Goudsche Courant, zaterdag 7 maart 1903

wordt door een ander blad tui laatitgenoaad orgaan een recht op antwoord kan eiichen Alzoo waa de Croix niet rerpUeht om een antwoord op te nemen ran het ProUsUntube blad Signal dat iS xonder den direetenr te noemen had aangerallen Te Farjji heeft zich een Aaeociation néerlendolran aiae gevormd wier hoofddoel ia de betrekkingen taucheo Frankr k en Nederland te begunstigen Het bestnnr bettaat oit de heeron Ph L Van Hemert preiident L Samion penningmeester baron J CoUot d Escnry seereUria Q Heelejr H De Jong Joh Pierson 8 A Van Baalte en H N Roepins Van Zevenbnizen DdrrscBLAjmDe gezamenlijke smeden in de wielensmelertl Yan Kmpp te Essen hebben wegens de invoering van eei nlwjwe arbeidsregeling die voor hen nadeèlig is den arbeid geitaakt De koetsiers van de Taiametermaatscbapptj te Kenlen hebben hnn staking opgeheven De directie verzekerde linn eendagloon van 2 mark en 16 pCt der ontTangsten Vertegenwoordigers van alle liberale richtingen in bet koninkrijk Beieren hebben besloten een groote samenkomst tebeleggen ten einde in verband met de politieke veranderingen door de miniaterieele crisis veroorzaakt hun bonding tegenover het Centmm te bespreken Na de beSediging der reernten te Willemshaven heelt keizer Wilhelm den Ëvangelischen en den Katholieken geestelijke die de plechtigheid badden geleld eenexemplaar van sijn vertoog Badel nnd Bibel ter hand gesteld Den recroten sprak de keizer toe met een rede waarin bij ben aanmaande lijf en leren voor de vlag over te hebben zoodat ii voor hon geweten zonden kannen verklaren Ö j zyt nw eed getrouw gebleven n hebt de vlag rein smetteloos in eere gehouden tot op het laatste oogenblik Het linieschip Kaiser Withelm U met den keizer aan boord is eergisteravond nder geleide van de Niobe en de Sleipaer om kwart over zessen v6or Helgoland angekomen verwelkomd door de saluutteltoten der atrandbatterü aldaar Oioot Bbittahiiu Lord Kitchener is van zins een groote kervorming in te voeren in bet Indische leider bestaande in een vermindering van den eneralen staf aanvnlling van de regimenten versterking der bereden infanterie verbetering van den transportdienst enz De leden van den faad des onderkonings zijn niet erg met deze hervormingen ingenomen en men verwacht dat er menig hartig woordje tusachen hen en lord Kitchener Ul gewisseld worden als deze om het geld voor zijn hervormingen komt vragen BINNENLANDe Men meldt nit den Haag Het is thans bepaald dat Dinsdag 10 Haart a s des voormiddags te Unren de openbare zitting der Tweede Kamer zal hervat worden Bü KoninkH k bMTnirïr machtiging verleend aan den Commissaris der Koningin in Znidholland tot het bijeenroepen van de Staten dier provincie in buitengewone verfkdering op Dinsdag 21 dezer ten einde alsdan aan de orde te stellen lo vaststellen der voorwaarden waaronder door de provincie aan de Maatschappij tot Exploitatie van Tramwegen ten behoeve van den aanleg en bet in exploitatie brengen van den spoorweg van Oonda naar Schoonhoven een renteloos voorschot wordt verleend 2o bet treffen van voorxleningen in verband met de invoering van de Ongevallenwet 1901 8 voorziening In de uitbetaling van hetgeen Toor 1908 en 1903 aan het bestuur der Vereeniglng tot Christelijke verzorging van krankzinnigen en zennwiydera in Nederland verschnldigd is of tal sün Stct Hoewel de stand der werkzaamheden in de byeengekomen Ie en 5e afdeeliog der Tweede Kamer dezen middag deed voorzien dat de openbare vergadering ook nog niet tegen heden Vrydag kon worden belegd is de dag voor de interpellatiSn Hees en Troel tra weer onzeker geworden door ontvangst TU een telegram meldende dat de heer Troelstra die reeds gisteren ongesteld was door de influenza is aangegrepen en daardoor verhinderd ia de eerstvolgende dagen un de werkzaamheden deel te nemen De entTOlgende rergaiering wordt nu tegen i Dinsdag des voormiddaga 11 uur verwacM Het het opmaken van het voorioopig verslag van het afdeelingsonderzoek over de drie regeeringsontwerpen wordt buitengewone spoed gemaakt Niettegenstaande twee afdeelingen zich gisteren nog bezighielden met de bespreking van de artikelen der ontwerpen heeft de commissie van rapporteurs zich reeds Woensdagavond geconstitueerd en dr Nolens totvoorzitter benoemd waarna zij is overgegaan tot vaststelling der hoofdpunten betreffende de algemeens beschouwingen die in alle afdeelingen gesloten zjjn H H de Koningin ontving in antwoord op een door Haar aan den Pans gezonden telegraflschen gelukwensch het navolgend telegram A Sa Uajesté Wilhelmine Seine de Hollende la Haye Que Votre Majesté venille agréer nos remerciments sincères pour Ses felicitations i l occaaion de Notre iubilé LEON XUI Uit Den Haag meldt men Beeds kort na de indiening van het wetsontwerp tot vorming van een spoorwegbrigade hebben zich tal van personen aangemeld voor eventueele betrekkingen by dien dienst Naar wy vernemen zal de eerste algemeene vergadering van don Bond van Orde van H S M personeel worden gehouden op Zondag 15 Maart e k te Amsterdam In den loop dezer maand zal de beer S van Houten voor de Liberale Kiesvereeniging te Wngeningen het tegenwoordig kiesrecht verdedigen tegenover bet ingediende ontwerpDmcker c s Gemeng de Berichten Kort recht In een der modemagazünen te Londen had een jong meisje dat daar in betrekking was eenige voorwerpen gestolen Zg werd voor de keus gesteld tnsschen een aanklacht by de politie en een licbanelgke kastyding Zy koos do laatste en werd nn door de eigenares der zaak een dikke dame opeen tafel gelegd Daarna kreeg zg een kastyding op het naakte lichaam Het meisje verhaalt dat zy ontzettende pyn leed en eerst na verloop van 10 minuten bevryd werd Verscheidene dagen kon zg niet zitten Ook in andere winkels moet dit systeem worden toegepast zelfs tegenover bezoeksters die op diefstal betrapt worden en liever niet voor den rechter komen In eene brochure uitgegeven by Kemink en Zoon te Utrecht gatUeld Een ernstig woord tot het Nederlandsche volk of het sociale vraagstuk uit een christelgk en maatschappeiyk oogpunt beschouwd door Opmerker wordt de oprichting bepleit van een bond voor alle christenen in het land waartoe antirevolutionairen vrge antirevolutionairen roomsch katholieken chrlstelgkhistorischen en liberalen geen vryzinnige liberalen voegt de schryver er bg die allen onder de rubriek christenen kunnen gerekend worden het initiatief zouden moeten nemen Het doel van dien bond zon moeten zyn in voorkomende gevallen elkander ie steunen by geschillen welke er mochten plaats grypen in het maatschappelgk leven raadgevend verzoenend en helpend ook financieel op te treden Oeen der leden zou op eenigerlei wyze in verhouding mogen qtaan met het revolutionair beginsel Aan alle leden van den bond zou het verboden zgn ooit in gemeenschap met anderen het werk te staken en zoo sg in hun arbeid door anderen belemmerd worden of hun dien onmogeiyk wordt gemaakt ton de bond voor hen moeten optreden In zulk een bond ziet de schryver een middel om het sociale leven in de rechte bedding te leiden en het revolutionair beginsel in zgn voortgang tegen te staan en ürachteloos te maken Ook de barbiers van Laren dreigen met staking Zy hebben een loontariet vastgesteld bevattende 8 artikelen waarvan de voornaamste lyn Ieder zal voor eiken keer scheren 5 cent betalen haarknippen voor klein en groot 5 cent per keer zy die aan eigen hnis willen bediend zyn zullen daarvoor volgens staat en omstandigheden worden berekend Hg die een barbier met schuld verlaat zal den derden Zaterdag dit moeten voldaan hebben of hy zal door zyc nieuwen barbier worden geweigerd Dit manifest is door de Laarder barbieratrust onderteekend die thans wacht op de dingen die komen znllen Tel Eergitterennacht is in zyne onderUeeren uit het krankiinnigengiUcht U Hedemblik ontvlucht Priedrich Flnsch de hoteldief die eenigen tgd geleden in het Bible hotel te Amsterdam een zgner mede logé s bestolen heeft en ook te Rotterdam een dergelgk feit gepleegd had Kort na zgn arrestatie te Amsterdam hield hg zich gek en werd deswege tot een onderzoek naar Hedemblik vervoerd N ï d D Hen schryn aan do N R Ct Tnsschen de tations Hürstel en Nodde Pr viel dezer dagen een 7jarig meisje nit den in volle vaart zgnden sneltrein De doodelgk beangste ouders stegen in Nodde nit om ban kind te zoeken maar wie beschrgft hunne vreugde toen een baanwachter bet dood gewaande kind ongedeerd in de armen der moeder tegemoet mierde Door de directie der Ezploitatie Haatschappg is een schrgven gericht aan de stationschefs waarin dezen wordt ver ocht met de uiterste nauwkeurigheid te willen letten of op hun stations manifesten van beleedigenden of oprnienden inhoud worden verspreid Het personeel dat zich hieraan schuldig maakt zal onmiddeliyk geschorst worden en voor ontslag worden voorgedragen Men meldt uit Utrecht Het bericht in het N v N dat er aan de centrale werkplaats derStaatsspoor te Utrecht 31 werklieden zonden ontslagen zgn wegens dienstweigering bg de jongste werkstaking is geheel uit de Incbt gegrepen Graaf Posadowosky de staatssecretaris voor binnenlandache zaken van het Duitsche Ryk beeft een onderhoud gehad met een comité dat er naar streeft do verplichte wetteiyke verzekering nit te breiden tot beambten en bedienden in bgzondere bedryven Hg verklaarde in beginsel voor het plan te zyn en verzocht een nadere omschrgving van hetgeen onder die benaming is te verstaan van het aantal daartoe behoorende personen en hoe men zich de regeling voorstelt in verband met de bestaande verzekering van werklieden en staatabcambten De minister heelt een zgner hoofdambtenaren dr Beckmann met de verdere behandeling van dit onderwerp belast In verband met het drama te Piétre bois in BelgiB zgn twee broeders en de vader van Tbeys den man die eerst door den gendarm Leclercq was doodgeschoten gevankelgk weggevoerd Uit inlichtingen door de Etoile ingewonnen blgkt dat het eigenlijke gevecht begonnen is na een twist ontstaan tnsschen zekeren Nlcoiaas Collard en den gendarm Leclercq over de kwestie of de laatste het recht had den eerste het maskeren te verbieden De gendarm heeft in dezen twist Collard een stomp met den geweerkolf toegebracht dat hy omviel De andere gendarm Henrard richtte hem op teiwgl het volk in en uitliep en onder elkaatvoort vocht Theya maakte en f eudarm scherpe opmerkingen over zgn geïrag zeggende dat het schande was een man die hem niets gedaan had zoo te slaan Hen moet daar laf voor zyn zegde hg Wat zegt gg daar f had Leclercq hierop geantwoord en zyn karabgn ladende schoot hy en Theys viel met doorboord hoofd dood neder Daarop volgden neiuwe opmerkingen ditmaal van den anderen gendarm waarop Leclercq dreigde een tweede maal te zullen schieten indien het noodig was Daarop nam elkeen de vlucht uitgenomen degenen die den getroffene verzorgden De pastoor werd geroepen maar toen deze kwam was Theys reeds dood De vader van Theys die thuis kaart speelde werd geroepen en terwgl Henrard hulp ging halen naar de brigade werd Leclercq door het volk beleedigd en ten slotte aangevallen Hen weet het overige De lynchers waren zoo verwoed op Leclecq dat zg zgn lyk nog trapten en verhavenden en zelf nog een stoel op zyn hoofd stuksloegen Hen schryft aan de N R Ct In eene Frlescbe gemeente weigerden eenige huurboeren een adres te onderteekenen ter aanbeveling van een der sollicitanten voor de betrekking van burgemeester dier gemeente De eigenares dier boerderyen gaf daarop aan die boeren kennis dat zy met Hei a e de door hen gehoorde perceelen moesten verlaten waaronder er een is die 24 jaar als huurder de boerdery bewoonde Algemeen werd bet niet onderteekenen van het adres als de reden van dit besluit beschouwd en ren de zgde der huurboeren en anderen werden pogingen aangewend de eigenares van gedachten te doen veranderen Dit is evenwel niet gelakt zg handhaaft het eens genomen besluit Terechtstelling van Edwards De moordenaar Edwards ter dood veroordeeld wegens moord op de familie Darcy bestaande uit drie personen man vrouw en kind welke hg begraven had in een tuin te Camberwell is Dinsdagochtend negen ttsr in de gevangenis te Wandsworth opgehangen In den loop van het proces stalde Edwards zich aan als een krankzinnige zog der er evenwel de gezworenen van te kannen overtnigen dat hy in waanzin gebak deld had Toen by hoorde dat het uur van z dood naderde gaf de moordenaar bigket van groeten moed en antwoordde hg dat hg gereed was Om zes uur werd hg gewekt Hg out beet met den grootsten smaak schreef een langen brief aan den staatssecretaris voor binnenlandsche zaken den eenigen beslis ser over gratieverleening in geval van doodstraf en verklaarde daarin dat bg niet de hoofdschuldige was van de misdaad te Camberwell maar eenvoudig medeplichtige In dien brief vermeldde hg den naam en het adres van den aanlegger en van den uitvoeder der gruweldaad Het plan was volgens hem om den ongelnkkige Darcy slechts te berooven maar daar deze tegenstand bood had hg hem gedood evenals zyn vrouw die ter hulp kwam en het kind dat schreeuwde Het gerecht heeft een nieuw onderzoek geopend in verband met deze bekentenis kort v6ór den dood Een merkwaardig incident heeft na afloop van de terechtstelling plaats gevonden met den scherprechter Bellington Toen deze per sneltrein van de terechtstelling terugkeerde en in den trein in slaap was gevallen werd hg door een man gegrepen en nit den waggon geworpen Daar de trein toen juist zjn vaart verminderd had was de val niet noodlottig Een half uur na het ongeval bemerkte de mnchinist van een volgenden trein dat er iemand op den weg lag bg stopte en vond Bellington buiten bewustzgn Hg bleek eenige kneuzingen en verwondingen aan den pols en den voet te hebben bekomen en is overgebracht naar het ziekenhuis Tot de bedenkelgkste verschgnseien in de dagen van strgd die wg thans beleven behoort zeker dat de socialistische en anarchistische elementen zich van de beweging trachten meester te maken en het hoogste woord voeren Getuige weder de vergaderingen eergisteravond te Amsterdam en in den Haag gehouden In troebel water visschen ia blijkbaar de lens dier leiders en woordvoerders die na eenige jaren vnn onderlingen strgd thans de handen weder inéénslaa n nu de kans schoon is om de maatschappg omver te werpen De parlementaire groep die heette den weg van ordelgke hervorming te willen inslaan gaat weder samen met de revolutionnaire die onder den heer F Domola Nieuwenhuis een tgdiang op den achtergrond was getreden Door hetgeen zg den werklieden voor spiegelen omtrent den heilstaat welke op da omverwerping der maatschappg zal volgen krygen zg vat op een groot getal onnadenkenden Hun voornaamste wapen bestaat in de overdreven schildering van de bastaande misstanden Vooral door dit laatste trekken zij velen tot zich Wat is het beste middel tegen deze gevaarIgke socialistische en anarchistische nctief Dwangwetten Strafbepalingen Wie zoo oordeelt volgt de bekende struisvogelpolitiek ziet voorbg dat men door zulke middelen de oorzaken niet wegneemt evenmin als men een krankzinnige geneest door hem in een dwangbuis te steken Alleen door krachtig streven naar verbetering van sociale toestanden kunnen de oorzaken worden weggenomen die nu aan de revolutionaire elementen zoo groeten invloed geven Daartoe kan de spoorwegenqnête welke de regeering heeft voorgesteld in hooge mate medewerken Maar daarnaast spanne zg liever dan voor strafbepalingen zonder meer al haar krachten in om door spoedige regeling van het arbeidscontract de invoering van scheidsgerechten bg arbeidsgeschillen de verzekering tegen ziekte en voor invaliditeit en den ouden dag te toonen dat de belangen van de werklieden haar w e r k e 1 g k ter harte gaan Dat is het meest noode Zoo alleen kan onder de arbeiders het denkbeeld bestreden worden dat zy enkel van socialistische zgde heil hebb n te verwachten Handb Stadsnieuws KlUDA 6 Haart 1903 De le luit J H van den Oudendyk Pieters van het 4e reg inf alMer wordt 18 Hei gedetacheerd by bet korps genietroepen te Utrecht In de Nuts Spaarbank alhier werd gedurende de maand 1903 ingelegd f 16358 79 terugbetaald f 13973 40 Aan de raadsleden zyn de volgende ingekomen tukken toegezonden Gonda 3 Haart 1903 By zyn besinit van 7 Februari 1902 bepaalde de Raad overeenkomatiglde door ons overgenomen voorstellen van 12 17 December 1901 van de Commissie van bgstand in het beheer van het gemeente pensioenfonds dat wanneer aan eene vaste jaarwedde genietende ambtenaren beambten en werklieden der gemeente voor wie de verordening van 9 Hei 1899 regelende de uitkeering van loon bg ziekte niet geldt wegens tgdeiyke ongeschiktheid tengevolge van een ongeval krachtens de artikelen 20 en 21 der Ongevallenwet 1901 eene tgdelgke nitkeering of eene rente wordt uitbetaald voor den duur dier tgdelgke ongeschiktheid hunne bezoldiging wordt verminderd met het bedrag van de over geiyk tydvak uitbetaalde uitkeering of rente Redenen van comptabelen aard maken het gMienscht dat deze vermindering der bezoldiging wel desnoods geschiede in den vorm eener inhouding doch worde beschouwd als eene restitutie door den belanghebbende aan de gemeentekas en eventueel aan de kas der gemeentegaslabriek In verband daarmede is het tevensnoodig op de gemeentebegrooting een ontvangpost te brengen voor deze in te honden of te restitueeren bedragen waartegenover dan de aan de Rgksverzekeringsbank terug te betalen toegekende tgdelgke nitkeeringen en renten in uitgaat komen wy hebben mitsdien do eer den Raad de volgende wgziging der gemeente begrooting voor 1903 voor te stellen In Hoofdstuk VI der Ontvangsten wordt gebracht een nieuw artikel 7a Ternggave door ambtenaren van een deel hunner bezoldiging overeenkomende met hun krachtens de Ongevallenwet 1901 toe te kennen tgdelgke nitkeeringen en renten Volgnummer 44ii ten bedrage van f 200 artikel 4 van Hoofdstak XII der Uitgaven Uitgaven ingevolge de Ongevallenwet 1901 Volgnummer 186 wordt verhoogdmet f200 Gouda den 3 Haart 1903 Regenten der beide Gasthuizen hebben ons medegedeeld dat het hnn dringend noodig voorkomt eerlang volledige nitvoering te geven aan het op advies van den Geneesheer en den Heelmeester opgevatte searnemen om de verpleging van de patiënten in het 8t Catharina öasthnis of Ziekenhuis uitsluitend aan deskundige verpleegaters toe te vertrouwen Om een einde te maken aan allerlei klachten niet alleen van de behandelende doctoren maar ook van de patiënten zelf wenschen zy de oppasseressen en de wakers van lieverlede al te schaften en hunne werkzaamheden aan verpleegsters op te dragen Het aantal verpleegsters dat thans 2 bedraagt zoude daarom op 4 moeten worden gebracht terwyi in het Ziekenhnis de noodige vertrekken zonden moeten worden beschikbaar gesteld om dit personeel bebooriyk te kunnen huisvesten Bg het zoeken naar eene gelegenheid tot huisvesting zyn Regenten uitgegaan van het denkbeeld dat de verpleegsters zoowel overdag als des nachts in de onmiddellgke nabgheid van de Ziekenzalen moeten verbigven opdat zg ten allen tgde gereed knnnen zgn bg de patiënten hnlp te verleenen zoodra die noodig raecht zyn vandaar dat hun streven is geweest die gelegenheid te vinden in het Oosteiyk deel van het gebouw waar de ziekenzalen zyn Zg wenschen dat op de achterbovenzaal thans in gebruik als bergplaats van bedden enz aan de zgde van de binnenplaats een paar vertrekjes worden getimmerd welke dienst znllen doen als slaapkamers voor de verpleegsters en dat het beneden vertrek waarin thans het kantoor van den Hnismeester is gevestigd worde bgericht tot zit en eetkamer van de verpleenters Zooall D oit de hiernevens overgelegde correspondentie tnsschen Regenten de Doctoren en ons College bigken zal bestond by ons aaovankeiyk eenig bezwaar tegen de bovenbedoelde vertimmering Na ontvangtt van het laatste schrgven van Regenten waarin zy ons mededeelden dat zg de zaak nogmaals hadden onderzocht en overwogen en daarby tot het besluit waren gekomen dat zy hun voorstel mede aanbevolen door den Geneesheer en den Heelmeestervan het Ziekenhnie moesten biyven handhaven en geen ander plan konden indienen hebben wy evenwel gemeend ter vermgding van verdere vertraging in het voorstel te moeten berusten in het stellige vertrouwen dat de te maken kosten in den eersten tyd niet door meerdere uitgaven znllen worden gevolgd wy hebben mitidien de eer Uwe vergadering in overweging te geven ons College te machtigen in het 8t Catharine Oaathiis ol Ziekenhuis de bedoelde vertimmering te doen plaats hebben en tot Ut einde dei post op de Gemeente begrooting dienst 1903 voorkomende onder Art 2 van Hoofdstuk V der Uitgaven Onderhoud van huizon torens poorten en dergelgke gebouwen voor den openbaren dienst bestemd niet in andore hoofdstukken begrepen Volgn 112 met f 350 te verhoogen te vinden door afschrgving van den post voor Onvoorziene Uitgaven dier Begrooting Gouda den 3 Haart 1903 Vóór de vaststelling der thans vigeerende Verordening regelende de bonwpolitie in deze gemeente werd door ons College aan don heer E J van der Hegden alhier vergunning verleend om op de toenmalige kadastrale perceelen Sectie A nommers 3312 3313 en 3314 een weg aan te leggen aansluitende aan den openbaren weg de Boelekade Aan de vergunning tot den aanleg van dezen weg zgnde de tegenwoordige Jan van der Hegdenstraat werd ala voorwaarde verbonden dat de weg over zyne volle lengte eene breedte moest hebben van 10 U dat de weg vóór den 1 Januari 1901 moest worden bestraal met goede vlakke atraatklinkers Waal of Vechtsche steen en wel zoodanig dat vóór dat eene der langs don weg te bouwen woningen betrokken werd bet daarvóór gelegen gedeelte bestraat en aan de bestrating van de Boelekade aangesloten moest zgn dat het peil van den weg minstens even hoog zon zgn als dat van de Boelekade op het pnnt van aansluiting dat de weg vóór 1 Juli 1899 ten genoegen en in overeenstemming raat de voorschriften van ons College voorzien moest worden van eene rioleering bestaande nit aan de eene zgde vier en aan de andere zgde drie straatkolken verbonden hetzg onder iing hetzy elk met eene in den weg te leggen leiding van Engolsche aarden buizen loopende van het punt van aansluiting met de Boelekade af tot aan de Jan VerzWollewetering dat zoodra de bestrating voltooid zon zgn de weg in vollen en vryen eigendom aan de gemeente Gouda moest worden ovorge i dragen De heer E J van der Hegden heeft zich thans mondeling tot ons gewend met het verzoek den hierboven bedoelden weg aan de gemeente in eigendom en beheer te mogen overdragen tegen de inwilliging waarvan bg ons geen bezwaar bestaat aangezien aan de gestelde voorwaarden is voldaan zg het dan ook ten gevolge van verschillende omstandigheden later dan aanvankelgk de bedoeling was en de heer GemeenteBouwmeester heeft geconstateerd dat zoowel de wex als de bestrating en rioleering in goeden staat van onderhoud verkeeren Wy hebben daarom de eer U machtiging te vragen om van den heer E J van dor Heyden voornoemd voor de gemeente kosteloos en om niet in eigendom te aanvaarden den hiervoren bedoelden weg groot 9 Aren Kadastraal bekend in Sectie A No 3596 onder voorwaarde dat de Gemeente het afgestane zal onderbonden als openbare straat wordende deze contrapraestatie geschat op tien galden Gouda 3 Haart 1903 Ten gevolge van de door don Heer Q Prince ingediende en door den Raad dezer gemeente den 21 November 1902 aangenomen motie by welke verzochtwerd onderzoek naar de wenachelgkheid en de mogelgkbeid om hier ter stede een krankzinnigengesticht op te richten hebben wy ons gewend tot de gemeentebesturen van Arnhem en Delft mot Let verzoek ons de noodige inlichtingen te willen verstrekken Uit Arnhem ontvingen wg eei uitgebreid verslag van de onderzoekingen en beschouwingen der Commisaie die in de vergadering dd 13 Juli 1901 van den Raad dier gemeente benoemd werd met eene opdracht geiyk aan de bovengemelde motie van den Heer Prince Uit Delft mochten wy ontvangen Beatek en voorwaarden wegens het bouwen van een hoofdgebouw met twee ziekenpavilijoens zes paviljoens woning voor den geneesheer en meerdere gebouwen met bybehoorende werken ten behoeve van het Krankzinnigengesticht Buitengesticht in de gemeente Vryenban by Delft en tevens acht teekeningen Na bestndeering der genoemde stukken hebben wg de eer aan den RaAd dezer gemeente het navolgende mede te deelen Volgens de artt 7 en 8 der wet van 7 April 1884 Stbl no 96 moet een gesticht vpot krankzinnigen voldoen aan de volgende vereischten lo mime gezond gelegen woning met voldoende gelegenheid tot beweging in de open lucht 2o afsebeiding der sekaea behalve by kinderen bebeden tien jaar 3o voldoende gelegenheid tot afzondering naar den aard en het getal der krankzinnigen io voldoende voorziening in den genees kundigen dienst en in den hnisdienat naar den aard en het getal der krankzinnigen Door de Koningin wordt voor elk gesticht na verhoor van het bestnnr en na ingewonnen advies van Gedeputeerde Staten het maximum bepaald van het getal verpleegden en het minimum van het getal geneeskundigen Krankzinnigen kunnen worden verpleegd naar de volgende stelsels a Blokof corridorstelsel 6 Paviljoenstelsel cVerpleging in het huisgezin d Landbouwkoloniën Over het blok of corridorstelsel zooals b v in het gesticht Meerenberg wordt door de psychiaterj over het algemeen er zyn uitzonderingen niet zoo gunstig voor de patiënten geoordeeld als over het paviljoenstelsel Verpleging in het huisgezin zooals b v te Gheel in BelgiS is by gebreke aan een voldoend aantal personen die geachikt zyn en genegen zouden zgn om zich met zulke verpleging to belaaten hiervoor is tooh vooral opleidingen ondervinding noodzakelyk te Gonda onuitvoerbaar Kolonisatie van krankzinnigen inlandbouwkoloniën schgnt ons evenals de voormelde Commissie te Arnhem tot de utopiön te ibehooren Omtrent de kosten van op en inrichting van een krankzinnigengesticht naar het paviljoenstelsel vinden wg in bet rapport dor Arnliemscbe commissie verschillende opgaven berekend naar 500 patiënten een getal dat wil de onderneming niet al te onganstige resultaten opleveren wel als minimum dient te worden aangenomen en weder naar ons oordeel niet te groot om de leiding van het gesticht in hoofdzaak aan ëénpersoon toe te vertrouwen ln de bijlagen zoo meldt het bedoelde rapport vindt men eene raming voor bet van wego de Provincie Noord Holland te bonwen gesticht met achetsteekoning van het terrein opgemaakt door don civiel inge nieur Paul voornoemd dio o n Kndegeest en Het Gratfel heeft gebouwd en van wien Dr Oobberke getuigt dat hg gewoon is hoog te ramen zoodat by die ramingen vergeleken de werkelgke boawkosten in den regel meevallen wat speciaal ten op zichte van Endegeest tot een bedrag van 40 mille het geval is geweest De 1 25000 voor terrcinaankoop aftrekkende van de bedoelde raming aangezien de gemeente irnhem over terrein kanbeschikken al ware het strikt genomen correcter om de waarde van hot terrein wel degelgk in aanmerking te nemon bigft er over 1575 000 voor een gesticht dat 500 patiënten kon bevatten On e aandacht wordt getrokken doordien geen molding ia gemaakt van een watertoren evenmin van eene machinekamer Ook schgnt niet te zgn gerekend op een afzonderlgk verbiyt voor de pleegznsteri terwyi een recreatiezaai evenmin uitdruk keiyk wordt vermeld Dr Cox en Dr Dobborko schgnen f 12 00 en f 1050 per bed kosten van bouwterrein niet inbegrepen noodig te achten Verdet Dr Bgl niet onder de f 1300 per bed Dr Schetter 1 1400 i f 1500 per bed Dr van Deventer f 1500 k f 2000 per bed In anderen vorm geeft Dr van Dale een paar cyters Een paviljoen voor 24 onrnstigen 3e klasse heeft gekost f 32 000 hetgeen neerkomt op t 1333 per bed en eet voor 6 van de eerste en 12 van de tweede klasse f 50000 of ner bed t 2777 Dr Dobberke is van gevoelen dat mot f 2600 voor dit doel kan worden volstaan Het in 1893 gebouwde krankzinnigengesticht Bnitengesticbt van het St Joris Gasthuis te Delft gelegen in de gemeente Vryenban aanwyiing 19 Hei 1893 aanbesteding 24 Mei 1893 heelt aan op en inrichting de kosten van latere nitbrelding niet byberekend gekost f 228 015 85 Na voltooiing bleek het te kannen bevatten 172 patiënten en alzoo bekomt men 1 1325 67 als kosten per bed onder welke koaten weder niet achynen begrepen te zgn die van den grond maar wel het ophoogen van het terrein en het egaliaeeren daarvan benevena de drooglegging met draineerbuizeu Volgena de teekening is het t rrein waarop hot Delftaehe gesticht ia opgericht rnlm 400 Meter lang en 95 Meter breed en alzoo rnlm 3 80 H A in oppervlakte Togen t 2000 per Hectare zou alzoo by de kosten moeten gevoegd worden 17600 of f 44 18 per bed makende in totaal 1 1369 86 Boven de vermelde bedragen aan stiehtingskosten moet voor Gouda eene vry aanzienlgke som worden bygevoegd voor de grondwerken Per bed mag derhalve niet lager geraamd worden dan f 1600 welk bedrag aan rente en aflossing tegen 50 eene jaarlgksc e uitgave vordert van f 75 De exploitatiekosten moeten volgens hierna te meldeil g Kevens geraamd worden ap75ctl per dag of fto jaar op f 275 Totata kosten per iaar per irerpleegdef 850 Het Bgk berekent voor opnVaöng in hot Rykagesticht te Hedemblik a rerpleeggeld f 270 te Zntphes worden de kol tra geschat op 1 885 an voor Leiden wordt opgegeven per dag t 0 82 en in een ander schryven ruim f 0 79 Deze berekeningen zyn of geheel ol voor het grootste gedeelte gemaakt voor patiënten van de derde klasse Hot aantal patiënten van de eerste en de tweede klasse is steeds zeer klein en de kosten voor hunne behandeling by het sterk wisselende aantal verpleegden zoo groot dat niettegenstaande de hooge opnemingskosten hg de patiënten der beide eerste klassen niet op winst kan worden gerekend Door het gesticht Reinier van Arkel te s Hertogenbosch wordt in rekening gebracht f 240 en door de vereeniglng tot Christeiyke verzorging van krankzinnigen en voor verpleging van idioten op s Hoeren Loo onder Ermeloo f 250 tetwyi het verploeggeld te Zutphen bedraagt f 285 Tot dekking van de te maken kosten kunnen gemelde bedragen niet als voldoende geacht worden daar verscheidene gestichten over aanzienlgke fondsen te beschikken hebben of onder de inkomsten belangrgke vrywillige bgdragon kunnen boeken Leiden heeft indertgd eene provinciale snbsidie genoten van f 223 990 74 Ook Delft ontving subsidie Het verploeggeld te Delft on te Leiden bedraagt f 300 per jaar Zon ook deze som te Gouda in rekening gebracht kunnen worden dan komt nog jaarlgks f 50 per verpleegde te kort en indien do Provincie ZuidHolland eene subsidie zon willen verleenen ten bedrage van de helft der stiehtingskosten waarop zeer weinig kans bestaat dan nog bigtt per verpleegde een tekort van f 12 50 per jaar üaar vooral in de eerste jaren nint gerekend mag worden dat al de plaatsen steeds bezet zullen zgn zal het tekort zelfs nog met een zeker bedrag verhoogd moeten worden En de aanwezigheid van een krankzinnigengesticht te Gouda zon zonder twytel nog eenige personen ten koste van de gemeente met subsidie van Ryk en provincie doen opnemen die na IH hunne gezinnen verpleegd worden waardoor weder meerdere kosten zouden worden veroorzaakt Wg meenen derhalve afgezien nog van de mooieiykheid om een terrein van behooriyke grootte tegen biliyken prgs in de nabyheid van Gonda te bekomen en het ontbroken van vrooiyk afwisselend uitzicht dat de kosten ten laste van de gemeente te groot zonden zyn in verhouding tot de voordeelen welke de aanwezigheid vali een groot gesticht aan de gemeentenaren oplevert Mitsdien nemen wg hulde brengende aan den Heer Prince voor diens goede bedoelingen by de indiening zgner motie de vrgVid aan den Raad de oprichting van e 0 krahkzlnnigengesticht te ontraden I I H l Rechtszaken Het gerechtshof Ie s Gravenhage verzwaarde de straf van 1 maand door de rechtbank te Rotterdam opgelegd aan een boterventer te Gouda die op een plaats bestemd voor den verkoop van natuurboter het Boterhuis aldaar een uiteriyk op natuurboter geiykende doch inwendig met walgelgk vot gevulde massa had verkocht tot drie maanden gevangenisstraf met bevel tot openbaarmaking van het arrest door plaatsing van een uittreksel in een der eerstvolgende nammers van een nieuwsblad te Gouda en door aanplakking van een gedrukt uittreksel on aan den buitenkant van bet Boterhuis te Gouda op koaten van den veroordeelde Uitspraak over 14 dagen Predikbeurt bU de RemonstrantsobOereformeerda Oomeente alhie Over da gsheeb aardt verspnid Heirlijl nerfrlssdienf Consirvtflfi d f andml Volgens den hedendadgsclm sfm der mlwschap is Odol méiwnmmjmnmleBtania Allnen gttit q onzff Py n flacnn Zondag 8 Maart s morgens te 10 uur Prof Dr T CANNEGIKTEK Hoogleeraar te Utrecht