Goudsche Courant, zaterdag 12 september 1914

dac giiteren werd gemeld Talrijke groepen vyaadeUjke infanterie waren in de boucben een schailplaats gaan zoeken en gaven zich op de eerste sonunatie over Deze feiten behalve het plunderen van dorpen en talrijke gevallen van dronkecaobap iconen de demoraliBatie van den vijand aan die krachtig ver volgd wordt Omtrent de operaties bij Verdan wordt aan de N R Crt uit Berlijn geseind dat de groote generale staf bekend beeft gemaakt dat de troepen van den Dmtschen kroonprins de Fransche versterkte stellingen ten Z W van Verdan genomen hebben en tot een aanval op de sterke forten zün overgegaan Het leger van den Kroonprin moest voor bedoelde ope ratie eerst de vesting Verdan voorbytrekken Ten zaiden daarvan kwam het voor een versterkte stAlling die door de kanonnen van de vesting gedekt was De stelling verhinderde net verder oprukken van de troepen Nu de stelling genomen is belet niets het leger van den Kroonprins tegen Verdai self op te trekken Verdan is de spil van de geheele voorwaartsche beweging der Dnitsche legers TusBchen Verdan Toni Nancy en Ëpinal is het geheele Fransche oosterleger unengetrokken Van Verdan naar het zaiden tot Toul ligt de sperforten Unie van de Haas I ze wordt nu door het leger van den Kroonprins met zwaar geschut beschoten Verdun zelf is een vesting van den eersten rang Zoowel naar het noorden als naar het zaiden ligt langs het Maasdal een heuvelketen Naar het Oosten strekt zioh een enkele kilometers breede voor t grootste deel Iwboschto heuvelrug uit die over gftAt in de vlakte van Wüvre Deze heuvelrug is door twee versterkte linies met verscheiden forten krachtig ver sterkt Op de heuvels westelijk van Verdan liggen naar het noorden de sterke forten van Marre en de üoisbourrus in het midden de versterkingen van Ba rtelles en lletrel met vooruitgeschoven battergen en in liet zuiden de forten van Landreooart ea Dagny Uedouten gemaskeerde battergen infantoriokuzDmes enz vullen de ruimten tusachen de verschillende forten en versterkingen De het laatst vermelde versterkingen zy door het leger van den kroonpnns aangevallen wellicht ook de heel in het zuiden liggende forten IloudaiiiviUe en Rozelliers Prins Ernst en Prins Friedrich van Boksen Meiningen f H De Keizer deelde den Hertog van Saksen Meiningon telegrafisch mede dat zUn zoon Prins P nst v n HaksenMeiningen die voor Namen sneuvelde en Prins Friedrich van SaksenMeinin gen broeder van de Groothertogin van BaksenMeiningen die voor Maubeuge gesneuveld is met militaire eer begraven zyn De Duitschers In België ANTWERPKN De etryd by Aerschot duurt voort flet suooes blijft aan de ayde der Belgen ANTWERPEN Oeneroal Leman heeft onmiddellijk nadat hü was gevangen genomen een brief aan den Koning gezonden waarin hy zegt Bire na do helfdhaftige gevechten op 4 en Ü Augustus had iïk de overtuiging gekregen dat de forten van ijuik nog slechts een defensieve rol hadden te spelen Ik heb het opperbevel behouden om zoo krachtig mogeiyk tegenstand to bieden en bet moreel der troep n op peil te houden Het i Uwe Majesteit bekend dat ik op C Augustas myn intrek nam in het fort Lonuin Ongetwyfeld zal het Uwe Majesteit leed doen te vernemen dat dit fort in de lucht is gevlogen waarby het grootste deel waarschynlyk viwvyfde van de bezetting onder de puinhoopen werd begraven Dat ik myn leven heb behoaden komt doordat myn adjadant my van onder de puin heeft vandaan gehaald waar ik op het punt was door den kruitdamp te worden verstikt Ik werd daarop in een loopgraaf gelegd waar een Dnitsch kapitein roy te drinken gaf en my krygsgevongen maakte Vervolgens werd U naar Luik overgebracht Ik weet dat dit sohryven veel te wensohen over hiat maar de ontptoffiiig van Lonoin drukt my phvsiek Om de eer van onze wapenen noog te honden heb ik noch de vesting noch de forten overgegeven De verzoek U Sire Duitsohland t © willen vergeven waarheen ik thani wordt overgebraoht Mön gedachten zullen dezelfde blyven wdke zy altgd geweest zyn BelgiJi n éiva Koning had ik gaarne myn leven g coven om hun beter te dienen moor dit lot was my niet boiohoren I Uit ANTWERPEN seïnt Havos dd U Sept bet volgend officieel bericht aan de N R Crt De provinciën Antwerpen on Limburg zyn geheel van Duitschers zuiverd evenals byoa geheel OostVlaanderen Onze troepen hebben Dendermonde weder bezet Uisteren is in den omtrek van die stad het laatste gevecht geleverd dat den vyand op ernstige verliezen is komen te staan en voor hen in een bMÜste nederlaag is geëindigd Een Duitsche colonae welke van Melle naar Oadenaerde en Bt Truyen trok trachtte in den nacht een terugkeerende beweging in noordetyke richting te ondernemen doch werd ter hoogte van Eenaeme by Audenaerde tot staan gebracht De vyand trok daarna terug naar het Zuiden De verrichtingen van ons veldleger tegen de Duitsche troepen die voor de versterkte stelling van Antwerpen liggen zoomede da gisteren vermelde operaties waarvan het eerste resultaat was de berneming van Aerschot zyn heden stelselmatig voortgezet Ons leger is blyven vooruitrukken en heeft den Duitschers aanzienUjke verliezen toegebracht door het optreden van onze artillerie en in het byzonder van onze veldstukken van zwoor kaliber wier uitwerking zeer groot was OSTl NDH 1 Sept Gisteroo hadden In de om irtikea vaa Oudaiaarde Kortrijk iin KouM tusschen DuitscherB o tuigen gevechten pUat fiifzonderhodoo ontlirok en De telegraafliloeD ujn doorgeSDttdj I e UulUtchatH zoekea den utrljd II vorraijden en trachten in allerijl de I randcho gronH to burclken 1 1CNDKKMONlx in opDleuir door do Belgische iraepMi eset ANTWEBPKN U Septombor Havaa ami dn N H Ot Blljkena een orfldeelo iiiedi d M ling ht hlien de UnitHcherB glste rin Waerofthnu nabij Kortrijk een half uur gi onitiardiM rd Kr zijn geen dooden i nkt lf gebouwen hebbon Hcbsde geleden I e Utilliichera l eo OD met Eulko bpBOhletlngtm de bevolking tot wanhoop te brengen Aan het Oostciyk Front In Ooat l ruiBen BERLIJN 11 Sept Officieel Volgons mededeelingen van den generalen staf heeft hot 22e Russische legerkorps j traoht in Oost PruiBen in te grypen doch is bij Lyck in Uasurenlanti verslagen Omtrent de beteekenis van Koningsbergen wordt ons door onzen medewanier te Boedapest geschreven In hoeverre de Russische afmarsch vordert naar het Wmten is op dit oogenblik moeilyk te zeggen In ieder geval trekt thans Königsberg meer en meer do aandacht Niet zoozeer als havenstad hoewel de belangrijkheid daarvan niet de ontkennen valt don toch als vesting aan de Ootf van Danzig Men is in Duitschland reeds long beisig geweest om Königsbörg te versterken en te protiteeren van de eigenaardige natuurlijke vordedigingsmidde len die de Mauermeren gelegen by de Zuid Oosteiyke grens opleveren Er loopen daar eenige wegen door waarover een vyand gemakketyk kon binnendringun De Duitsche generale staf vond het gowenscht om daar kleine forten te bouwen z g Sperrwerke Een Oostenrjjksch militair deskundige die t vorige jaar die versterkingen zag by Johannisburg aan de Russische grens meende dat zy t niet lang zouden kunnen uithouden vooral nïet tegenover belegeringsgwchut Dozelfde deskundige drukte er zyn bevreemding over uit dat de Duitschers in de laatste twee jaren geen strenger toezicht hielden op die doorgangen Russische reizigers en iedereen die dit maar verkoos Eon geheel vry daar in die landstreek rondreizen Zelfs officieren worden toegelaten om de werken te zien zonder eenige voorzorgsmaatregelen Dit oordeel van een militairen bondgenoot over dat zwakke punt van Oost Pruisen is vermoedelyk nog niet door de uitkomsten gebleken juist te lyn want voor soovrare n te gaan syn de Doitaohers na vele gevechteii nog mewter in die meitenstreken Voor Königsberg is het al of niet behouden dier toegangswegen door de Duitsohers een Ijavenskwestie Van daaruit loopt toch een lange reeks steUingen ongeveer tusschen Thorn en Danzig Langs die zeer belangryke lyo vormt vooral Fordan eeu goed vmterkte positie en de forten voa Kalm en Grondeni zyn ook van beloog hoewel niet wat Grandenz betr van grooten omvang Maar Königsberg zelf is en biyft na1 tuuriyk de hoofdzaak daar die vesting 1 jn honden von een vijond beteekent een vlootbosis in de Oostzee Königsberg is verbonden met PiUau door een kanaal Het is t centrum van de spoorIgneu Beder 1870 toen generaat Skakeleff zyn anti Duitsche propaganda begon heeft de ligging van Königsberg meer en meer de aandacht getrokken Twaotf moderne forten omringen thans de stad op behoorlyken afstand Behalve die groote forten zyn er een aantal munitie magazynen groote kazernes voor artillerie en infanterie verbindin wegen enz De gewone bezetting das is dit van olgemeene bekendheid bataat uit minstens 50 000 man en minstens 10 X stakken geschat Hoe na Königsberg dat beschouwd mag worden als het bolwerk van Oost Pruisen zich zal houden moet nog blyken maar zeer zeker zal Rusland dooraan een zwaren kluif hebben WEENEN 11 Sept Telegrammen van de oorlogscorrespondenten melden eenstemmig dat de strijd in Lemberg met onvermoeide heftigheid vooi tduurde Het offensief der Oost nrijkHon gaarsche troepen waarvan het élan onbeschryfelijk is maakte groote vorderingen De toestand wordt gunstig feoordeeld De troonopvolger Karl rans Josef onderging gisteren den vuurdoop terwyl gedurende den stryd de oppercommondant van het leger Aartshertog Frederik met den chef van den generalen staf FreiherrCorrad ven Hótzendorff op het slagveld aanwezig was Een onderhoud met de Franeohe Officieren van Gezondheid Mon seint ons uit den Haag De 8 Fransche officieren van gezondheid die na in België te hebben gewerkt over ons land en Engeland naar hun vaderland terugkeeren hebben gisteravond te s Uroveohage aan een redacteur van het Persbureau Vaz Diaz een en ander verteld van hun wedervaren Zij waren by de inneming van Kamen in de stad gebleven om de gewonden te verzorgen en deden zulks in samenwerking met Duitsche militaire j eneesbeeren Volgens do conventie van Geneve heeft men de heeren laten gaan en in do gelegenheid gesteld over Nederland en Engeland naar Frankrijk terug te keeren Suid iwrt8 teruggaan mochten wy niet aldus verklaarde men ons vanwege de militaire situatie Wy zyn in den oorlog zoolang als deze duurt en met de eerste Fransche troepen uitgerukt De gelegenheid tot verpleging in België is zeer voldoende Alle gewonden kunnen worden opnemen zelfs was in Namen in de inrichting waar wy werkten vele bedden onbezet De samenwerking na de inneming mot onze Duitsche collega s was uitnemend zy waren uiterst correct en hoffeUjk tegenover ons De inrichting stond natuurUjk onder leiding van een Duitsch geneesheer Onze Duitsche ambtgenooten en wy verpleegden door elkaar de Duitsche gewonden en die der bondgonooten De geest van de gewonden waarover wy dit hebben kunnen waarnemen is opgewekt Zy zyn over het algemeen moedig en wenschen den stryd te her vatten Van dum dum en andere by het Volkerenrecht verboden kogels hebben wy geen van allen iets bemerkt noch by de gewonden der bondgonooten noch by die der Duitschers dit in verband met de ernstige beschuldigingen van weerszyden tegenover elkaar geait Dat wy er niets van hebben waargenomen bewyst natuurlijk wat de kwestie in het algemeen betreft niets De werking der ambulances en van de verplegingsgelegen heden kunnen wy niet anders als uitnemend noemen Die geldt voor beide partyen Ken groote grief hebben wy De gewonden worden herhaaldelyk te vroeg ait de verpleging ontslagen Zy zyn dikwyis by lange na niet genezen en hun verwondingen kunnen na hun ontslag uit de verpleging ongetwyfeld tot complicaties aanleiding hebben gegeven die hun misschien zelfs het leven kost Het komt voor dot soldaten met een sohietwond in de lyde van hun lichaam of in de dy welke blessuren niet volkomen geheeld zyn dikwyis nadat zy uit het hospitaal komen een marsch van twee uur moeten maken Dat zoo ve voorkomt is zeer frappant Daarop mog we eens de aandacht worden f evwtigd Waarom het g chiedt Wat e gewonden der geallieerden betreft wy spreken over den tyd dttt wy hier de Duitschers hadden ongetwyfeld alleen om van de geblesseerden gevongraeo te maken Don leveren zy geen gevaar me r op Het is mogeiyk dat de Duitschers tydons den stryd hun veroverde ploatsen weer moeten ontraimen dan moeten zy de gewonden achterlofen die door de geallieerden na hun herstel krygsgevangen worden gemaakt Dit zal kannen voorkomen en daarom ook stuurt men de gewonden der tegenparty zoo spoedig mogelyk als gevangen weg Ër zyn voor zoover wy het hebben kunnen zien wel voldoende krachten om de gewonden van de slagvelden te holen Het gebeurt echter somtyds dat er jagen lang op het slagveld zonder hulp en verpleging blyven Dit komt omdat ze moeilyk te vinden zijn liggende onder boomen struiken enz overigens worden van beide kanten alle krachten ingrapannen dit euvel zooveel mogelyk tegen te gaan By den stryd zelf gaan de Duitschers te werk als barbaren Ieder onpartydig toeschouwer zal het moeten toegeven Herhaaldelyk hebben wij het medegemaakt dat dorpen door de inwoners inderdaad volkomen verlaten door brand met den grond werden gelijk gemaakt Hier kon geen sprake zyn van franctireurs of iets dergelijks De brandstichting door de Duitschers is een georganiseerde onderneming dat kan niet anders De soldaten moeten het vooraf hebben overgelegd en gaan tot de brandstichting over waarom Uit een natuurlyke wreedheid V Nergens hebben wy al den tyd dat wy op het oorlogsveld waren iets van meevechten van de burgerbevolking gemerkt De garde civique is een officieele militaire organisatie en moet als zoodanig worden beschouwd De meeste gewonden bleken na aankomst in het hospitaal uitgeplunderd Er komt ontzettend veel roof en diefstal voor Onze eigen valiezen zyn ons ontstolen Buitengewoon aangenaam wy stellen er grooten prijs op dit bekend te maken was ons de zeer tegemoetkomende on atlerwelwillendste houding van de Nederlandsche Regeering en van de autoriteiten en officieren die ons hun geleide hebben aangeboden Men heeft ons to Maastricht en op onze doorreis behandeld op eeu wyze die een zeer weldadige herinnering na den zwaren tyd die wy hebben medegemaakt by ons zal nalaten Sixxxxezï leuTLC L Het stoomschip Tambora van de Rott Lloyd is gisteren van Brest vertrokken en h lenochteud Onessant gepasaeeM het wordt morgenvoormiddag te Rotterdam verwacht Prof W Mallinokrodt Nog in het genot van zgn voUe kracht gaat prof W Mallinckrodt hoogleeraar van wege de Ned Herv Kerk aan de rijksuniversiteit te Groningen den zeventig jarigen leeftijd tegemoet 28 October a s die hem roepen zat aan het eind van den nieuwen cursus zijn ambt neder te leggen Prof Mallinckrodt werd in 1868 candidaat tot den heiligen dienst te Utrecht predikant te Westmaas in 1869 in Ned Oost Indië in 1871 te Manrik in 1892 te Maastricht in 1893 on hoogleeraar in 1902 Neemt men in aanmerking dat de twintig dienstjaren in Indië doorgebracht voor dubbel tellen dan kan men rekenen dat deze hoogleeraar wellicht de langst dienstdoende Evangeliedienaar mag heeten Zijn jaren aan de Indische kerk gewijd wegen alleen reeds op tegen veertig dienstjaren te onzent Daarbij komen twaalf jaren predikdienst in het vaderland benevens een twaalf jarig professoraat hetwelk een totaal oplevert van vier en twintig of bij zijn aftreden van vflf en twintig jaren Prof Mallinckrodt beeft veel geschreven vooral in het tydschrift Geloof en V r ij he id Hij geeft onderwijs in de dopnatiek de vaderlandscbe kerkgeschiedenis en het kerkrecht In deze dagen verdient het de aandacht dat bgns al z n zoons het vaderland dienen Een verloor in den dienst het gezicht een is milicien en een tweetal zijn officieren Van een der laatsten heeft ieder gelezen Hij treed voor kort in Albanië en keerde tndens de mobiÜBatie der troepen naar Nederland terug Kijkjes bij de Landweer IV Schreef ik een vorig maal ovör de Compagnie Landweer op Voorp taten thans 1 ik u de Gompie eens thais laten zien althans hoop ik het te hebben over de linnen huizen en wat dus meer zy Gedurende de ruim 6 weken dat ons leger onder de wapenen is zyn we éénnuud verhuisd Ewst hadden we de beschikking over 2 mooie kazerne paviljoens mau het duurde nietUng of achter de kazerne op een uitgestrekt kleiland was binnen een paar dagen een tentenstod verrezen Allerlei verhalen deden de ronde r zou nog een bataljon Landweer bykomen een nieuwe lichting infanterie zou ze gaan bewonen enz Er was onderling als vaststaand uitgemaakt dat wy er in geen geval in zouden komen maar het slot van het liedje was dat c e Landweer de dupe werd en in minder dan geen tyd het tentenkamp betrok Alle tenten zyn genummerd en iedere tent heeft 10 tot 12 bewoners Als regel is een korporaal of de oudste soldaat dan tentcommandant ledere tent herbergt een familie apart en we zouden de tentcommandant gerust de moeder van het gezin kunnen noemen Hy of zy zooals men wil neemt s morgens om 6 uur broodjes oftewel kuchies vau den bakker in dit geval van den fonrier en zorgt later dat de soep eertyk uitgedeeld wordt lederen morgen precies 6 uur worden er een zestal groote zakken met brood de kampstroat ingesjouwd heel anders als in Qouda waar men z u brood uit een zindeUjke bakkerswagen ontvangt Wee den ongelukkige die hier de onderste broodjes uit de zak krijgt ze zyn zoo plat als een scholletje Dit is de reden dan ook dat de soldsten wel eens willen vechten om toch maar een gaaf kuchie te pakken te krygen Een droge boterham smaakt niet erg vandaar dot ervoor ieder man een vierkant stukje boter by is Even nadat de fonrier klaar is met uitdeelen heerscht er een bepaald vreedzame stemming Met knipmessen worden er boterhammen gesneden eenige om direct op te eten en de andere om mee te nemen Die gaan dan in de broodzak naast de veldflesch en bengelen zoo mee tot ze om 12 uur met aange voerde koffie worden verorberd lu de tenten zelf ziet het er heel eigenaardig uit In het midden de vierkante paal met kapstok waaraan de geweren en ransels hangen Het geheele meubilair in zoo n tent bestaat uit 2 bidons of waterkitten en een stuk of vier woschbtikken Verder ligt in G heele tent een laag stroo bij den ingang meestal door eeft paar plankjes tegengehouden daar het er anders uitgeloopen zou worden Rondom tegen het z g muurtje der tent liggen de dekens Ieder mail heeft er twee die netjes opgevouwen moeteu liggen Moeten zeg ik want meestal rollen we ze maar in elkaar Onder die dekens bergen we onze kostbaarheden op zooals sigaren kaas schoenborstel poetslappen haarkam zeep en dit alles ligt daar broederUjk naast en door elkaar Een soldaat is over t algemeen niet vies uitgevallen en weet zich gauw te redden s Avonds tien uur moet alles binnen zyn Zyu alle mannen in een tMit dsn wordt deze zorgvuldig met h en en oogen banden en kneveltjea dicht gemaakt Sommigen permitteeren zida de luxe in een waschbtikje een brandende kaars te hebben maar dit zyn don ook de rijkelui onder de soldaten oen kaars is bepaald esn luxe hiear Van 20 cent per dag kun je ook geen kromme sprongen maken LANDWEERMAN Gfemengde Berichten De Tommies en de Fransche vronwen Tommy Atkins is zeer goed te sproken over de Fransche vrouwen zooals uit c n brieven blgkt De Fransche vfouwen schrijft er een zgn van oordeel dat het beste geneesmiddel tegen kogel en granaatwonden een flesch wijn en gekookte eieren zijn Tijdens den slag van Donderdag brachten vrouwen ons deze met gekookte aardappelen en versch brood in de loopgraven Ik kan u verzekeren dat dit de dapperste vronwen zgn welke ik ooit ontmoette Een andere Tommy schrijft Ken vrouw zei tegen me als je er in slaagt den keizer te dooden krgg je m n dochter Proclamaties van 1870 en 1914 Acht Augustus 1870 schreef de Koning van Pruisen aan zgn soldaten Soldaten Ik verwacht van n dat gij a zult houden aan de eer n in het vijandelgk land te doen kennen vooral door de Ditmuntende tnoht waarvan gij tot nu toe het roemvoUe voorbeeld hebt gegeven Wa doen de vreedzame inwoner van Frankrijk den oorlog niet aan en de eerste plicht van een eerlijk soldaat is den privaten eigendom e eerbiedigen niette dnlden dat de hooge faam van ons leger worde geschonden zelfs niet door één afzonderlijk feit van gebrek aan tucht leken op den verheven geest 1lüt leger bezielt en ik reken niet op de strengheid en de omaid van alle oversten w g WILHELM li stos 1914 schreven Exc Von IM Staboberst en Hahnze Leut 2 aan het gemeentebestuur van Jtitadje Waver bij den eisch2mil b te betalen Om my verzekeren dat de beyjjg zal betaald worden zal ik als san meenemen een voldoende Ej burgers die ik gevangen zal tgnjen indien het saldo niet betaald aardt De stad Waver zal afgebrand en bJnield worden zonder aanzien van iBisnd en de onschuldigen zullen het da schuldigen betalen Oorlogshawelijken in Berlijn Het Berliner Tageblatt wijst p oen ol onder bovenstaand opschrift p let buitengewoon groot aintal oorlooknwelilken dat in de dagen van j Bobiliseering in Berlijn werd geifcWi geiy li weekbericht van het idtiitiBCh bureau der stad Berlijn aantoont Wel zegt het blad wordt jtohts het totaal aantal huwelijken laogegeven en geeft het weekbericht liier niet het juiste getal doch met eene Ueine berekening is hier gemakkelijk tet aantal oorlogahuwelijken als volgt vut te stellen Van 1 Januari tot 25 Juli van dit jssr werden in het geheel 10 925 huwsljken voltrokken tegen 11 369 in betieltdo tijdvak van het vorige jaar dJ 114 per duizend inwoners Reeds ónde Juli en op den len Augustus teeg dit aantal huwelijken aanmerke1 en in deze week liep het op tot 481 of 21 3 per duizend terwijl anders liet normale getal der eohtverbintenben slechts 11 tot 12 per duizend briiaagt la de overeenkomstige week van Ji t vorige jaar werden slechts 264 Trhavelijken gesloten I Zftterdag 1 Augustus den dag der I afkondiging van de mobilisatie werden I alleen 275 huwelijken voltrokken tor w l anders op Zaterdag altyd slechts 110 tot 120 huwelijken plaats vinden Toor do beide weken der mobilisatie Tan 2 tot IB Augustus geeft het tatistisoh bureau geen afzonderlijke t allen omdat naar het het wegens door de talrgke orlogshuweiykon nroorzaakte onvolledigheid der inutrijvingen geen opgaven konden mrden verstrekt Dit wordt in het verslag over de teek van 16 tot 22 Augustus ingeluid Het totaal der huwelijken tot dm 22n Augustus bednaagt 16 626 terwijl de week van 16 tot 22 Aug 421 eohtverbintenissen bracht Daaruit blijkt dat op de beidemo bilisatieweken alleen 4268 huwelijken komen die men voor verreweg het grootste gedeelte als oorlogs hnwelijken kan beschouwen Wanneer men de anina te vermelden gewone huwelijken gemiddeld 250 in de week hiervan aftrekt verkrijgt men voor de oorlogshuwelijken einde Juli en begin Augustus tot het ronde getal van 4000 in Berlijn België de dichtst bevolkte staat der aarde Het thans zoo zwaar door het oorlogsonheil geteisterde België is niet alleen het dichtst bevolkte land van Europa maar ook van de geheele aarde De laatst gehouden volkstelling had ia België plaats in 1910 maar er is bovendien een vrij nauwkeurige schatting van 1912 Volgens deze bedroeg ket aantal inwoners van België op den liatsten dag van dat jaar 7 672 000 t uitkomt op 206 per K M2 Zeventig jaren geleden bezat België slechts 2 steden wier bevolkingscijfer I de 100 000 te boven ging nl Brussel u Antwerpen thans is dat aantal verdubbeld doordat Luik en Gent er tó gekomen zijn Met een groote tusKnenmimte volgt daarop Mechelen a t einde 1912 nog niet ten volle 60 000 inwoners telde Voorts komen Breggemet 54 000 Verviers m 46 000 Leuven met 42 000 en Namen met 32 000 Brussel en ontwerpen hebben in de lut te 100 jaren den wedstr d wie ket grootste aantal inwoners heeft met afwisselend succes gevoerd 50 jaren geleden had Brussel het grootste maar het werd door Antwerpen achterhaald en slechts door de aanvoeging van omliggende gemeenten kon Brussel zijn positie herstellen Wanneer men het zielental der aangeveegde gemeenten er niet bg telt dan il sedert de helft der vorige eeuw ket aantal inwoner van Antwerpen bqna verdrievoudigd ea dat van Brusm nog niet verdubbeld Antweipen stad steeg n l van 88 000 op 2G3 000 Brussel sUd van K4 000 op 190 000 Door de uitbreiding van zijn gemeentelgke grenzen heeft Brussel thans het zielental van 663 000 bereikt terwijl het sneller in bevolking toegenomen Antwerpen daar beneden blijft Het jongste bevolkingscijfer van Luik bedraagt 170 000 dat van Gent 167 000 Den sterksten aanwas der bevolking treft men aan in die streken waar zich de industrie het sterkst heeft ontwikkeld zooals in het district Charleroi het middelpunt van de Belgische kolenindustrie en in de districten Antwerpen Brussel en Luik bet langzaamst groeit de bevolking in de West Vlaamsche districten Van de 9 provinciën die België telt is al sedert lang Brabant de dichtst bevolkte en in deze provincie ligt ook de hoofdstad Op de tweede plaats komt Henegouwen en dan volgen OostVlaanderen Antwerpen Luik WestVlaanderen en Namen De minst bevolkte provinciën zijn Limburg en Luxemburg die al 80 jaren larg op de achterste rij staan Bij de beoordeeling van de ontwikkeling van België in de laatstverloopen 100 jaren is de bevolkingstoename een I belangrijke factor Stadsnieuws GOUDA 12 September Toelalingeoxampn R H B S De uitslag van hot twcc do toflaüngsoxameQ aan de liijke H B 8 alhier was als vplgt lo klasse toegelaten KI D L van Son Ho klasai tot gt laten J Kooiman II F Deur l 3 ET Voorborgen Ille klasse toegelaten h F J W Oodln Cr Mantc Atgowczen 6 oandi luten IVc klasee topgolatcn L M Glazener Se Verweij van Udenhout Ve klasse toegelaten J F Stable C Schiiter A J Holjnen J C Rusting Na afgelegd herexamen zijd alsnog toegelaten tot de Ie kl D Triezcnl rg A H A V Huizen do lie kl W Verweij de IVo kl H C K Hagenaar G Jonkheid de Ve kl Th Roiis L H F de Miinnik De lessen voor de beide aldeelingen der Vep klasse lieginnen Maandag 14 SeptemhvT in de Handülficuraufl zoodra hot geliDu p tjcr H B S hmlkbaar ia vangen dè lessen der andere klassen aan Comité tot Stean Het Comité tot Stean ten gevolge de Mobilisatio verzoekt ons te melden dat de volgende uitkeeringen reeds hebben plaats gehad op 22 Augustus aan 77 gezinnen op 29 Aug aan 65 op 5 Sept aan 60 en op heden aan 49 Hoewel er ook hier zeer zeker werkeloosheid bestaat is het toch een gelukkig verschijnsel te noemen dat de uitkeoring aan een zoo betrekkelijk gering aantal gezinnen behoef do plaats te hebben Abonnemonte Comedies In het a B Seizoen zullen in den Nieuwen Schouwburg der Sociëteit Ons Genoegen weder eon achttal abonnements ooneel voorstellingen worden gegeven en wel door de Koninkl Vereeniging Het Nederlandach Tooneel Hot Rotterdamsch Tooneelgezelsohap Directie P D van Erjsden en De Haghespelers Directie Ed Verkade De datums zijn voorloopig vastgesteld op de Donderdagen Oct 12 Nov 3 en 24 Dec 21 Jan 18 Febr 4 Maart on één in April 1915 Evenals vorige seizoenen zal ook thans weder het beste worden gegeven wat op de verschillende repertoires voorkomt Het laat zich aanzien dat er dezen winter buiten de abonnementsvoorstellingen weinig of niets worden gegeven hetwelk ongetwijfeld aan deze voorstellingen ten goede zal komen Naar wij vernemen zal dezer dagen de intoekenlqst worden aangeboden Gasondensoek over de maandAugustus Lichtsterkte in kaarsen 14 65 Zwavelgehalte in m Qtr per U 856 Specifiek gewicht 0 4181 Calorisch vermogen in calorieën 5664 IJSGEZONDEN Buiten verantwoordelijkheid der Sed O 1 ♦ m p 1 a T O P Oeachtc KedacUe Mag ik belBoM mige plsatónihiito vragen voor het TOlgnfidc f Ite laaUle iarea bad ik olel liel ge i o gea voetbalwedstrijden iHJ te woaeii tu Gouda Zondag 16 Augustus ecliter wat ik tegenwoordig bij éea wedstrijd tuSbclieu twee militaire elttall en soodoende ia de gelegenheid het welverzorgde Sporttcrreia te beKichtigea waar ik getroffen werd door de groote lielangstelling van de zijde van bet publiek Id legeostelling met deze grqote belangstelling zijn de resultaten Ijereikt door de beide Uoudschfl 3e klaaaers 01 m lia en T O P Bijna aooit zijn de resultaten die ik s Maandags te lezen lirijg bevredigend beide slaan oen zeer middeluiatig figuur in de derde klasse Waarom niet juist nu nu de omstandigheden erop wijzen de handtm ineen geslagen onderlinge en eigeniieisDgetjes opzij gezet en getracht het voetbal in fiouda hoogerop te brengen Ik begrijp zeer goed dat er altijd dingen zijn waar men van belde zijden overbeen moet stappen Is dat otuiiogelijk Ik hoorde vroeger terloops eens van plannen tot samensmelting tusschen bovengenoemde vereeniglngen zijn die onherroepelijk mistuktP Zou een combinatie van die lieiden niet do zoozeer gewenschte 2e klasser in Qouda kunnen brenge U A P ft Volh rdiDg ia Amsterdam gaveto het voorljeeld Wie brengt hier het balletje aan het rollen Mijn opinie is dat men niet alleen zicbzelf doch zeer zeker evengoed het publiek dat in de loop der tijden steeds meer belang ging stellen in het voetlialspel een dienst ermede bewija 11 geachte redactie dankend voor de verleende plaatsruhnto Uw dw OndVoetlialler Opgave van Personen die zich fj ednrende de week van 5 Sept tot 12 Sopt in de Gemeente gevestigd of deze verlaten hebben GISVM8TIGDBS A Hoek en gezin uit Eotterdam in Zwaansgat 7 C C E Odufré uit Ammerstol in Raam 308 M de Jong uit Rotterdam in Graaf Floriaweg 20 C T J van Rijmenam uit Oudewater in Punt 13 A Smolders uit Valkenswaard in Vest 68 A Koloos en gezin uit Boskoop in Ridder van Catsweg Glc A il van den Steenhoven en gezin uit Boskoop in Ridder van Catsweg 61b N Laan en gezin nit Zwollerkerspel in Graaf van Bloisstraat 23 M H Ledeboer uit Rheden in Gouwe 124 P H Tekke flit s Gravenhago in Markt 34 M J P Kok uit Rotterdam in Doelestraat 8 J F Schoomakers ait Rotterdam in G roenendaal 118 H M van der SüvMKiy uil s Graenhage in Wacht lbtriat 03 J Vonk uit Bodegraven in Moordr Tiendeweg 7 M van Eeuwen uit Waddinxveen in Nieuwehaven 125 W H Aalders nit Amsterdam in I Ibsellaan 102 C M Gonda uit Idaarderadel in Bleekerssingel 6 A L Diestelhorst uit Rotterdam in Fluw singel 31 YBBTROKKMlfJIlK E BooiJ naar Benschop uit Krugerlaan 31 C Zwanenburg naar Haarlem nit N Haven 19 B van der Tooren uit Harkt CIO naar s Grnvenhago C J Isarin uit Tuinstraat 47 naar Baarn J Lourier nit Bdurtje U naar Norg D Grevenit uit Vronwensteeg 28 naat Pernis C M Bruin uit Bleekerssingel 64 naar s Gravenhage R M Jager uit Flnw Singel 76 naar Deventer Z Raams nit Bleekerssingel 85 naar Amsterdam L M G Groos uit Flnw singel 101 naar Oudewater J H en H van der Weg nit Markt 28 naar Rrtterdam E van der Kamp en gez uit Vorstmanstraat 22 naar Barneveld B J Rijmenam nit Font 13 naar Ondewater G H W Bonmans uit Kattensingel 75 naar Oudenbousch I J Hendrix nit Qroenendaal 20 naar Amsterdam Wed L P Borst uit Bookenbergstraat 97 naar s Gravenhage AVed J F F J Boon van Ostado nit Kleiweg 42 naar s Gravenhage R Rietveld nit Reg Plantsoen lOg naar Boskoop B Levi uit Flow singel 64 naar Amsterdam Predikbeurten te Uouda REM0N8TRANTSCHE KERK Voorm 10 nnr Dr C K HOOIJKAAS te Vlaardingen GROOTE KERK Vroegpreek te 7 ure D ÜEÜR Vooifc ten 10 nre D BERKEL BACH A D SPRENKEL Nam ten 2 ure Ds BIJL KLEINE KERK Nam ten 2 nre CANNEGIETER Kinderpreek ten 5 ure Ds DEUR LUTHERSCHE KERK Voorm ten 10 nre Ds SCHARTEN GROOTE KERK HuwelHkflinzegening Woensdag 9 Sept 12 uur Ds BERKELBACH v D SPRENKEL GROOTE KEEK Donderdag 10 Sept s avond 8 nnr Bidstond Qtemeateliike Arbeidsbeurs Aanvragen van werknemers op 12 September Volffaatonen 1 voeger 1 witter 4 h iera 1 straatmaker 1 baggerman 2 steenbikkers 1 stoelenmatter 1 béitser 2 smeden 1 freammaker 1 monteur 4 lakkers 1 fietsenschoonmaker 1 télefoonwer1 hekelaarster 2 boerenarbeid 1 kantoorbediende 1 werkster 1 opzichter 1 bouwk teekenaar 11 timmerlieden 1 machinale houtbewerker 5 metselaars 1 steenhonwer 11 opperlieden 3 schilders 1 pijpmaker 1 pottenbakker 1 meubelstotfeerder 1 matras en beddenmaker 2 stoelenmakers 7 monbelmakers 1 politoerder 1 scheepmaker 1 goudsmid t machinist 3 stekers 3 machinebankwerkers 6 blikslagers 1 loodgieter 3 boekdrukkers 2 letterzetters 4 kleermakers 3 bakkers 3 Buikerbakker 6 sigarenmakers 1 sorteerder 3 koetsiers 9 schippers 2 tuinlieden 9 grondwerkers C pakhoiaknechten 2 loopknechte n 1 winkelbediende 68 werklieden zonder vakkennis Halfwas of aankomende beneden 18 jaar 2 dienstboden 1 timmerman 1 kuiper 4 meubelstoffeerders 3 menbolmaliers 1 touwslager 1 stoker 3 blikslagora 1 loodgieter ö letterzetters 1 kleermaker 1 strijkster 6 suikerwerkers 2 sigarenmakers 2 tuinlieden 1 loopknecht 1 winkeljnffr 7 werklieden zonder vakkennis Aanvragen van werkgevers Volwassenen 1 metselaar 1 machinebankwerker Halfwas 1 machinebankwerker Laatste Berichten STATEN OENERAAL Slnitingsziting Hedenmiddag te 3 uur heeft de Minister van Binnenlandsche Zaken de heer Gort van der Linden de vereenigde vergadering der StatenGene raal gesloten De Minister zeide o a Het heeft H M doUConingin behaagd oiis op te dragei de zitting derStatenGèneraal in I re naam tesluiten y Verschillende tten zün met medewwking der Staten Generaal tot stand geljracht arfdere n in voorbereiding De oorlog die aan onze grenzen woedt heeft aan allen regelmatigen wetgevenden arbeid een eind gemaakt De zeer Mangrijke noodmaatregelen waarbij de Regeering groot vertrouwen van de Staten Generaal moest vragen zijn vervolgens aangenomen H M de Koningin heeft my opgedragen U Haren dank te betuigen voor uwe toewgding in s lands belang In naam der Koningin en door Haar gemachtigd verklaar ik do zitting der Staten Generaal gesloten Aan het Wegteiyk Front De Dnitsoheri teruggedrongen PARIJS 11 Sept De legers der bondgonooten winnen ten noorden van de Mamo en ten noorden van Parijs in de richting Soissons Oompi gne terrein De Engelsohen veroverden U kanonnen on belangrijke krygsvoorradon en maakten 200 krijgsgevangenon De Duitsohers moesten veel materiaal voorraden en gewonden achterlaten terwyl velen zich gevangen moesten geven De Duitsche troepen zijn in het centrum tusschen Sezanne en Revigny teruggeworpen do Fransche troepen achtervolgen hen In Argonne hebben de Dnitschors stand gehouden LONDEN 11 Sept DeLondensche bladen melden dat de troepen der bondgenooton 60 mijlen ten N O van Parijs een overmachtigen vijand hebben afgesneden en verslagen Er werden 6000 gevangenen gemaakt en 15 kanonnen veroverd Hoewel de verliezen aan de zgde der bondgonooten ernstig zijn zijn deze voor de Dnitsche troepen veel aanzienlijker Aan het Ooiteiyk Front Aan de Dnitsch Russische grens ST PETERSBURG 10 Sept De Duitsche troepen welke zich bevonden op de Rnssisch Duitsche grens ten zuiden van de HasSnrische meren bij Myszyniec zyn met groote verliezen teraggesUgen De Duitschers in België ANTWERPEN U Sept Omtrent de laatste gevechten m ldt men ons nog By de gevechten die gisteren bij Diest n aats hadden moesten de Duitschers eder terugtrekken Zij verloren verscheidene manschappen De verliezen der Belgen zijn gering In de geheele streek tusschen Diest Horenthals Antwerpen zijn nagenoeg geen Duitsche soldaten meer Overal gaan kleine troepjes verkennende Belgen rond De bevolking is over hot welslagen van den uitval der Belgen zeer verheugd Velen die van plan waren te vluchten hebben daarvan thans afgezien St PETERSBURG 10 Sept I Russische troepen hebben de linkervleugel afgesneden van het Oostenrijksch leger zoodat de verbinding met de Oostenrijksche troepen die tusschen Tomaszof en Rawaroeska staan vorbroken is De versterkte stellingen bij Opole ten noordwesten van Krasnik zijn door de Russen na een stormaanval genomen waarna de Oostenrijksche troepen over meer dan 3Ö werst zijn achter volgd Na een hevig gevecht is Tomaszof De Bethania KINGSTON Jamaica U Sept Hot s s Bethania v n de HambnrgAme rika lijn dat Maandag in beslag werd genomen had 000 ton steenkolen en proviand voor 6 maanden voor do kruisers Dresden en Karlsruhe aan boord De Bethania had voor zo vermeestord werd haar bewapening als hulpkruiser over boord geworpen De aan boord zyndo 500 reservisten alsmede de bemanning zyn krygsgevangen gemaakt Moord te Amsterdam Hedenmorgen D uur werd dpor J O Hun hot potltle liuroau in de Jao v Lennepstraat te Amsterdam aaugilte gedaan ilat hij zijn vrouw met wie bij elf weken getrouwd was om het loven had gebraobt t politie stelde een onderzoek ia en beeft in iiot aangeduide percm l de bedoelde vrouw mot afgesneden bals gevonden In de nabijheid lag een met bloed lx vlekt hroodmes waarmede de moord was ge hled fle bedrijver van dofte grul eldaad was sedert 10 woken werkeloos hy is gearresteerd en gevsukolijk naar bet Huis van Bewaring geljracht In de Engelsche koloniön BERLIJN 11 Sept Ambtelijk wordt gemeld De Duitsche consul in Kcypto moet morgen het land verlaten Do overige Duitschers worden ondor beschermd politietoezicht gesteld Men gelooft dat zo eerstdaags nitgozet worden 40 000 man Indische troepen die sedert 2 Augustus in Kgypte worden verwacht zijn nog niet gekomen Men beweert dat een opstand in Indiii is uitgebroken Een ambtelijke mededeoling van don Duitschen gezant te Peking meldt dat Japan aan de Ohinoesche Hegeoring ambtelijk het uitbreken van oen revolutie in Indië heeft gemeld Japan is door Engeland aangezocht om militaire ondersteuningen in Indië Japan heeft deze hulp toegezegd doch heeft veel bezwarende condition gesteld on wet 1 dat Japan vrij toegang zal hebben tot de bezittingen in de Stille Zuidzoo 2 een loening zal worden verstrekt van 200 millioon dollar en 3 dat Japan de vrije hand zal hebben in China Engeland heeft deze voorwaarden aangenomen Telegr ch Weerberidvt van het fLoninklük Meteriologisch Instituut te DE BILDT Hoogste baromoterstend 760 9 te Karlsruhe laagste stand 742 2 to Ohristiansund Verwachting tet den volgenden dag Moest matige Westelijke tet Zuidwestelijke wind gedeeltelijk opklarend later wellicht weer regen iets warmer BrRGERLIJKE 8TANÜ GOUDA GEBOREN 11 Sept Maria Jocoba Adriana ouders H Wiezor en N Verbnrg Qeertmida Jacoba ouders W vUn der Steen en M W Jager Antje Adriaantje Gerdina ouders J A Broer nn W J Blommendaal ONDERTROUWD O van Dijkte Alpben en G J Borst OVERLEDEN 10 Sept J vnn Acbthoven 7 m 11 J vanlieenwen wed H Kunst 83 j