Goudsche Courant, donderdag 4 januari 1940

No 202U Doiide Éta 4 Januari 1940 78e Jwtgnas NIEUWS EN ADVBRTÏINTIEBLAD VOOR GOUDA EN OMSTREKEN BERGAMBACHT BERKENWüUDE lODEGRAVEN BOSKOOP GOUDERAK HAASTRECHT MOORDRECHT MOERCAPELLE NIEUWERKERK OUDERKERK OÜt EWATER REEUWIJK SCHOONHOVlPï STOLWUE WADDINXVEEN ZEV NHUIZEN en JL f Ajr I AUTBBTENTIEPRIJSi Uit QoixU en umatiekan behoorende tot dea bezorgkring 1 6 regeU 140 elke regel meer f 0 26 Van bniten joode en den bemrgkring t 6 nyÜB f 1 66 dhe re rel meer f 0 80 Advertentiln in het Zaterdagnnmme M bQdag op den prtli Liefdadlgheida adrartentibi de hdft an den prtti IN GEZONDEN HEDEDBELINGEN 1 4 regélg 2 06 elke regel meer ƒ 0 60 Op Adverleolün kannen worden ingeionden door toaicMDkonat van loUede Boek handelaraa Advertenttobmeiaax en ome agenten en moeien daagi y66r de plaatsing tan bet Boieaa t n ingekomen teneinde ran opname venefcerd te tUn Gewone adverteatiBn en iugnondwi mededeelingei b contract tot teer geredaeearden PTfli Groote lettera atandtn orden berekend naar ptsattmimte npM buTtna ftfn diKelUka geopend v n 9 t onr AdnUnlatniie en Bedfttle T lel Inint 7746 Poftrekeuing 48400 bonnamenten woKMa dagetQlt ungenoman Mn on Brnreaai lARKT it GOjUDA bt itf agMittn en loepen den boekhnidel en de poetkentooren AÉOHHKfimmiPnUbt ver kw rt l ƒ 8 26 per week 17 emt oreril flier d totoi log per looper geeehjcidt Fiaaeo p r port per kwstael ƒ US de Toorpit n tO boogar u Dit blad verschijnt da elöks behalv Zon ai FeesliliaK Russische aiuivallen op Karelië duren voort DE POLITIEK VAN PRESIDENT ROOSEVJELT Buiten den ooHog maar steun aan de dim bratie Er kan geen sprake ijn van het zenden vat iroepen naar Europa deering van lederen abielen duurzamenvrede 1 De oude voorwaarden van den wereldhandel hobbeft geen duurzamenvrede gegeven witleer de tijd komt moeten de Vere i e Staten hun Invloed gebruiken hm de handelskanalenIn de wereld te Apean opdat geen enkele natie zich m lafrre dagen gedwongen zal voelen met vapengeweld na tehtreven wat zij door vreedzaam overlegzeer wel verkïljgen lan Ik leg den nadruk op de leiding die deze natie aal kunntn nemen wanneer do tijd konjt voor hcnieuwlng van den wereldvrede Dlo invloed al tei zeerste verzwakt worden wanneer dee regeering zich schuldig iou maken aui handelsegolsme De eerste president der Vereenigde l tatcn heeft gewaarschtwd tegen de verwikkelingen van bondienootschappen de huidige president der Vereenigde Staten J Duitschland v nntni8t kwr Britsch Fnuische phiuien tot sïenn aan Finland Oil politiek gebied Wacht te Berlüfl volgens de corr van htt Hbld nog altijd d0 e r te stilte die het kenmerk is geweest wm 4e periode der feestaagen van de laatste weleen van December Men hoort weinig uitlatingen van Duitsche regeeringazijde en riet men af van ue voldoening welke hiet W jft heerschen over militaire successen ter zee en in dt lucht welke de Duitsche weermacht tot nu toe heeft kunnen boelen dan moet men eonstateeren dat andeizyds in bevoegde löHngen in de Duitsche hoofdst d een to nemend pesumisme heeisrht wat de mogeHikheid van een niet al te lang en geen ai te grooW offers eischende verloop van dezen ook bier te lande weinig populairen ooi i g betreft Men stelt er hier pros op bj eUce e t genheid te herhalen dat men van Puic crse soort van rrede die de mpeliijkheden der l Öde elke verdere pofiring om tot een snoewereld zal verlichten en daardoor ool dige vreedzame oplossii te komen als vcl ize eigen natie zaj helpen f komen nutteloos heeft Be wv n Ook de jongste genchten over nieuwe initiatieven in die richting wellie naar men in hft buten land yeponderstelde ook va i Duit c iland zouden zijn TiitgeRtan worden door Berliin met nadTOTc tegeneesnrpJnir it aU oiv ptte1 Vp rcm nselj vftn IKu hlniids vijanden gekenschetst Integendeel verwadit men hJer een acf e van Ix nden en Parijs met liet doel daar de Weslwal fi dte Masrbotlinij door hur KterW elk offewipf onmocMiiJt mnVtA cii ilo soTivnlIon rtijr Brit Jnli liicl f ht in Duitsche Bocht zoo weinig resultaat h lben opgelennerd de onrloirsfrenten aoowel in het noords on Fin oji oreWed Is in het Zui oosteTi in TCein Afip uit te htofden Men verklaart in bevoegde kriniten te Berlijn dat men met groo waakzaamihe d de plannen volirt welke landen blüMtaar voor bereidt om Finland Rusland en dwrmo ook de Scandinavische rtatem in het altremeene roirflict tp ihetreHten Me wli st hier speciaal op het iBritsche voomanen naar deze staten oorlogsmateriaal ten befhoeve van Finland over te brengen Maar nog meer is ml n hier terontnut j over de n r DuitscJie mleening 7eer gevaarlijke politieke plannen van Londen m Paröa in Zuidoost Europa en Klein Adg Men h rinnert er aan daf de Engelsche minister van overzeeschen handel zoo pas opnieuw heeft verklaard dat aan ZuidoostÉuropa A mogelijkheid moet worden ontnomen nog I langer met Duitschland handel te drijven Ook heeft in Duitschland een artikel vtn de Parüeche Tempa di pen indtuk aemaakt waarin dit ibiad openlijk de stelling verkond dat men Duitschland bor pet veroveren van f ieden in liet Zuidoo i r welke petroleum opIeiv ren moet vt jMeren die voor lön oorlogvoering H lf gnoodige grondstof te ibetrel Jten wa 4 ft PRESIDENT ROOSEVELT heelt te V aslüngtón in de derde zitting van jiet 75ste congres een rede uitgesproken waarin hU o m als volgt sprak De sociale en economisohc omstan dlgheden die In het buitenland verkeerd geleid zijn totdat z j uitliepen op revolutie en dictatuur zijn dezelfde alsi die waarmede wij hier wgrstelen om ze vrecdzanm In het binnenland te regelen De dictaturen en de philosophle van het geweld hebben in bijna leader geval haar oorsprong gevondefl In de noodzakelijk held van drastisch optreden ter verbetering van blnnenlandsche toestanden waar het democratische optreden om de oen of andere reden in gebreke bleef te beantwoorden aan moderne behoeften en clschen Roosevelt herinnenje aan de waarschuwing die vervat was in vroegere boodschappen aan he t Congres en volgens welk de AmerikaaBsche burgos in hun dageWksch levM den schok zouden voelen van gebeurtenissan op andere continenten on hij sprak leen waarschuwing uit tegen degenen die er op aandrongen dat de Vereenigde Staten als een eigen belioeften voorslene eenheid gelukkig en welvarend konden leven met een veilige toekomst binnen een hoogen muur van isolatie terwijl daarbuiten de rest der beschaving en de handel en cultuur der menschheid vernield warden Ik kan de gevoelens begrijpen van degenen dlo de natie waarschuwen dat zij nooit weer t stemming zullen geven tot het isenden van Amerikaa che jongelieden liedennaar Europeeschen bodem Maar niemand heeft hun gevraagd die toestemnjing te verleenen want nicmana verwacht een dergelUke onderneming De vrede die Roosevelt wenscht De overweldigende meerderheid van mijn medebwgers latea niet in het minst de hoop en de verwachting varen dat de Vereenigde Staten nlrt zullèft worden verwikkeld In militaire deelneming aan den dnrlog Er is oen groot verschil tusschejljj bulten dezen oorlog blijven en be weren dat deze oorlog ons niet aangaat Wil behoeven niel met andere naties ten oorlog te trekken n aar op zijn minst kunnen wij met andert naties er nftar streven aanmoediging te geven aan de WH moeten voor ons uitkijken en de liiogelijkheden voor onze kinderen zien wanneer de rest der wereld mocht worden overheerscht door geconcentreerd geweld alleen Wij moeten voor on uitkijken om de gevolgen te zien voor onze eigen toekomsC wanneer alle kleine landen in de geheele wereld zich hun onafhaijkelUkheid zien ontnomen of louter aanhangsels worden van betrekkelijk uitgestrekte machtige rnilitaire systemen WU moeten voor ons uitkijken om te zien wat voor leven onze kinderen zouden moeten lelden wanneer oen groot deel van de rest van de wereld gedwongen werd den Qod te aanbidden die opgelegd werd door een militairen heerscher of wel verboden werd een God te aanbidden WU moeteri voor ons uitkijken en de gevolgcn zien voor onze toekomstige geslachten wanneer de wereldhandel zou worden gecontroleerd door een of andere natie of gyoop van naties welke die controle door militair geweld Instelt De volkeren v andere landen hebben het recht een eigen regeerlngsvorm te Mezen maar w j iii dit land gelooven nog steeds dat een dergelijke keuze gebaseerd behoort te zlJn op zekere voorwaarden welke wij overal essentieel achten WU weten dat wijzelf nooit ieheel veilig in ons land zullen zUn tenzij andere regeerihgen die vrUheden erkennen VoortgMn e sprak Roosevelt de hoop uit dat hetgeen in de belde Amerika s gedaan wordt welker 21 republieken eensgezindheid van Idealen ten toon hcljben gejaw©W ln haar practlsche be trekkingen ook op andere vastelanden gedaan t kuni worden De presldAiC drong er op aan dat de huidige melthode der Amerlkaansche handelsovereenkomsten zou worden uitgebreid als onontbeerlijk deel der fun heeft dat voorschrift ondersehreven en volgt het op Hindelssamenwerking met de rest der reld vormt echter op geenerlel wlize een schending van dat voorschrift De president zelde vocffts met het oog op de onzekfcrftiBld to d ereld het ConI gres Ifc vragen om uitbreiding van leger 1 en vloot niet gebaseerd i p paniek maar op gezond verstand Verd r vroeg lilj heffing van voldoende ajinKUilende belas I tingen Sprekende over de Mrielr kloosheld verwierp Roosevelt de E jropcesche oplossing die er in best at werkloozen tegebruiken voor don jÉpboiiw van buitengewone bewapenirnfön wslke ten slotteultloopen op dictaturen De president isvoor ander van de Antei ikaansche manier door verhoogint iran het nationale inkomen Als een eensgezind vojk mpctcn wU op dit vasteland de vlsninien brandende houden van de menscli slijke vrijheid rede en democratie ert eerlijkheid als levende zaken die benouden moeten worden voor de betere wereld welke zal komen Mogen onze kinderen op het jaar 1940 wilzen als op een lander tijdperk toen de democrat haai bestaan rechtvaardigde als het beste jfegeerlngsinstrument at nog door de Jncuschheid uit gedacht is Tinland Berlirn vreest uitbreiding van oorlog tot en Klein Azië Parijsche blad zelfs Két Bossisdie Kwikasusgebied in deze annexatieplannen betrekt Men meent te BerUJn dat het gezien de actie van generaal Weygand en generaal Ironside in het naburige Oosten niet meer om tjheoretische beschouwingen maar om kctueele gevaren gaat en wijst verder op een besehoowins in het orgaan van de Russisae weermacht JCrasnaja Zjwezjda waaA wordt betoogd dat Londen en Parijs mei alle middelen pogen de Scandinavi cihe fi d Balkanstaten in den oorlog te drijven eè dat deze pogingen zoowel te gen Duitschl nd als egen de Sovjet UnI zijn gerieht Ruwe pijnlijke In korten t jd weer zacht en soepel door De ramp in Turkije Getroff kaatsen oabewponbaar Het D ttS meldt uit Ankara Een voorioopige optelling van de dantallen slabhtotlers der oardbevlngscatastrophe na een bergingswerk van één week geeft tot resultaat la de steden en districten van Siwas Ama la ReffiUye Ordoe Tokat Nlksar Ooejehlr een tiataal van 13000 dooden en 3 tot 4000 gewonden Oe verUesctjtejy der stad Erzlndjan zijn nog niet volledig Men raamt ze op 14 000 De berging is nog niet geëindigd het vervoer der dakloozc bevolking is aan don gang Zij worden over het geheele land verdeeld aangezien de getroffen steden en dorpen In den winter onbewoonbaar zUn geworden President Inoenoe is vandaag uit het aardbevingsgebied in Ankara teruggekeerd IN HET PROTECTORAAT WORDT DE VERDUITSCHING KRACMTIG VOORTGEZET Groot aantal nieuwe arrestaties De Times meldt uit Bedgrado liit Praag wordt vernomen dat een meuwe goif van arrestaties slachtoffer heeft gemaiukt over het geheele protectoraat waai i met name oud officieren van het Tsjecho SlowaalEsche leger leden van de pas geivormoe K eenngstroepen leden van het kantoorpersoneel der Skodafaibrieken en journalisten ais siaditoffers gevallen zijn 0 a zijn de generasds Linhart Zpervacek Keclik en Fiawa gearresteerd benevens een groep oudi fficieren die in Moravië woonden De arrestatie van leden der regeeringstroe pen welk lichaam verleden zomer onder Duitach toezicht werd H geridht is ongetwiyfeld veroorzaakt door mededeelingen van personen die daarvoor speciaal m dit kleine corps waren ondergebracht IHet personeel van de buitenlandache eor reiipondentieafdeeling der Skodafabriekeni te Piben is in veraeketde bewaringgenn Aan het overige front belemmert de kotide de ojwraties i prr Finache legerbericht luidt Te land de gewMie betb jvigheid der RuBsischo artillerie op de Kareliache landengte BU rivier de Paipale is het Bussische geBchutvuiir in den loop van den ochtend heviger geworden als vooifcereWing van een aanval duurde het tot 18 u ï De aanval der infanterie was zeer beftig en wend met feware verliezen voor de aanvallers afneslagen onder het vuur van Finsche artillerie en infanterie In den avoi is ook een aanval ondernomen ten Noorden van HatjalahtenJSpvi deze werd eveneens afgeslagen Ten Noorden van het Ladoga meer werd den geheelen dag gevochten opi een militair steunpunt bovendien werd groote activiteit van ge diut en patrouilles gemeld Bij Aittojoki hebben de Finsche troepen eet met machinegeweren versterkte Russische compagnie vernietigd de Russische tegenaanvallen werden afgeslagen Bij Saate in de buurt van Suomossalmi hebben de Finsche troepen viif tanks en twee jrevechtswaeens vernield In den sect ir Tiintai mt i heWien r i den linkeroper van het Kokojarvi bereikt Overigens geen nieuws van het front Aan de kust v n het Ladoga meer hebben zich kleine gevesten voorgedaan Wegens l n storm en den sneenwvnl waren de m IIfjiïn onerfttte aran vriiwel M n bet Veni Ten aanzien van de aleemeene activiteit niets van belang te melden On 2 Januari zfln volgens vaststaande berichten drie Russische vliegtuigen neerBPSchoten De verdedieine van het Voorden Het Finsche leger in dert NoordeliJlBn sector is er in geslaagd opnirirw een front te vormen van Jeniakoski aan de Noorsche grens tot de toendras en moeraswouden aan de Oostgrens Andere zeer belangrij lie Finsche eenheden hébben geheel den crooten weg van Rowaniemi naar Petsamo be Russische troepcntreiif verongelukt Uit Helsinki meldt Reuter De Pinscha kranten publiceeren een bericht uit R lM volgens hetwelk op den spoorweg naar Moermansk een Russische troenentraln wr oneelukt is Fen oroot aental soldaten 73U daarbij om hat leven geknmen zQn In leningrad gelooft men aldus het bericht dpt het ongehik is veroorzaakt door aJMtagts of door het opbreken van de rails door Finsche ddpatrouüles Luchtaanvalten op Finsche steden De Russische luditmacht heeft gistere i aanvallen op Abo en Kemi aan de Botnische GoU gedaan Bijzonderheden zijn niet bekend Personen die van deze steden kwa De gearresteerde journalisten zijn van do Lidove Noveny en van de Warodna Politika Voorts bezocht de Geetapo het hoofdkwartier van het illegale blad V Boj welke naam te wapen beteekent De kericers van Kariovo Namisti die vroeger aan toeristen werden getoond als voortieelden van middeleeuwsch Ibarfiarisme norden thans weer gebruikt Het iiroces dw verduitschin gaat snel In zijn wei4c De Tsjechische inwoners van twintig dorpen en stadjes in het district van Milowice in Noord Bohemen waar oefenterreinen zijn aangelegd voor artillerie be nevens ondergrogdsdie munitie opslagplaataen hetbben aanzegging gekregen fteh gereed te maken voor evacuatie Ieder gjftzin heeft het recht oen wagen te gebruiken voor het noodzakeiykste huisraad Men heeft ter plaatse den indruk dat Duitsche kolonisten deze streek zullen gnan bewolken De g y H tOcn teraad van Pr ag heeft de wetgevende bevoegdheid verloren en is nog slechts een adwiseerend lichaam Alle geschriften geteekend door den Tsjechisohen eersten buijtemoester worden pas rechtsg eldig wanneer de documenten mede onderteekend zijn door den Duitsclien gedele eerde en ieder Tsjechisch districtshoofd heeft een Dultschen collega g resen Technische hoogescholen laboratoria kliniekcn en bibliotheken zyn gesloten zelfs de unirargiteitsiblbliotheek zoodat zelfï do iitndie thuis onmog l ik wordt gMnaakt men hebben verteld dat de bevolking als gewoonlijk blijk gaf van de grootste kalmte en dat de Russische luchtmacht onder het oorwendsel de havena te bombardeeren oortdurend de burgerbevolking onder vuur neemt Volgens inlichtingen uit bevoegde kr n gen is het door de Finnen op de Rus n buitgemaakte oorlogsmateriaal vrijwel mfcruiUbaar Tie tanks verkeeren in slechten staat en zijn voor het grootste deel niet te herstellen De vliegtrigen zijn onbruikbaar dodh soms heeft m iets aan de onderdeelen Havas geeft het voteende overzicht oVer den toestand in Finland na een maand oorlog Na § en maand van verwoede gevechten kan men zeggen aldus Havas dat de Finsche troepen op de landengt van Karelië zich overal gehandhaafd heibben op de linies die van de riivier Vuoksi uitgaan en door verscheidene meren in het midden en Westen van de landengte van Karelië loepen Men schat dat alleen in dezen sector van de Karelische landengte de Russen ongeveer duizend tanks in het veld hebben ge bracht Het Sovjetoppeibevel heeft verscheidenemalen versche troepen in den stifld geworpen doch d aanvallers werden steeds motgroote verliezen terug teworpen In het bijzonder in den strüd tegen de gemotoriseerde en gepantserde strijdkrachten is de Finsche takti uitstekend gebleken Tot dus ver ztjn op de verschillende fronten meer dan 400 tanks door de Finn i vemield of buitgemaakt het meerendeel hiervan op da lai dengte van Karelië De Finnen achtenhet dan ook hoogst waarschijnlijk dat zijin de toekomst met succes tegenstand zullen kunnen blijven bieden zelfs s de vijand zonder ophouden aanvalt en aelfi de Russeri door een hevig artiUerieiVur worden gesteund Op de landengte van Karelië zoekt d vijand vooral zijn heil in een stellingoorio Aan de andere fronten daarentegen was het een bewegingsoorlog De Finnen trokken terug en verschani ten zich in tevoren gereed gemaakte stellingen Van deze stellingen uit hebben zij net succes tegenaanvallen ondernomen en zijn 4J erin geslaagd een giroot gedeelte van het verlo n terrein te herwinnen Alle Russische offensieven in de eerg e maand v in den oorlog zijn volkoteen mislukt Ter zee heeft de kustartillerie die naar men weet voor Finland van groote beteekenis is de Sovjetmarine op eerbiedigen afstand vnn de Vu i Ti ehoriden In de Finsche Golf begint het ijs zich thans vast t zett en de Sovjet marine zie o zich derhalve in haar vrijheid van optreden beperkt Groote vpedseivoorraden worden nog tteeds naar Duitschland vervoerd Slechts de helft van de totale behoefte aan visch blijft binnen het protectoraat Gedurende drie weken in December was er in Praag een tebort van aO OOO liter melk per dag zoodat zelfs aaj Mt rants jen van een kwart liter per pertSon niet kon worden voldaan Het rantsoen voor zout is bppaald op drie ons per week per persoon De laatste week mui December kon slechts de helft daarv n worden verkregen WEER DRIE SCHEPEN VERGAAN Volgens het Fransche persbureau Havas heeft men een 80 8 bericht opgevangen van het Zweedsche schip Kiruna 5400 ton dat mededeelde langzaam te zinken tengevolge van een aanval door een Duitsche duikboot op 00 mijl ten noorden van de Azoren Het Brltsche agentschap Reuter meldt verder dat het Zweedsche stoomschip Svarton metende 2475 ton door een Duitsche duikboot getorpedeerd is bulten de noordkust Van Schotland Het schip zonk in anderhalve minuut TwlnUg leden der bemanning worden vermist df overlevenden begaven zich op een vloi en worden gered door een reddingboei Van hot Estlandscho schip Agu zijn dert 3 December geen berichten meerontvangen Men yreest dat het schip dat 2200 ton mat en een bemanning van 18 koppen aan boord had op de Noordzeeop een mijn gflloopen U ftizigd