Goudsche Courant, maandag 10 juni 1940

GOUDSCH GOlll AHT Maandag 10 Juni 1940 T9e Jaargang No 20343 NIEUWSBLAD VOOR GOUDA EN OMSTREKEN Directeur F TIETER Bur Markt 31 Tel 2745 Postgiro Mm 4 l 5 m mfi y w lÊi m SjÏ r SÊ4 L H 4 Zwaar verlies voor de Engelsche vloot Jtaliè grijpi naar WERELDMACHT VANAVOND BELANGRUKIE VERKLARING VAN ROOSEVELT Waarorli het gaat De waarde van de begeerde gebieden Zege aan de zi de van Duitschland breekt BritschFransch overwicht in de Middellandsche Zee Het En fsche vliegkampschip Glorious dat volgens het Duilsche legerberieht van gisteren in den grond is geboord iiMlsc OOK NOORWEGEN STAAKT DEN STRIJD De oorlog in Noord Europa geëindigd Koning Haakon en de regeering naar Engelond Proclamatie van dea Noorschen Koning en de Regeering Het Zweedsche Telegraai agentschap verspre dt het volgende uit Tromsoe gedateerde bericht van het NtK rscbe Telegraaiagentschap Het Noorsche opperbevel deelt mede Het Noorsche opperbevel heeft bevel gegeven dat de vi andeli kheden Zondagnacht om 24 uur ge staakt moeten worden Onderhandelaar im onderweg riet Zweedsche Telegraafagentschap meldt zioniRlasavond deden in NooT wegen en in 7wedfn geruchten de rpnde volgens welke de Bntsche en ran rhe troepen in Noorwegen bexig waren zich terug te trekken en de Noorsche Koniag en de Noorsche regeenng zicb met meer in het land bevonden Het 7weedsche Telegraalagefit cbap verklaart in verband hiermede van g xagliebbcnde Noorsche kringen veriioraea te bebben dat het waarschuiilijll IS dat deze berichten waar zija Tienduizend kryg gevangenen terug Na dagen van spanninf vooral voor ée wichtende verwanten en familieleden Un uter de eerste tran rarten Nederlandsche krygsgevangenen uit Duitschland ruuekeerd NOG behoort Ilalle tot de niet a ia den Europceschen oorlag deelneniende staten nog wacht de geheele wereld In spanning op de beslissing van MiiasoUnl Maar reeds thans staat vaat dat als Italië ten oorlog gaat aan de lijde van lijn Dniiachen bondgenoot en het in vereeniging met den bondgenoot tot een overwinning weet te brengen de droom van alle Italiaansche nationalisten sedert het midden der vorige eeuw in vervolling zal gaan Eea toestand zal dan weder ontstaan die Pie bestaan heeft sedert de meenstortuig van het Romeinscbe wereldrijk naar welks roemrijke tradities Mussolini steeds zegt terug te grijpen Italië aai weer meester zijn m de Middellandsche Zee dfze zee zal voor de Italianen weer een Italiaansche zee worden en het Britseh Fijuische overwlebt dat hier bestaan H van voor de eenwording van Italië zal voor zeer geraimen tqd gebroken zijn Een eeuw gelfden zou zulk eén resultaat voor Rome niet de beteekenis hebben gehad welke het thans heeft Toen was de Middellandsche Zee een binnenzee de wereldscheepvaart ging langs Kaap de Goede Hoop langs de Afnkaansche kusten En de historie leert dat Italië slechts groot geweest is slechts wereldmacht heeft bezeten m tuden waarm de Middellandsche Zee een wereldzee was Dit laatste is zi weer geworden door het graven van hot Suezkanaal En van Cavour tot Mussolmi hebben de groote Italiaansche leiders mgezien dat heerschappu m deze zee ook nu weer voor Italië zou beteekenen werel hnacht Evenzeer echter werd dit begrepen door Londen en Parus Waar Italië naar expansie streefde vond het evenals Duitschland Frankrgk en Engeland op zun weg gereed en in staat om remmend op te treden E overwinning van de As Rome Berüin m den thans woedenden oorlog zou dit remmend vermogen opheffoi En de wereldmacht brengen met alleen bumen het bereik van Berlin maar ev zeer van Rome De Italiaansche deceptie na Versailles Reeds eenmaal eerder deed Italië een greep naar de wereldmacht Dat was tudens den wereldoorlog toen het de zude van de geallieerden koos hoewel het oorspronkelyk de bondgenoot was geweest van Duitschland en Oostenrijk Hongarue Het koesterde toen de door overeen pmsten met Engeland en Frankruk gerechtvaardigde hoop na een geallieerde overw inning een belangruke gebiedsuitbreiding tot stand te kunnen brengen Tevoren was het door de leidende Europeesche staten steeds behandeld als een mogendheid van den tweeden rang Dit zou zpo verwachtte het voortaan voorby zyn Italië zou groote mogendheid worden Men weet het Italië kwam bedrogen uit Itahe kreeg van alle overwinnende staten Je meest bescheidenporti van den oorlogsbuit toegewezen de gehoopte koloniale overeenkomstmet Londen er i zich wachter De vraag is geweUisu waa urn Londen en Parijs hun txindgenoot zoo bit ter teleur stelden Bitter ja want de Britsche en Fransche politiek te Ver sailles heeft Italië blyvend m het harnas gejaagd zoo zeer dat de rasverwantschap met het Fransche volk op den achtergrond is geraakt tegenover de politieke tegenstellii gén Het antwoor4 op de vraag is niet iroe iyk te geven Itahe werd willens en wetens teleurgesteld omdat concessies aan Rome de Britsch Fransche machtspositie zouden hebben verzwakt Italië sterker zouden hebben gemaakt m de Muidellandsche Zee en de verbmdmgswegen l edreigd zouden hebben tusschen de Engelsche en Fransche oVerzeesche gebieden Vooral Frankrqk vreesde hiervoor Tunic strydoraag sedert 1881 Oairmede raakt men t kernprobleem van de Italiaansche totpansie mrateling NieU zou er Eogeland oi l rankrijk v n hebben weerhouden om Italië schijnt op het pant te staan zich bij de oorlogvoerenden te voegen De Italiaansche wenschen en de buitenlandsche politiek van Italië sedert den wereldoorlog krijgen hierdoor een verhoogd actueele beteekenis Iii een drietal artikelen waarvan hier het eerste gepubliceerd wordt vindt de lezer een samenvatting van de Italiaansche wenschen en van het boeiend aspect dat de Italiaansche politiek sedert den wereldoorlog heeft geboden belangrgke concessies aan Itahe te doen dan zy na den wereldoorlog deden zy ftemden toen toe in af stand van de oases Chadames en Ghat en Koefra waarby latei nog de Djado oase kwam in totaal een gebied van 250 000 vierkante K M woLstyngrond mdien met iedere Italiaansche ex pansiie m Afrika en rondom de Middellandsche Zee tegelykertyd een ver zwakkmg ven Engeland en Frankryk zelf zou hebben beteekend Trouwens de Italiaansche wenschenwaren en zyn r iet germg Vooral mde laatste jaren is de roep Tunusnog al eens gehoord by de Romeinschemassademonstraties Tunis achter isgeen nieuwe maar een oude twistappel en een zeer belangryketwistappel Italië zoowel als Frankryk heten reeds m de vorige eeuw liegeerige blik ken op dit deel van de Noord Afri kaansche kust rusten wel wetende dat wi Tunis beheerscht een belang ryke machtspositie m de Middellandsche Zee mneemt Frankryk slaagde er m 1881 in m Tunis vasten voet te verkrygen maar van hun standpunt bezien beweren de Italianen volkomen terecht dat deze mbezitnemmg wederrechtelyk was Rome antwoordde op deze mbezitnemmg met het toetreden tot het bondgenootschap tusschen Duitschland en Gnstenryk Hongarye Maar de wrok was daarmede de wereld met uit ook ruet toen Itahe tydens den oorlog van 1 14 1918 de zijde van Frankryk koos Iftt oude zeer werd slechts tydelyk buiten de aandacht geplaatst En dat kan ook met anders Toen Frankrijk Tunis in bezit nam woonden er in dit gebied 11200 Italianen en 700 Fran sch n Tunis was toen dus zeer zeker Italiaansch En wel is sedertdien de bevolkirtgs verhouding in zeer sterke mate ten guns e van Frankryk gewijzigd zoodat thans de Franschen kunnen volhou den dat zy de meerderheid hebben maar deze wyziging is tot stand geko men door naturalisatiewetten die van tal van Italiaansche bewoners willens of onwillens Franschen maSkten Teger deze wetten heeft Itahe gepro testeerd en geageerd voor den wereldoorlog en na den wereldoorlog Zonder resultaat Maar Rome staat op het standpunt dat als er een vrye volks sceirmmg zou worden gehouden m Tunis de overgroote meerderheid der bevolking oogenbhkkehjk voor Itahe zou opteeren Een blik op de kaart Van de Middel landsche Zee is voldoende om 0 doen zien waarom Itahe zooveel waarde hecht aan Tunis Wie Tunis heeft en beheerscht beheerscht het smalste doorvaartwater dat in de Middelland sche Zee zelf te vmden is en neemt dus een sleutelpositie m Corsica Nice Suez Dzjiboeli De tegenstellingen tusSchen Frankryk en Itahe zyn echter met Tunis met uitgeput Men kern immers ook den roep om Corsica dat Dan IS er Nizza Nizza 1 gi m Savovt en Savoye is het stamland der Itahaar ïche iynaslie Toen Itahe m 1860 1 61 na eeuwerlainge v rbrol kelmg weer een eenheid werd werd het genood zaakt deze stamlanden ten deele aan avMid tegen middernacht Duit sche tijd bij een toespraak in de Virginia Universiteit een uiterst S betongryke verklaring over den 6 iatemationalen toestand cal af € Ie gen Dr rede wordt daor alle infemationale zenders versp J Frankryk if te staan Ht t Kan nitl anders din dat in een tyd a s otzi waarm Itahe weer m staat is naar wt réldmacht te grypen de teruüi tei vai Savoye wederom aan de ordt wocat gesteld Ten slotte D7jiboeti Samengekoppeld met den naam Suez Dzjiboet tot voor kort het meest verlaten nest ter we reld IS voor Italiefide toegangshavci tot Abessinie De weg naar Dzjibocti loopt door hit Suezkanaal waar de Itahaansche schepen evenals trouwe i die van andere nationaliteit zttr hooge doorvaiifancven moeten beti len Het door exp isiednft voortg dreven Itahe wenscM deze toegang haven te bezitten en emtalagïn te wu den van den hoogen tolplicht in h Suezkanaal Ziedaar de kernpunten waai om thans het Itjihaansche stlrven ps jr machtsuitbreiqing drïiait Geittund wordt dit streven ook nog door ai i irellen aai was van de Ital aanaclit bcvolkmg tegenover de bcvo kin jf I ime in het veel ri ker Frankrij Maar dit punt valt buiten het besti k van een pohtuke bebthou ig D Irootscheep chc immigratie van Ila lianen in rnpknik die gehce e 1 a haansche dorpen met Italiaanene kerken en Ita aanbche scholen h fi doen ontstaa ligt evtneens huit n het politieke verlard De poht el e d ai punten werc tn hierboven geschets Wat vervulling derItaliaansche wenschen weteeKent Nizza en Djjiboeti zyn van onaer geschikt beianig het Suezkanaal ij uu dusverre voo Itahe slecht een fioan e i tlc kwestie Corsica ou echter een aanva sbasio op Frankrijk kunnen vorircn in cic onmiddelhjke nabiiheid van de ku t zooals het thans t en kracht g wapen i jn de handen van Frankrijk Tunis vormt een aai valsbas a op MaiokKo in brengt Itahe dichter by Tanger Tunis en Corsica samen zouder in Itahaansche hai don het Fraiiache overwicht ir het Westen van ae Mid it Ilandsche Zee vervangen door ten Itahaansch ovtj wicht en dairmede I ahe maken tot een werehSmacUt van e en eersten rang By een Duiuch Itahaanscl e over winning in hel huidige conf it liggen Tunis en C r ica voor hit gr pen dank zy de door Mussohni gevoerde buitenlandsche po itiek Lang heeft de Duce geaarzr d eer hy de z ide var Duitschland koos Allerlei factoren drjegen daartoe bii Thans i het zoo ver dat een Duitsch Ita aan che re e als Itahe althans ten oorlog gait Mas solmi de vorwi nliiking vin zyn idealen brengt Hoe het zeiovei gekomen ifi hoe Mu söImi doelbewust hierop aan heeft se tuurd dat it een geschiedenis apait een boeiende ge chiedeni die echtoi m een volgend artikel behandeld moet worden Nadrjk ve h den BUITENUND DE ITALIANEN IN TlTNiS Alle Romeinsche Zondagsbladen pu bhceeren een bericht van den vroege ren Itahaanschen leeraar in Tun ia professor Robert Rizzi over de chica nes en gewelddadige overvallen op de Italianen in Tunis Bezeten van het denkbeeld der vyfde colonne zoo berichten de bladen eenstemmig hebben de Fran sche autoriteiten en troepen haar haat tegen de Italianen den vrycn loop ge laten In alle straten zyn Spaansche ruiters en machinegeweerposten op gesteld Pantserwagens ryden voort durend door de voornaamste stralen der stad De gearresteerde Itahaanst he burgers worden in Tunis wreed behan deld Alle wonmgen van Italianen met inbegrip van de landhuisjes zyn ondti zocht waarby het minste gcrmgste voldoende was heele gezinnen in de gevangenis te wer fen Op het oogenbhk bevinden zich SSO Italianen onder beschuldiging v n apiannage m de gevaBgems De oorlog in het Noorden van Europa IS geëindigd Dit bericht heeft ir uil tieke kringen te Stockholm gew i lig op ier gebaard en tevens onnus en bare voldoermg gewekt aldus meldt het D N B uu de Zweedsche hoifd stad Men IS hier van meening dat het be sluit van het Nooische opperL vel voora I S ingegeven door het bes dat zelfs wanneer men plaatselyne sueet sen in dpn sector van Narvik had km nen benaien dit op het verloop der operaties in haar geheel geen inv o d zou hebben gehad De overwmnii jtn d r Djitsche troepcT aan hel W ste luk fionl zoo veiklaart men in P h tieke knngen spreken een te duiu lyke taal dan dat men thans in de Scanihnav i che landen op een u te n dehjk succesMer Wtstehjke mogend heden zau kunnen rekenen Dit i waar chynlwk van beshssenden in vloed geweest op de besluiten van de Nioid Nüfersche legerleiding geheel afgezien nfog van de jongste successen der Duitsthe maiine voor Narvik en van den waarlyk heldhaftigen tegen stand dien de Duitsche troepen in den sector van Narvik onder uiterst moei hike omstandigheden geboden hebben Men gelooft ook dat de Noor chi legerleiding de ontoereikendheid van de geaüieerde hulp zeer duidehik ondervonden heeft en dei halve niet nieei bereid is nog langer Itoorsch ge bied in een vrywel geen kansen bie denden tryd aan de verwoestingen van den o irlog bloot te stellen Ook nioeilykheden met de ravitailleering iin welheht naar de meening van Zweedsche deskundigen op het be sluit van de Noord Nooische legerlei ding van invloed gew t In Zweed sehe militaire kringen geeft men in dit verband uitmg aan zyn bewondering voor de prestaties dör Duitsche troe pen die ondanks onttaglyke moeilyk heden door hun taaie volharding een beshssmg in hun voordeel hebben af gedwongen Duitsche troepen in Narvik zoo zegt men in deze kringen heblien met hun daden een nieuw heldenepos m de geschiedenis geschreven Omtrent de verbhjfplaats van den Noorschen Ko nmg en de vroegere Noorsche regee ring doen de meest verschillende ge ruchten de ronde Het waarschynlykst acht men het dat zy zich met Engelsche schepen nav Engeland hebben begeven Hier en daar hoort men de meening verkondigen dat Komng Haakon en zija regeenng xich weUicht nuir Finsch gebied hebBéh begeven Ti dusver zyn hieiover echter in Noor i sche knngen te Stockholm geen nauw ktunge mededeehng n te veikrygeik PROCLAMATIF VAN NOORSCHEN KONING EN RFGEERING Het Zweedsche Telegraafagentacha publiceert de volgende mededpelin an lT t Noorsche Telegraafagentseliay uit Tromsoe De Kroning de kroonprins en de regeenng verklaren in een proclamatiadat de harde noodzakehjkheid van denoorlog de geallieerde regeeringen ertoegcdwoDgen heeft al haar krachten opandere fronten te concentreeren waafalle mensc hen en al het materiaalnoodig zyn De Noorsche troepen diein een strijd van twee maanden moed n dapperheid hebben getoond bezitten niet voldoende munitie en jachtvliegtuigen en kunnen den stryd tegende Duitsche overmacht niet voortzetten Maar de Noren nemen aan denstryd op andere fronten deel Om eenverdere verwoesting der nog ongeschonden gebleven landsdeelen M verhinderen hebhen de Koning ende regeenng besloten den raadvan het opei bevel te volgen envoorloopig oen stryd in het land 09 te geven en de en rfear buiten hetland te verplaatsen Tevens zal d irbcid voor het herstel van de vry heid en de reehttn van het land wpr dtn voortgezet 1 1 VERKLARING VAN KOHT De vroegere Noorsche minister van Bu tcnlandsche Zaken Koht heeft gisterfen via de zender van Tromsoe een verklaring afgplegd waarin hj om het volgende zeide Het Storting heeft m de laatste vew gadering van Juni besloten dat daNoorsche regeering den militaire tegenstahd moet opgeven Op 7 Jun werd besloten dat de Konng en i iregeering hun zetel buiteh de grenzea van Noorwegen zouden kiezen i GENERAAL RVGE WEIGERDE BUITENSLANDS K GAAN In de verklaring die Koht heeft afgelegd deelde hy o a nog mede dat de Koning en de regeering denjwensch tot uiting hadden getiracht ldat generaal Ruge de opperbevelheb ber van het leger in het Noorden van Noorwegen met hen tezamen buitenwl lands zou gaan Generaal Ruge heeft dit echter geweigerd Hy voert than de onderhandelingen met den DuitJschen comniandant Generial FleischeaJvolg den Koning en de regeering naar het buitenland t