Goudsche Courant, donderdag 13 juni 1940

GOUDSCHE m COtBANT Directeur F TIETER Bur Markt 31 Tel 2745 Donderdag 13 Juni 1940 19e Jaargani No 20346 NIEUWSbI D voor GOUDA EN OMSTREKEN De afsliuting van de Middellcmdsche Zee Transport van petroleum in gevaar Af ntjding der verbindingen lunchen Frankri k en Noord Aftrlka Ernstige bedreiging von de Frcmsche hcnrens doen maar zeer matig aan de modei ii stjngen hebben schuldig gemaakt Ook eisenen Enkele worden zélfs ernstig Werbü mpnbaarde zich de wrok tusbedreigd door verzanding Marseille is schen twee volken die in één staat van vitaal belang voor Frankrijk om f zijn vereenigd DE VLAMINGEN PRIJZEN HUN KONING Hij hespaarde zijn volk een nog zwaarder bloedoffer Een Vlaamsch manifest getuigt P Koning heeft goed gedaan Mijn kinderen in Frankrijk zal worden verteld datik een verrader hen t Van oruen V P B correipondent D OORDAT lUlië aan de geallieerden den oorlog verklaard heeft is de toesUnd in de Middellandsche Zee vooral door de afbluiting van het Suezkanaal met één slag grondig veranderd Wel heeft reeds gcruimen tijd geleden de Engelschc admiraliteit besloten de schepen in plaats van door dit kanaal om de Kaap te laten varen maar daannee eijn de bezWaren die zich thans voordoen lang niet alle verholpen Want dit betreft alleen de vaart van Engeland naar Australië die ongeveer lOOO zeemijlen langer is geworden In een normaal jaar g ngen ongeveer 17 5 millioen NRT aan Engelsche schepen door het Suezkanaal het aandeel daarvan dat naar of van Australië voer was slechts 2 a 2 4 millioen NRT Het overgroote deel der schepen die van Engeland door het Suezkanaal gingen was bestemd oor Oost Afrika de Golf van Iran Britsch Indië Burma en het Verre Oosten of kwam daar vandaan terug Wanneer deze schepen ora de Kaap varen beteekent dat een Verlcngmg van hun route met 5000 soms zelfs met 6000 zeemijlen Voor een vrachtschip met gemiddelde snelheid wordt de duur van de reis óp deze manier 14 dagen langer afgezien nog van het tijdverlies bij het herhaaldelijk bunkeren of het verlies aan ruimte wegens het grootere kwantum steenkolen dat moet worden meegevoerd Om het vervoer op peil te houden moeten dus veel millioenen tonnen laadruimte meer in de vaart worden gebracht De olieleveriuities Bovendien zijn thans verschillende leveranÉiers van ngeland die aan de Middellandsche Zee liggen prkctisch van de vaart uitgesloteif Turkije zal zich wel wachten de risico s van de Vaart door de Middellandsche Zee te aanvaarden Elen van de meest kwetsbare punten is het transport van petroleum door de Middellandsche Zee niet alleen van de IraÊscÜE petroleum die tot nog toe door het Suezkanaal gmg maar ook voor Be olie uit Mosoel die te Haifa of jTripolis wordt versche t Dit is trmiwens ook voor Frankrijk van belang dat overigens vrywel immuun is tegen storingen in het Oostelijke bekken van de Midtlellandsche Zee Tot nu toe waren de havens van deMiddellandsche Zee de ecnige veiligeeindpunten voor de vaart van verschillende groote scheepvaartmaatschappijen naar Eiiropa De Nederlan He Japansche en vele anderereederijen die hun schepen uit hetOosten naar Europa jnden kozenmeestal Genua als eindstation van dereis Vandpar werden de goederen danover land verder gebracht voor zooVerre ze niet bestemd waren voor Engeland of Frankrijk De Amerikaansche schepen konden tengevolge vande neutraliteitsbepalingen tót nog toe behalve in Spaansche en Portugecsrhehaven ook in die van Italië aankomen Nu zijn ook de Italiaansche havens uitgeschakeld En ook het neutralesci epsverkecr uit en naar uidAmerika maakte tot nog toe gaarnegebruik van de gelegenheid om buiten de Eur opeesche gevaarlijke zoneste h jven Ook dit is veranderd doorda siië aan den oorlog is gaan deelnemen Al dit verkeer is thans natuurlijk onmogelyk geworden tot groote schade voor de Italiaansche havens die noch den weg langs Gibraltar noch dien door het Suezkanaal meer kunnen gebruiken om de Middellandsche Zee te verlaten Alle voordeelen hiervan vallen nu toe aan de hav3ns van Spanje en Portugal die echter van 2 f l enorme capaciteit zijn dat ze kunnen verwerken en l t geheel bovendien niet gunstig Uggen voor den handel met Centraal Europa £ iir H a Noord Airilui De binnenscheepvaart op de Middellandsche Zee zal intusschen niet geheel worden lamgelegd Dat zal alleen het geval zü voor zoover het zich van Oost naar West beweegt en omgekeerd Wel zal nu natuurlijk het scheepvaartverkeer van Noord naar Zuid dat bplangrük is voor de verbinding tusscfaen traiflntik en de Algerünsche kust en tussch Lybië en Italië voor een deel in stand blyven Men zal stellig al het mogelijke doen om deze verbindingen gaande te houden evenals die tusschen de landen van het Oostelijk Middellandsche Zeegebied dat zich de laatste jaren aanzienlijk had uitgebreid De binnenscheepvaart op de Middellandsche Zee beschikt over een groot aantal kleine schepen die gemakkelijk aan de bewakingsmaatregelen kunnen ontsnappen en die bovendien niet zoon groote waarde hebben dat zij het risico van ondergang niet zouden willen loopen tegenover de kans op het behalen van belangrijke winst De Fransche havens Lijden de Italiaansche havens dus groote scnade ook die van Frankiijk verkeererj i ernstig gevaar Ze zijn weinig in aantal en juist daaroni van groot belang voor de ravitajMeering van het Fransche ryk En het is wel aan geen twijfel onderhevig dat vooral Italië zun aanvallen in de eerste plaats zal richten op het zoo nabij gelegen Marseille De afstand in rechte lijn van de vliegcentra in Lotharingen naar Marseille is ongeveer gelijk aan die van Vlaanderen haar Bordeau of Brest de groote Bretonsche haven in het Westen van Frankrijk Die afstand bedraagt wc rrie r dan 700 kilometer Dat wil dus zeggen dat alle Fransche havensteden thans binnen de actieradius van de Duitsche luchtmacht liggen Men beseft het gevaar dat hierin voor Frankrijk is gelegen De Duitsche vliegtuigen kunnen alle Fransche havens zoowel aan den Atlantischen Oceaan als aan de Middellandsche Zee bombardeeren voor zoover Het A N P meldt uit Brugge We hebben vandaag een bijzonder manifest gelezen Het is opgesteld door vooraanstaande Vlamingen en typeert de stemming welke er op dit oogenblik onder het Vlaamsche volk neerscht Het veroordeelt in krachtige taal de vlucht der Belgische regcering die haar Koning heeft verloochend en het huldigt koning Leopold Het luidt aldus De Koning is te midden van onze soldaten gebleven Hij was loyaal in zijn politiek van neutralitïit Hij was loyaal in den strijd Toen het leger ten gevolge van gebrek aan doelmatige hulp tegenover een verpletterende overmacht omsingeld was op ons laatste stukje grondgebied was hü loyaal tegenover ons volkt Als opperbevelhebber van het Belgische leger heeft hij geoordeeld dat het in geweten niet geoorloofd was honderdduizend jonge mannen nutteloos te achten De beslissing tot capitulatie lïerd met eenparigheid bygetreden door den generalen staf De Koning is zijn eed van getrouwheid aan het land volledig nagekomen De Kaning heef goed gedaan De regeering en de volksmandatarissen die haar hebben gevolgd hebben land en volk verlaten en terwül zü gesteund door het geldeiyk bezit van het land dat zü meenamen in veiligheid honderden kilometers verder dan Parija vertoefden hebben zq beslist dat onze jongens op het front den bloedigen onmenscheiyken strUd moesten voortzetten tot den dood Zü hebben den Koning verloochend zij ontheffen zichzelf en de ambtenaar de Fransche vliegtuigen en de Fransche luchtafweer dat niet weten te verhinderen Frankrijk bezit weinij havena Aan de Middellandsche Zee zijn als havens alleen belangrijk Marseille voor den handel en Toulon voor de oorlogsmarine Aan den Atlantischen Oceaan liggen van Noord naar Zuid Ie Le Havre en Rouaan aan denmond van de Seine ftatstgenoemdeplaats is thans door de Duitschersbezet 2e Cherbourg de haven voor Normandië 3e Brest de Bretonsche haven 4e Saint Nazaire en Nantes aan den mond van de Loire en 5e Bordeaux aan de monding van de Garonne Ziedaar alle havens waarover Frankrijk beschikt Enkele daarvan zijn uitsluitend oorlogshavons en zijn dus zonder belang oor de welvaart van het land De andere havens die voor de koopvaardij zijn bestemd vol dat vandaar de handelsschepen vertrekken naar de verschillende havens van het enorme koloniale rijk dat wil zeggen naar Noord Afrika Madagascar en Indo China om ons daartoe slechts te bepalen Wat den buitenlandschen handel van Frankrijk betreft die ten slotte van slechts secundair belang is worden vele producten uit de Fransche koloniën via Marseille ingevoerd Voorts dient men rekening te houden met den import van petroleum uit Syrië Iran en het Verre Oosten Bovendien is Marseille de haven voor de ontscheping van koloniale troepen en daarom heeft de spoorlijn Marseille Lyon Parijs een vitaal belang De Duitschers hebben dan ook reeds getracht Marseille dat wil zeggen de ontschepmgshaven van koloniale troepen en den verbindingsweg met het binnenland te bombardeeren en zij hebben bewezen dat dit mogelijk is Het risico voor de haven van Marseille is ten slotte juist dezer dagen nog vergroot door het intreden van Italië in den oorlog van hun eed van getrouwheid aan den Koning Zij zullen morgen misschien nog verder vluchten maar zij zullen die duizenden jongemannen door hen onwettig verplicht de wijk te nemen naar Frankrijk of naar Engeland doen vechten en sterven voor hun en voor andermans belangen De regecring isiiaar macht te buiten gegaan Zij heeft Wanorde gesticht in een uiterst moeilijk en pijnlijk oogenblik Zif tóft niet de moed gehad zich los te rSfken uit haar FranschBrit sche gevangenschap Zij heeft niet de belangen van ons volk gediend Zij heeft slecht gehandeld Wij ontkennen aan de regeering alle recht om op afstand heslissijjgen te nemen over toestanden die zij niet kan beoordeclen De volksmandatarissen die hun volk hebben verlaten om de regëering te volgen en te diehen hebben nooit van hun volk mandaat gekrgen om den Koning te verloochenen Wij ontkennen hun alle recht aan volksvertegenwoordiging in deze zaak en in deze omstandigheden Zij zijn gevlucht wanneer het htm plicht was hier te blijven om hun volk bij te staan Wij zijn de tolk van de honderdduizenden die nutteloos zouden uitgemoord geworden zijn De Koning bleef bij zijn volk wü staan met hem De stemming onder het volk Deze fiere taal gesproken door mannen die op hun post bleven vertolkt de gevoelens die er op dit oogenblik in het Vlaamsche volk leven Zy worden versterkt door de behandeling die het Vlaamsche vluchtelingenleger in Frankrijk ten deel viel en zü treden ook sterk op den voorgrond bü hen wien de Vlaamsch Waalsche kwestie tot nu toe vrU onverschillig was Zö worden bovendien versterkt door de vernielingen welke Engelsche en Waalache soldaten in Vlaamsche steden en dorpen aanrichtten om de terugtocht te dekken vernielingen welke naar het oordeel der bevolking in vele gevallen overdreven waren geen enkel nuttig effect sorteerden maar eerder de bevolking dan de oprukkende Duitsche troepen in groote moeilqkheden brachten Men wijst dan op het tot zinken brengen van schepen geladen met levensmiddelen of met andere voor het levensonderhoud noodige goederen op het in brand steken of beschadigen van objecten als gas en elcctriciteit en waterleidingbedrijven en op het laten springen van bruggen op een wijze waardoor niet alleen de bruggen maar ook de bebouwde omgeving daarvan in zeer ernstige mate werd vernield omdat de springlading zoo groot was In Leuven Lier Aalst en Gent vooral is de verontwaardiging over deze daden der terugtrekkende troepMi heel groot Daar komt nog bij dat vooral de Waalsche soldaten zich blijkens verklaringen van verscheidene ingezetenen aan ernstige plunde Brugge de schoone schikierachtige hoofdstad van West Vlaanderen is voor het oorlogsgeweld gelukkig gespaard gebleven Hier was het dat Koning Leopold verlaten door zijn regeering het moedige besluit nam en zich daarmede de sympathie veroverde van ieder weldenK nd mensch Diep tragisch Vas het oogenbiik toen Koning Leopold kort na de capitulatie die een uitroeiing van de bloem der Belgische jeugd voorkwam tegen de weinige getrouwen die hem omringden verklaarde dat hij hol ergste van alles nog vond dat zijn kinderen die nu m Frankrijk vertoeven zal worden verteld dat hun vader een verrader is BRITSCHE TROEPEN OP OOST JAVA GELAND Volgens onbevestigde Japansche berichten TWEEDCIZEND MAN ZOUDEN IN DOSP ZIJN ONDERGEBRACHT Volgens een extrabericht van het Japu e blad Tokio Nitsji Nitsji uit Soerabaja zouden de autoriteiten van Nedeifandsch Indië ondanks de aan Jaian gegeven venekeringen Engelsche bescherming hebben ingeroe pen Britsebc troepen ter sterkte van 2000 man zouden reeds op het Oostelijke de l van Java geland en in een dorp zijn Midergebracht Hi cwe de regeering van Nederlandsch Indië de aanwezigheid van Britsehe troepen streng geheim houdt is het feit door een Engelschen officier bekend geworden aldus het blad JAPANSCHE VISSCHERSBOOT DOOR NED INDISCH WATERVLIEGTUIG BESCHOTEN Volgens een bericht van hetzelfde blad nlt Soerabaja is een Japansche vissehersboot in straat Gaspar tusschen de eilanden Banka en BiUiton door een Nederlandsch Indisch watervliegtuig met een machinegeweer beschoten Laier verscheen een patrouillevaartuig dat de Japansche vissehersboot aanhield en de boot alsmede de uit twaalf koppen bestaande bemanning onderzocht Hf t Japansche vaartaig kon daarop zijn reis voortzetten Naar hierover verder gemeld W rdt he ft het Japansche depaVtement van Bnltenlandsehe Zaken reeds stappen ondemomen om na het verkrijgen vaa btjionderheden een protest te laten howen b lake de door Japansche bladengeaMMe gebeurtenissen heeft dewoetdvaerder van het Japansche departement van Marine verklaard datde beachieting van Japansche vissehnsbooten en de landing van Britsehe troepen in het Oostelijke deelvaa Java liog niet bevestigd xijn Mochten de berichten evenwel jnistblfikea te zijn dan kan Japan aKtasde woordvoerder deze gebeurtenissenniet TMMbijden want Juist op hetoegenbUk lou hieraan als precedent de fTMtste beteekenis móeten geheckt warden X BUITENLAND De houding van Turkse NOC GEEN ZEKERHEID Beloften van de Geallieerden Het gisteravond gepubliceerde communiqué over de bijeenkomst van hef Turksche kabinet onder leiding van den president der republiek Ismet Inonoe behelst niet de minste aanwijzing over de onderwerpen van bespreking of over de genomen besluiten aldus Stefani ISMET INONOE de Turksche firesident Het land verkeert in koortsachtigeverwachting om de denkbeelden vande regeering te leerën kennen ten aanzien van den nieuwen toesjiand ontstaan door het deel men van Italiëaan den oorlog D e Turksche openbaremeening volgt dé gebeurtenissen metkalmte en het is niet gewaagd te beiogen dat de bevolking hoewel bereid de besluiten van de regeering te aanvaarden blijde zou zijn indien devrede bewaard werd De Popoio di Boma deelt mede dat de Engelsche en Fransche regeering Turkije voor het geval dat het aan den oorlog deelneemt Aleppo en Irak hebben aangeboden De druk op de Turksche regeering van de zijde der Westelijke mogendheden zou thans zeer groot zijn De Engelsche diplomatie is in Ankara koortsachtig bezig Turkije te winnen als bondgenoot tegen Italië Zuid Slavie wil afzüdig blyven GEEN VERANDERING VAN POLITIEK Naar aanleiding van de Italiaansche oorlogsverKlaring schrijft het ZuidSlavische blad Vreme m een hoofdartikel dat Joego Slavië begrijpelijkerwijze geen enkele reden heeft zijn tot dusver aangenomen houding te veranderen daar het vanaf het eerste oogenbiik sedert het uitbreken van den oorlog op krachtige wijze zijn besluit kenbaar heeft gemaakt buiten den strijd der groote mogendheden te blijven De verklaring van Mussolini dat Italië geen enkele bedoeling heeft den oorlog tot andere staten uit te breiden is alhier met groote voldoening vernomen In hpt artikel wordt verder letterlijk het volgende gezegd De politiek van Joego Slavië alsook die van alle ander Balkan en Donaustaten zal ook voortaan alles in het werk stellen ten einde dit deel van Europa buiten den oorlog te houden Door vele omstandigheden kan men tot de slotsom komen dat het ook in het belang is van de drie grootste nabuurstaten van Zuid Oost Europa n l Duitschland Italië en de Sovjet Uniè dat deze wensch vaf de Balkan en Donaustaten in vervulling gj MEXICO VERBIEDT WERVING VAN VRUWn UGERS De Me oaa ieche receering heeft definitief het Vertrek verboden van een groep K exicanen die naar Europa wilden reizen om aldaar aan de zijde der geallieerden aan den oorlog deel te üémen Tevens heeft de regeering elke werving van vrqwiUigen vwboden Spanje Is niet neutraal MAAK jnET OORLOGVOEKEND De Spaansche regecring heeft het volgende decreet bekend gemaakt Met het oog op de uitbreiding vaa den st t de Middellandsche Zee door Italië s Jlcolneming aan den oorlog tegen Frankrijk en Engeland heeft de Spaansche regeering besloten tot een houding van i iet oorlogvoerende mogendheid in het conflict Het decreet dat door generaal Franco eji den minister van Buitenlandsche Zaken Beigbeder ondertee kend is werd Woensdag in een korten ministerraad atingenomen In Madrileensche politieke kringen wijst menjar speciaal op dat in dit decreet in tegenstelling tot de verklaring van Spanje bij het uitbreken van den oorlog in September van het vorige jaar eeij neutraliteilsverklaring ontbreekt Voorts wordt de nadrukkelijke vermelding van de Middellandsche Zee opvallend geacht Japan en de Verèenigde Staten JAPANSCH QORDEEL OVER SAMENWERKING De woordvoerder van het Japansche departement van marine verklaarde heden sinds het uitbreken van den oorlog in Europa hebben eeni e Ame rikanen gevoelens van vriend schap je gens Japan geuit Japan kan deze gevoelens echter niet beantwoorden zoolang Amerika den nieuwen toestand in het Verre Oosten niet wil erkennen en niet met Japan wil samenv erken voor den opbouw van Oost Azië onder prijsgeving van zijn tot dusver gevolgde politiek In zake beweqrde Amerikaanschevlootbèwegingei in den Stillen Oceaanzeide de woordvoerder Japan heeftnog geen bevestiging dat Amerikaansche oorlogsbodems in Manila door sterkere eenheden uit Hawaii vervan gen zouden zijn Men heeft slechts vernomen dat 14 vliegbooten van Hawaailnaar Manila verplaatst zijn De Amerikaansche legerversterking BOUW VAN 68 OORLOGSSCHEPENi Het Amerikaansche Huis van Afgevaardigden heeft met 401 tegen een stem een voorstel in zake de defensie aangenomen waarbij l 70 i milUoett dollar voor marine en legegdoeleinden wordt uitgetrokken Het yooi stel d t thans naar den Senaat gaat voorziet in de goedkeuring voor den bouw van 68 oorlogsbodems met aanschaffen van 3000 nieuwe vliegtuigen de verhoóging van het iegerpei soneel met 95 000 man n in ander defensie maatregelen NIEUWE CANDIDAAT VOOR HET AMERIKAANSCHE PRESIDENT SCHAP Wendell WiUkie president van het groote eleetriciteilscoiicern is naar h zelf heeft medegedeeld voornemen zich candidaat voor het Amerikaansche presldent chap te stellen Eenig gedelegeerden op den republikeinschen partijdag die op 24 Juni te Philadelphia begint zullen aldus Willkie zijn candidatuur officieel voorstellen WiUkie die zich tot dusverre niet op politiek terrein bewogen heeft is d laatste maanden door over het geheele land verspreide groepen gepropageer als de man die de Vereenigde Staten kan verlossen i fi het economisch fiasco der New Deal Hij is voorstan der vanymaterieelen steun aan Enge land en Frankrijk doch keert zich be slist tegen een militaire deelneminjl van de Vereenigde Staten aan deft Europeeschen oorlog DE ROEMEENSCHE PETROLEUM De groote Engelsche en Fransche petroleum maatschappijen hebben nft de Italiaansche oorlogsvejklaring ot middell gk naar vertegMwoordiginge in Roemenië opdraëht gegeven hcA verschepen van petroleum tot naderS aankondiging 4é staken aldus meldl het D N B uit Rome Daar in delt laatstep tijd de helft van de totaM Roem eensche petroleumproductie met Prtgclsche Fransche en Roemeenscha tankbooten via de Middellandsche Zee naar Engelsche en Fransche havenS werd verscheept zyn de Westelijke mogendheden thans van den Roemeenschan petroleumloevoer afgesneden Naar aanleiding hiervan schrijft een Italiaansch blad dat de Roemcensche regecring het grootste belang er b heeft dat de afzet van de Roemeensche petroleumproducten niet ondel broken wordt zoodat zü nu de thani bestaande uitvoercontmgenteh voor petroleiun naar Duitschland en ItaUl anaienlük zou kunnen vemooten