Goudsche Courant, zaterdag 6 januari 1940

GOljJDSCHE COURANT Zktefdag 6 Januari 1 40 Tweede blad Roosevelt s j erichte neutraliteit ONDER DE WAPENEN Een luisterrijk afscheid van een zeer woelig jaar Van een gemoblilseerdcn versltgever j ISet begon meteen al na doSitloi ng om zeven uur in den uvund l e o Duren kwamen even hooien met tux veol man we waren dun kuuuen ze er up rekenen met hot bakken bii um jialf negen werd de cuistc sciiuai met giuüiuud neeto oiiebouen bmueiigeot uciit met een kan kuilie zoö groot üui oe heeie compagnie er wei aan lebberen koQ en nail uur later brengt ue bcnuuwucut euii grootc 0006 naar oiiinen met uc cuiupuinenten van meneer Jiuibcii ecu piticat van een krentenbrood een s c ii 11 u e i ij gewoonweg wu üiio mhiuten marcheert de schildwacnt weer net wacnuokuui in luat uenou tweewoi sien suui zun Digoïiot neuuen n iigen uic iiau uc luiuuis vuneeniiuog er uit het ruain omuuen geslingerd luiiiii om kort te gaan toen we om Cén uur den iiiventuiis guigen opiua v u biOKcn we te iicuocii tiui iisen een paur iiunueiu uueuoncii uiic lueiitLutuouL ii vier wuii teii luciiiia apv iuuUcu uuiug appuiiiappeii iwue UllU Keiclti l llUcUtdueill lA Kil ue llUCvOOi ii iU btuiiiü UI aim luu uc iioiutu iu jOët weigeiui uu wC liumc guiiu ut iuwuciit ten muui biuk in ue luuaü itcuucu uezoigd iviuar de eerste dagen kan Uc geen olleboiiun meer i n wuui uoii uuuuit nuja maag te reoeuucieni DE RUKDOMMEN VAN DEN FINSCHEN BODEM IJzer nil kel koper zelfs goud en diamanten Dneven uji ue nuiauui MDCXII Het nieuwe jaar Zoo gaan wij dan weer het nieuwe jaar het Kerstiwat is nmid n t giut enige dagen voi t het groote xe iiieiitvan de jaarwissebng en thans na e nige lagen zyn wy weer in dun oudeji gang van euti aiiaer jaar Het Kerstfeert is naar hjit ons l ki nog mei opgewektneid geviOiU aien ne=it zien een oogenblik mt de gLOa iit n van bon bcrheid willen losmaken en dit aloudo tousc gedenken met misschien lewat gepteteera optimisme l rie dagen ainucn werkeloos gedt misicluen even ii t evuol van een vocaoue dat in deze tyden nio onwelkom is Ue gemeente den Haa t eett wac meuwi bedacht en op versciuilendu punten in de stad op openuare piuwpn iL iBioyoiiiuii opgericht die eemge stemnuijlg zullen hebbsn guweikt Ali versiering doe ii ly het wol en het geeft nog eens wa fleur aan de killk fetrateii nu hot weinige gei nitj dat wy in de middenstad hebben vi zyn bladerpracnc geilyic men net gi aag praiCibcn uiU drukt tyüelylc is berouiu 1 i zien den uitgebreideli handel m kerstboonien en daasoy bei ooreiute anikLieii scnynt de viering van 4 feest imgal on vangi te hebben et is leen ge emg hui lyjc gdiucgeu uj oii ga i uauiu Oe UitS j ic Deieekenis van oe vierilig m den r gei k neel en aL l e drie i eestoageo zyu vuur de buismoeders wel e is oorzaak van v iii hoofdbrekens Kr won n aan haar a inioeaing voorai met deb dagelykschen maailyd eel eisohen gestëid Uelukkig iuiiwiu anderen daaioun tegemuct aiie lesuuuuitj organisearen apeciafe Kerslma lt uw n oniii eKKHn daaiuooi veie giu peii a n dm moeilykheid der hotsmoeden Da bekende eeuiuueii zyn ue uritt iii n owsituiu guneest en in vroolyjce btemmiug is tauu noi gueue Kerstmaal igenuttigd net u trov men op lederen Zondag graag buitaiiMius tten Uat Despaa rt Ue uuiavrouw veel luoaite en kosten en tyd eii geet baar nu eeiia 6ók vry af He vraagstuk van het dienstpersoneel heeft haar loven oikwyl mueilijk gemaakt ji t op den Zondag en op deze wijze ontgaat men die verzwaring v h haar taak Het ui liu eenmaal een onieJukkig ding dat dit vraagstuk voor de huismoeder met schynt tp kUnnen opgelost worUen Wg blyven bet nóg altyd oen w ergalo Jonim daad van dé overheid vindon dat iU het houden van huispersoneel zvfoar b list door de personèele belast n en Je lepeltjes plakkerij Veertig vijftijr gulden per jaar is men a ta deae overheidsbemoeiing heel licht kwijt on met dit hedrag zoi beter werk gedaan kunnen worden Manr dat schijnt men niet in te z en Teiwijl er in alle bedrij ven verIdo heid he mcht is er in dit b orijf te kort aan arbelo irachtcn on hlor drukt da overheid de werkgolrgen ei 1 en de loonen DitAlles l t rioop e vertulchtlng die ei pMilp Oudejaamavond Is missdiien wW meest hulselIjVji moment vaft iet i i jaar Dan gaat nianiand van honkjof h moaat liJn om in eeti gwamenlifke fpm Vrhif dia moliertllt MW door ta KOUSBVBti t CONGIIK8BOOD8CIIAF tt kM IÖi K UK aaujuaaanM ll ftlMJiMALli U l WIU kl lt i Ut JlvufeMtt UE UKAi LltetfM W ZOU UNNKUl UAAI Ai MUUfi liK WIL IJN SAiHUtM IN U J UUULUG iK UIlKAlUs RBBIuEniT ROOSEVELT heeft Wocns a IA = cuugies zun DootuicnuB uitkeMiMieii weiKC een uueuung moei vuiiiieii voor fijn d arop volgende betrouuagiiooodscnup hoi wel enkele binueutunuvciie problemen wcraeir aangeruMkt wiUi de boodücbup vooral beiangrljtc vuoi 9 osoveit K visie op oen buitenItuiubcaen tot itana en de rol woikc de Vticcnigae btaten daqnn zullen nitoeien fptien om hooiatoon van de passages wt iKc hundeicn over Amerika neutra l llieit was dei Uo Vereenigdc Staten dienen ntet In j asn oorlog te worden meegeueept maar dat Wil nog niet zcg 1 gen uut de ooriog hen ntet rccntstreeks zuu raken en iut het mügelljk zou zun zich rustig In een geisoicerde positie turug te irekkon iNeuiruai due maa r ntet obversvnuug in weike iricntmg dan a Deiuugsiciung van Amerika zou moeten guau weia auiQcujk auugekeven ontnuuuing van den ouriog mug niet beU CKeneii uut ae vereciiigue blaten met mee zouucn kunnen heipcn aan h t verkrijgen van den vreae ja zeiis ligt volKtns den presiucnt op de schouders der Ëtuien m dit opzicht eeq puctit tot leiding geven De omschrijving van den vrede echter welke de president gal toonde duidelijk aan dat hU zich voorstelt den strijd voor den Vleide te strUden Ikan de züde der geallieerden in het belang van de geslachten die komen zullen moet tiet huidige Ainunkuansche geslacht pf öor zorgen dat de komende wereldvrede vrij is van de smetten welke gemqmiljk aan Duiischland worden verweten Owallend ih center dat de president ditm zlclf onttiield van een rechtstreekschi val op de Duitsche methoden Duitsche regcerlngsstelsel ta liuuding aangaf in het kader vreoes actie Hetgeen ook gcz duidelijk opUedcn als kamploj n voor den vrede na het zenden van een perwonlijk vertegenwoordiger naar het Vaticaan niet wel anders mogelijk was £ ii ook met ixét oog op de naderende verkiezingen minder wenschelljk jware geweest Uit hetzelfde oogpunt valt ook de duidelijk tegemoetkomende houding tdlgeuover de isolatlonisten te beschouwen wicu de verzekering werd gegeven dat niemand er aan dacht opmeuw Amerika tn ne jongens naar de Europcesche slagvelden te zenden Al werd de kracht vuil ueze verklaring weer gedceitwtk weggenomen door de opmcrlüng dat de Veieemgue Staten zich nooit veilig zouden kunnen voelen zoolang er regeerl gen zijn die de vrijheden van het Ametrl kaansch bestel niet erkennen OUlcleel neutraal dus maar een ne tralltelt die welwillend Is tegenover lie geaUieefden voorzetting dus van e Amerlk ianscho politiek sedert het begl van hei conflict en aarvan ook de oj helling der neutrallteltswet t a v hét wapenelnbargo een symptoon is geweest Hoezeer de eslaeqjg In fcjlte aa de zUde van het Westen staat bleek ook uit de hoop aan het einde der boodschap uitgesproken dat 1940 het jaar mocht bhjkcn waarin de denYJcj Ue haar bestaan rechtvaardigde als et beste regeeringsinstrument dat nog door de menschheld is uitgedacht Toch valt het bij nadere beschouwing op dat wat Roosevelt voor oogen zweelt niet is een eenvoudige voortzetting van het tot nu toe bestaande bestel In het Westen noch ook een of ander doctrinair Boclallane Hij Is niet blind voor de fouten welke ons huidig democratisch bestel aankleven gelijk bleek uit bet begin van Zijn rede waarin hij de dlctatiffen verklaarde uit de noodzaak tot drasUbch optreden ter ver terlng van blnnenlandsche toestanden daar waar het democratisch optreden in gebreke was gebleven Roosevelt komt hier In t schuitje van hen die opnieuw an de democratie een geestelijken onderbouw willen verschéJfen welke dui uit den aard der zaak christelijk moeten zijn Trouwens juist een r geleden heeft Roosevelt zelf verklïaea In zijn toenmalige boodschap dat de democratie waardeloos la Indien zU niet steunt op een ChrlsteUjken grondslag Staat hier ook mede In verband het regelmatig contact dat de president tegenwoordig heeft met de leiders der grootc geestelijke bewegingen in Amerika Hoezeer 4e red4 ook afgestemd Is geweest op het vaiachten van tegenstellingen en het jlnden van een basis waar H verschlUondo politieke groepcerlngen In de Staten zich zouden kunnen voreenigen toch is zlJ ook oen poging om en oploestng to geven uit de mo lUkheden waaronder Bnropa thmito w egt Als aUe dergelijk denkrtchttn gen in An rtka en In de democratische Europeesche landen l treft het hier nog niet maer dan een allereersten stap die vooitkomt uit de donker gevoelde behoefte een uitweg te vinden welke ons beh en zal Voor de kwalen eener gedeeljtelijk vastgë oopen en onhanteerbaar gewDrdcn maat happij Waarbij men dan natuurlljkerw Uze terug grijpt op den geei telljken grondi ag onzer hedesdaagsche samenleving iiet Christendom Oeze stroomingen gunnen öf wel werkelijk het begin zUn Van een nieuw geboren gescielijksoclatil Inzicht öf wel zU zlJn niet anders dan een ulUng van een vage ontevredenheid met liet staande dat niet de kracht ontwikkelen kan Inderdaad tot een vci euwlng van binnen uit te geraken Ddt zij echter apiwezlg zijn bewijst het feit dat du leidende staatslieden in het Westen er vaak gebruik van maken om met vage aanduidingen In deze richting de oppositie tevreden te stellen en aldus het eigen oorlogsdoel te versterken Wij zullen moeten afwachten om te zien wat üer verder van uitwerkt Gebrekkige transportmiddelen rormen den grootsten liinderpaal Bijzondere V P B correapondentie inAT Finland het land der etteiyke tiraIhiizendtallen meren ia was van algemaena Itkendlveid Dat zijn bodem even el zot l ik is aan minerales zal voor de meeeten W verrassende onthullinio zijn geweest die eerst door dezen oorlug aan het licht is g kamen Er wordt zelfs goud aangetroften 2 1 het dan in zeer bescheiden hoevebOieid rinsch Lapland U niet zoo rqk aan bodemschatten als het Noorden van Zwe n of het schiereiland Kola waaraan het in het Toordoosten grenst doch mU de entreie welke een kenmerkende eig enschap is van het Pinsche toUc heeft men zich zet 8an de taaik om te onderzoeken in hoeverre de bodem mosreiyklieid tot exploitalic biedt Sedert het begin van s lands onafhankelijkheid dus sedert e n twintigtal jatvn Iraudt men zich daarmede bczijf en mot succes Hieti ij is het iierk aardig op te inerken dat alleen het voork men van eoud reeds langen tüd beikend was Dit werd aangretroffen in bevaalH zan dlajien en ook wel adersgwvijn in rtsgesteente Wü haasten ons er hy te voeden dat dit nooit aanleiding heeft gepf n tot een oldruah want daarccor was de hoeveelneid te gering In het btgm de er eeui heeft men de gouddelvery op eenigs7ins grootere schaal beoefend in dp nabuhem van Laaiiila aan den hi irweg die Uuvaniemi verbindt met I otsuno doch deze ondor neming is reeds lanp opo tgever Het goudpehalte bedroe Snet n eer dnn i h 1 5 oogsten8 2 gram i ion verweckten grond Ook werden kleine Amianten aangetroffen lit de aanslibbine n de den laalsten tyd iierhaaldelyk genbemde Faatsjoki nvielr De ertamlkdoa van het l etsano Cebi l Van veel meer belaiq xija erhter de ertsen die men ontdekte in het Pecaamogecued dat bu den vreöe van Dorpat aan Km land Kwam B j SalmijSrvi leiden vertakkingen van den hoofdweg naar het mijndlstrfct van Ivolosjoki Hier ziet meu de huizen v de niunbourwlcolonie op de Westelijke helling van den Petsamotunturi tuntuH s = kale brug en de ten honi ryzendo fabrioksschoorsteenen Men schat de ertsafzettingen die zich uitstrekken over con oppert Iakte van 40 kilometer lengte en drie kilometer breedte op 6 millioen ton Het nikkelg alte bedraagt 1 3 het kopergehaltc 1 6 Zooal bekend geschiedt de expWitatie door een Canadaeache maatschapri BO de beweridng van het erts doet zich steilt bet gemis aan electrlsche energie gevoelen V66r den ooriog was men begonnAi raH den bouw van oén electrlscho centrale to Jinjskoaki aan de Paatsjoki rivier welke 7 000 P K zou moeten leveren De v jandelijkheden b Aen hier evenwel een ipaak m het wiel gestoken Verder apefsit hst transportvraagstuk een groo e rol l ot dus verre wen al het benoodigde materiaal aangevoeld met vrachtwagens over den reed genoemden heirweg van het 600 kUometer verwijderde Rovaniemi hét dJchisbUz nde spoorwegstation Het bewerkte pro i t werd verscheept in het 40 kilometer verwijderde Llinahamari da Noord dPnte sche tfsTTije haven gelegen aan de I i jamofjord Br bestonden plannen vsioi Jen aanleg van en apoorweg zoowel naar de e baiv n als van RoK anlnni naar het Noorden maar ftf en waimeer d te aillen wor4 i verweienlifkt 1 thans een open vraag User lood en linkert Reeds In IS TB werd van Riudseha siJtlc t i Westen vian da Patejamof jord in de on Met de uitlating d hopen dat Europa het voorbeeld der 21 pan Amerlkaansche staten zou volgen ging Itposevelt In de richting der door Chamberlain en Daladler aangekondigde nog zeer vage denkbeelden van een federatief iropa Ook zonder oorlog zijn de geografische economische en rmtuur historische verschillen echter zw groot dat een verwezenlijking van dit denkbeeld zelfs nog nauwelijks als mpgelUkheld gesteld mag worden Van belang ii het kader der vredesactle was verderf de opmerking dat Amerika bereid wab te bemlddelpn om de handelswegen 4e openen opdat niet weer een natie zal trachten met wapengeweld te vei krijgen wat doormiddel van onderhandelen ook mogelUk ware gé ee8t Daarmede doelende op Dultsch land en zijn behoeften aan koloniale grondstoffen Een dergelijk aanbod echter s Duitsihland reeds herhaaldelijk van Engelscne zijde vooral ondcrshands ged ian zonder echter dat dit eenig sue ces had want wat Dultschland immers wenscht zUn eigen koloniën en niet een handelspoort tot de koloniën van anderen tiUi middelluke nabijheid van de kust van de Noordel ke IJszee een begin gemaakt mev de ontgmmng van de terreinen waarm looaglans en zmkbiende voorkwam Ofschoon van te voren vaststond dat de opbrengi slechts van geringen omvang zou njn werden hier met aanzieniyke kosten bonngi n verricht De exploitatie wem later dcor de Finnen voortgeiöet doch de ooriog he ft ook hieraan een eindcf gemaakt Van meer belang is het ózererts in Porkonen in het hart des lands gelegen in het midden tusichen d n naar dp Noordelijke IJszfee loopenden heirweg en den straatweg van Rovaniemi via Kittila naar Muonio aan dp Zw edsche grens Ook hier vormt de kwe tie van het vervoer den grootsten hinder paal Een directe spoorwegverbinding b rtaat niet en o voor het vervoer por auto leenen zich ie wegen n brugi q niet De gemeenten in het Tomlodal h bben de Handen ineengeslagen en besloten bij de regeoring aan te dreigen op oen sooorwesrverbindmg van Kauliranta naar Pnriconen Deze 200 kilometer lange lijn zou niet alleen een krachtige exploitatie van de iinprertsmljri n In laatstgenoemde plaats mogelijk maken doch ook de rulw kalkgebieden ontsluiicn in l t Noorden lim KolarL De kalkbrander j wordt hier opy t oogpn ilik iicr slechts n gcringen omvan H rfend ï o endien zou deie spoorweg bP orderHjV zijn ran het toeristenverkeer naar het ideale wintersportoord Pallastimturl Lapland biedt ruimte oor eer ain zlenly e bevolking Sedert ifes is Lapland zelfstandige provincia tot welker hoofdstad dit iaar hot sterk ontwikki lende Rovaniemi zal V orden bevorderd Zelfs wapneer ie hoop op d onUickking van verdeie bodemscnatt n ydei mocht liijken t an zal zich desniettegenstaande dit land ten Noorden van den Poolcirkel verder kunn n ont vikkelen dank rü zyn and ri natuurlijke njMommjn onmeteiyke wouden en nog 8lui eren waterkrachten Indien de zakci eon voo Finland gunstigtn keer nemen zojals de geheele wereld Iioopt zal zich hier een nieuw gebied ontslüHen in staat m een grooten f troom kolonisten op tu nenwn en in hun oiideriwud te voonden GESPRONGEN HANDEN tin ptfniqk UflUg en leeiyk om te zien lU r dAA um sukkelen ta nu niet meer noo digi Oe bejhoeft ze niet te kragen en Qe kunt er dadeiyk af z n mipi Oe Uw handen met dea v rzacjhtenden Kloosterbalsem verzorg Kloosterbnliem is een biJ f nclpro halavTi di h rlUk vVrhncht en dl ITw huid prJBchtlfT Ud n t inHakt dank J u arsmatltchfl en hulrtKetiex ntI he tuui dcelen dl Uw huid fle t ware erjonf en K ocwterbalaem dr ngt diep In üe eT n maakt dese weer ge on i eit oppcl Al ikafa Kloosterbttlwm bt t nt t loor l ud r middaren en li ook ntet te vctffilUken mei feparfumeerde crêmca die w il aangenaam rutken maarniet genaxrn O iovnrtroffen ala huldgcnexend rnldd l bt brandwonden RchaArwonüen achmle huid open huid kloren en wlntervoetwat AKKER S KLQOSTERBALSEM l rpatvulS rtai 6 n l pot 10 Oma 1 04 K ER8TMIP thuis Oudejaarsavond In het garnizoen Men kan nu eenmaal niet alles tegelijk hebben Hot Keistverlor was een prachtig verlor daarover bestond in de compagnie geen verschil van mcenlng Zondagmorgen vroeg f BKi Woensdagmorgen mut de eerste gelegenheid terug dat waren dagen om weken op te teren Maar nu de laatste dag van t jaar geen verlot natuurlijk en om elf uur avondappèl dus om vijf over ell allemaal onder de wol MQelen we 19 nu zóó maar zonder meer zijn congé geven kkpiteln vroeg j onze adjudant JU zegt het en Ik denk het Als we eens een inzameling hielden dp kerels trocteerden op oliebollen en chocolademelk ot een wijngrocje en ze op Heten tot één uur Onze kapitein die inderdaad vader on moeder tegelijk is voor zijn soldaten is durect entiiouslast organuiccrt de inzameUng regelt de Inkoopen roept de secuecommandanten biJ elkaar zet hun de beaoeung uiteen en de adjudant di als net ware de mtvoercnae macht vertegenwoordigt daalt at In de keuken conieieert met den menagemcestcr de koKS en de aardappeisctui tcrs Een kwartier later zet zien de machinerie m beweging de mldden tand krugt een goeie klant aan onze zesde compagnie Het lijkt wel het sprookje van de hollebolle Uils veertig pond bloem zevon pond rozijnen drie pond sucaden viJl pond reuzel veertien ilesschen slaolie en twintig Ilesschen wijn En nog kon OUs yan derf honger met slapen 1 In den n ht van Zateraag oi Zondag wordt er zwaar overwerk verricht tot laat in den nacht spetteren de sappige met krenten rozijnen en sucade gelardeerde bollen in het kokende vet en als tegen hallvier de scrgeantmcnagemces ter het signaal opnouden met bakken laat weerklinken ligt daar een waarlijk Indrukwekkende pyramide van meer dan duizend goudgele dampende weii cvutaü voedzame croquonte oUebo en gereed voor het gebruik Achter dt t roote koukketeis staan twintig tle chi i roode vtun op mperatuur te kohicn het ouao jaar al bracht het dan ael igeluk c i misère veel pastUva en weinig activa het oude jaar zal sans rancune op vorstelijke wijze worden uitgeluid Schildwachten werden verwend Zondagavond ell uur Avondappèl Voor tie laajtete maal in 1939 gaaU de luitenant van den dag de sergeant van de week en de korporaal van de week in plei iiti tatlgen stoet door de zolen maar ditmaal ontbreekt de welbekende traditloneele sergeant van de week kreet Voor de liedden want de heele compagnie 13 op de kamers rond de tafel geschaai ii afwachting van de din en die komen gaan Toch hier en daar is er waarachtig al een onder de wol geschoten Oelooven die menschen niet aan het oude jaar of houden ze met van oliebollen hilormeert de kapitein Nee kapitein die jongens hebben te véél oliebollen achter de kiezen en daarom hebben we ze maar ob de stroozak neergelegd zegt met een knipoog van verstandhouding de adjulaai t i helaas nog altijd ipo dat de een wèl en de ander niet o eigen beeiiiefi kan staan en daar onze zesde compagnie een heele doodgodwone compagnie is net ala alle anderen zUn er jammer genoeg een paar knapen de wacht binnengeschommeld en in niet geheel brandschoonen staat De meest in het oog springende gevalleil zijn door toedoen van den adjudant in een minimum van tijd in horizontale houding gebracht en de rest mag opblijven mits ze zich rustig gedragen Op elke zaal houdt de kapitein een korte toespraak zooals we die van hem gewend zijn vooral niet te zwaar op de hand en gekruid met de noodlge humor En dan gaat het feest van Wijn en oliebol beginnen Er stijgt een gejuich op als een geweldige stapel gebak binnengedragen wordt en ook de wljngroc verwerft ieders waardeering Do mondharmonica s komen te voorschijn op de kamers waar radio is wordt de heele wereld naar binnen gehaald en zoo verglijdt het laatste uur van dit woelige jaar bU muziek on zang en inzonderheid de baUade van het blonde Mientje met het hart van prikkeldraad laat straten vèr de glazen rinkelen Twaalf uur Bulten knalt het vuurwerk gillen de stoomfluiten der locomotieven en de sirenes van de fabrieken zocklich n glUden lastend door den zwarten nacht alsof ze het nieuwe jaar I In hun brcede bundels wilden vangen en doorlichten voor het op het m inschdom zou worden losgelaten I Twaalf Uiu Op de soldatenkamers hoerseht meer of minder rumoer al naar den aard van de heeren Hier daveren de muren van gezang en gelach daar staan de jongens rustig rond de tafel en luls teren naar het ernstige woord van een der sergeants t ts allemaal een kwestlö van beschaving en opvoeding en het zijn nog altijd de holle vaten die het meeste klinken Een gesenig nachtje Eerst had Ik wel een beetje de smoor In dat Ik op Oudejaarsavoftd de gnmlroenswacht kreeg maar achteraf zou ik hot niet graag gemist hebben vertelt de vaandrig die commandant Is geweest van de gamlzoenswacht In den nacht van Si December op 1 JantiarL