Goudsche Courant, zaterdag 16 mei 1903

den premier ODtving diens zoon de lecretaris gfineraal Kdgar Combes den jrotesteerenden president Hot door een val van bet dak van den MarignyBchouwborg gedoode lid van den Pargschen raad Pianlt was eerst iö jaar ond De afgevaardigde Colliard heeft verklaard dat by den minister van oorlog zalinterpelleeren over de oproeping der troepen voor een Kl daagsche oefening De oproeping bad plaats niettegenstaande de Kamer het benoodigde crediet niet toestonden dns tegen de oefening bad gestemd DUM SCIILANU Door de rechtbank te Hainz is veroordeeld tot 1500 murk boete of M dagen gevangenisstraf wegens wgnvervalsching de wijnhandelaar en wjjngaardenier dr iSchlamp uit Nierstcin en to Landan in den Palts kreeg de w jnhandelaar Wilhelm Hildcnbrand voor t zelfde wanbedrgf ftWJ mark boete met inbeslagneming van IMOOO liter terwijl hy wegens onttrekking van do helft dier IHOOO liter twee maanden gevangenisstraf kreeg In een Maandagavond te Berlin gehouden congres van geneeskundigen deden de doctoren Danelins en Ssommerfeld raededeelingen over een nienw geneesmiddel tegen de tnbercniose de sanosine ontdektdoor dr Robert Sclieidcr te Beriyn Ditmiddel moot in de eerste phase der ziekteonfeilbaar ziJn BINNENLAND 8T ATEN OEN EU AAL V ir K K It K H M m tt B Zitting van Donderdag U Mei De heer Van Viymen wiens geloofsbrieven zyn goedgekeurd wordt door den Voorzitter bel edigd en neemt zitting Overeenkomstig het voorstel dos Voorzitters wordt besloten voor het wetsontwerp tot wijziging en aanvulling dor wet op hot hooger onderwys een commissie van voorbereiding te benoemen Waarloe worden aangewezen de hoeren Heemskerk Nolens van Idsinga Uos en v d Vlngt De hoer De Savornin Dohman licht toe een voorstel door hem en negen andere leden dor rechterzyde gedaan om ook voor het wetsontwerp botrckkciyk du vaccine een commissie van voorbereiding te bonoemcn Do heeren üorgesius on Karnoboek bestrijden dat voorstel als geheel overbodig De heer Lohinan verdedigt hot nader Het voorstel van den heer Lohman c s wordt aangenomen mot 35 tegou 34 stemmen Do Vborzittor benoemt daarop tot leden der commissie van voorbereiding de heeren Do Savornin Lohmau ïydemaii de Waal Malefyt Drucker en v Nispen De heer De Vries vraagt on vorkrggt verlof om op een nader te bepalen dag eonvge vragen tot do Regooring te richten betrckkeiyk het Koninkiyk Besluit van Ifi Maart 1903 betrekkeiyk do steenfabrieken De vergadering is daarop gescheiden tot Dinsdag 20 Mei Do deSnitievo begrooting voor marine is van den Raad van State terug en zal dus woldra do Tweede Kamer bereiken Do minister van staat ministor van oorlog brengt ter algemeenokenüishotKoninkiyk besluit van 9 Moi 1903 No 44 betrekkeiyk herhalingsoefening van de miliciens verlofgangers der lichtingen van 1900 en 1901 behoorende tot de regimenten infanterie en tot het korps genietroepen waarvan het enig artikel luidt De miliciens verlofgangers der lichtingen van 1900 on 1901 behoorende tot de regimenten infanterie en tot hot korpa genietroepen die ingevolge Ons besluit van 5 Kebrnari 1903 Staatsblad no 6H krachtens art 110 der Militiewet 1901 onder do wapenen zyn geweest worden deswege geacht tevens eene herhalingsoefening te hebben volbracht van ééno periode van vyt weken met dien verstande dat die verlofgangers daardoor hebben vervuld die der lichting van 1900 de herhalingsoefening waartoe zö ingevolge Ons besluit van 24 Januari 1903 No 13 in dit jaar zouden moeten worden opgeroepen die dor lichting van 1901 de herhalingsoefening waartoe zy anders in 1904 zouden worden aangewezen Gcnienifde Uericliten Het aantal proi essen verbaal dat de politie te Amsterdam por dag opmaakt wegens verschillindo overtredingen dio voor hot kantongorecht moeten behandeld worden is plin 0 Als oen bewys hoe druk de politie lii t in de stakingsdagen gehad heeft zoodat zy niet zoo haar aandacht aan de gewone dageiykschc overtredingen had knnnen lehen ken kan dienen het feit dat het aantalprocessenverbaal door baar in die dagenopgemaakt niet meer dan 4 5 per dag bedroeg N v N Gisterochtend te VI uur is aan de Merwekade te Dordrecht een juffrouw uit Rotterdam die zich als passagier op de reederüboot Mathilde bevond terwgl zy naast deuitliggende plank stond uitgegleden en tewater gevallen Onmiddeliyk sprong dehjouwernmn lar I iele gekleed te water enhad het geluk haar van onder de boot vandaan te halen Met behulp van een roeibootwerden beiden gered terwgl de juffrouw metde boot verder vervoord werd Toen zyweder op dek was viel zy van den schrikin zwyra doch scheen verder geen slechte gevolgen van haar onvrywillig bad te hebben gehad D C Het biykl dat de politie te Oroningen door de nanhonding van vier zakkenrolleri dio op de kermis aldaar een twaalftal horloges hadden gerold een goede vangst heeft gedaan Niet alleen is uit het onderzoek hun schuld aan verschillende diefstallen aan het licht gekomen maar bovendien heeft een hunner Hendrik Kooy genaamd kort geleden in Utrecht diefstal met braak gepleegd en wordt hy dientengevolge door de justitie aldaar gezocht terwyi een ander van het viertal door do justitie te s Hertogcnbosch wordt opgevraagd De gearresteerden zyn ter beschikking van den offlcior van justitie te Groningen gesteld Omtrent den drievoudigen moordaanslag te Knitanrt meldt de Middelb Ct De schoondochter van Koole die zooals gemeld Dinsdag overleed heeft vóór haar dood noch hare kinderen noch haar naaste bloedverwanten herkend en heeft geen enlfel woord gesproken Krans Koole zelf moet Woensdag eenigszins helderder zyn geweest en enkele woorden gesproken hebben Woensdagmiddag word waorscbyniyk in verband daarmede en ook op bezwarende verklaringen van de dienstmeid iSulomon de zoon van Koole en de echtgenoot der jonge overledene vrouw gearresteerd Hy werd zwaar geboeid naar Kloosterzande gevoerd Reeds Zondag schynen bg de justitie vermoedens tegen Salomon Koole te zyn gerezen Sedert dien tyd word hy steeds bewaakt zoüdat hj niet de wgk naar liet buitenland kon nomen Men beweert dat hy reeds vroeger bedreigingen tegen zyn vader uitte Dat in den nacht van don moord twee schoten zonden gelost zyn wordt botwyfeld Nergens is daarvan een spoor te ontdokken on do schoonzoon van Koole die in de schuur sliep hoeft evenmin als de buren hoeren schieten Gistermiddag werd onder geleide van twee marechaubsees S ilomon Koole geboeid per trein te Middelburg aangebracht Het i een jongeman van ongeveer 30jarigon Iceftyd betrekkeiyk tenger doch overigens flink gebouwd Hy heeft een niet ongunstig niteriyk een blonde snor en zag er zeer bedrukt uit Hy was in zyn daagsche pinnje gekleed Door de marechaassees werden een paar stukken van overtuiging onder anderen een hooivork medegebracht De verdachte werd direct per celjvagen naar het huis van bewaring overgebracht Ken vry groote menigte verdrong zich op het perron om den verdachte te zien Men meldt aan de N R Ct De landbouwer Krans Koole is gisternacht overleden De toestand van zgn vrouw is hopeloos Op een bezwarende verklaring der dienstmeid is aangehouden de zoon Salomon echtgenoot der jonge overleden vrouw en gister werd hy via Walsoorden naar het Huis van bewaring te Middelburg gebracht Het onderzoek der justitie duurt voert Naar men verzeKert is het bericht dat do directie der Hollandsche LTzeren Spoorwegmaatschappy aan het personeel dat niet gestaakt heeft een horinneringsraedaille zou uitreiken niet juist Als bewys van erkentelgkheid voor de goede diensten voor tydens en na de staking bewezen ontvangen de stationschefs als extrabelooning k maand de andere ambtenaren een kwar maand en de beambten klerken en leerlingen 7 dagen traktement Men schryft uit Sliedrecht dd 13 dezer Hoe de vacantie of geiondheidskolonies van wege de Z H vereeniging Het Groene Kruis zich in de onverdeelde sympathie der afdeelingec mogen verheugen kan wel hieruit biyken dat eergisteren de eerste kolonie onder leiding van mevr wed Kalis VisserVisser van hier is vertrokken met 29 kinderen te zamen gevoegd door 12 plitte landsirfdeeliiigen t Is dan ook juist voor deze dat destgds hiertoe het initiatief werd genomen Elke afdeeling op zich zelf kan geene kolonie uitrusten doch eendracht maakt macht De afdeelingen Zwammerdam Stryen Waddingsveen en Dordrecht zonden elk l kind Zwöndrecht Sliedrecht Schoonhoven AUen Oudshoorn elk 2 kinderen Oudewater 3 Krimpen a d Lek 4 en Maassluis en den Haag ieder 5 kinderen Het gebouw der Haagsche vereeniging te Leur by het Tj esboach is weder voor dit doel gehuurd In September zal eene tweede kolonie worden uitgerust doch dan voor zelfbetalende leerlingen Meerderen tgd is geen gebouw te krggen zoodat de behoefte aan eigen gebouwen waarop reeds bg de aanneming van t voorstel werd gewezen zich dan ool nu reeds drln1 end doet gevoelen Stadsnieuws GOUDA 15 Mei 1903 De machinist Ie kl hg do Marine K H Weorman wordt 10 dezer te Willemsoord in dienst gesteld op het politievaartulg Zeehond Bg Kon Besl is pensioen verleend aan 1 L Kosters ten bedrage van f 292 s jaars De volgende circulaire is vetspreid Aan do leden der Goudsche Coöperatieve Hroodbakkery en Verbrniksvereeniging Ons Voordeel te Gonda De Vereeniging ter Behartiging der Belangen van Ons Vocrdeel heeft met groote meerderheid van stemmen besloten een voorstel op de agenda der Aig Vergadering te plaatsen tot intrekking van het besluit van 18 Oct 1902 betreffende wgziging der Statuten onzer vereeniging zy is na kennisneming met de ConceptStatuten tot de overtuiging gekomen dat ons voordeel niet op den voorgrond is geplaatst en geeft derhalve de voorkeur aun de onde Statuten onder welke onze vereeniging tot bloei en welvaart is gekomen Wanneer gg dns ook van onze meening zgt dat de oude Statuten steeds aan haar doel hebben beantwoordt en nieuwe niet in ons voordeel kunnen zyn kom dan a s Zaterdag op de vergadering en stemt voor het voorstel der 180 leden waardoor wg nog veel kosten en moeite kunnen sparen Leden van Ons Voordeel huisvaders die uw belang begrgpt komt Zaterdagavond trouw op en toont bierdoor dat onze Coöperatie u waarlgk ernst Is Naar wy vernemen is in den toestand van don heer Rogmans een ongunstige veraqdering gekomen In den nacht van Woensdag op Donderdag bleek hot dat de longontsteking zeer verergerd was en achtte de dokter consult noodlg met professor Pel Dit consult had gisterochtend plaats De hoogleeraar achtte den toestand zóó ernstig dat by het toedienen van de Sacramenten der Stervenden aanried In den loop van den dag bleef de toestand statlonnalr Bedankt voor het beroep by de Ned Hervormde Kerk te Krimpen aan de Lek door ds A Prins te Papendrecht Gisteren werd voor de civiele kamer der rechtbank te Rotterdam gepleit In een ontelgenlngszaak van de Maatscbappg tot exploitatie van Tramwegen tegen een fabrikant over de onteigening van een strook gronds langs de Jan van Zwolle weterlng bg Gouda welke strook behoort bg het terrein van de fabriek van den gedaagde Door den eischer was een schadevergoeding van ongeveer f 3000 aangeboden terwgl de gedaagde f 7000 vroeg Mr C E Havelaar elscher s advocaat begon met vast te stellen dat het groote verschil tusschen aanbod en vordering gedeeltelgk ligt In de vraag of de grond moet worden getaxeerd als wei en bouwland of als fabrieksterrein of bouwgrond maar hootdzakeiyk ia de vraag hoeveel vergoeding verschuldigd is voor vermindering in waarde van het overbiyvend niet onteigend terrein der fabriek Wat betreft de eerste vraag zette mr Havelaar uiteen dat taxatie van den grond als fabrieksterrein zooals het rapport der deskundigen had voorgesteld onmogeiyk was daar alle vaste basis daarvoor ontbreekt omd t grond nooit als fabrieksterrein verkocht of gekocht wordt Voor bouwgrond was deze grond bgzonder ongeschikt door den nauwen Ingang minder dan 9 M breed zoodat krachtens art 14 van de bouwverordening van Gónda slechts een straat met hulzen aan ëèn kant op dat terrein kon worden aangelegd Als reden voor vermindering in waarde van het overbiyvend terrein was hoofdzakeiyk aangegeven te de afsluiting aan den tramweg van de Jan van Zwolle wetering waarvan echter de feiteiyke oadeelen voor de fabriek in verband met de door de Utatscbappg aangeboden werken en erfdienstbaarheden volgens den eiscber zeer gering waren en 2e de belemmering die door de onteigening ontstond voor een voorgenomen en reeds in plan gebrachte uitbreiding van de fabriek welke belemmering naar deeucher beweerde niet In aanmerking mocht wordea genomen by het bepalen der schadevergoeding daar zooals de Hooge Raad reeds meermalen heeft uitgemaakt het laatst hij arrest van 18 Nov 1901 W 7675 aiit m aanmerking kan komen datgene waarvan bg onzeker Is of het ooit een element der sehade zal zgn zooals belemmering van mogelgke uitbreiding eener fabriek is Over de kosten van een door de ophooging van den tramweg bulten het fabrieksterrein en door de daarvan het gevolg zgnde ophooging van den daar langs loopenden openbaren weg noodzakelgk geworden oprit beweerde do elscuer nog dai die kosten niet het gevolg waren van de onteigening van het nu behandeld terrein maar van den tramweg op het aangrenzent terrein zoodat ze daarom niet bg de bepaling der schadevergoeding in aanmerking konden komen Mr C A J Hartzfeld uit Amsterdam de advocaat van den gedaagde erkende als eenigen maatstaf voor de bepaling der waarde van den te onteigenen grond den prgi van In dezelfde buurt liggende terreinen die In het klein als bouwgrond verkocht wordende soms vgfmaal zoo boegen prgs opbrachten als de elscher nu per vierkanten meter wilde betalen De waardevermindering van het overblgvend terrein kon volgens fe gedaagde slechts worden getaxeerd door deskundigen in fabriekswezen en niet door de deskundigen die hier rapport uitgebracht hadden die In meerderheid slechts deskundige van grond waren Het nadeel van de afsluiting van de Jan van Zwolle wetering was veel grooter dan den elscher wilde doen uitkomen en werd volstrekt niet opgeheven door de onvoldoende werken en erfdienstbaarheden door den elscher beloofd en waarvoor niet eens zekerheid werd gesteld Verder wees de gedaagde op de versmalling van het terrein en de vernauwing van den Ingang zoodat nu zelfs de Gonda sche bouwverordening geen aan één zgde bebouwde straat op het terrein van den gedaagde zou toelaten en op de noodzakelgkheid van afrastering Ook was de gedaagde van meening dat belemmering in de uitbreiding der fabriek wol degelgk een reeds bestaande schade Is daar de uitbreiding noodsakeiyk Is zooals bewezen wordt door den steeds toenemenden omzet de benauwdheid In de fabriek en het veelvuldig overwerk en daar tengevolge van do onteigening door bet verlies van het terrein dat voor de uitbrejdlng zon moeten worden gebruikt die uitbreiding moest worden een ombouwing wat niet alleen meer kosten maar ook een tgdelgken stilstand der fabriek zou veroorzaken Het O M zal over 14 dagen concludeefcn Op de Woensdag namiddag in de zaal der R K Leesvereenlglng te Gouda vooi tgezette vergadering der R K Patroonsvereenlglng Glldenbond waren meerdere leden en ook nog eenlge eerw heeren geestelgken tegenwoordig onder de laatste ook dr Nouwens adviseur van de Hanze In het bisdom s Hertogenbosch Mgr Ö W Konings adviseur van den Bond leidde het onderwerp In Waarom cbristelgke en geen neutrale patroousvereenigingen P Deze vraag is vooral in den laatsten tgd zeer belangrgk geworde zelfs dat men bier en daar personen vaa verschillende maar chrlsteiyke beiydeaU bgeen ziet komen voor het bespreken van sociale aangelegenheden maar hiertoe is een samenspreking In een kring van gelgkgezlnden veel meer doeltreffend In een vereeniging die niet op een bepaald christeiyken grondslag berust blgkt zulk een bespreking onvruchtbaar en onmogelgk Patroons hebben concentratie van geiykgeilnde krachten evenzeer noodig als de werklieden Evenals zy worden de patroons herhaaldeiyk tot samenwerking met anderen gedwongen en hiervan is alleen resultaat te wachten als men vooraf een welgevestigde en op goeden grond gebaseerde meenlng heeft gevormd By Katholieken kan niet van algemeen belang worden beslist op de godsdienst oefent er Invloed op uit en wgl de sociale quaestle een godsdienstige quaestie is moet men er in elke vakvereenlging tenzg het uitsluitend technische belangen betreft van den grand op rekening mee houden Indien men dit In het oog houdt dan biykt van zelf dat waar men als patroons samenkomt om niet enkel technische maar algemeene belangen te behartigen men zich behoort te vereenigen met Katholieken alleen en niet met personen van allerlei meeningen Slechts als er uitsluitend vakzaken worden behandeld kan men in neutrale vereenigingen samenkomen op de zelfde wyze als op eenzelfde werkplaats personen van allerlei richting aan eenzelfde werkstuk arbeiden Iets anders is wanneer de patroons van varachilleude richtingen voor een bepaald doel afspraken of overeenkomsten sluiten j dit is een tydelgk verband en iets anders dan in vereenigmg spreken en handelen Bg de gedachtenwlsseling die hierop volgde werd er vooral de nadruk op gelegd dat er een scherpe Ign moet worden getrokken tusschen de zuiver technische zaken en de algemeene alleen by de laatste is het voorschrift der encycliek Rerum Novarum te betrachten Door verschillende sprekers werd er op gewezen dat de katholieke patroons het niet stellen kunnen bulten de neutrale vakvereenlging en dat zg wel genoodzaakt zgn er lid van te worden willen zg met anderen op dezelfde hoogte bigven Daarbg moet het evenwel de bedoeling biyven dat hoe zeer men ook meewerkt met en In de neutnle vakvereenigingen men toch nimmer moet I vergeten dat men daarnaast ook verplichtingen heeft tegenover de eigen katholieke vereeniging De Inleider wees er daarbg nog op dat vereenigingen die zich antisocialistisch noemen slechts op negatieve beginselen berusten en geen waarborg opteveren voor een goed resultaat De sterkste aaneensluiting is die van geheel gelgkgezlnden komen er daardoor verschillende scherp afgescheiden groepen dan is een daaruit ontstane samenwerking van veel meer nut dan wanneer men de leden bgeenbrengt In eenzelfde zelfs chrlstelgk of anti sociaaldemocratisch genoemde vereeniging De daarna aangenomen motie door Mgr Konings voorgesteld luidde aldus De vergadering van de R K Patroonsvereenlglng Glldenbond gehouden de 13 Mei 1903 te Gouda gehoord den Inleider spreekt als bate overtuiging uit dat voor de behandeling der sociale vraagstukken de katholieke patroons zich niet In neutrale maar In katholieke vereenigingen moeten aaneensluiten opdat bg die behandeling de katholieke beginselen tot hun recht komen en een oplossing worde gevonden langs den weg door de Kerk aangewezen zy is evenwel van meenlng dat waar er sprake Is van zuiver technische vraagstukken en van vereenigingen die zich uitsluitend op zuiver technisch terrein bewegen aansluiting en samenwerking ook voor de R K Patroons noodig en nuttig zgn kan en acht die aansluiting In zulk een geval geoorloofd Wordt door r eutrale vereenigingen samenwerking gezocht op het gebied der sociale vraagstukken dan znllen de katholieke patroons vooraf In eigen kring hunne meenlng hunne houding en de door hen te volgen gedragslgn moeten vaststellen Hierna behandelde de heer Jos Cuypcrs de vraag Is het wenschelgk dat de Regeering het middelbaar vakonderwgs in ons Vaderland centraliseere aan een Technlcum of de verschillende technieken op verschillende plaatsen doe onderwgzen en ook voor een en hetzelfde vak op verschelden punten van ons land Inrichtingen van middelbaar technisch onderwgs stlchte Spreker deed uitkomen van hoeveel actueel belang deze vraag Is met het oog op de Regeerlngsplannen en het daarmee In verband staande ontwerp program voor de middelbare technische school Hii betoogde de wenscheIgkbeld In het algemeen van een zeer uitgebreide en geheel gereorganiseerde middelbare school waarbg elke Inrichting hare leerlingen voor een bepaald vakmoatoplelden Hlerbg zullen misschien moeten worden opgericht model werkplaatsen of zal op andere werkplaatsen waar leerlingen werkzaam zgn controle moeten worden uitgeoefend Spreker meende dat daarmee tevens het leerlingstelsel behoort te worden in verband gebracht wyi een leerling bg het middelbaar technisch onderwys ingeveer In dezelfde verhouding tegenover het vak staat als de leerling der lagere cursussen Een moellgkheid is misschien de vraag der leerkrachten die evenwel het best althans aanvankeiyk zal zgn op te lossen als men zich bepaalt by avondcursussen waardoor men een grooter aantal leeraars uit het practiscbe leven zal kunnen bekomen Wat de kosten betreft die zullen voor een groot deel door het Ryk moeten gedragen worden dat daardoor tevens het recht verkrggt om in te werken op den algemeenen gang van het onderwijs Omtrent de richting van elke technische school is het moeilgk In bgzonderheden te treden Van meer belang is echter de vraag of er een enkel technisch middelpunt zal zgn in één school Spreker oordeelt dat men de regeling het meest tot een Nederlandsche maakt door aan iedere school een eigen terrein te laten zonder algemeen program Centralisatie in ééne school past op onze Nederlandsche toestanden niet Men behoort de scholen te stichten waar de te onderwg zen vakken het meest in de nabyheid worden beoefend Tegen absolute centralisatie is nog het bezwaar dat een enkele school ts veel leerlingen zou krggen Rekent men dat de Polytechnische School te Delft ongevear 400 studenten telt dan kan men het ervoor honden dat het middelbaar vakondtrwya itellig even zooveel duizenden leer lingen zoD tellen Duizenden zonden daardoor worden beroofd van het verbiyf in of nabg het onderiyke huis en van de zoo onmisbare locale omgeving het milieu waaruit zg afkomstig zyn en waarin zy zullen moeten wederkeeren Ten slotte stelde spreker de volgende motie De algemeene vergadering van de R Kath Patroonsvereenlglng Glldenbond gehouden te Go ida op 13 Mei 1903 gehoord de debatten in zake het middelbaar technisch onderwys Overwegende lo dat het belang der takken van ngverheid die zich niet alleen van nlt oen on hetzelfde centrum ontwikkelen maar over t algemeen In verschillende plaatsen beoefend worden onderwgslnrichtingen verelscht zoo nabg mogeluk 2o dat eene Innige aansluiting met de praktyk alleen te verkrggen Is door eene dusdanige verdeeling der schoten dat vele leerlingen de gelegenheid vinden om praktgk In de werkplaats en theorie in de vakschool gezamenlgk te beoefenen 3o dat vele leerkrachten zullen te vinden zgn vanneer men de gewenschte personen In hun werkkring laat waardoor alteen op den duur een werkeiyk practlsch onderwgs kan worden verschaft 4o dat de leerlingen niet of zoo min mogelgk van hunne families dienen te worden verwgderd uit een opvoedkundig en financieel oogpunt 5o dat elke school als een nienw brandpunt werkt voor de Intellectneele ontwikkeling de technische energie en den ondernemingsgeest In de omliggende ttreek 6o dat door een edelen wedstrgd hg den gang van het onderwgs In meerdere scholen voortdurend het noodlge correctief op mogelyke eenzgdlgheid vnn t algemeen programma als vanzelve zal worden gegeven spreekt de wenschelgkheid uit dat het Middelbaar Vakonderwgs In de gegeven omstandigheden van Regeerlngswego bevorderd worde door de stichting van meerdere scholen wier aantal geleldelgk kan worden uitgebreid verapreid over ons vaderland terwgl hot byzondere programma van elk dier scholen allereerst worde gebracht In overeenstemming met de eischen der omge ving de takken van nyverheld dio aldaar In hoofdzaak worden beoefend om later voor en na te worden uitgebreid draag op aan het Centraal Bestuur deze motie ter kennis te brengen van de Regeering en van den door de Rugeerlng aangewezen opsteller van een programma voor de middelbare technische school en verder van die lichamen of personen als door dit Bestour wenschelgk zal worden geoordeeld Bg het hierna gevoerde debat werd o m do vrees te kennen gegeven dat de middelbare technische scholen aan de practiscbe techniek niet veel voordeel zullen brengen zy zullen in de eerste plaats de leerlingen trekken die nu de ambachtsscholen bezoeken deze zullen dan theoretisch nog hooger worden opgevoerd dan nu geschikt om leeraren maar niet om practiscbe Heden te worden die wat weten nlt te voeren Ook word nog gewezen op de hooge kosten als de Regeering de zaak ter hand neemt zonder dat er een evenredig voordeel tegenover staat Practiscbe knappe werklieden hebben we te weinig en die worden ook door de ambachtsscholen niet eens geleverd veel minder znllen de middelbare scholen tot hunne vorming kunnen bydragen De Inleider de verschillende opmerkingen beantwoordend wees er op dat voor het oogenbllk de vraag niet dringt of het bestaande vakonderwya zou kannen worden verbeterd Het feit Is dat men allerwege allerlei jongelieden prepareert voor verschillende functién en dat voor de technische vakken een dergeiyke opleiding niet of niet Toldoende bestaat Men eischt en wil nu algemeene vakopleiding op scholen t Is waar de praktyk kan knappe werkers leveren maar zonder theoretisch onderwgs staat men toch achter bg anderen Zoowel in de bouwvakken als In de fabrieken en op handelskantoren eischt men jongelieden die wat hooger staan dan de eenvoudig ontwikkelden Dit nu eenmaal zoo zgnde u het alteen nog maar de vraag hoe zal men het vakonderwys zoo goed mogeiyk maken Dr Borgman die met het ontwerpen van een program is belast beeft zelf reeds te kennen gegeven dat hg aan de pryctyk een groot aandeel in de vorming wil toekennen Zeker zal het hem en der Regeering aangenaam zyn te vernemen hoe in een kring als de Gildenbond in deze materie gedacht en geoordeeld wordt Hoofdzakelgk is het er om te doen dat men het denkbeeld van één grnot Technlcum late varen Spreker heeft liever nleniendal dan zulk een inrichting die het gemiddelde peil van onze technicbi niet zou kunnen verheffen Bg de verdere discussie bleek nog dat de voorstanders van de in de motie aangewezen richting veel verwachten van de middelbare scholen met het oog op de aflevering van chefs en opziphters die wat hooger staan dan gewone werklieden en waaraan vooral in d metaal indnstrie groote behoefte Is De Inleider deed nog nader altkomen dat de strekking zgner motie in het algemeen Is ts steunen de denkbeelden van dr Borgman in het Sociaal Weekblad uitgedrukt Hierna werd de motie van den heer Cuypers zouder hoofdeiyke stemming aangenomen De heer P Bredins behandelde daarna de vraag Waarop is het wenschelgk dat de Qlldebond bg het Ministerie aandringt voor het toekomstig arbeidscontract ten opzichte der leerlingen f Spreker verdedigde In het algemeen de noodzakelgkheid van bepallngec bg wettetgke voorziening Hy erkent dat die behoefte een betreurenswaardig feit Is wyi het wyst op verwaarloozing van het gebod der naastenliefde dat uit zich zelve voldoende voorschriften bevat tegen Jiet te veel belasten van den ondergeschikte Thans echter nn er zooveel aan de beoefening van dien plicht ontbreekt behoort de Regeering dwingend in te grgpen Hg juicht daarom toe dat zg voornemens Is een arbeidscontract In te voeren In den geest zooals het voor ontwerp aangeeft Meer bgzonder betuigt hg zgn ingenomenheid daarmede omdat het de belangen bevordert van de jeugdige personen wien het thans zoo moeilgk wordt gemaakt zich rezeniyk in hun vak te bekwamen Zelfs zou hy waar aan de commissie van controle zekere bevoegdheden worden toegekend deze liever zien omgezet in verplichtingen by het toezicht op het aangaan en ontbinden van het contract Ook zon hy wenschen dat het verkeerde denkbeeld werd tegengegaan als zou er een vak meerderjarlgheid bestaan zoodat het onmogetyk zon zyn dat een volleerd leerling ook zonder dat de burgeriyke meerderjarigheid is bereikt recht zou hebben om zich aan het onderlgk gezag te onttrekken Wenscheiyk komt bet hem voor dat hg de toekenning van bet diploma het examen altyd plaats heeft in tegenwoordigheid en onder medewerking van don eigen leermees ter hetzelfde wat ook by het hooger onderwgs geschiedt Van belang Is ook de vraag of een gediplomeerd werkman In zoover als een volslagen man moet worden beschouwd dat zelfs zyn ouders hem niet zyn verdiende loon kunnen ontnemen Spr was van oordeel dat de jonge man die zyn vak verstaat ook dadelgk eigenaar moet kunnen worden van een klein bezit En voorts verdedigde hg de stelling dat de gediplomeerde recht heeft op het als minimum geldende loon Het debat over dit onderwerp liep hoofdzakelgk over de vraag betreffende de onderiyke macht die In de practgk zeer verschilt van den In de wet gestelden termyn In het algemeen aldus deed de voorzitter opmerken moet men er op letten dat het vóór ontwoip de bedoeling beeft het algemeene poll vnn den werkman te verhoogen Het randt de vryheld in zoover niet aan dat ieder patroon en vader bg bet aangaan eener overeenkomst eischen kan stellen naar verkiezing Zonder wikken en wegen wordt het contract niet gesloten Indien nu een patroonde verplichting aangaat een leerling in zekeraantal jaren te bekwamen dan kan hy by den aanvang van den leertgd bg zgn leerling een zekeren graad van ontwikkelingeischen Overigens oefent de wet slechts moreele pressie uit omdat bet optreden als patroon en leermeester voortaan afhankelgkwordt gemaakt van een verworven wettigrecht Een zeer geanimeerde discussie ontstond vooral over de vraag of het bezit van een diploma als gezel recht gaf op bet minimum of het plaatselgk geldige loon In theorie zoo werd betoogd is daarvoor alles te leggen omdat men op die wgze werktlyk geeft loon naar bekwaamheid maar practlsch bleken er hg vele patroons nogal bezwaren te bestaan wyi een diploma van kennen nog niets waarborgt voor het kunnen en het doen de waarde van een werkman leert men eerst door het gebruik De inleider stelde ten slotte de volgende motie voor De R K Patroonsvereenlglng Gildenbond dringt er by de kegeering op aan om in de Arbeidswet befiallngen op te nemen die den gediplomeerden werkman voor zgn arbeid een minimum loon verzekeren en noodlgt de Regeering nlt maatregelen voor te schryven waardoor z o mogeiyk een deel van het loon voor de leerling worde bespaard tot het einde van zyn leertyd De eerste alinea dezer motie werd aangenomen met 21 tegen 3 stemmen de tweede alinea werd aangenomen met algemeene stemmen Hierna werd de vergadering gesloten Om een in een gedeelte onzer vorigeoplage geslopen fout te beratellen vermeldden wy dat t batig kassaldo van het centïaat bestnnr bedraagt f 69 90 en nietf 69 90S Zóó fabelachtig is bet niet Ij Tyd J 4 BoDïoEiVBii De eoilinia H a der Koningin In Znidholland heeft nader bepaald dat de gezondheidscommi9fi voor de vereeniging van gemeenten waarvan de zetel ts In deze gemeente zal bestaan nlt 9 leden OSTBRIJ BTSr POSTKANTOOR TE OOÜDA LI IST van de aan dit kantoor en de daaronder behoorende bnlpkantoren ter post bezorgde brieven en briefkaarten welke gedurende de Ie helft der maand Mei 1903 wegens onbekendheid van de geadresseerden niet zyn kunnen worden uitgereikt Namen der Plaatsen van geadresseerden bestemming BRIEVEN Dlhle Co f Hika Wültz aan den Rynf BRIEKKAARTEN Ant Smldt Haarlem C A V d Berg Feyenoord Stukken uit het Buitenland terugontvangen G Tonlno Co Llvorno Johanna Schilferdick MUhIbeim a Ruhr De Directeur M C HENNEt üIN JSOUVEAVTÉ IN Linnengoed en Dassen VAN OS Az Kleiweg E 73a GOUDA TeUlthom Af Burirertijke Stan d Moordreobt GEBOREN Jannigje ouders A Fluit en A Schreurs Tjaakje ouders H de Leeuw en T Uooi OVERLEDEN A Verburg 3 m K Rietveld 6 w GEHUWD C Palsgraaf 19 j te Nieuwerkerk a d IJsel en M Verschoor 19 j D SAÜSÖHT Ontvangen alle NOUVEAUTÉS IN Mantels Costumes Robes en Japonstoffen Predikbeurt bU de BemonatraDtaobQereformeerae Qemeente alhier Zondag 17 Mei s morgens te lOJ nnr Ds L R OLDEMAN Predikant by de Remonstrantsche Gemeente te Rotterdam AOVKllTEWIEiN TAnu nTet J L THIELKItVG TE GOUDA geeft hiermede kennis dat hy zich metterwoon elders gaat veitigen en dat op zyn verzoek de tandheelkundige praktyk te Gouda door den Hoer K CASSVTO tandarts zal worden voortgezet waartoe door ZEd van af 19 MEI a s zitting gehouden zal worden Ooslhaven B 10 tlageifflCÊ voorlooplg van tot II uur voormiddags Zondag niet Zander Instituut Fluweelen Sing el R 724 Geneefih Dr 1 H BAKKER NIKMKUKR Directr D vak DUÜREN Behand v nruffgegr verkrotnmingen inyevnllen borat x en o beenen en SMAGr ltchaammitivorm algem Mwakt € conaUnntle Hpieren yenr xiekteH rheunuUiëche Unkroond Teotuo itta 1 II Tl K S oh o an m a kary ê ümtn Aut Um WMTaldbarownd B boeL At pntitar I ipa clii BMiii MtL lyn A btaW inldo il n voor bat tuodvr noeiu kMUlV po tar T B ftllê i Mt an géklmim aebo nwtk Varkrycbkw vj wlakaltun iu ofaoonwarll OÏükb iriMi Drogaryan na Unt latte ito d op oMtm an fabriakMiwrk 0 n AcMtii