakt is te begrgpen Ik heb daarom getracht de oenaak op te sporen waiit aan de leiding kon het niet liggen die was goedgekeurd door de gasfabriek zeil Immers toen ik dat hui ad overgenomen en de gasleiding daarin was aangelegd heb ik tot den gasdirecteur een verzoek gericht iemand te zenden om de leiding na te zien Na is er wel niemand geweest maar als niemand komt dan geldt dat alsol men daarmede stilzggend goedkeurt Ik heb mg ook overtuigd dat er op dien avond voldoende drukking as waaraan ik kan toevoegen dat vroogor die toestellen bg eene drukking van 30 mM volkomen bruikbaar waren Ik zal nu trachten precies te vertellen wat ik op dit oogenblik over de gaslabricago hier denk op grond van dat onderzoek Maar om dat duidelgk te maken en de details daarvan goed te doen begrgpen scbynt het mg r iet overbodig eerst te veriellen wat ik onder gas versta en iu de technische wereld daaronder algemeen versijian wordt Indien men n I eene zekere ateeukolensuort de kenze daarvan hangt af van den directer on daarvan eigenigk ook de kwaliteit van het gas dat mon daaruit verkrggt in daarvoor passende gesloten toestellen sterk verhit krggt men behalve de cokes die in de retorten achterblijft en de teer in het teerwater een gasvormig product dat is het wat men na bcboorlgke zuivering en zonder toevoeging van wat ook algemeen onfier gas verstaat Het door alkoeling van teer ea andere stollen bevrgde gas laat men door kisten strgkou waarin zich op horren bevindt gzer oxyde gzer oer en ook door kluten op gelgke wgre met kalk geladen Deze laattite nemen uit het gas bet koolzuur op zoowel dat wat door de sterke verhitting der kolen vanzell ontstaat als dat wat gevormd wordt indien bg het opnieuw laden der retorten lucht toetreedt tot de gloeiende kolen De kalk verliest na eenigen tgd hare waarde en wordt als onbruikbaar uit de kiaten verwgderd Het g oroiyde dat in hoofdzaak dient om de zwavelwaterstof op te nemen kan qok slechts korten tgd gebroikt worden dan werd het vroeger nit de kisten gehaald op den grond uitgespreid en door de zuurstof die bet van de locbt kreeg kon bet zgn oorspronkelgk werk weer verrichten bet werd op deze wgze geregenereerd Spoedig bleek nu dat hetzollde deal bereikt kan worden door in het gas voor de gzerkisten zunrstol in te blazen of als men zooals meestal het geval is bet gas nit do retorten alznigt daarbij door den exhauster lucht te doen inzuigen De hoeveelheid lucht noodig om de zwavelwateratol uit t gas te verwgderen want daarom draaitoigenIgk de geheele zaak is afbaiikelgk van bet gehalte aan zwavelwaterstul m het g as zeil In eene goed geleide fabriek wordt van tgd tot tyd de boeveelüeid zwavolwaterstof in het gas bepaald en naarmate daarvan de toevoer van lacht ol zunrstol in den vorm van lucht geregeld Nadat bet gas met de hoeveolheid lucht de kisten met yzerox yde heelt gepasseerd ia daaruit de zwavelwaterstof en do zuurstof verdwenen d w z theoretisch gesproken Ik wenach daarom hier eenige cglers mede te deelen ontleend aan het Journal lllr Gasbeleu htung die teer betronwbair zgn Gas met U 5 pCt zv avelwaterstot en 9 33 pCt zuurstof bevatte na de eerste zuivering 0 06 pCt zw w st on 0 12 pCt z stol en na de tweede zuivering respectieveiyk O ÜO pCt en 0 01 pOt bg gas van 0 48 pCt zw w stof en 0 38 pOt z stol waren de cglers 0 07 pCt 0 14 pCt en 0 00 pCt 0 01 pCi Dat deze wgze van werken voor do gaslabricago veel arbeid en ruimte bespaart befaoelt nauwelijks gezegd te worden en daarmede wordt een resultaat verkregen 4at niets te wenschen overlaat Tal van analyses zou ik nog kunnen meededen maar ik zal dat niet doen aangezien dut eigenigk van weinig belang is Alleen wil ik nog meedeelen dat in het Amsterdamicbo stadsgas ongeveer voorkomt 1 5 pCt koolzuur en 0 1 pCt 4 0 4 pCt zuurstol hetgeen overeenkomt met ongeveer J pCt tot hoogstous 2 pCt Incbt meer dan voor de zuivering noodig was Als nu de lucht eenvoudig wordt toegevoerd door een meter die geplaatst wordt voor den exhauster zoodat men altyd In staat is ieder oogenblik de vereischte hoeveelheid lucht in het gas te zuigen tcrwyi aan den anderen kant een meter wordt geplaatst die de hoeveolheid gas meet uit de retorten getrokken dan kan men wanneer de toegevoegde lucht 1 pCt i 2 pCt niet te boven gaat een uitstekend gas verkrögen dat voor het gebruik van gloeikonajes motoren enz volkomen geschikt is Maar als nu evenwel de Indit wordt toegevoegd in eene grootere hoeveelheid dan noodig is als b v ergens in de leiding voor de exhauster een lek is dat echter bg beboorlgk onderzoek onmiddellgk kan worden gevonden dAn zal het zuurstolgehalte n het gas zeer toenemen Maar er is een zeer eenvoudig middel om den luchttoevoer in bet gas te controleeren Het toestel dat daarvoor wordt gebruikt ia bet eenvoadige Orsat apparaat en de raaultaten daarmede te verkrygen zgn bnitenr elke betwjsting absoluat juist Als Inen nu nagaat dat 21 deelen zunrstol geiyk staan met 1 Q deelen Inctt dan kan men direct nit bet zuurstolgehalte afleiden de hoeveelheid lucht die in het gas is ingeblazen hetig door oen lek ol met opzet Nt heb nu eenige dagen na 26 Januari nagegaan boeveel znuratol is in het Gondsche stadigas en heb daarbg ala verrassende uitkomst getfonden dat in de eerste dagen van Februari het gemiddelde znnrstolgebalte bedroeg 2 8 pCt vertegenwoordigende ongeveer 13 pCt i 14 pCt lucht meer dan voor do mivorfaig noodig i Het i mjj eeriyk gezegd ondifidelfk dat zelfs by eene opper vlakkige contrdle een lok dat Ma dergoigke hoeveelheid lacht doorlaat onopgemerkt is kunnen biyven Ik zal op dat oogenblik niet denken dat hier opzet in het spel is en dat hier lucht voor gas wordt verkocht Iu de laatste helft van Februari is dat gehalte eenigszins gedaald hoe i eet ik niet maar als de oorzaak een lek was dan had dat eene zeer merkwaardige eigenschap n 1 deze dat toen door de Kamer van Koophandel een adres aan den Baad word ingediend over de kwaliteit van het gas het lek onmiddellgk kleiner werd I Vrgdags kwam het adrei in eu Zaterdags wai bet zuurstolgehalte gedaald van 2 8 pCt tot 1 8 pCt dus met 1 pCt hetgeen beteekent 5 pCt minder luchttoevoer Twyiel u thans nog aan opzet dat wg lucht voor gas betalen f En wel volkomen waardelooze lucht die bovendien nog nadeelig is voor de lichtontwikkeling Zooals het gas thans geleverd wordt bevat het nog 8 ü 10 pCt lucht en deze betalen wg voor gas Eene dergeiyke wgze van exploiteeren van eene gemeente inrichting werpt een eigenaardig licht én op hot Dag Bestuur èn op de gnscommissio Deze zaak van een moreel oogpunt hier te beschouwen acht ik overbodig aan heeren Raadsleden kan dat worden overgelaten die B en W en de gascommissie daarvoor tor verantwoording znlltn roepon Wordt vervolgd STADSNIEUWS GOUDA 25 Maart 1901 Het programma door den heer Henri M Dekking Donderdagavond in de Nats loiing voor te dragen luidt aldus Cyrano de Bergerac van Edm Rostand Een Zilveren Brnilolt Margadant Van jonge Dichters Het Knappe Kind H M D Hot Eerste Itt tirs Villi 11 MA BT I Vikrt MicDtaLi u un led W S 7S tiisU rtlHiii Motkn i dllu iU dllc I KI 81 11 14 10 a 91 dito duo dito 8 llciia t Ui I Oouil tlll aat iTAUS l i nhr ritaliai ll i OotTBNR Obl in ctpitr 188a i duo a i lver IIAI i PoETua4L O tl met coupon 1 dito tiokat I aoiusii Obl lUannü 1814 4 duo Oacoiu 1110 4 d lo bil Holbs 1881 4 d to b4 Hop llta ao 4 d to io KOud Iwiu IBBS 8 AWt diu dito list i 87 SI 14 17 100 IO M 178 410 Si 101V H4 1 8 löT 111 Sfahjn Pttrp t aohutd 1881 4 Toasiij Gaiir Cour leau IIV0 4 0 litDing aarie D I Oao lamin tent 0 iilii Am Bp oblg 181 Hititoo Ui II Soh lliO 8 VaN EUlbjL Oht 4 oalwp 1811 AviTiaDiiH Obhgttioa 18s8 I lioTTtaDAM Bta t labu 1804 I NlD N Ktj Hindtia aaod Arand h Ttb MuOrtituIm DeliMtntaohappy dito Ar Hypotbeokh pandbr 4V C nlt Mij ilerVoratoni aaud aflr Hvpotb tkl pandbr 4 N derlitida he St ik atad Ned Hatidaloitttaeb i uito N W V Pao H p ptndbr 8 lluti Hy otlietiitb ptndlir Vl Utr Hvinthaekb duo 4V OoarlNi O t Honit bank tan l Itutl HyiM the kbauk pandb i AHltiKA Sqiii by poth pandb 4 Htiw h O Vx U n on t iioV Ill 117 158 100 Vi ill 104 Vi Vkii HoII ij Upuir Mij tand Mil I 1 Jii il t at Hp ataii Ked I d S i Hinrag m tand Nwi Zuid Afr eSpnn aand S dU libi Ito 18 duo 41 iTAUIÜpoor I lS87 s A liol I S Zuidlol Sp mU A M bl S Hol K Waraobnu W mien tand ai BI Ir Hu a 8p M j l obl 4 Bal iaohe ito at d j Pa lowt dito itad i Iwaiig ombr clilv aaud HVi gank Cb Al0 8p kap obl 100 rilt lltO Ohtia II l f 104 Lmimk Juni P o Sp Mij obl I jg Cb a fc North W p O f NU JW dit dito Win 4t eter obl 7 140 Deurer It Rio Or Sp eert f a 87 h lllinola Central ob i sond 4 101 Laaiar fcNt hfilliOeri au i 4 Heliro N Bpir M 1 e livp a a 104 Mi a lCanat f 4 pGt pref Rand N VortOiuasofcWeet iid 11 P tnn dto Ohio oblig e Oregon Calif Irlhyp in good 5 10tV 8t Paul Minn k Itanit obl Un Pab Uooflgn obig 8 dito dito Lirio Col Ie bjrp 01 Camaoa Can South Ghert v aaad 17 Tbm C Rallw k Ht Io h 4 0 0 Amaterd Omnibui Mij iand 101 Kto Stad Amiterdam and 1 101 HItd iBo lerilam tand I lOt Bitoil Stad Antwerpen 1187 1 Siad Bruatal 1881 100 UaKa TbelaaReaallrO aelae 4 1I7 O itTI StaauTeeoiR 1810 i n7 K K Ooit B Cr 18aOI 101 Sruia 8tKl Utdrid lia 14 Kas Ttf Bai Arb Spod eert I 1