Goudsche Courant, vrijdag 14 juni 1940

GOUDSCHE cot BANT Vrijdag 14 Juni 1940 T Jaargaiifc Np 20347 NIEUWSBLAD VOOR GOUDA EN OMSTREKEN Directeur F TIETER Bur Markt 31 TeL 4B Postgiro 48400 COLLECTE HULPCOMITÉ 1940 i nrijk bleek al zeer spoedig reden tot meeningsverschil meer te zijn tusschen Duitschland en Italië Mussülmi hoeft getracht Schuschnigg te bewegen tot toenadering tot Bcrhjn Anderzijds bleven echter ook Engelartd en Frankrijk met werkeloos Dientengevolge nam het contrast tusschen Weenen en Berlijn eienderoogen gWaarliiker afmetingen aan En toen i in Maart li 38 Hitler den knoop doorhakte greep Italië niet in Het hechtte aan don Anschluss zijn volledige goedkeuring omdat vruchtbare £ imcnwerking tusschen het Schuschnigg bcwind en Oostenrijk een oAmogelijkheid was geb leken In Engclar en Frankrijk heeft men gedurende een enkel oogenblik nog gemeend dat de inlijving van Oostenrijk bij Duitschland een nieuwe scheiding tusschen Rome en Berlijn zou kunnen veroorzaken Men meende dat Italië zich als het erop aankwam toch nog bedreigd zou voelen door Berlijn Italië bleet zjjn nieuwen bondgenoot echter trouw Dat bleek definitief toen het Sudeten Duitsche probleem werd aangesneden Italië keurde niet alleen deze Duitsche actie goed het werkte aan het welslagen daarvan mede op de conferentie van München Consequent zette Mussolini door Ook toen Tsjecho Slo vakije van dekaart van Europa verdween Onmiddellijk op deze nieuwe phase in deEuropeesche geschiedenis volgde immers het militaire bondgenootschaptusschen Duitschland en Italië nadatItslié Albanië definitief onder zijn inv oed had gebracht DEPOSITIE van onze zuwei mduhtrie wij bepal i ons tot de moeilijkheden van den dag aldus de directeur van Europa s grootste melkproductenfabriek Sterke prijsstijging behoeft niet te worden gevreesd De Italiaansche buitenïandsche politiek sedert 1919 DE GROEI van de Duitsch Italiaansche samenwerking van 1935 tot 1939 Spanjef Oostenrijk het ontstaan jüan de as Tsjecho Slowakije Ook de andere staten kozen echter Scherper en scherper werd het contrast inzake den burgeroorlog den nieuw gevormde as Rome Berlijn ging een domineerenden invloed uitoefenen reeds in 1936 werden Engeland en Frankrijk die toen beiden met binnenlandsche moeilykheden te kampen hadden in het defensief gedrongen In 1937 heeft zich de tegenstelling toegespitst Niet alleen doordat Italië in Januari een verdrag over de Middellandsehe Zee sloot met Engeland en korten tijd later verklaarde dat dit verdrag geenszins zooals de Britten gehoopt hadden afbreuk deed aan de vriendschappelijke verhouding tusschen Rome en Berlijn Neen sterker trad de tegenstelling aan het licht doordat in September van 1937 Mussolini een bezoek bracht aan Duitschland OOSTENRIJK GEEN SCHEIDINGSGROND De oorfog breekt uit A BESSINIt vormde het groote keerpunt m de Italiaansche buitenïandsche politiek men zie hst artikel van Dinsdag Tot aan dit conflict had Italië welisVr ar voortdurend in stillen naijver op Frankrijk geleefd had Mussolini geen gelegenheid onbenut gelaten om de ItaHaansche wenschen tot gelding te brengen maar de omstandigheid dat tot 1935 het Verdrag van Versailles onaantastbaar scheen alsmede een zebcre beduchtheid v or een machtig Duitschland hadden het uiterlijk ge t xl aan de zijde van de handhavers Jfan het vredesverdrag gehouden In 1935 veranderde de situatie Duitschland had toen reeds voor verscheidene verrassingen gezorgd Hethad den Volkenbond verlaten het had en dienstplicht weder ingevoerd hetjwas den weg naar het herstel opgegaan en had reeds bewezen dat VerWilles geenszins eeuwig zou zijn OnderBen invloed daarvan werden reedsyoor het Abessinisch conflict teekenenyan toenadering tusschen Rome en Berlyn zichtbaar maar nauwelijks wasdit conflict een feit geworden of dePuitsche pers ondersteujide krachtighet door Italië ingenomen standpunt terwijl de Duitsche regeering er inbeliingrijke mate toe medewerkte datItaUë ongestoord zijn plannen kondoorvoeren door toen de spanning inpïkeren zin een hoogtepunt bereikte plotseling het Rijnland te rcmiütairiseeren Dit geschiedde in het voorjaar van Ï936 Engeland Frankrijk en België pro testeerden tegen de schending van het iVerdrag van Locarno welke veroorzaakt werd door deze remilitariseering Italië evenwel behoorde niet tot de protesteerenden hoewel het wel tot de onderteekenaars an het verdrag behoorde In Maart geschiedde dit In Mei behoorde de strijd in Abessinié tot het verieden En in April was in Frankrijk de volksfrontregeering aan het bewind gokomen iets waardoor ontegenzeggelijk de tegenstelling tusschen Parys en Rome opnieuw werd verscherpt omdat deze regeering een fel antifascistischen koers insloeg RUSLAND DE LAATST FHASE Slechts één ding schijnt gedurende Itorten tijd Italië te hebbeW doen aarzelen Het was het verdrag tusschen Duitschland en Rusland dat in Augustus van het vorige jaar in den letterlijken zin des woords vriend en ijand scheen te Verrassen Dit verdrag beteekende het voUëjdige mislukken van de Britsch Fl ané ohe pogingen om tegenover het blok der autoritaire staten een tegenwicht te scheppen in den vorm va n een formatie van democratische staten Italië had deze pogingen niet in de hand gewerkt eerder aan Duitschlands actie ertegen steun verleend Maar het is nog niet volkomen zeker dat het Duitsche verdrag met Rusland en het er onmiddellijk op volgende oorlogs begin de goedkeuring van Italië weg drcegen Mussolini heeft zich daar nimmer met beslistheid over uitgelaten Parijs en Londen hebben beweerd 4at Italië door het snelle ontwikkelingstempd min of meer verrast werd De feiten hebben echter geleerd dat ook dit verdrag aan de samenwerking tusschen Duitschland en Italië geen schade heeft ged aft Italië heeft zijn non belligerentq houding verlaten het heeft zich in Uen stryd giiworpen naast Duitschland i Samen hebben deze twee staten din stormloop ondernomen tegoh d machtspositie van Engeland en Frank k Samen staan zü voor een beslis siiig die hun lot voor lange jaren zafbepalen Overwinnen xü dan ligt voor beidend hegemonie voor het grgppn dan iahet BritsëhFransche overwicht inEurcpa vobr jaren zoo niet vóór gt ed gebroken I J Nadruk verboden Ten tweeden male demonstreerde zich de scheiding tusschen Italië en ZUn vroegere bondgenooten toen in Juli 1936 de Spaansche burgeroorlog Uitbrak Duitschland en Italië verleenden steun aan de partij van Franco Frankrijk en Engeland schaarden zich achter diens tegenstanders en steupden de officieele regeering DE AS ONTSTAAT De samenwerking tusschen Duitschland eij Itahé kreeg evenwel pas vasten vorm toen in dit jaar het DuitschItaliaansche vriendschapsverdrag tot Stand kwara dat voorafgegaan was door n Duitsch Oostenrijksch vriendschapsverdrag O Door deze verdragen tusschen Italië en Duitschland eener en Hon Hier werd de scheidslijn getrokken tusschen de democratische en de autoritaire staten Hier werd Europa in kampen verdeeld En alles wat zich sedertdien Voltrok zal door toekom tige historieschrijvers zeer vermoedet jk worden beschouwd als het vooruUbrafc conflict dat in 1939 Fn u H sroewvorming heeftEngeland en Frankrijk die tot datmoment z ch telkens voor voldongenfeiten zagen ge laaUt enweinig Inders konden dn n dan nutteloos probTa activiteit geBeide sUlen zagen zeer terecht huneigen machtspositie bedreigd door ditCentraal Europeesche sutenblok hunprestige had zodwel door de Duitsche is door de Italit ansche activiteit geleden WiWen zü zich handhaven danïnoestto zy partü kiezen eo zij kgsenparty BINNENUND Het Dakloozen probleem in Rotterdaln ZAL BINNEN EEN BALF JAAR ZUN OPGELOST SO OOO menschen hebben nog geen hais Rotterdam telt thans nog vijftigduizend personen die geen woning hebben waarvan een gedeelte bü familie vrienden of kennissen worden verzorgd ofwel in de verschillende nood tehuizen die overal in de stad zijn opgericht tijdelijk werden ondergebracht Het meerendeel hunner moet naar andere plaatsen worden geëvacueerd waar zij beter dan in Rotterdam kunnen worden verzorgd Aldus luidde de meded ejing op een persconferentie te Rotte a waarbij ook de wethouder voor Ond wijs en Volksontwikkeling de heer L de Groot tegenwoordig was De heer de Groot zeide ervan overtuigd te ijn dat binnen een half jaar het probleem der dakloozen zal zijn opgelost zoodat men den winter met vertrouwen kan tegemoet gaan De heer van Dijk kon thans nogge n officieel schema van evacuatie voorleggen waaraan de autoriteiten in den Haag hun goedkeuring hebben gehecht Hij zeide getroffen te zün door de snelle hulp der particulieren blokleiders en wijkcomité s geboden GedurBnde de eerste weken werden 20 00P personen geëvacueerd aanvankelijk in wilde vlucht Jater volgden duizendtallen in een geregelde organisatie waaraan evenwel nog gebreken kleefden Vrees voor evacnatir De evacuatie gaat met groote moeilijkheden gepaard mede omdat de achtergeblevenen die voor evacuatie in aanmerking komen eerst moeten worden overtuigd van de noodzakelijkheid om onder de huidige omstandigheden niet in de stad te blüven Daarom heeft men ook de gemeentelijken Woningdienst m het plan ingeschakeld Zij die nog arbeid of een redelijken kans daarop hebben kunnen in Rotterdam blijven en voor hen wordt voor een onderkomen in minder dicl tbevolkte wijken gezorgd Gedwongen inkwartiering Hoewel er reeds aanbiedingen voor huisvesting van medeburgers inkwa men is het aantal bij lange na niet vol doende om in de behoefte te voorzien zoodat men waarschijnlijk bifinenkoil tot gedwongen inkwartiering zal moeten overgaan zooals reeds op verschil lende plaatsen ir de omgeving is geschied Er wordt zooveel doenlyk naar gestreefd personen van eenzelfden stand bij elkander te brengen Er bestaan plannen tot het oprichten vah een aantal noodwoningen terwijl net de militaire autoriteiten onderhandelin gen worden gevoerö over het afstaan van een aantal barakken welke tot kampen zullen worden ingericht LINDBERGH OVER DEN EUROP ESCHEN OORLOG Op een conferentie waaraan vooral werd deelgenomen door isolationistische leden van het Amerikaansche Congtes heeft kolonel Lindbergh als uchtva deskundige gesproken over de beteekenis van den Europeeschen oorlog voor de Vereenigde Staten Gedurende onze generatie aldus verklaarde hij volgen Associated Press kunnen de Vereeifgde Staten niet met succes worden ftkngevallen Lindbergh die indertijd op Groenland naar geschikte landingstjerreincn voor een verkcersluchtdiehst op Europa heeft gezocht zeide dat de omstandigheden voor de li htvaart claar zóó ongunstig zijn dat jhet on nbozel is te verwachten dat den land hetwelk een inval in de VeJ eenigde Stapten zou willen doen op Groenland bases zou kunnen inrichten tVat een mva in Zui d Amerika betreft e n evenlueele vijand zou daar niet alleen luchtbascs maar ook werkplaatsen en fabrieken noodig hebben Zaterdag zal Lindt ergh opnieuw een radio rede over onze weg tegen den oorlog houden DAGORDERS Hitler heeft een iagorder gericht tot de soldaten die in Noorwegen gevochten hebbeji nu de veldtocht alcfaar met de over innirig is geëindigd Ook maarschalk Goering en admirial Raeder hebben dagorders uitgege en GEEN KLOI GELin Wei C DfÉN GELAN Het is in Engeland verboden deklokkei i van kerken of kapellen teluiden tenzü om de landing aa Valschermtroepen aan te kokidigea VERHALEN VAN VLUCHTELINGEN Uit San Sebastian meldt het D N B Voortdurend komen aan de grens coIonnes vluchtelingen aan uit Frankrijk die meedeelen dat het vervoer van de burgerbevolking naar Zuid Frankrijk groote moeilijkheden ontmoet daar alle middelen van vervoer in beslag genomen zijn In Bordeaux worden lazaretten ingericht en tracht men de vluchtelingen te herbergen voornamelijk in openbare gebouwen scholen schouwburgen en bioscopen In Biarritz Bayonne e i St Jean de Luz komen opophoüdelnk gewopde Fransche soldaten aan De Fransche autoljteiten hebben de controle op de vreemdelingen vers herpt In Zuid westFrankrijk zijn concentratiekampen ingericht waarin reeds tal van arrestanten zijn ondergebracht FRANSCHE VERONTRUSTING OVER DE HOUDING VAN SPANJE Van de Fransche grens meldt het D N B De houding der Spaansche ers die Gibraltar krachtig terugeischt en de verklaring van de Spaansche regeering volgens welke Spanje zich jiiet oorlogvoerende beschouwt hebben in heel Frankrjjk een duide lijlce onrust teweeg gebracht Alge Ineen wordt in Frankrijk de nieuwe houding van Spanje als een verdere Fr sche nederl g op het slagveld der diplomatie beschouwd Aan Fransche Zijde wijst men erop dat Frankrijk thans van twee kanten wordt aangevallen en van een derde kant bedreigd wordt HET HOOGERHVIS IN GEHEIME ZITTING Het Bngelsche Hoogerhuis heeft gisteren in geheime zitting vergaderd om de verdediging van de hoofdstad te bespreken aldus Reuter WIE zich tot taak stelt zijn lezers voor te lichten ov pi de talrijke economische maatschappelijke en iciale problemen welke thans meer dan ooU in het brandpunt der belangstelling staan heeft de ondei ACipen voor het grijpen Nederlsifid werkt ook nu de oorlog nog iiï volle en toenemende hevigheid woedt aan zijn herbouw en opbouw Er wordt gewerkt onder hoogen druk de mogelijkheden worden uitgebuit Dit geldt ook voor de zuivel industrie welke haar export voor een groot deel plotseling zag afgesneden teiwijl zij den toevoer der grondstof de melk niet kan stopzetten of verminderen P OKKINGA Het aantal puzzles dat de bij de zuivel industrie betrokkenen dagelijks hebben op te lossen is enorm groot en schijnbaar onuitputtelijk Voor elke moeilijkheid welke overwonnen is kjmt een n euwe in de plaats De moeilijkheden welke over een week of vier té Y rwachten zijn zijn voor ons piet actueel Wij bepalen ons tot de moeilijkheden van den dag Deze moeten eerst vvorden overwonnen en als we hSerinee klaar zijrf darn zijn we aan de volgenfie toe Met deze uitlating tiypeerde de heer P Okkinga directeur van de Co p fabridc van melkproducten te Bedum den toestand toen hü ons het een en ander vertelde ó er de Nëderlandsche zuivel industrie waarvan hij een der UITGESTELB TOT ZATERDAG 22 JUNI ten be Nationale velke aao B De Straatcollecte é hoeve van het S Hulpcomité 1940 welke vankelijk a s Zaterdag zoa d worden gehouden is on tech iS tgesUld tot 8 i oorfhet é V AMERIKA NSCH SLAGSCHIP VAn STAPEL GELOOPEN Op de marinewerf te Brooklyn is het 35 000 tons groote slagschip North Carolina van stapel geloopen De minister van Marine Edison zeide in een toespraak dat dergelijke in vredestijd gebouwde schepen een land sterk genoeg maken om den vrede te bewaren Wij bouwen thans aldus Edison niet om aan te vallen maar om sterk te zijn en niet aangevallen te worden GROOTERE BEDRIJVIGHEID AAN DEN BOVENRIJN Ook aan het tot dusver betrekkelijk rustige deel vpn het Duitsche front wordt de gevechtsactie heviger Naar den BovenRijn en uu het gebied aan de grens van Zwitserland gemeld wordt heeft de vijandelyke artillerie enkele plaatsen beschoten zonder militaire schade aan te richten aldus het D N B Het vuuK werd daarop van Duitsche zijde beantwoord steunpilaren is De heer Okkinga isnamelyk niet alleen de leidende figuurvan de grootste fabriek van melkproducten in Europa die haar afzetgebiedtot deu oorlog in de geheele wereldvond maar bovendien heeft hij alsregeeringsgedelegeerde in het buiten iand gelegenheid te over gehad zichas weinig anderen op de hoogte te tellen Toen wil dan ook vooi lichting ztit ten i izake do positie van onze zuivelindustrie hebben wij ons gewend tot den heer Okkinga die met groote welwillerdhcid oa een uiteenzetting gaf van de i rsfliillende nroblemen welke zich voordoen Boter kaas en melkproducten Wij laten hier in de eerste plaats volgen een algemeen overzjcht zooals wil d i i hooren kregen De Nëderlandsche botereipp Ort is altijd gericht geweest op de oni omringende landen Duitschland BeIsië J Frankrijk en Engeland Ondpr den cris is invl d der laa ste jaren had een verschuiving plaat Terv ill vroeger Duitschland on e grootste afnemer was werd Engeland nu de beste klant De Engclsche botermarkt was nog rij en de afzet naar Duitschland werd door de jleanngövereenkomsten behee sfcht In 9 9 w is de toestand 70o geworden da Groot Brittannië 42 millioen K G boter van ons afrnm en Duitschland 11 mi lioen Na de capitulatie had men weinig keu e mSer omdat toen practLsch behalve hrt binnenland dat het vorig jaar 50 millioen K G afnam er alleen een afzetmogelijkheid voor het surplgs in Tuitschland overbleef De Duitscl j autoriteiten hebbenvoor boter evenals voor andere artikelen in ons tena den laatsten tijd hetstandpunt mgeno ien dat zü bereidiijn van ons af te i emen dat quantum dat wij zelf meenen over te hebben In overeenstemming hiermee zijn altamelijk groote hoeveelheden naar Duitschland verzonden In de eerste paar weken na den oorlog hadden zich reeds groote hoeveelheden boter in ons land opgehoopt temeer omdat we nu juist leven in dentijd dat de melkopbrengst het grootst i 9 De port naar Duijtacbiand was derhalve eeh groote verlichting Nu alles nog zoo provisorisch is spreekt het vanzelf dat over de toekomst nog niets gezegd kan worden Met de kaas staat het anders dan met de boter De inkrimping van dea export naar Duitschland kon niet gepaard gaan met eea uitbreiding van dien op Engeland Weliswaar zijn er ook n boter evenals kaas allerlei kwaliteiten maar bij boter zijn deze gemajckelijk onderling te vervangen Heel anders staat t met kaas iemand die aan een bepaald soort gewend is gaat fiiet zoo gemakkelijk tot een ander sojort over Zoo beteekende de inkrimping van den kaas export naar Duitschland Verloren afzetgebied De kaaahandel heeft zich derhalve in het verleaen er vrij steik op toegelegd om compensatie voor dit verlies te vinden in het binnenland En net opmerkelijk succes de binnenlandsche consumptie staeg van 40 tot 70 millioen KG per jair Voor de kaas is door de afsnijding van den export naar andere landen dan Duitschland du toestand ook moeilijk omdat juist in het binnenland de consumptie reeds zoo is opgevoerd Duitschland zal weliswaifr zekere hoe veelheden kunnen afnemen maar men zal ook het oog gevestigd moeten hou den op een land als België waarheen thans reeds behoorlijke quantiteiten zijn verzonden Melkpoeder is in de laatste jaren m Nederland nog al veel bereid voor export maar ook voor binnenlandsch gebruik o a in bakkerijen en bij c bereiding van veevoeders Het schijnt dat in het algemeen dit artikel niet al te groote problemen zal opwerpen omdat het bereid wordt uit het surplus aan melk Van het laatste zal wa irschijnlijk biijpenkort we geen sprake zijn omdat er geen veevoeders worden ingevoerd en de kans op voldoende vervanging hier an niet groot f IS althans met groote moeilijkheden gep iard gaat De productie van gecondenseerde melk is in tegenstelling met diLvan melkpoeder zeer belangrijk vrural in GruiiMigen De export er van was in hoofdzaak gericht op de ov rzeesche landen onze eigen koloniep en die van frankrijk en Engeland w at de aard van het roduct meebrengt Deze e ïport ligt volmaakt stil en dat is en zeer moeilijk probleem in verbancNspët de groote quantiteitej Na net einde van den oorlog zal moeten blyken ot dit artikel in zichzelf zekere eigenschappen heeft waardoor aangenomen mag worden dat men er verder in de wereld behoefte aan zal hebben De heer Okkinga was van meening dal inderdaad deze behoefte zal blijken en wees ons verder op de waarschijnlijkheid dat ook tijder den oorlog in de voor het Ne deflandsche product bereikbare landen een tijdelijke behoefte reeds op den voorgrond zal treden Organisatorisch hersltl en financiering De heer Okkinga heeft vervolgenshet een en ander verteld op organisatorisch gebied D rect na htt uitbreken van dénoorlog lag de boel in scherven maargelukkig werd op heel korten termijnhet piovinciaal contact hervonden waartoe bijvoorbeeld in Groningen deCommissaris der Koningin en de VoedselcoiPniissaris De prijzen Tenslotte hebben wij den itker Okkinga gevraagd naar zijn meening over de mogelijkheid van stijging der zuivclpnjzen Voor sterke prijsstijging kan naa mijn meening geen vrees bestaan Wö leven reeds lang onder het systeem der ordening n dat zal ongetwijfeld zoo blijven Er moeten al zeer bijzon dere omstandigheden zijn om de prgzen Ijoogerte stellen Wel is de groothandélprys van de boter nu f 1 S tegen ƒ 1 38 verleden jaar maar deze styging wordt Beheerst door de behoeften der veeteelt U moet niet vcrgete i dat de boterprijs is gefixeerd en dat hierbij geldtr wat heeft de landbouwer noodig om zijn bedrijf toonend te doen zijn Hierbij wordt wel degelijk ook rekening gehouden met de prijzen welke dé consumenten kunnai besteden En waar de binnenlandsche afzet nu meer dan ooit van enorme pteekenis is behoeït men voor een sterke opschroeviiig der prijzen aiet bang te zün