Goudsche Courant, zaterdag 20 juli 1940

SCHAXAKRUBRIEu ONDER LEIDING VAN Dr MAXEUWE OUDWERELDKAMPIOEN SCHAKEN Dt Tmunbrihke in Qttunden Esplanade van Cmunden met het uitzicht op het romantische kasteel Ort dat op een eilandje In het meer h als een sprookjesslot Vooral des avond tegen zonsondergang is zulk een wandeling prachtig om nooit meer te vergeten Al die b rgen In de verte de boschrgke Crunberg de stelle Traunstein de Erlakogel de Schonberg en oe ze verder mogen heeten gaan dan bl den top zacht gloeien lila rose rood tacht spiegelen zl zich In het klare water van de Traunsee aan welks oever de mensehen stil worden van ontzag Van Gmunden uit kan men enorm veel uitstapjes ondernemen wandelingetjes van een kwartier bijvoorbeeld naar den TCalvanenberg met het verrassende uitzicht op het stadje of van een paar uurtjes naar de z g Ueberraschung waar het uitzicht nog veel grootscher is maar ook tochten dl ccn halven dag of zelf een heelen dag in beslag nemen zooals naar Trauiuteln en Laudachsee of per boot over het meer en verder per trein naar Bad Ischl de elegant badplaat Bijzonder mooi 1 de tocht van Gmunden naar IschL Hoe verder men naar het Zuiden gaat de te grootscher wordt het landschap Van hpt neer het is natuurlijk veel aangenamer gedurende het eerste deel van de reis van de boot gebruik te maken rijdt de trein door bet öauwe dal van de Traun door dichte bosschen naat het hartje van het Salzkammergut Ook van Ischl uit kan men prachtige uitstapjes ondernemen naar uitzichtspunten in de omgeving of naar den Ischler Zoutberg waar men zelf een echte zoutmijn kan bezichtigen Men mag niet ergeten dat het zout een belangrijke rol speelt In het Salzkammergut dn het Nederlandsch vertaald Zoutkamergoed Zoulland Het Salzkaihmergut ontleent rijn haam aan d routontginning van de zoutbergen van Hallstatt zelfs in dit Hp11 meent men een overblijfsel te zien van het Latijnsche woordj sal dat zout beteekent Die zoutbergen werden reeds In vóórhiitorisehen tijd geëxploiteerd Da aldaar in 1846 blootgelegde graveii met rijk vondsten hebben aan een Europeese i eultuurpenoée den naam gegeven Hallstatte cultuur Omstreeks 1300 begon een nieuw bloeltljdperk voor het zoutwezen De opbrengst van de zoutontginning uit de Hallstatter ïoutmijnen vloeide naar de vorstelijke TCammer vandaar de raam Salzkammergut vroeger heette deze geheele landstreek Isohlland In 1583 werd de Itchier Zoutberg ontdekt en kort daarna werd een zoutbronwatferleiding voor het afvloeien van het z utwater van de zoutbergen gebouwd naar Ebensee aan de Traunsee Gmunden werd toen zoutstad een belangrijk centrum voor den zouthandel Tot het einde van de 18de eeuw vormde het Salzkammergut een zelfstandig bestuursgebied met een Zoutbe tuijrder aan het hoofd die niet alleen de opperste leider was van de zoutontginning doch tevens de beveegdheden van rechter en poUti in lich vcreenigda Maar kctitr van dit h jtorsche u t ïtapje terug tot het htdtn en naar de heerlijke natuur van het land waar de Nederlandsche kinderen thans by de vriendelijke Oostenrijksche menschen te gast zijn Op den Schafberg Niet ver van Bad Ischl liggen drie groote beroemde schilderachtige meren nl de Sankt WoUgangsee de Mondsee en de Atter of Kammersee Het is moeilijk te zeggen welk van de drie het mooiste is Maar er is een middel om ze alle drie tegelijk te len Daarvoor U een beklimming van den Schafberg noodig Weest gerust lezef die misschien niet van klimmen houdt ge behoeft mot heelemaal laar boven te loopen want er is een gemakkelijk tandradspoortje Dit reisje met den tandradtrein is één van de hoogtepunten van een verblijf m het Salzkammergut en we mogen aannemen dat menig Nederlandsch kind daarvan bmnenkort zal kunnen meepraten Eerst gaat het door dichte bosschen omhoog dwars over bruisende beekles Het uitzicht wordtelke minuut geweldiger Over de boomen heenkijkt merr op de bergen rondoijg en de dalenm de diepte Eindelijk stijgt het spoortje bovenhet woud uit en kruipt tegen den kalen kop vanden Schafberg op verdwijnt dan in een 100 meter lange tui nel en bereikt het eindstationScbafberpspitze Daar stjat men op een hoogtevan 1730 meter Nu nog tnkele mmuten loopenen heel het berpland nn de Oostmark hgt aan de voeten van den verbaasden toerist s Morgens vroeg en In den namiddag is het uitzicht het allermooist Men ziet alle bergen en meren van het Sal k mmergut de Alpen van Salzburg heel Opper Oostennjk tot aan het Bohemerwoud en de Beiersche vlakte tot aan de Chiemsee toe Biizonder indrukwekkend is het uitzicht Zuidwaarts op de blauwige gletscher van de Dachstemgroep De bewoners Tenslotte nog enkele woorden over de bewoners van Salzkammergut Vriendelijke gemoedelijke delijkemenschen zooals reeds gezegd Zij zijn kloek en hoog van gestalte en hun fiere houding wordt geaccentueerd door een sportieve schilderachtige kleedirg Merkwaardig zijn de sierhike hoofdbedekkingen der vrouwen en de keurig geborduurde jakjes De mannen dragen een feQrte lederen broek groene kousen en op het hoofd den groenen hoed met gemzenbaard Dit volkjs vroolijk trouw en verstandig Het heeft een aapgeboren gevoel voor rhythme en harmonie en dus komt ook hier weer duidelijk de stelregel naar voren dat een volk past bij het land waarin het is grootgebracht Het goede Salzkammergut ontvangt den vreemdeling met opeu k men en vooral als de vreemdeling nog een kind is en nog wel een kind uit dat verre Holland d t vertroeteld moet worden zooais het OostenrijkSehe kind in vroeger jaren vertroeteld werd in Nederland Een spelletje voor tijdverdrijf De sneltrein had al tien minuten zijn vüU melheid bereikt toen manheer Heldring wakter schrok Tegenover hem zat een zielig mannetje dat zeker op het vorige station was mlestapt maar Heldring had het niet bemerkt Hij maakte een beweging met z n hoofd bij AJijze van grofet en de ander ki ikte terug Ook op reis vroeg htt zifejige mannetje lamelijk overbodig terwijl hg een blik wierp 3P den grooten koffer boven Helding in het sagagenet Antwerpen zei Heldring glimlachend En u Ook Antwerpen M n naam i Hanneman ging het Zielig nannetje voort Jacob Hanneman Aangenaam ik heet Heldring HermanHeldring reiziger in gezelschapsbptlcn In wat vroeg Hanneman met een zonlerling lachje Gezelschapsspelen herhaalde HeldringDamborden schaakborden kaartspelen en too O zei Hanneman onnoozel Dan kondtnwe best den tijd verdrijven met een spellttjeWat speelt u zoo al 7 Kunt u chaken vrotg Hearing geïnteresseerd terwijl hij den koffer uit het reknaaldei Jawel u ook 7 Tamelijk zei Hddrlng met een vreemdjlimlathje Ik heb veel aan het spel gtdaan Jan leer je het vanzelf temeer als je eiken dagIn den trein zit En ik ben van alle markten thuis grinlikte Hanneman Ik kan schaken dammen taarten ganzeborden enzoovoort O enzoovoort lachte Heldring Hij plaatite voorzichtig de schaakstukken op het bord Speelt u met zwart of met wit Laat mij maar met wit spelen zei Hanaeman Wit speelt en wint zoo is htt toch 7 Misschien wel beaamde de ander lacoiiek maar of het ditmaal ook zoo zal zgn Detwgfel ik sterk want ik speel goed Ik denk iat Ik u in IS zetten schaakmat heb Schitterend Prachtig zei Jacob Hannenan Het bleek echter da Heldring zich terdege n de spelkw aliteiten vajj z n tegenstander had rergist Eerst na veertig zetten gat Hanneman uch gewonnen U bent sterker dan ilt gaf hij eerlijk toe Tmaar ik wil revanche Even keek hij dpoj het raampje naar buiten n op hetzelfde cïoJ nblik verminderde de trein melheid Hier moeten we overstappen zei hij misnoedig maar als u toch ook naar Antwerpen gaat dan kunnen we het volgende partgtja3est m den anderen trein voortzetten Hij glimlachte vergenoegd zijn reisgezel was en aardig onnoozel kereltje Van zoo iemand OU je nou nooit last hebben en tuj was big lat ze samen naar Antwerpen gingep Daar con hij misschien wel van profiteeren om z n imokkelwaar veilig door de douane te krijgen Maar daar zou hij straks wel eens over denken De volgende partij zou hij hem beleefdheidsaalve laten winnen en dan zou hij ongemerkt ïiet een voorstel voor den dag komen Tegen lat ze het grensstation zouden bereiken moesen ze nog een spelletje doen en dan moest hij iet zoo uitrekenen dat ze midden in het spel noesten ophouden voor de controle Dan moest Hanneman de schaakstukken maar zoolang bij rich houden tot ze de controle voorbij waren Hij zelf was dan veilig want die schaakstukten wai en gevattlljk Dé trein stond al stil en Heldring glimlachte xvreden toen Hannetaan de witte figuren vlug n z n zak liet glijden Ik speel aanstonds toch weer met Owit ei lj droog Ik zal ze maar zoolang bij meHouden Naast elkaar holden ze naai den overkant an het perron waar de trein naar Roosendaal jereed stond om te vertrekken maar Juist toen Hanneman achter Heldring wilde instappen 3le f hij verschrikt staan Sapperloot daar laat Ik mijn overja Inlen anderen trein hangen Vervolg op pagina 7 Lod Frins IVIet de Schaakmeesters op Oorlogspad Uitgegeven door P fi van Kampen Zoon N V Amsterdam Dezer dagen Is onder bovengenoemden titd een uitstikind botk verschtmn dat door dtn schrgver tlf betittld wordt als etn kaleidosenpische verzameling tournooipartijen voorzien van uitvoerige inleidingen en aanteekeningen Inderdaad een kleurrgk geheel vol variatie Voor het mee rendeel zgn het moderne partgen die de auteur bespreekt Zgn analyses zgn g ondig en fantasiergk Het is aardig te hooren at de schrijver zelf over nalyseeren zegt Ja die nauwkeurige analyse 7g vordert vole uren moeiramen arbeid en oogst bg dtn wiinig ingewijdui schaker mindtr bijval dan holle phrasen en gemeenplaatsen die onder bedenken of beter gedachteloos worden neergt schreven Toegegeven diepgaande schaakti hnische op en aanmerkingen zijn veelal van em schoolmeesterachtigheid die den Indruk kin wekken misplaatst te zgn in de practgk worden nu eenmaal niet onafgebroken de beste zi tten gedaan daarvoor wordt de strijd op het schaakbord te zeer beheerscht door psychische en ps chologische factpren daarvoor ook zgn di menschelijke vermogens te beperkt Doch het wgïen op de objectief beste varianten in sti 1liiigen die dank zij haar geprononceerden kenmerken een ex te berekening mogehjk maken is daarom nog niet van allen zin ontbloot Integendeel ik geloof veeleer dat de schaakliefhebber door een scherpe en critische analyse van zi Ike situaties wordt toegerust met het eenige kompas dat hem in staat stelt zich grondig te orienteeren Onderstaand een nog wemlg bekende partij welke we aan dit boek ontleenen De aanteekeningen van den schrgver zijn daarbg zeer verkort Wit S Johner Zwart Stalda Zwitserland Italië Spaansche partij 1 e2 4 e7 o5 2 Pgl fS Pb8 c 3 Lfl b5 7 a6 4 Lb5 a4 Pg8 f6 5 0 0 d7 d6 6 c2 c3 Lc8 d7 7 Tfl el g7 g6 Dit kerngezonde denkbeeld de doeltreffende veisterking van het ceiitrum door fianchetteermg van LI8 verschaft zwart een bevredigende telling 8 d2 d4 Dd8 e7 9 Pbl d2 Lf8 g7 10 Pd2 n 0 0 11 Pfl ga h7 h6 Op U Tae8 zou kunnen volgen 12 Le3 teneinde Dd2 en Lh6 te spelen Pg4 13 Lg51 f6 14 Ld2 enz Kg8 h7 12 Lel e3 In aanmerking kwam reeds thans Pf6 4 IS Ddl d2 Wit bekommert zich weinig om het afruitenvar Le3 dat hg door h2 h3 had kunnen veshinderec en houdt zijnjhoop gevestigd op eeöaardigen valstrik Speelt zwart namelijk argeloos 13 Pd4 dan volgt 14 cd4 14 Ld7 Pf3 t 14 La4 15 de de5 16 Da5 dreigtDa 4 én Lc5 16 Lb5 17 a4 b6 18 De3 Le8 19 a5 met veelljelovenden aanval Pf6 g4 13 14 La4 c2 Er dreigde thans zooals va lf spreekt Pg4xe3 gevolgd door Pc6xd4 Pg4 X e3 1 7 4 Od2xe3 Zeer consequent wlt zwart de centrumkwesti opnieuw aan de orde De zet d4 d5 is hem slechts aangenaam in verband met de mogelgkheid van een actie met f7 f5 en 16 Tal dl wordt beantwoord met 16 Lg4 x f3 17 g2 x f3 h6 h ï waarna de beste kansen wel aan de zijde van zwart zgn Lh6 h5 h4 h3 e d Wit moet dus litluideeren 16 d4xe5 d6xe5 17 h2 h3 Lg4 o6 18 Pg3 f5 De7 f6 19 Pf5xg7 Kh7xg7 20 Lc2 bS Apres tout moet wit zich haasten zgn slechten looper tegen den goeden van zwart afte rullen De stellingen blijven in evenwicht eneen remlseaanbod zou verre van misplaatst zgngeweest t 20 Df6xe6 Aangewezen was Ta8 d8 21 Lb3xe6 Met 21 fc6 waarmee de f hjn geopend en althans veld f5 ondersteund wordt had zwart het zich misschien gemakkelijker gemaakt 22 b2 b3 Ontheft Tal van de taaie a2 te dekken 22 n f6 23 Tal dl Ta8 d8 24 Pfl h2 b7 b6 25 Ph2 fl Pc6 e7 26 Pfl g3 Td8 d7 Een ernstige onnauwkeurigheid die oogenblik kelgk wordt afgestraft In plaats van met a6 a5 den tekstzet geduldig voor te bereiden verspeelt zwart zgn laatste kans op een verdedigbare positie Wit verovert nu met 27 De3 e2t 6f een pion èf wel de heerschappij over de d lgn Td7 Dd7 Tdi enz Terecht besluit zwart den pion op te geven doch dit kan het kwaad reeds niet meer keeren Tf8 d8 De6xd7 Dd7 d2 Dd2 cU Td8 d2 27 Tdlxd7 De2 X aB De laatste cartouchel Tel e3 Kgl h2 Blijkbaar heeft Stalda een voorgevoel van de naderende dmgen de witte toren moet na f3 worden gelokt om de duivelsche ontsnapping mogchjk te maken Td2 dl h6 h5 Te3 f3 Da6 c4 Menige ji zou hier de handen in den schoot en het bglt e er bg neergelegd hebben Immers wat is er nog te verzinnen t gen 4 De6 Pg8 35 PfSi Kf8 35 Kh8 dan 36 Df7 36 Dc8 t Kn 37 Dc7 t Ke8 38 Dg7 enz Niet En toch 34 Pg3xh5t Ook deze methode ipv 34 DeÖ is afdoende 34 Kg7 haStelling na 34 Kg7 b6 Wit heeft zgn kansen goed benut en het eenige dat er aan zijn overwinning ontbreekt Is de matstellmg van den zwaAen koning Lang kan de partg niet meer duren men zie 35 Tl8 t Pg6 35 Kh5 36 Df7t enz 36 Pg3 gevolgd daD 5De6 of Pf5t en Df7t 0 is ook 35 Dc4 n niet g noeg Er dreigt op verschillende man ren ifaat in twee zetten En de witteVkomngheeft inunerc niet t vreezen Tdl hit Till X h3t 35 36 Kh2 g3 Een diabolische uitweg Op 37 gh3 volgt mat in één zet op 37 i0x k3 in tw ee metten 3 x s P ii oi Wit gaf de PRiJ op Heel begrijpelgk naarhet schgnt En toch was de partij remise witkan nameigk 37 Kg4 spelen waarna zwart niet beter heeft dan 37 Th4t met herhaling van zetten Zwart Een spelletje voor tijdverdrijf Vervolg van pagina 2 Zonder het antwoord van Heldring af te wachten keerde bij zich om rende terug en rerdween in den anderen trein Heldring zat p heete kolen Elk oogenblik kon de trein vertrekken en nog steeds was Hanneman met lerug En hij had de witte schaakstukken m i n zak de stukken die zooveel geld moesten jpbrengen Daar klonk het sein en langzaam zette de Tem zich In beweging Heldring nam een vervaarlijken sprong en kwam op het perron terecht maar toen hij opstond zag 411 ook den trein waarin Hanneman verdwanen va wegrijden Nog juist ontdekte hU het onnexizele mannetje in één van de coupé het ning vroolijk lachend uit het raampje en Heliring meende dat er iets van spot in lag in lien vrooiijken lach Er fladderde een briefje roor zgn voeten dat uit den coupé vtn Hanleman was gekomen Beste Heldring Neem me mijn plotseling afscheid niet kwalijk maar ik vond het oo verleidelijk om die ritte schaakstukken zelf te behouden want ik aeb de fgne diamantjes In de holle ruimten ran de stukken gevonden Ik vmd het zonde ra ze de grens e r te brengen Ik weet in Ie stad een adres waar ik er zeker wel drieduizend gulden yoor krijg n bovendien kan de louane u mets maken Met dank voor het aangename tijdverdrijf Hanneman Spreekwoord Puzzie y V n e o n t r k a a Als mèa op 4 plaats van de punten de juiste letter invult ontstaat a ipreekwoord o luidt dit spreekwoord t V 2 wa aWB aBS