Goudsche Courant, donderdag 11 juli 1940

V 2 i W fiotmBitié 1 i t y S 1 j i r g v aö i p l 1 o 1 L99ë 1 W f S 1 M Ufr rH 1 Oaftflpai 5 maam bs sSSBEkSI Kk NS Tusschen hamer en aambeeld ROEMENIE V de petroleumvelden van OostEuropa Bessarabië een korenschuur Consianza de poort naar de Zwarte Zee Dit kaartje geeft een duidelijk overzicht ho rljk Rocmeni stoffen DMUwlandschap au de Uiere Poort nabij de Roemeensche stad Orwva INm MhiMMieUis Ma TM hH KMdaUUk en aadrtelQk hl 1 KoaiBf Caret van Roemenië f D IT rüke land moet ioir den Schepper geschapen zgn toen hg in een zeer goede itemming was want de natuur heeft hier met kwistige hand de rijkdommen uitgeatrooid geweldige gebergten vruchtbaro dalen en vlakten ipnd den Donau en lijn zijrivieren en dan de kust die zich in honderd en één gedaanten aan ons voordoet En of dit alles nog niet voldoende was werd dit land bovemlien nog een heerluk klimaat geschonken dat afwisselend tus chen tropische warmte en nachtelijke koelte de t ewoners van het land toch niet coo verwend en daardoor traag heeft gemaakt als bijvoorbeeld de volkeren langs den aequator Dientengevolge schijnt ons de Roemeen min of meer verwant als kind van zijn klimaat door z n vlijt en lust om iets tot stand te brengen terwijl een merkwaardige aanleg voor het schoonere deel des levens aanwezig is die onder meer tot uitdrukking komt in een bon te volkscultuur in rijke kleederdrachten Het wil den bewoner van Noorderlyker regionen voorkomen alsof de Roemeen in zich vereenigt den drang naar daden van het Noorden en de liefelijke bekoorlijke gaven en zw ldieden van de Zuidelijke volken He uitgestrekte land en het in verhouding geringe aantal inwoners stempelen hem doorgaans tot iemand van de groote lun die alles wat zweemt naar slavernij veracht Deze goede eigenschappen maakten de taak van Koning Carol lichter want de voornaamste opgave met de vervulling waarvan hij zich l ezig diende te houden was het aanwakkeren van het door oorlog ontbering en partijenhaat verbrolckelde nationale gevoeL Een sprekend beeld van dit trevei levert ons de stad Boekarest met bet snelle tempo van verkeer met haar moderne zeer hooge gebouwen inet 6aar prachtige breede parken met d oude rijke prieizen de armelijke hutjes de schilderachtige kerken en kloosters Door deze itad rijden in alle straten dagelijks honderden bont beschilderde boerenwagens di de producten van de landelijke vlijt ter markt brengen Roemenië is een boet iland verreweg het grootste deel van de bevolking werkt op het land En dat zal wé zoo blijven ondanks de snel opkomende industrie die er naar streeft de bodemschatten van Roeme Na door de Russisehe besetting van Bessarabië en de Boekovina otseling de felle schijnwerpers der pabliefce aandacht gevallen zijn op Roemenië de petroleum en korenleverancier bij itnehendheid in het Oosten van ons werelddeel bren gen wij hierbij een uitvoerig artikel ver de leden en gewoonten van de Itewoners en geven een indmk van Coastaua de gnrate Roemeenaehe Bonauliaven aan de Zwarte Zee nië warmede het ook al zoo ryk begiftigd is te verwerken Noeipen wq alleen de petroleum die vooral in deze tijden een belangrijke bron van inkomsten vormt Maar desniettegenstaande zal het een boerenland blijven reeds vanwege zijn rust en zijn landelijke kunst die voor ns Noordwest Europeanen een bron van verkwikking zijn bü een bezoek aan het land Ziet men deze kraakzindelijke eenvoudige dorpjes bestaande uit eenvoudige leemen woningen met prachtig besneden houten deuren en de bewoners in overvloedig rijk geborduurde gewaden menschen die onverstoorbaar rustig hun dagelijksch werk doen en de vrouwen en kinderen die bij elkaar zitten voor de hutten druk in de weer met fraaie handwerken en onder een aangenaam gekout dan zou mén den tlJd willen stilzetten opdat nimmer de machine en het geraas van het moderne leven hier hun intocht k6nden houden By het binnengaan in de eenvoudige huisjes die graag en met alle beninnelijkheid deh Roemeen eigen worden getoond aan vreemdelingen staat men versteld over de zindelijkheid in de vertrekken ter wijl overal een bonte hoeveelheid van handgeweven en geborduurde kleeden en kussens het sieraad van elk interieur vormen Gewoonlijk vindt men in elk huis slechts een of twee l edden hoog opgetast met kussens en kleeden en verwonderd berekent men hoe het gezin dat meestal uit acht tot tien personen bestaat hier den nacht doorbrengt De verklaring is tamolyk eenvoudig Des avonds Worden de stroomatten op de vloer uitgespreid en daarop met behulp van de kussens en de kleeden een veldbed in een ommezien gereed gemaakt De bedden dienen den menschen alleen bij geboorte en dood wanneer de buren voor hei brengen van een gelukwensch of om gemeenschappelijk te rouwen zich om het bed verzamelen NMi in BMfcarwtwerd aa het puk Het is de trots van de boerin om thuis wol en vlas te verwerken en de vlijtige handen der vrouwen weven en borduren J I ware meesterwerken De kleuren bereidt men zelf uit plantensappen en de recepten gaan van geslacht op geslacht over evenals de aanleg om dejrgelüke ingewikkelde patronen te ontwerpen Deze stammen alle uit de natuur gegtyleerde dieren planten en sterrebeelden overgeleverde teekens met historische beteel enis De lamenstelling van kleuren en lunen schijnt den vrouwen aangeboren te zijn Kleine meisjes ziet men er reeds pp een witte doek de bontste tafereelen borduren zonder dat zij er een voorbeeld bij hebben Zoo worden ook met Paschen de eieren bestreken met zaohte kleuren dikwijls van een geometrische precisie Ook het Roemeensche aardewerk verrukt ons oog door de p chtige kleuren en ornamenten De fatasie schept hier zonder dat men ooit in herhaling vervalt en men zegt wel dat dit onuitputtelijk kunstzinnig gevoel van de Roemenen is voortgesproten uit de herhaalde oorlogen die het land teisterden en de mensehen stemden tot inkeer en bezielden met het verlangen naar een hooger geluk dat niet van deze aarde i3 en een onvervreemdbaar bezit 1 vormt Daarin vonden zij een innerlijk te genwicht voor dh verschrikkingen van het uiterlijke Hierbu l omt nog iets wat de NoordEuropeanen eigenlijk alleen bij name kennen het begrip ledigheid vrije tyd De vruchtbare l odem levert wel zooveel op voor het levensonde oud van het gezin ook al wordt deze niet zoo stipt en zorgvuldig bebouwd dat men met een minimum aan arbeid kan volstaan De groote hitte in deiv zomer maakt het werken van elf tot vier uur onmogelijk en zoo blijft er tijd te over voor de fantasie en de rust Eerst bij het dalen van de zon gaat men weer aan den arbeid Tegen het weekemde vereenigt de gehee Ie dorijsgemeenschap zich om bij vroolyke muziek een dansje uit te voeren en zoo ziet men Roemenie op zgn schilderachtigst Dan komen de kleurige gewaden eerst goed tot hun recht Plotseling grijpt een der mannen naar de viool en speelt de bekende oude liederen Allen verzamelen zich rondom hem en dansen de horx By deze dans vatten de mannen en de vrouwerf elkaar hg de schouders en draaien m sieed sneller tempo rond Dat gaat voort tot de maan aan den hemel staat en zelfs op dit nacht eluk uur z t men in de duisiernis de Roemeensche Iwerenbevolking nog byeen oor de hora De poort naar de Zwarte Zee N IEMAND kan beweren dat hij Roemenië werkelyk leerde kennen i u wafnneer hy ver uipide een bezoek té brengen aan de havenstad Constanza Hier heeft men Roemenie s toegangspoort tot de zee De andere havensteden Toelka Soehne en nog ele anderen verzinken in het met vergeleken by de beteekenis van deze haven Constanza is tegelijk een oorlogs en een handelshaven Alle scheepvaartlijnen van Roemenië beginnen en eindigen luer Wie zich nog het Constanza uit den oorlogstijd hermnert zal het thans nauwelijks terug kennen Want juist hier kan men een treffend bewijs vinden van den opgang van Roemenië na len Wereldoorlog Nieuwe straten werden aangelegd Tientallen representatieve gebouwen werden gezet en bovenal is de Iwven ingrijpend gemoderniseerd Groote breede kaden zijn aangelegd Tallooze kranen kunnen zorgen voor n zoo sne mogelyke lossing en lading van de schepen Groote silo s en opslagplaatsen vervolmaken het beeld van de moderne havenstad Het inwonersaantal nadert reeds de honderdduiiend Naast de moderne boulevards en kaden Is nog een uiterst pittoresk stuk oud Constanza idyven bestaan wijkep waarin nog duizenden Grieken en Turken wonen Een halve eeuw geleden baheerschten zij deze toen nog kleine stad vrijwel geheel Men hoorde toentertijd navwelijkf één woord Ii meenécb in de tMUiwt bochtige straat les Maar de Turksche bevolking is intusschen sterk gedecimeerd Een groot deel is verdwenen naar het herschapen en gemoderniseerde Turkije van Kemal Atalurk Ook de overigen moeten torugkeeren naar hun vaderland maar dralen nog want hier heeft zich het oud Turksche leven nog eten te handhaven Tot voor kort kon men hier nog vele fez zien en de Turksche bazar was de moeite waard Tegenwoordig wordt het jaarlijks stiller om de moskee waar de geloovigen voor het gebed samenkomen en men binnenkort het tijdstip verwachten dat de laatste Turksche familie de stad voorgoed zal verlaten De u eftwiMig Turken hebben zich hier tiovenal tigd als handelaar maar ook als schi nr Velen van hen zyn in laatste tien twiMig jaar geromaniseerd en gingen geheel op in de Roemeensche bevolking De Grieken kwamen veel eerder in het land dan de Turken Zy stammen deels af van voorvaderen uit de antieke oudheid anderdeels zyn het nazaten Van de Fanarioten die eens regeerden in de Moldavische vorstendommen Een gedeelte van de Roemeensche persoonsnamen herinnert tegenwoordig nog aan dien Griekschen inslag namen als Steriadi Cantacuzino Stirbey en ndere In tegenstelling tot de Turken hebben de Grieken zich in hun positie weten te handhaven hoewel hun eigen taal sedert lang verloren is Vooral in de welvarende standen onderscheidep zy ziph niet meer van de Roemenen in Constanza vormen zy tegenwoordig nog een gesloten wijk In ieder geval dragen zy met de laatsie Turken er toe bij Constanza te maken tot een der schilderachtigste havensteden van Europa Mên vindt hier Grieksche kroegen en Turksche cafe s en in de anti quatiaten treft men nargilehs aan in een verscheidenheid en van een schoonheid zooals nauwelyks in Istanboel zelf Inder S e e h t s Michael Kroonprins van Roemenië Onder Roemenië beschikt over de modernste fabrieksterreinen en opslagplaatsen Hier een overzicht van de nieuwe groote silo aan de itoemeensche haven van Constanza is begiftigd nMt grond daad er is hier voor den zeeman die en kele dagen aan wal gaat veel t e ienswaa digs al zal hij er geen Reeperbahn en geeal Marseille vinden maar wel een blik op eai nieuwe wereld Sedert de handel op Odesatl practisch genivelleerd is trekt deze zichi voornamelyk samen op Constanza Een deel va i de haven is de rijkdom vagl Roemenië de petroleum gewijd Reusach I tlge olietanks nemen de kostbare vloeistafl op die dooï een verscheidene honderdeai kilometers lange buisleiding van Ploeil hierheen gepompt wordt en dan verder zijal weg over de wereld vindt in de tanksche 1 pen Gedurende den Wereldoorlog gingeaj deze tanks alle in vlammen op en werd del buisleiding ernstig beschadigd maar vaal deze ramp heeft Roemenië zich sedert langj hersteld Constanza staat op ouden cultuurgrond Ten tijde van de Romeinen was het eea bloeifnde Milesische kolonie Tomi ge 1 naamd en niemand minder dan Ovidiull heeft de stai in zijn Tristia verheerlijkt Ovidius werd uit Rome hierheen verban1nen en heeft hier ook zyn leven besloten Nog heden wordt hü beschouwd als grootste inwoner van Constanza hem neeftl men een groot monunient dat de geheelalstad beheerscht gewijd Naast dit munu l ment staat n prachtige sarcophaag waarial eens Ovidius zal worden bygezet Tien jarren heeft de groote Romeinsehe dichleri hier aan de oevers van de Zwarte Zeel doorgebracht Hy zou in dezen tijd ook deltaal van de bewoners hebben geleerd enlin deze taal verzen hebben geschrovon zonder dat van deze gedichten ooit leta toil ons gekomen is 1 Ongeveer een uur varens vaji Con an za hgt het zoogenaamde Insula serpilor het slangeneiland waar men kleine si gen vindt maar de bodem is zoo arm aaal wa ter en zoo onvruchtbaar dat hy nic ge schikt is voor kolonisatie Dikwijls heef het eiland dienst gedaar als misdadi crs l kolonie