Goudsche Courant, zaterdag 6 juli 1940

Van een oud volk dat jamme rlijk ten onder ging Innerlijke verdeeldheid werd het rijk der Inca s noodlottig moderne staat in het IS de eeuwsche Zuid Amerika w i Luchtfoto van Cazco de oade hoofdstad van het rijk der Inca s bijs naamd de zo vie tad Zonntg ziet zij er in elk elal uit Typisch is de uniforme architectuur der woonfmizen iedfr pand is gebouwd rondom een binnenplaats Rfiitn van ten Inca stad m de buurt r ft Trujillo N Peru De oppervlakte van deze stad bedroeg bgna 18 vlerk Motniier Dtx € hl9 mtri HÜttlt jartn tien mi een vlitgiuii gnomen door it Atn axvicht hhnzon Skippt txptdi D e Nieuwe Wereld Is niet nieuw In de geschiedenis van het Westelijk halfrond komt menifie eerbirdwaardig oudc hlad i idf V f m vcr i ncidrnr namon htTinntTon aan hciangrijkf gcUf urtrniyscii uit een vv heel ver verleden Dil Keldt niet znozerr voor do Vert enigde Staten die uit yrn rnltunrhistorisch oogpunt inderdaad nieuw 7ijn al5 wel voor W zuidelijker laijden Mo po en Pein waa de herinnering nng vufirtleeft aan tuee volkeren wier eultuur volstrekt mot behoefde tidt r te doen voor die van Perzie en hel oude Fgypleland nl de A tekenrn de Inra s In dv iaat stc jaren groeit vooral de belangstelling vrwr de merkwaardige tragische geschiedenis van de Inca p het oude volk van Peru Die belangstelling is heel goed te verklaren wanneer mrn weet dat de Inra er een ytaatsinnehlmg op na hielden welke gerust modern kan wn den genoeind Zonne IanJ Hoog in de Andes bergen in den staat Peru ligt hel glasheldere Titieacameer één van de diepste meren ter wereld VU het gehied rondum dit meer sönnidc het konings LïesIar ht dat den naam Inca dreej I i lU t zetelde n de h ilige stad u en heden ten dage een Spaansi h getint pnAinfitstadje toentertijd oen plaats van zeer groote beteekeni s met praehtjge paleizen en enorme tempolromplexen De voornaamste tempels waren gewijd aan den hoo vereorden zonnegod zij haddon vertrekken van zuiver goud doeh otjk etikele van zilver die aan de maangodin wartti grwijd Kwam eeïi Inea koning te sterven dan werd zijn stoffelijk omhLil el m n zrmnetempel bijgezet voor gestorven koninginnen was de maan nal gereserveerd De groote feestdag van het Inca volk was de 21ste Decemlieft het zonnefeest Dekoning zelf met zijn sehitterenrio roode hoofdbedekking getooid met witte en zwarte veeren trad als hoogeprieslor op lïi j ontstak op een altaar het zonnevuur dat gedurende het geheele jaar door jonkvrouwen moest worden onderhouden De trak van die jonge Poruaan rhê dames omvatte echter nog meer zij moesten voor priesters en vorst gewaden weven BovertÜien werd van haar verwacht dat zij uitstekend hier brouwden Alles üoor de gemeenschap Het merkwaardigste van dit volk der Inca s was echter zooals gezegd zijn staatsinrichting De bodem werd nauwkeurig verdeeld onder alle he woners van het rijk De staat zorgde voor de noodige bemesting met guano afkomstig van de vogelrijke eilanden vtior de ku st en voor een rechtvaardige verdeeiing van de opbrengst Ook kleeding stukken en huJsdifTen werden van staatswege gedistribueerd Alle arboid werd gezamenlijk uitgevoerd ten bate van de gemeenschap Aijmoede kwam niet voor iedereen had volop werk Allen behalve de Incii en de priesters bouwden mee aan den bouw van bruggen landwegen mijnen enz Er heerschte een bewonderenswaardig disciplin in dit land en strikt werd de hand gafaotidcsn aan de naleving van wetten en voorschriften Eén van die wetten was dat niemand zonder toestemming van den staat mocht verhuizen en een andere dat het aan ieder verboden was een ander beroep uit te ufcncn dan dat van zijn vader Een geschreven wet V estond er echter niet Het begrip schrijftaal jwas bij de Inca s onbekend Door bepaalde Wnoopen in gekleurde touwen te leggen werden berichten samengesteld renboden brachten die touwen naar de plaatsen waar ze moesten zijn Wanneer vijandelijke stammen den vrede der Inca s dreigdon te verstoren werd per louw de algeheele mobilisatie afgekondigd en dan rukten alle weerbare mannen op om met zelf gesmede wapenen hun rijk te verdedigen Twee voorname strategische wegen één dwars door het gebergte en één langs de kust sneden elkander in de stad Cuzco zij waren voortroficlijk geplaveid en oomen zorgden voor de noodige scljaduw in dit heetc zonneland bovendien waren op geregelde afstanden herbergen gebouwd die den reiziger tot rust en lafenis noodécn Bouwen konden de Inca s goed Uit de weinige overblijfselen van die bouwkunst o a enkele fundi monten Is dit overduidelijk gebleken Voorts was dit volk rijk aan vaardige pottcffbakkors wevers en metaalbewerkers die de kunstnijverheid tot grootcn bloei brachten Pizarro s methoden Jammerlijk was het einde van de Inca cuUuur Smadelijk ging dit krachtige vooruitstrevende ontwikkelde volk ten onder Toen in het begin der 16de eeuw een Inca gestorven en met pracht n praal in een zonnetempel bijgezet was ontstond er oneenigheid tusschen zijn beide zoons over de vraag wieden koning zou opvolgen Deze ruzie leidde tot een burgeroorlog die het volk verscheurde en verzwakte Van die verzwakking maakte de Spaansche avonturier Pizarro gebruik om zich van het rijke land Peru meester te maken In 1531 toog Kij met een schare Spaansche soldaten van Mexico zuidwaarts en viel het rijk der Inca g binnen Terstond stelde de sluwe veldheer zich in verbinding met één der strijdende vorstenzonen Atahualpa wien hij voorstelde samen met hem ten strijde te trekken tegen troonpretendent nummer 2 Atahualpa ontving den Spaanschen gelukzoeker allerhoffelijkst Dadelijk na de eerste begroeting trad een veldprediker op den Inca toe met een kruis en een gebedenboek Vóór alles zult ge het Christendom aanvaarden en den koning vanSpanje ais uw meester erkennen sprak Pizarro Atahualpa teek verwonderd naar het gebedenboek Dit boek zegt u alles zei Pizarro Atahualpa nam het uit de hand van den veldpredpcer en hl d hei aan n oor Uw boek spreekt niet antwoorddt UIL nft enkele oog pikken aand4c l geluistepS te faebbeiQ JCVeyvolg op pagina 0 c kuaardifie luchtfoto van een tueelin vutkaan in het oude Inca land Peru Deze dubbele vMuün u sedert eeuwen met meer nc €f Dt gtdoofde krater van den berg El Misti Peru die ongeveer 6000 meter hoog is Dfze luchtfoto Wtrd op 7009 hoogte genometi Dt oulkoan vat werkzaam in het véétt lnea tiidperk