Goudsche Courant, zaterdag 13 juli 1940

Stonn in een das water den kapstok en verliet het huis Een kwartier vóór het treintje naar de stad vertrek was hjj dien morgen aan het station Och het was te begrijpen dat w die Jenny Holmer hier niet lang zouden houden had d kassier van het kantoor gezegd waar Jenny werkte toen ze haar trouwplannen bekend maakte Ze had Maarten nog niet lang geleden ontmoet maar omdat ze allebel zoo naar een eigen huis verlangden hadden ze t esloten gauw t trouwen En ze hadden een aardig huisje bulten gehuurd niet ver van de stad welke gemakkelijk met den trein te l ereiken was een huisje dat na een Jaar of vijftien hun eigendom zou zijn Met kiezen van de meubelen en de gemakkelijk lage stoelen welke ineens werden everd hoewel ze per maand werden l etaald was een geweldig evenement geweest De vroolijk gordijnen het bonte eetservies dat zoo goed bij het buitenhuisje paste zelfs het keukentje met zijn blauwe pannen aUes had hen beiden buitengewoon gelukkig gemaalct En nu nog niet eens twee maanden later was het ot alles in gruizelementen lag Hert kon haar niets meer schelen het heele huis Van het gttzellige theeservies waren al drie kopjes stuk Rang daar ging het vierde Goed zool Een ellendig leeg bestaan was het zoo n bedon dag in huis Hoe was het mogelijk dat z er vroeger ooit naar had verlangd Aan den schaduwkant van den weg liep ze een uur later De zon was warm en ze haatte bet felle licht in de stemming waarin ze nu verkeerde Bij den vijver sprong een drijfnatte hond tegen baar op en dit haalde haar plotseling uit haar eigen sombere gedachten weg Ze kende dien hond wel Hij hoorde bij een dame dia hier bijna altijd op een bank zat tusschen elf en twaalf uur s morgens Rolf noemde ze den hond en gewoonlijk liet ze hem zwemmen door A lexander Feenema wai het zuivere type van den Bohémien HU kleedde zich wari van alle conventie op de meest eonventioneele manier ten minste van schildersatandpunt bezien De dassen welke hij onder xt n kroezisen baard bond zou een ander in geen enkelen winkel voorseld of goede woorden kunnen bekomen De tflt van ziln pakken was geen snit en de herkomst van de stof waaruit die eostuums waren gefabriceerd zal wel a i d een geheim bUjvn Verder was er een riekerlge pijp die met zijn mondhoek scheen vergroeid angezloi dat reutelende tabaksinstrument altijd walmend ergens uit zijn baardbosch sta Zijn baardos scheen een wapperend protest tegen het gilde der kappers en zijn schoeisel hield et midden tusschen sandalen en afgetrapte pan tcffels sommigen bielden vol dat het Inderdaad schopnen waren versneden tot een soort sloffen Alexander huisde ergens in de binnesistad rtjfhoog alleen om het nuchtere feit dat er geen zeshoog bestond want zijn eppartcment was de zolder Daar had hij woekferend met stukken triplex treetex en andere extreme ex en n atelier gemaakt dat er inderdaad schrikbare id artirtfek uitzag Wellicht w de hoogte van zijn domein oorzaak dat iMHimer iemand van de bouwpolitiê er zich had gewaagd anders was binnen den kortst mogelijken tijd het bouw en woonsel voor verdere bewoning taboe verklaard In dat hol dat rSdk naar Kunst en soms naar gebraden spek of tets anders slieji Alexander tot zoolets van tegen twaalven Dan stond hö op waschte zich de piëteit gebiedt ons dit te veronderstellen en ontbeet als er Iets ontbijtbaars In huis was Daarna liep hij achter zijn walmende pijp aan wat rond door het atelier en later op den dag verscheen hl op Straat en In lokaliteiten waar men schilders pleegt aan te treffen In een smalle steeg was een klein kroegje waar de schilders clan zijn tenten had opgeslagen en waar je tegen speciaal tarief gebaseerd op dunne artlsten portemonnaie a koffie en andere dranken kon consumeeren Daar hing s avonds de snijdbare grijze walm en temidden van dat gasgordljn zaten de Kunstbroeders om ronde tafels en verkondigden een massa dingen die Latijn waren voor een gewonen sterveling Ook Alexander was In dat zaakje stamgast hij praatte meestentijds boven allen uit en droeg zijn deel bij en niet het geurigste aan den algemeencn rooknevel Zijn afrekening bestond bij het verlaten van het lokaal op sluitingstijd meestal in het laten bijschrijven op de poflijst want contanten waren schaarseh In zijn zak Dan In de koele nachtlucht stond Alexander dikwerf nog een klein uur op den hoek van het steegje temidden van een kringetje andera rtisten en rekte het debat nog wat Eindelijk scheidden zij dan en Alexander zocht zijn hoog tehuis op langs uitgesleten nauwe trappen Dan rookte hij zijn laatste pijp leeg stak die in een gat van den wand en ging ter ruste op het meubel dat hij optimistisch zijn bed noemde Het schijnt dat Alexander ook wel eens schilderde want van tijd tot tijd verschenen er nieuwe producten van zijn palet Maar wanncér hij werkte heeft niemand ooit geweten Over den aard van zijn schilderljefi zullen we ons niet uitlaten eritiek is gevaarlijk op dit punt Vijanden van Alexander s school beweerden dat bij een slak een poes en een eend hield deze dieren beurtelings in de verf doopte en ze aan over een op den vloer uitgespreid stuk linnen liet kuieren Maar dit schijnen slechts hatelijke Insintiaties Wel moet ik eerlijk Kkennen dat ik nimmer uit zijn kunstgewrochten heb kunnend wijs worden maar dat kan aan mij liggen Er is ook wel eens beweerd dat op een goeaen keer de kaartjes met titels van zijn schilderijen op een door hem te houden tentoonstelling donr den tocht waren weggewaald dat men er toen geen wijs meer uit wist en maar op goed geluk onder elk schilderij iets hing En niemand van hei publiek had er erg In men vond alles mooi jn interessant hoewel onder een stilleven de aahduiding zielesmart hing en een straat in Napels was betiteld als cellospeler Echter hoewel Alexander een figuur was in de schilderswereld men scheen geen geld te durven beleggen in zijn penseelgewrochten Slechts eenmaal in zijn leven heeft hjj een schilderij behoorlijk verkocht en dat Was aan een bijzienden rijken meneer die op één van zijn exposities verdwaalde en het schilderij aanzag voor aen blad Surinaamsche postzegels Maar mders kwam het niet voor dat Alexander verkocht en hij was dan ook arm ais de legendarische kerkratten Met de jaren verbitterde dit den kunstenaar zijn uitingen over het menschdom werden steeds bijtender zijn kaken steeds holler en zijn kleeren kale Toen op een dag nam hij afscheid van de stad bivakkeerde een laatsten avond in het bekende kroegje en strooide ten afscheid een vloed van sarcasmen uit gericht aan het adres van de bourgeoisie die weigerde zijn schilderijen te aanvaarden en zijn kunst te honoreeren Zijn atelier onder de balken kwam leeg en werd verhuurd aan een gepensionneerden schilleboer onder beding dat die rommel werdverwijderd en vervangen door behoorlijk bloemetjesbehang i Zoo verdween Alexander een tijdlang uiPHflJn gezichtskring Tot ik onverwachts hem dezer dagen tegen het lijf Uep Ik stond zeer versteld Op het eerste gezicht meende ik een andervoor te hebben maar hij kwam glimlachend op mij af en stak beide handen uit ter begroeting Toen moest ik wel hoewel aarzelend gelooven dat dit Alexander zelf was Maar hij was bijna onherkenbaar Voor mi stond een heer op en top Met een onberispelljken gleufhoed op het net geknipte hoofd glad geschoren wangen gekleed In een piek piekfijn costuum broek met vouwen en schitterend gepoetste laarzen Wat dèt Alexander Hij was het Hij troonde me mee naar een deftig restaurant en fuifde mè op enkele lichteangstjes Hij betaalde den ober contant metfooi En toen boorde ik wat met Alexander was geschied Hij was vertegenwoordiger verdiende met zijn flux de bouche geld als water Hij reisde in ijslolly s Hij had bet goed Arme Alexander Geheimzinnige bouwwerken Er bestaan vele bijzondere bouwwerken op de aarde welke slechts t ekend zijn aan de bewoners der betreffende landen Meestal zijn het tempels grafkamers en dergelijke die in bet algemeen niet toegankelijk zijn voor blanken In Jaipoer Indie bevindt zich een geweldig paleis dat vele eeuwen geleden is gebouwd en zóó werd geconstrueerd dat de wind die door de ramen en openingen van het gebouw blaast een soort van muziek voortbrengt Op elk gedeelte van den dag en bij elke soort wind la deze muziek weer anders Zelfs de Jaargetijden hebben verschillend melodieën ala men tenminste de eigenaardigs opeenhooping van klanken als een melodie wil erkennen In de oogen der bewoners die vanzelfsprekend van de zuiver acoustische oorzaak van deze muziek geen 1de hebben gaat het hier om een soort van bemelsehe muziek een goddelijke muziek waamsar men in stille aandacht luistert Niet minder eigenaardig is de groote gouden pagode welke op de grens van China gebouwd Is Deze pagode evat volgens d overlevering acht haren van Boeddha welke een genezende werking hebben Wie de pagode betreedt wordt bevrijd van alle aardsche ziekten Daar men Inderdaad een groot aantal verrassende genezingen heeft kunnen constateeren helt men over tot de conclusie dat l ehalve suggestie waarschijnlijk ook zekere uitstralingen welke uit de bron komen die In het midden van den tempel ligt hieraan ten grondslag liggen Een ander merkwaardig bouwwerk bevindt zich in Griekenland Het ia een tempel waarvan het dak door groote standbeelden wordt gedragen Dit gebouw het zoogenaamde Erechtheion gold reeds In de Grieksche geschledesi als heilig Daarom huiveren Grieksche arbeiders er voor om aan den tempel eenigengzb d t verrichten temeer waar in de I StsteJare zeer vaak tranen werden waargenomen die uit de oogen der standbeelden te voorschijn kwamen Of het hier gaat om een zi er atmospherisch verschijnsel of om een of4mdere ioevalliga omstandigheid is tot nu t niet uitgemaakt Het moeilijke begin ZE zaten tegenover elkaar aan de tbijttafel en de stemming was hoewel buiten de rozen geurden en de vogels zongen beneden nul Met een woedend gebaa zette hij zijn kopje neer Ik heb aitijd gedacht dat iedereen welkoffie kon zetten maar dit Wat mankeert er dan aan O niets Alleen het is geen koffie Het Is geen koffiekleur bet is geen koffiesmaak het zit vol met onsmakelijke korrels en het is zelfs niet warm Haar oogen schoten vonken maar desniettegenstaande klonk haar stem vrij kalm toen ze antwoordde Gisteren was het de biefstuk en eergisterende soep Weet je wel Maarten dat het heel moeilijk is om voor jou te koken Nee dat wist ik niet Hij stond op een slanke rijzige figuuri die in de kleine eetkamer grooter scheen dan ze in werkelijkheid was De fout is Jenny dat jij je niet voldo dentijd geeft om te koken Je wacht er altijd meetot de laatste minuut en dan pruts je maar vlugwat in elkaar alleen omdat je er niet van houdt En wat zou dat Waarom zou ik er wèl van houden Ik had het nog nooit gedaan vóór iktrouwde En dan hoeveel vrouwen ziji er diewél graag koken ï r zijn er Dèt was te erg Jenny s oogen schoten vol tranen f Ik wèèt wel aan wie Je denkt aan wie Je voortdurend hebt gedacht Je zuster natuurlijk Schandelijk heeft ze Jullie verwend Jou en Je vader Je moet van mij niet verwachten dat ik halve dagen in de keuken sta Ja ik weet wel dat ie op ons huwelijk tegen was omdat Ik altijd op kantoor was geweest en niets van hulshouden afwist Ze was natuurlijk bang dat ik aiet zoo n slavin zou worden zooals zij altijd voor je is geweest Zt n gezicht vertrok Ik verzoek je vriendelijk m n zuster buiten het geding te houden Smtr tH en schoten vonken JCn hij ging de icamer uit nam zijn hoed van MO taf of l ti andart In bat atwr t iwdHL Jenny iloag d druppels va haar x k at k Hoop ni t dat u Eg nat bant Uonk vriandaUJk stam van bet bwikja Reit te VMda c lóó oitgriatan flc kan ham btSoa aiet ia bedwang houden p n en healónaal nlat En bt dit waim weer zal het wd araer gauw opdrogen Ze draalde even Als aa hier eens evas op da bank in da aan ging zitlanT Woont u niet In dat aardig wit an groana huisj aan het eind van deze laan Zoo n keuken met al die modem gonakkan ia aricar walerg practisch Dat beweren d m en adian tanminsta ot week Jenny het antiMMrd Haar a ea latervoegde z er aan to Ik weet bet aiet ts erwel ieta practisch in een huiahoodao Ik vind het zoo n verspilUng van energie J blijft maar altijd door aan bet stof afnemen aii kuken envaten wassdien lederen dag aar opnieuw Nooit komt er een eind aan En het vult J geest niet het irriteert en het maakt a down Ze zweeg plotseling toen ze bemerkte dat ze eigenlijk te veei had gezegd De ander keek baar aandachtig aui V hebt liet vroeger acfen nooit ftdaaaTOp een kantoor geweest Ja dat dadit Ik Vroeger heb Ik de meisjes die een baan hadden altijd l enijd Ik kan me Indenken dat u dat werk mist en ket praten BMt de eoUega a natuurlijk ook U bent een beelen dag aUaatTUw man werkt in de stad Een knikje was het a woord tk zie u wel tens santen vooiWJgaaa ta dadSêfijk toen ik u den eerstao kaar zag da t Oc wel dat u pas getrouwd wat Ze zweeg avan en ging toen vardar ala kaalt ket haar moeite C De heb ook eens op bet punt gestaan om te trouwen Maar bij sneuvelde In den vorlgea oorlc Ze zei bet bieel zacht maar de Jonge vrouw naast baar behoefde geen moeite te doen haar te verstaan ze boorde geen ander getuid dan de rustige warme stem naast haar Dat is al heel lang geleden U was nog nieteens geboren denk ik Ik beb sindsdien al heA wat gedaan nuttig werk ook wel maar tnrbben ik altijd van meening geweest dat dit alle niets was vergdeken bij het scheppen van eentehuis voor hèm waartoe ik nooit in de gelegenheid ben geweest Ze stond op en een flauw glimlachje tndc over haar gezicht toen za zei Den laatstaa tijd heb ik daar weer heti veel aan moeten denken vooral ala Ik u zoo saitaen zag Klokslag zes uur stak Maarten dien avond den sleutel in de huisdeur en hl was boogeiijir verbaasd een energieke marscb van Sousa door de radio n tegelijk gt ti mm ai van potten n pa en In de keuken te hoeian Hij floot en het antwoord overstemde aoowd den luidruchtigen Sousa marsch als het gmiM la een pan op het fornuis Dc an hier niet weg ander brandt hetaan O wat een beeldige bloemenl De was erg onaardig vanmorven Nfcervde hl en bij verborg zijn gezicht in baar donker krullen Nee 4iee t was mijn schuld O Maarten De meende er geen woord van heusch nieti Dat w et ik wel Maar wat is bet een vrea aeiijke dag geweest En er kwam geen eind aan h wat is aoo n kantoor vervelend En daarverlang JU naar terug is bet niet O nee zeg dat niet Nu niet meer Alsofdat mooier zou Ininnen z n dan dan art hier Een eigenaardige geur vervulde pkitseling de keuken O mUn vleesch Het brandt gewoon zwarti Dat Is zoo erg niet Ik eh ik boud erwd van als bet aen beetje donkec gebakken Is 3