Goudsche Courant, zaterdag 29 juni 1929

Oa valsche lauza dar Nationala Ontwapenino Veertien dagen gele len üchreven wy een kort inleidend woord ter aankondiging van de pas verschenen brochure Ontwapening Christendom en Volkenbond van den kapitein A J Maas een interessante brochure waarin op pnncipii ele gronden een betoog wordt geleverd tegen nationale ontwapening Eenige dagen later zond een lid van Kerk en Vrede ons een epistel welks inhoud beoogde ons te zeggen dat wy alvorens over Ontwapening te gaan schryven ons eerst op de hoogte moesten stellen van hetgeen Prof Heering schreef over De Zondeval van het Christendom van Remarque s werk lm LANGE TIENDEWEO 27 BLAUWE DRUIVEN VERSCHE AARDBEIBN POMPELMOES TAPELPEREN TAFELAPPELEN BANANEN ONTWAPENING In een der laatste nummers van de Vrijheid heeft de bekeaide publicist D Hans een parlementsfilm gewyd aan de in deze iagen zoo veel besproken quaestie der ontwapemng Aan deze zeer interestante en zeer lezenswaardige beschouwing ontleenen wy het volgende fk heb zoo begint de heer Hans een kaart voor mü liggen een eenvoudig propaganda briefkaartje uitgaande van een religieuse ontwapeningsvereeniging en ik schryf even voor u over wat er op staat Het zijn gegevens betreffKide den wereldoorlog 16 000 000 gedoode burgers 3 000 000 vermisten lO DOO OOO gesneuvelden 20 000 000 verminkten 9 O00 O00 oorlogsweezen 5 000 000 oorlogsweduwen 26 000 000 slachtoffers 4 jaren lang alle 2 minuten 24 dooden IWeniaal de bevolkingvan Nederland verminkt Kosten van dengewapenden vrede in guldens totaal in 41 jaar 95 milliard De kosten van den we reldoorlog bedroegen in 4 jaren 845 milliard guldens Dit beteekrait 60 000 guldenper uur sinds Christus geboorte Ik laat de cijfers voor rekemng van devere iiging die ze verspreidt Ze zijn meniet volkomen duidelyk maar dat doe er indit vertpnd niet toe Ik zeg aUeen entoch En toch zjjn wij liberalen tegenstander van de eenzijdige nationale ontwaitening Ja tóch A FOKKERS Gouda sp ci i f briek Fluweelensingel 77 Telef 686 Mr Timmerman 1 Vakkundige behandeling en soliede afwerking gegarandeerd Dr L H J VOS flr lan l kamarlld SPREEKT DINSDAGAVOND 2 JULI IN DEN NIEUWEN SCHOUWBURG Dp I H J VOS Lid van de Tweede Kamer Oud Wethouder van Amsterdam DE EERSTE CANOIDAAT VAN De Liberale Lijst LIJST 31 over WAT HEBT GIJ VAN DE LIBERALEN TE WACHTEN WÊf Komt dezen enthousiasten redenaar hooren 1ti § == Ter opluitterlng Muziek en zang Een koor van Dames en Heeren TOEGANG VRIJ AANVANG KWART OVKR ACHT Q I U Bh i tot debat m st aUpsrtIJ De Vrljhildsbond AM Otuii Dagelijks Daofilliks Dagelijks is de NUTSSPAARBANK OOSTHAVEN 12 geopend Dat wil zeggen Fa P J Revet en Zonen OOK inleggen kunt U elk bedrag HOE GROOT OOK terug vragen n9ina1iil e aanmelden voor den UayClIJna Ophaaldlenst lljinPliikQ gelegenheid een fraai nikkeUayCIIjno len spaarbusje aan te vragen UayCIIJKo groeit het aantal onzer spaarders U zult van de mooie jaargetijden dubbel genieten als U Rublin draagt Rublin schoenen met normale hak zitten licht en luchtig geven Uw voeten een stevigca steun kunnen overal tegen en zijn zoo goed als onvcrslijtbaar De elegante vorm blijft tot het einde behouden Moderne modekleuren Gemakkelijk te reinigen VerF lakken Kwa ten HET ADRES voor VERF GLAS en KWASTEN Schilders Ooiihaven 65 Tel 280 OOUDA KIEST H BROUWER DE KONING Spleringstrtiat 153 Gouda Ou biWNl werd bakroondi Ankcm 1 2S Bd h 1934 K dim IMt Dvrdreekt M UlradI 11127 FLORIS VOS gaat het goed Hij overweegt niat maar hij doet Mlddenpaptii voor Stad en Land S S van Dantzig Nieuwe Zending Oflkriikliin lisno 2 U LIJST 9 Hhnen schoeise met üubhercndetwerk Bestel UWE MARKIEZEN aan hetconcurreerendadres ffiniïïinnuïïiiiHmMi i tMiiiiiniMiiNiMiiiiiiiiniiiriiniiinDiiii iiriiiiNifiitiiiiiiiimmiiiiiNiMinn J F REVET ZONEfi H VAN DER GRAAPP BUuw tr t 19 Tel 763 Oabaorta un Rouwt Veerstal 30 Telefoon 494 Gouda 20 Ve krli gbaar bij g 20 DE GOUDSCHE FRllITBAl DEL Firma Wad A Rlatvald Fa HOÖGÉNBÖSCH Markt BS TELEP 313 Flux Schoenhandel kftt la T ri i SPIOIAUL DNU ia Hygiënische artilielen eo Pateotgeiicesiniddeleii ConBult ook per brief Mewr J DAM Goudschestraat 7 ROTTERDAM Wlidslraat SINAASAPPELEN aTROENEN NIEUWE VIJGEN STUDENTEN HAVER VRUCHTEN IN BLIK VRUCHTEN IN GLAS DIVERSE SOORTEN NOTEN BUSGROENTEN merk Sleitela Verkrijgbaar bij 0 Electrotechnlsch Bureau J F W TURION Tel 326 L Tiendeweg 24 Gouda i rf I t l li l TELEFUNKEN SERVICE kTelefunken de beste toestellen JAN VAN DAM rf SPECIALE AANBIEDING SPIEGELS K 40 Loop niet langer met pijn laat bij ons Uw schoenen maken o G v d LINDEN Zn Tel 6740 QoudscheSingel 239 Rotterdam bij de Boschjeskerk THEEKASTEN y THEEMEUBELS KAPSTOKKEN J G POTHARST ZOON GOUDA Jalouzièo ZonsdiffineD Marjjizen JJollviliiF KLEIWEG GOUPSCHE COURANT ZATERDAG 29 JUNI 1929 TWEEDE BLAD en Vrede aan het hoofd van welke vereeniging staan Prof Heertng uit Leiden en Ds Hugenholti uit Ammerstol Voor deze actie is de medewerking verkregen van tal van voorgangers uit modem godsdienstige kringen die door hun ideaJistiache beschouwingen velen tot zich weten te trekken die zich de werkelyke beteekenia van een eenzijdige ontwapening voor ons land met z n belangrijke koloniën niet weten te reallseeren maar zich laten raee epen door gevoelsargumenten en deze laten overheerschen Wanneer in deze dagen propaganda wordt gemaakt voor nationale ontwapening dan geschiedt dat door afschuw in te prenten voor het oorlogsgeweld dat in al zyn verschrikkingen wordt uitgebeeld Het is duldelyk dat zulk een propaganda ingang vindt want er is memand wie ook die het gruwe yk ooriogs bedrijf zal verdedigen Door die propaganda kan men ongetwijfeld de voorstanders van de afschaffing van den oorlog by duizenden en duizenden tot zich trekken Maar komt men daarmede nu in practischen zin één stap verder om den oorlog te doen verdwijnen Leeft er in ons land by iemand van welke party m ook moge ziijn de gedachte dat Nederland een aanvalsporlog zou willen ontketenen Afgescheiden van de practische onmogelijkheid weet men toch wel beter Niet w jj veroorzaken den oorlog maar anderen om ons En met die anderen om Mis moeten wjj pogen te komen tot een overleg dat er op den duur to moet leiden dat bereikt wordt het ideaal dat wy allen voorstaan dat eenmaal de tyd al komen dat de wapenen kunnen rusten Zoolang die illeaal toe tand nog niet is bereikt hebben wy met de werkelijkheid te rekenen die ons den duren plicht oplegt om tot bescherming van land en volk te doen wat noodig is niet meer maar ook niet minder Wie de oogen sluit voor wat er buiten onze grenzen voorvalt wie niet begrijpen wil waaróm de landen om ons heen er niet toe overgaan hun weermacht af te schaffen wie er geen kennis van neemt welke waarde moet worden gehecht aan de titans aangeheven leuze van nationale ontwapening door politieke leiders die korte tijden terug het onomwonden hebben uitgesproken dat een eenzydige ontwapening van Nederland een onding is en dan daurxam i vrede alleen kan worden verkregen langa den weg van internationale samensprekingen en daardoor vriendachappelyke verhoudingen tusschen de volken wie dat alies aan zich laat voorbygaan die staat met op den bodem der werkelijkheid In een xtjner wekelijksche films in De Vrijheid die elders in dit blad ia opgenomen heeft de bekende publicist Hans aan de nationale ontwapeningsgedachte ook een beschouwing gewijd die zeer waard Is te worden overdacht De uitingen van meenlere pr dikanten en voorgangers die in deze tyden zyn uitgetrokken en ook de Open Brief van Kerk en Vrede aan de Goudscfae ingezetenen en andere geschriften wijzen er op dat wie niet IS vóór eenzydige nationale ontwapening beschouwd wordt als een miiitairist die opvoering van bewapemng will Van hen die weten wat door den helaas te vroeg verscheiden liberalen leider Mr Dresselhuya in höt belang van den vrede is gedaan had een dergelijke beoordeehng zeker niet mogen worden verwacht wy begrijpen een dergelijke beoordeeling ook niet Wanneer wij hebben gezien dat nog geen week geleden een adres van den Wereldbond der Kerken aan het Nederlandeche Volk is gericht waarin de Nederiandsche afdeeling een beroep doet op de kiezers om alleen zulke mahnen en vrouwen naar de Tweede Kamer af te vaardigen van wien men meent zeker te kunnen zyn dat zy beslist en ernstig naar de verwezenlijking van de gedachte van den Volkenbond zullen streven welk adrea ia geteekend o a doar twee candidaten van de lijst der Liberale Staatspartij Prof E rdmans uit Leiden en Mej Van Ëeghen uit Doom dan begrijpen wü niet hoe een mede onderteekenaar als de Secretaris van Kerk en Vrede Ds Hugenholtz van Ammerstol er toe medewerkt om een zoo felle actie van JKerk en Vrede tegen de liberalen te doen voeren Dat is niet meer een strijd om de vredesgedachte maar een politieke stryd In dat licht bezie men deze actie die w fataal achten voor ons eigen land tot het houden van batoogingen op demi dag Bovendien heeft de Rljksrt eering een rondschrijven gericht tot de ondergeschikte besturen waann allen ambtenaren en beambten de deelnraning aan betoogingen en vergaderingen wordt verboden daar d ze dag waardiger herdacht wordt door een ernstige herinnering dan door uiterlijke manifestaties Dit alles hei ft echter niet belet dat er gisteren rt eds allerwege betoogingen zijn gehoudöi o a in Keulen op het plein vóór den Dom welke betoogJng Ingeluid werd door het imposante gebeier van de Domklokken Deze samenkomst in de open lucht waa door verschillende partijen georganiseerd en werd door tienduizenden bijgewoond VeisLh il lende partijen hebben bovendien door de heele Duituche republic oproepen gepubliceerd waarin de massa s opgewekt worden tot den stnjd tegen de schuldleagen De Duitsche bladen vurwi door artikelen met vlammende opschriften het verbitterde verzet tegen het herniate artikel aan Uit den Goudschen Raad Leeningpoütiek Wethouf er Van Staal s standpunt aanvaard Burjïemcester Gaarlandt heeft het meeiderheidsstandpunt verdedigd Het oude bewind natuurlyk weer de schuldige nomen minderheidsstandpunt in het college door den Raad met groote meerderheid aanvaard Alleen de r k leden stemden tegen Wanneer de Wttnouder van Siaai bu ae behandeling dezer z iak te kennen heeft gegeven dat er was een achterstand die hynu eens fhnk aooi opruimen een achter fjtand die te wijten was aan het vorig bewind dan merkfn wij toch op dat de wethouder van Staal due optrad m September 1927 op 30 Deo van dat jaar een 4 Va leening groot ƒ 50Ü UÜÜ heett aangegaan tn dat daarin dus met waren opgenonK n d achterstand posten iie thans door hem naar voren zjjn gebiacht Wy nemen onmiddellyk aan dat de wethouder op dat müiiient wellicht nog me genoeg ingewerkt was en eerst veel later daarmede op de hoogte is gekomen Toch moet dit eenigöiins bbvreemden daar ten achterstand wanneer deze van eenige böteekems zou zyn geweest toch by het onderzoek van de ge meen te administratie door den heer Veenstra destyds wel aan het licht moet zyn gekomen Heel groot kan die achterstand hter niet zyn daar het overgroote de l er bedragen en het totaal bedrag dan o A overwegend dateert uit de penode 1927 28 toen de wethouder van Staal m het coiilege fitting had en de zaak dus van naby kon overzien In vroegere jaren zullen zeker wel eens vergissmgen of louten zyn gemaakt maar ook onder het bewind van den wethouder van Staal zyn deze er geweest 1 1 de laatste penode is het meer dan vroeger voorgekomen dat voor luttele bediagen welke uit den gewonen dienst bestredfen kannen worden geleend is Mr de Witt Wynen vestigde even de aandacht op de meubelen die de gemeente op afbetaling heeft gekocht maar zoo zyn er ook andere gevallen Wanneer de kleine uitgaven ineens zullen worden gedelgd dan zal dat zeker de instemming hebben van den Raad die by de begrootmg 1 9 reetls toonde een goede at schryvmgspohtiek de juiste te achten Het gevolg van het nu aangenomen voorstel 19 dat het saldo van den dienst 19 3 met een aflossingsbedrag van rond ƒ 31 000 wordt verminderd waardoor de belastingfactor Vülgend jaar ongunstig wordt beïnvloed Wanneer dit ook op andere wijze noggesehieïh en daarvan verluidde reeds iets dan ziet het er voor den belastingbetalervoJgend jaar nog minder vrolyk uit danthans Twee zitting en fün noodig geweest om een vrü eenvoudige agenda te behandelen De eerste ia geheel in beslag genomen door bespreking van de nota van den wethouder van Financiën K R van Staal inzake de leöungpolitiek der gemeente en de tweede waa in een paar uur geëindigd dank zÜ het terugnemen van drie voorstellen waarover nog al discussie te wachten was n l het voorstel tot verstrekking van dag en nachtverblijf aan dakloozen door het Leger des Heils het voorstel tot gerechtelijke uitzetting uit gemeentewoningen en het voorstel tot invoenng van gaspenningen voor muntgasverbruikera BUITENLANDSCH NIEUWS VER STATEN Vllegtafg in vlammen De bestuurder levend verbrand Op het vliegveld Rooseveltfried vond gisteren een ernstig ongeluk met een vliegmachine plaats Het vliegtuig van den 2oon van den bekenden Amerikaanschën induatrieel Phillips bestuurd door den jeugdigen Phillipe zelf stortte tengevolge van een ontploffing van de benzinetank naar beneden en vloog in brand De jongeman verbrandde levend Zün begel der werd uit het vliegtuig geslitigerd en zoo zwaar gewond dat hij spoedig bezweek Een groot vcrmogeiu Alexander Coclirane een tapijt fabrikant to New York het bij zijn overlijden een reusachtig vermogen na 35 000 000 Hij was bekend voor zijn liefdadigheid en zijn vrijgevigheid voor wefken van openbaar nut Maar hij was ook zeer mild voor degenen die hem m zijn zaak hadden geholpen bij het vergaren van zijn groot vermogen In het laatste 1 jaar had hij aan zijn personeel $ 6 260 000 uitgekeerd ala eitratjes Hettestament bespreekt 10 000 voor elk van 18 leden van het personeel Duizend werkers diöü langer dan twintig jaar op d © fabriek itfaren knjgen 1000 elk Een hospitaal te NewPork ontvangt 500 000 en er zijn vele andere legaten voor iostellingen van openbaar nut Dat voor de behandeling van de nota Van Staal een gansche avon4 noodig waa zal men niet in ernst kunnen beweren De besprekingen zyn onnoodig lang gerekt wijl het standpunt van de meerderiheid van R en W bü den aanvang der behandeling met bekend waa Het was een wel eigenaardige af aire Volgens mededeelingen van den wethouder van Financiën zouden er een aantal posten in de gemeenterekening voorkomen van vroegere jaren 1926 1927 en 1928 waarvoor nog geleend moest worden omdat er nog niet geleend was of de bedragen met geheel uit leening waren gevonden terwyl er ook gevallen zouden zyn waarvoor te veel zou zyn geleend Uit de overgelegde gegevens mofeten we de juistheid dier opmerkingen aanvaarden Er was een achterstand naar Wethouder Van Staal mededeelde en deze moest worden ingehaald en de aflossingen welke in vorige jaren hadden moeten plaats hebben moesten nu ine s geschieden D hvrdanking van V rs ill a Een proclamatie van President Hindenburg Het waa gisteren tien jaar geleden dat de welke gevoelens het heel Duitsche volk staat tegenover de artikelen van het verdrag die bet tien jaar terug verplicht waa te onderteekenen Vooral blijft men fel gekant tegen de z g schuldleugen de verklaring waartoe Duitschland geprest is dat alle schuld aan den oorlog op het Duitsche volk neerkomt Men behoeft geen spat proDuitsch bloed in de aderen te hebben om te voelen dat hier inderdaad van een leugen sprake IS De jongste onderzoekingen wegens den mooidaanslag ta Serajewo hebben aangetoond dat dè Qroot ServiSrs dia dezen moordaanslag hebben voorbeieid welbewust op den Europeeachen oorli hebbeu saogestuurfL Maar ook uit de stukken die vroeger gepubliceerd zijn over de politiek der groote mogendheden tegenover Duitschland kan men de conclusie trekken dat Duitsi land niet de eenige schuldige is ook al had daac een mlhtainstische regeenng en een onvoldoende diplomatie vele en groote zonden op haar geweten en al schijnt uieu geen hand te hebben uitgestoken om den oorlog in Juli 1914 te verbindere integendeel Maar er is sedert dien wel lete gebeurd geschreven en bekend geworden terwijl het befaamde artikel van Versailles onveranderd IB gebleven ieen wonder dat in Duitschland de beweging steeds sterker wordt om van den druk dien dat artikel op het Duitsche volk legt bevrijd te worden Die beweging zou gisteren op een machtige wijze tot uiting gekomen ziju in den vorm van allerlei betoogingen etc ware het met dat enkele zaken dien betoogingsdrang hebben gedempt Allereerst is in het bezette deel van Rijnland waar de druk van Versailles het sterkst wordt gevoeld door de controlecommissie het verbod uitgevaardigd Duitschers in de Spiegelzaal te VeisaiUea hun haadteekening gezet hebben onder het befaamde vredesverdrag dat een einde maakte aan den ruim 4 jarigen weieldoorlüg Op deze herdenkingsdag heeft president Hmdenburg een proclamatie tot het Duitsche volk gericht die begint met de woorden Dit iB een d van rouw Tien jaren zijn verloopen sedert te VersailieB de Dmtsuhe gedelegeerden voor de vredesonderhandeliuEen verplichte41 geweest hun baudteekening te plaatsen op een document dat een bittere desillusie vormt voor de vrienden van het recht en van een waarachtigeu vrede Sedert 10 jaren drukt het verdrag op alle klassen van het Duitsche volk op het intellectueele en economische leven op het werk van den arbeider en van den boer Haide en noeete arbeid evenals eendrachtige samenwerking van alle partijen van het Duitsche volk zijn noodig geweest om ten minste de ernstigste terugslagen af te wenden van het verdrag van Versailles dat ons vaderland bedreigde lu zijn bestaan en dat de economische bloei van geheel Europa in gevaai bracht Duitschland hfeeft ftet verdrag vau Versailles onderteekend zonder daarbij te erkennen dat het Duitsche volk verantwtx rdehjk ie voor den oorlog Dit verwijt laat ons volk met met rust en doet atbreuk aan het vertrouwen tua clien de vol keren Wij kunnen ons slechte een voelen met het Duitsche volk in het atwijzen van de bevestiging van de schuld van Duitschland nJlfen aan den oorlog en m het vertrouwen dat de toekomst aan de gedachte betiöort van de waarachtige vrede die slechts beiusten kan op de loyale en eendracht ge t onventiee van volkeren die vnj zijn en van gelijke rechten genieten Deze woorden geven volkomen weer met Niet in het principe dat moet worden afgelost op uit leening verkrfegen bedragen en afgeschreven zoolang het bedrag nog niet uit leening is verkregen gaf aanleiding tot eenig verschil van meening doch het afschrijven ineens van een bedrag van ƒ 31 000 op posteü van 1928 1927 en 1926 em enkele eerder waarvan de leemngbedragen nog niet zijn ingekomen De meerderheid van B en W wilde die ƒ 31 000 nu over enkele jaren verdeelen met handhaving van het principe van afschrüving en aflossing dat trouwens op de begrooting 1929 al toepassing heeft gevonden Wethouder Van Staal wilde daar niet aan en ook de heer Verkerk echtte dat uitstel absoluut verkeerd BINNENLAND Van infanterie naar de mariniers Ëen binnenkort te verwachten Legarorder zal een ministeriecOe beschikking bevatten waarbü ter kennis van belanghebbenden wordt gebracht dat twee luitenants der infantene met ten hoogste tien dienatjaren ala tf ioi a vo w a tüé P v worden gedetacheerd big het Icorpii mart aders Voor de te detachaeren officiaren aal h t niet mogelyk zyn definitief bij het Von s mariniers over te gaan tarwijl zij voorts hoogstwaarachijnlük niet aan de beurt zullen komen voor uitzending naar Medwlandach Indië Er was wat deining m den Raad Het was goed te merken dat meerdere leden door de verkiezinsbacil waren besmet Het betoc van den wethouder en van Dr Hoffman had momenten waarby m deze dagen zeer gevoelige snaren werden aangeraakt Er zyn heftige interrupties geplaatst Er ia gehamerd maar daar bleef het dan toch bij Zoo werd het bijna middemadht eer de eerste zitting geëindigd was Al is volkomen juist het standpunt van den wethcHider dat zoolang de leening er niet is toch moet worden afgeschreven voor de aflosMngen toch gelooven we dat het standpunt van den Voorzitter ware dit in een behoorlijk praeadvies goed uitgewerkt aan den Eaad voorgelegd meer instemming iwu hebben gevonden dan het nu ge kregen heeft Het wekte verwondering dat na de verdediging van den burgemeester noch wethouder Koenians noch Wethouder Donker eenige toelichting gaf Na een urenlang betoog waarbij wethouder Van Staal zich uitputte in het aanhalen van het oordeel van anderen in deze materie waarmede iedereen het eens was is het door den wethouder Van Staal inge LUCHXVAAftT Westen nichts Neuea en van de Vereeniging Kerk en Vrede Militair vliegtuig in brand gevlogen Officier irU g matig gewond Gistermorgen is op VJiei nd een van de tü lijk aldaar gestationeerde vliegtuigen uit Soesberberg bij ibet starten omgeslagen en in brand gevlogen De inzittend i Kapitein Briët kwam bt nogal goed af luitenant Kamp kreeg ernstige brandwoiuien KERKNUÜUWS Wy hebben de vrijheid genomen dat epistel dat hoewel het zich richtte tegen hetgeen w i ter aankondiging dezer nieuwe brochure hebben geschreven toch ook aan andere bladen was gezonden terzijde te leggen omdat de inzender die schuil gaat achter de Vereeniging Kerk en Vrede zyn gemoed elders heeft kunnen ontlasten maar vooral omdat wij over een aankondiging niet gaan polemiseeren en zeker niet met een anonymus Herv Diacfmieén in Zuid Holand In iïé proivincie Zuié Hoiland hebben do diaconieën der N i Herv Gemeenten in 19 tot ondersteuning van de behoeftigdn een bedrag van ƒ 9ll ti00 X besteed en voor een waarde van ƒ 149 410 06 ondersteuning in natura gegeven Zooals in talryke gemeenten van ons land is ook in Gouda een groote actie ontplooid door de partyen der vryBinmg democraten en der sociaal democraten voor de nationale ontwapemng en in die actie worden deze krachtig gesteund door de leiders van Kerk Ik verdedig dus den oorlog niet ik acht hem met Jezus leer absoluut in strijd Maar ais het doel van het gewapend verzat is handhaving van het recht i van da hoogste goederen die en volk beait d n wordt dat verzet gerechtvaardigd En omdat nu een actief optreden van het Nederlantkche leger nooit anders denkbaar is dan terwillf van het hoogste recht daarom acht ik eenzydige nationale ontwapening een ernstige fout omdat zij het begaan van onrecht uitlokt en jtü vsroonaakt wat men vermijden wil strijd op ons grondgebied £ hi om practische en om ideeële redeaien staan wy liberalen tegenover de eenzijdlgs ontwapening Maar zij die in hun stille uren ni t het vraagstuk van den oorlog in verband met hun religieuse overtuiging geworsteld hebben zy weten diep in zich het brandend hartstochtelqjk verlangen dat door geaamenlijlra samenwerking in den Voilcenbond de natiën zullen komen tot de ontwapening opdat de heilige waarheden van liet Chrktendom vervuld zullen worden en de bloesems van den vrede alom zullwi bloeien op aarde Heilig is het Ideaal voor den wereldvrede Heilig is ook de handhaving van het recht om dit Laatste zijn wi liberaledt Toorstanders van een weermacht zoolang de internationale verhoudingen die ni t volstrekt overbodig maktn In él hun verschnkkuitg staan daar die cyfers Ik draag deze getmgenis sta hier openhartig die propaganda kaart al vele maanden by m en ala ik ergens vergoelykend hoor spreken over den oorlog of als ik ergens de vredes gedachte meen te kunnen bevorderen dan lees ik vóór wat op dib kaart staat Ik heb voor en in my zelf over het ontwapenmgspcobleem een zwaren kamp gestreden ik heb er in stille uren over gedacht en gevochten ik liep er op wandeimgen over te stryd i niet het minst naar aanleiding van de actie op religieuse gronden door professor Heering em de zynen begonnen en voortgezet en in zijn bekende boek toegelicht En als ik voor my zelf ondanks velerlei tot een conclusie tegen de eenzijdige ontwapening ben gekomen in overeenstemming dus met ons partyprogram dan steunt die conclusie op twee motieveoi e n practisoh en een ideëel Ie dat het bezit van een weermacht voor ons land een sterke preyi tievc werking uitoefent 2e dat indien Nederland ooit van die weermacht gebruik kou maken dit nooit ander zou zyn dan in dienst van het reckt Met deze beide argumenten durf en wil ik ook in m n spreekbeurten de ontwapenaars tegemoet treden M n propaganda kaart vertoont onthullende cijfers maar ik bffli heilig overtuigd dat die cijfers nóg hoogen dus nóg ontstellender zouden zijn geweest wanneer Nederland in 1914 geen leger had bezeten Ontwijfelbaar zoudeh wij dan in den oorlog zyn betrokken op ons grondgeibied zou h y mede z n volstredenj aan weerszijden ïou men zich hebben gehaast ons gebied te bezetten om den ander vóór te zyn krachtens het mtemationale recht zouden wij de vijanden zijn geworden van de mogendheid die het eerst onze neutraliteit had geschonden Zoo trekt dus met de weerijnacht den oorlog aan maar de weerloosheid met name voor ons land Tnet zyn gevaarlijke ligging Zoo kan dus ons leger een z enryko prev atieve werking blijven oefenen ook in de toekomst by eventoaliteiberk en mogen wij daarom in de kostein onzer weermacht een verzekeringspremie tegen den oorlog zien Dit is het practische En dit is het ideeéle het Nederlandsche leger en de Neder andsche vloot zullen nooit anders optreden dan in dienst van hec recht Elke aanvals ooriog door Iedbrland is uitgesloten De gedadite alleen is al een absurditeit Naar aanleiding van het gebeurde op Curai ao schreef dezer dagen een groot Engelsch blad dat Holland de aller jaatate mog idheid is die men van ffliig acrreasieve bedoeling zal kunnen verdenken Inderdaad Zoo zal onze wewmacht alleen optreden wanneer moet worden opgeJEoniien voor het international © recht van handhaving der neutraliteit voor hot nationale recht van vrijheid van grondgebied Nooit anders dan in dienst van het recht Dus met een zedelijke met een ideeöle bedoeling Terwille van de gerechtigheid E zou Jexus leer die todi ook bovwial raeht n gwrechtiffheid Is ri h daastagenverMttai fii cht het Christendom waarlijk dat wij in zoo n geval ons met handen en voeten gebonden overgeven aan het onrecht aan de geweldenaars Moeten wij om het geweld van het recht te ontgaan dan laten triomfeeren het geweld van het onrecht My dunkt dat k4n het Christendom niet bedoelen Dat dit Christendom dat de leer van Jeaus zich tegen den oorlog verzet dat is mijp onwrild are overtuigmg Ik heb onlangs in een besloten vergadering waar dit onderwerp behandeld werd en waartoe ik was uitgenoodigd gezegd dat ik geen speciale by beltek sten noodig heb om te bewyzen dat het Christendom tegenover den oorlog staat want dat de heel geest van het Christendom voor mij dat standpunt beslist het staat diametraal tegenover eiUc oorlogsgeiweld Een bekend man in den lande een md mini£4er en behoorende tot de rechterzijde stemde mij dit aanstonds toe Maar daarmee is voor mij niet bealiat dat het Christendom het optraden van een weermacht verwerpt wanneer dit optreden absoluut geschiedt in dienst van het repht Wat kan het doel van den oorlog uit zedelijk oogpunt zyn Alleen de verdediging of het herstel van de gere htigh id Gerechtigheid is het hoogste goed op aarde Geen materie bezit noch de gezondheid noch het levan hasft zulk een hoi waarde en betedcaois als de handhaving van de gerechtigheid AJdtts Stratmaun in Weltkirche imd Weltfriede gecite ni in een aardig boekje van A J Maas Ontwapening Ghctatapdom en VoJlLet nd