Goudsche Courant, woensdag 26 juni 1940

Het opium scnandaal en zijn verschrikkingen Het vergif waaraan jaarlijks millioenen menschen ten offer vallen OPIUM DE VLOEK VAN EEN VOLK Chinee sehe vrouwen plukken de balfrjjpe maankopI en van de papaver Op den voorgrond ziet men een vrouw de merkwaardig lange opium ijp rooken j Hoe opium ge toiBkn wordt In de eerste pla ïts kan md n zicli de vraag stellen wat apium eigenlijk is Het is tiet gedroogte sap van de halfrijpe zaden van den maankop bij ons beter bekend als papaver In Hindoestan in Perzië Klein Azië en Egypte wordt de papaver op groote schaal gekweekt om het sap te verkrijgen waarvan dan de opium gemaakt wordt Ook in Europa wordt deze plan met dit doel gekweekt y Hot verzamelen van opium uit de halfrijpe zaaddoozen geschiedt op de vol t endc wijze Eenige dagen nadat de bloembladeren zijn afgevallen worden in de zaaddoozen insnydingen gemaakt waarbij nauwlettend wordt toegezien dat het mes niet tot in de holte van de zaaddoos doordringt Uit deze insnijdingen vloeit dan een w itte stof welk etffst een melkachtig voorkomen heeft maar zich weldra aan den rand der insnijdingen verdikt Gedurende een etmaal laat men de planten in dezen toestand en den volgenden dag wordt lan de ouiuni verzameld met behulp van groote stompe mes en tïlke doosvruchi geeft slechts een maal opium en dan nog madtr twee hnnder Ete gram De opium komt evenwel niet zo o zuiver in den handel als de plant haar zelf voortbrengt De eerste vervalsching geschiedt reeds bij het inzamelen wanneer bij het afschrappen van de opperhuid een weinig van de vrucht wordt medegenomen om het gewicht te verhoogen Wanneer de opium is mgezameld is iiet een kleverige wasachtige bruine massa welke een zoetigen bitteren smaak heeft Opium en opium Opium en opium behoeft nog niet hétZelfde te zijn want men kent verschillende soorten De voornaamste daarvan zijn Smyrnaasch Constantinopel sch Egyptisch Perzisch en Indisch opium De opium bestaat uit verSs illende bestanddeelen als houtvezels pla teneiwit caoutchouc hars vett olie en een aantal loogzouten waarvan als voornaamste genoemd dienen te worden morphine narcotine en codeine De uitwerking van de opium hangt af van de hoeveelheid die men inneem t in een of anderen vorm Een zeer kleine dosis opium kan in speciale gevallen wanneer de arts het voorschrijft een heilzame uitwerking hebben op lichaam en geest maar bij gere geld gebruik in welk geval de dosis steeds wordt opgevoerd om er intenser van te genieten moet de opium leiden tot den algeheelen ondergang wat zich in geestelijk opzicht uit door aanvallen van waanzi i terwijl het lichaam geheel wordt ondermijnd In kleine dosis bijvoorbeeld van een vierde of een halve grein werkt opium prikkelend de polsslag wordt eenigszins versneld de gemoedsgesteldheid wordt gewoonlük opgewekter en er ontstaat een gevoel van welbehagen waardoor de gebruiker zoowel geestelijk als lichamelijk tot werk dat veel inspanning vereischt ge Kleine dosis HEILZAAM Groote dosis FUNEST Opiumjonken in de baren van Singapoer centrum van den Indischen opiumuitvoer I schikt i Maar weldra worden deze verschi ini elen geyolgd door vermindf ring van fcdp spferkracht ongevoeligheid voor in Ww endige indrukken lusteloosheid en een neiging tot slapen Dit zijn de gewone uitvloeiselen vqn de opium bij menschen die niet aan het gebruik daarvan gewend zijn Doch door herhaals gebruik neemt de invzloed sterk af en bijgevolg zijn zij die opium tot zich nemen om een weldadige opgewektheid te verwekken genoodzaakt steeds grootere hoeveelheden te nepien In grootere hoeveelheden bijvoorbeeld van meer dan twee of vier grein worden de verschijnselen heel anders Meestal treedt dan terstond een toestond van duizeligheid en dofheid in zonder dat eerst het gemoe l opigewekt is De gevoelloosheid noemt hand over hand toe De lijder wordt beweging100 5 en ongevoelig voor uitwendige indrukken de ademhaling gaat slechts zeer lang Opiumschnivers in China Op het gebruik muit dat eerst recht aanzet tot zaam De patiënt ligt roerloos met gesloten oogen en samengetrokken pupillen Naarmate het vergif sterker wordt verzwakt de polsslag en verslappen de spieden wanneer dan geen spoedige medische hulp wordt geboden Is de dood het onvermijdelij ke gevolg Herstelt de patiënt dan gaat deze gevaarlijke toestand over in een slaap die gewoonlijk 36 uur duurt Dat alles zijn de gevolgen voor mSenschen die het opiumschuiven niet gewend zijn De zoogenaamde opiumschuivei s en eters reageeren daarop heel andeis Zy nemen het gif gewoonlijk in den voèn van pillen of een papje tot zich Halfvérhon ïerde Chineesche kinderen in een aardspelonk De ouders zijrt aan het kwaad van bet oplnmschuiven ten offer gevallen Het toppunt van geiukiallgheid De werking van de opium openbaart zich gewoonlijk een of twee uur nadat de dosis is ingenomen dan nog vyf of zes uur De graad van opgewektheid die dan wordt bereiktv beschouwen de echte opiumschuivers als het toppunt van gelukzaligheid Deze menschen zün terstond aan hun uiterlijk te herkennen Ze zyn zeer mager hebben een bleek gele gelaatskleur een slependen gang de ooge liggen zeer diep in de kassen en hebben een eigenaardigen gloed De geestesvermogens van den opiumeter zyn totaal uitgeput hij is tot geen enkele prestatie meer in staat Zelden worden zij ouder dan veertig jaar daar nj dan aan hevige zenuwpijnen gaan lijden waartegen zelfs dit sterke verdoovingsmiddel niet meer baat D opiumrookers blazen de rook nooit ijiit den mond maar steeds door de nesugaten naar buiten De eerste uitwerking van het opiumschuiven is dat de man ook vroawan laten zich h iermede in spraakzanier en vendig worden maar weldra fliuwt dat weer af en treedt er een toestann van verdooving in Hierna vallen zij in ein diepen slaap welke soms vier uur duurt H t gebruiken van opium leidt vrijwel altijd tot hefméroele en phijsieke beden van den gebruiker Krijgen deze menschen niet op hun gewo nen tijd opium dan worden zy duizelig en beginnfen de oogen te tranen en zou de opium Jiun plotseling geheel worden onthouden dan worden de ongelukkigen meest al krankzinnig Uit de geschiedenis blijkt dai het gebruik van opium reeds in dé oudlieid bekend was vooral in de geneeskunde werd er een druk gebruili van gemaakt De Grieksche wijsgeer Hippocrates verklaarde dat ijien zonder opium onmogelijk de geneeskunde kon uitoefenen Iri het oude Egypte was het opium dan ook alleen maar voor medische daelepiden toegelaten Maar ondanks dezen maatregel werd er in het geheim door de Egypteharen veel opium gebruikt De Egyptische toovenaars bereidden uit heulzaad en na htscS ila i an de opium volgt een verschrikkelijk tnvoortzelting van het getfot deren een drank welke eert diepen slaap veroorzaakte en de menschen dikwijls voor eenige dag n yan het verstand beroofden In de bestrijding van het opiumgevaar ging de vorige eeuw Amerika voorop waar de Ver Staten in 1840 een wet uitvaardigden waarbij de verkoop van opium werd geregeld üi 1842 werd een verdrag gesloten met Siam in 1844 met China en in 1847 met Japan Bij deze verdragen werd bepaald dat de uitvoer van bpium alleen voor medische doeleinden was toegelaten de apothekers werden verplicht om van de personen aan wie opium was verkocht Mathis Grünewald de meester van bet Iseobeimer altaar Een mysterieus schildersIcTen vol vraagteekens Grünewald is wellicht de grootste kerkschilder aller eeuwen geweest Hij leeft voort in de enkele van liem bewaard gebleven altaarstukken Wie voor het Isenheimer Altaar thafls ondergebracht in het museum van Colmar staat schouwt recht in de ziel vgn den m eester Mathis Neit hardt Golhardt en voor hem zijn er geen vragen meer wie de e mysterieuze schilder in het leven van alledag is geweest hoe hij heeft geleefd h hij er uit gezien móet hebben Zijn geest is voor eeuwig vast gelegd in enkele monumentale werken over het algemeen de vrucht van ettelijke jaren arbeid werk dat aan het volmaakte grenst Het zijn felle echt klassieke tinten waar Van deze meesters het geheim voor ziclizelve behouden hebben waarin zij de heilige gestalten hebben afgebeeld waai in op onnavolgbare wijze hun gelaatstrekken vqrm kregen De otie smart of bovenaardsche Vreugde uitdrukkende Wanneer men deze juweelen van schilderkunst aanschouwt krijgt men diep ontzag en bewondering voor den man die ze schiep en zou niets liever willen dan deze indrukken voor altijd in de herinnering te prenten Vroeger war i over de omstr en fi uur van Grünewald reeds verscheidene boeken verschenen maar de kleuren en daar ging het in de eerste plaats om kwamen in de reproducties niet voldoende tot hun recht De druktechnieken zijn den nauwkeurig aanteekeningen te houden Niettemin nam het opiumgebruik over de geheele wereld gestadig toe In 1870 schatte men zelfs het aantal per bnen die aan opium verslaafd waren geraakt op 400 millioen De eer§te groote internationale opiumconferentie werd gehouden in 1906 te Shanghai na de bezetting der Philippünen door de Ver Staten Op deze conferentie bleek dat niet alleen de Oosterlingen maar ook de meer beschaafde Westerlingen aan opium waren verslaafd en dat de vrije verkoop van opilun morphine en andere verdoovende middelen oerfdreigend gevaar was geworden In devartn 1911 en I9I2 werd er te Den Haag éfen nieuwe groote opiumconfe rentie gehoiuen waaraan 12 landen deelnamen en iraarbij de teelt en de verkoop van het rook opium werden beperkt Iii 1913 werden de besluiten welke op de conferentie e Den Haag waren genomen in de wetgeving toegepast Vele besluiten zijn nadien nog genomen maar het is zeer de vraag of men er ook afdoende in zal slagen den breedvertakte opiumhandel lam te leggen laatsten tijd evenwel met reuzenschredenvooruit gegaan en zoo zullen de Grünewaldvereerders met vreugde vernemen dat onlangs een prachtige platenatlas vanzijn werken het licht zag bij den AtlantasVerlag Berlijn Zurich waarin door volmaakte kleuren reproducties voor heteerst recht gedaan wordt aan het oeuvrevan dezen grootmeester i Uit zijn leven zijn betrekkelijk weinigfeiten bekend De eerste sporen van Mathis der Maler Hindemith wijdde aanhem een van zijn schoonste composities vinden wij in Ascbaffenburg Dit Mainstadje was sedert het begin van de vijftiende eeuw de residentie van de aartsbisschoppen van Mainz Waarschijnlijk heeft Mathis zich hier opgehouden sedert 1481 In 1487 hooren wy voor het eerst van een opdrachtvoor een altaarstuk Onistreeks 1490 moethij de stad hebben verlaten waarschijnlijk omdat de opdracht voor het hoogaltaarin de parochiekerk was gegeven aan denkunstenaar van minderen rang Hans van Worms Gi ünewald moet toen reeds eenschilder van groote bekendheid zijn geweest De volgende tien jaar zijn wy z nspoor bijster In den zomer van 1501 vestigt hij zich te Selighenstadt waar een generatie later Hans Memling het levenslicht zou zien Naar alle waarschijnlijkheid heeft hij hier een groote werkplaats met verscheidene assistenten gehad waar een aantal opdrach ten werden uitgevoerd Al spoedig volgt zijn benoeming tot hofscliilder en adviseur in kunstzaken bij den aartsbisschop Hij ontvangt een wapenbrief waaruit de conclusie getrokken mag worden dat hij in hoog ï aanzien stond Albrecht Dürer zijn groote tijdgenoot en tevens zijn groote tef genvoeter heeft hij voorzoover bekend een maal ontmoet Bij die gelegenheid het j was tijdens de keizers Ascbaffenburg aan den Main Gezicht op bet be roemde slot aan den bouw waarvan Mathis Grünewald een zoo groot aandeel beeft ge Een der grootste ellenden van bet menschdom is onKetwJJfeld de opium het kwaadaardigste genotmiddel dat ooit dooi menselien werd uitgevonden omdat in liet algemeen iedereen die zich met bet opiumschuiven of lunwen in hut er al spoedig niet meer buiten kan Men vervalt van kwaad tot erger welk rampspoedig proces over bet algemeen na enkele jaren met waanzin of den dood eindigt Men zou zieb vergissen met te meenen dat slechts Oostelingen en dan in het bijzonder Cbineezen en Britsch Indiërs met dit kwaad behept zijn belaas is het aantal blanken dat onder de opiumpest gebukt gaat legrio kroning in Aken bood de meester van Neuerenberg ft this een geschenk aan ter waarde van twee gulden voor dien tijd een aanzienlijk bedrag wellicht met het oogmerk dat hij hem zou aanbevelen by den aartsbisschop Tot een opdracht is het evenwel nooit gekomen Wel heef i Grünewald een altaar dat Albrecht Dürer begonnen was voltooid maar een en nder gebeurde geheel onafhankelijk van elkaar Trouwens het aandeel van Dürer is door brand verloren gegaan Het groote werk van Grünewald blijft echter het Isenheiraer Altaar Omstreeks 1512 moet hij er een aanvang mede gemaakt hebben terwijl het gereed kwam in 1516 het sterfjaar van den abt van het klooster Verscheidene deelcn moeten uitgevoerd zijn in de werkplaats te Selighenstadt Uit kleine correcties die op de paneelen zijn aangebracht blijkt ho critisch de kunstenaar te werk ging Zoo heeft dit werk hem beziggehouden dat hij nergens tiJd voor had Op een belangrijk proces waar hy als hoofdgetuige moest verschijnen wachtte men tevergeefs De Boerenoorlog die in i525 uitbreekt breekt zyn werkkracht Hij twijfelt tusschen het Katholicisme en het Luthersche geloof het gevolg is dat hü uit den dienst van den kardinaal wordt ontslagen Mathis trekt nu van de eene plaats naar de andeire In Augustus 1528 is hij gestorven Zijn nalatenschap bestond uit staatsgewaden en gouden ringen de wapenbrief twee rozenkransen luthersche geschriften ybij zondere kleurstoffen een een beeltenis van den Gekrui sigde